వికాసాత్మక విధానం
- ASD పిల్లలను సాధారణ పిల్లలను చూసినట్లే వారి వికాస స్థాయి దృష్టితో చూడటం మంచి ప్రారంభం.
- చిన్న పిల్లలకు వయసుకు, వికాసానికి తగిన పద్ధతులు అతి ముఖ్యం. పెద్ద విద్యార్థులకు క్రియాత్మక (రోజువారీ జీవితానికి పనికొచ్చే) నైపుణ్యాలు ప్రధానం అవుతాయి.
- వేర్వేరు నైపుణ్య రంగాల మధ్య, ఒకే రంగం లోపల కూడా వికాస క్రమంలో తేడాలు ఉంటాయి. కొన్ని రంగాలు బాగా అభివృద్ధి చెంది, కొన్ని వెనుకబడి ఉంటాయి.
- కొందరు పిల్లలు వయసుకు మించిన పై స్థాయి నైపుణ్యాలు చేస్తారు, కానీ కింది స్థాయి ప్రాథమిక నైపుణ్యాలు నిలకడగా చేయలేరు. ఈ లోటులను గుర్తించాలి.
- ఈ విధానం ఒక "బ్లూప్రింట్" (ప్రణాళిక పటం) లాంటిది: పిల్లవాడి బలాలు, బలహీనతల ఆధారంగా ఏ నైపుణ్యం తర్వాత ఏది నేర్పాలో క్రమంగా ఎంచుకోవచ్చు.
- సామాజిక సంబంధాలు, భావోద్వేగ ప్రవర్తనల బోధనకు ఈ విధానం బాగా సరిపోతుంది. సామాజిక, భావోద్వేగ నైపుణ్యాల వికాస క్రమాన్ని నిర్ణయించడం దీని లక్ష్యం కావచ్చు.
ఫ్లోర్ టైమ్ (DIR మోడల్)
- వికాసాత్మక, సంబంధ ఆధారిత విధానాల్లో బాగా పేరున్నది ఫ్లోర్ టైమ్. దీన్ని స్టాన్లీ గ్రీన్స్పాన్, సెరీనా వీడర్ అభివృద్ధి చేశారు.
- పెద్దవారు నేల మీద పిల్లవాడితో కూర్చుని, అతని ఆసక్తిని అనుసరిస్తూ ఆడుతూ, పరస్పర చర్యను పెంచుతారు. అందుకే ఫ్లోర్ టైమ్ను ఆట చికిత్స (ప్లే థెరపీ) గా చెబుతారు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
'ఫ్లోర్ టైమ్' అనే తరగతి గది వ్యూహం అనగా
- (1)నీటి చికిత్స
- (2)క్రీడల చికిత్స
- (3)మందుల చికిత్స
- (4)బురద చికిత్స
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) క్రీడల చికిత్స
"ఫ్లోర్ టైమ్" (Floor Time) అనే వ్యూహం ఏ రకమైన చికిత్స అని ప్రశ్న.
Floor Time ను స్టాన్లీ గ్రీన్స్పాన్ ఆటిజం పిల్లల కోసం రూపొందించాడు. ఇందులో పెద్దవారు నేల మీద పిల్లవాడితో కలిసి కూర్చుని, పిల్లవాడికి ఇష్టమైన ఆటలోనే చేరి, ఆట ద్వారా అతనితో సంభాషణ, భావ సంబంధం పెంచుతారు. పిల్లవాడి ఆసక్తిని అనుసరించడం ఇందులో ముఖ్య సూత్రం. అంటే ఇది ఆట ఆధారిత చికిత్స. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2) క్రీడల చికిత్స.
నీటి చికిత్స (1) లో నీటిలో వ్యాయామాలు చేయిస్తారు. మందుల చికిత్స (3) వైద్యుడు ఇచ్చే మందులు. బురద చికిత్స (4) ప్రకృతి వైద్యంలో భాగం. వీటికి నేల మీద ఆడుకునే Floor Time కు సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: Floor Time = నేల మీద పిల్లవాడితో ఆడుతూ బోధించడం.
ఆట
- మానసిక, వైద్య సమస్యలు ఉన్న పిల్లల జోక్యంలో ఆటను చాలా కాలంగా వాడుతున్నారు. ASD పిల్లలకు బోధించడానికి ఆట ఒక సమర్థమైన సాధనం.
- సాధారణ ఆట ప్రవర్తనలను ASD పిల్లలు సొంతంగా గానీ, ఇతరులను చూసి గానీ నేర్చుకోవడం చాలా కష్టమని TEACCH కార్యక్రమం గుర్తించింది. అందుకే ఆటను నిర్మాణాత్మకంగా నేర్పాలి. ASD పిల్లలకు "ఆటే పని, పనే ఆట".
- ఆట ద్వారా ఆట వస్తువులు, విరామ సమయ వస్తువులను సరిగా వాడటం నేర్పవచ్చు.
- ఇతరుల పక్కన ఆడటం, తర్వాత ఇతరులతో కలిసి సహకారంతో ఆడటం పట్ల ఓర్పు క్రమంగా పెరుగుతుంది.
- ఆటను వ్యక్తిగత బోధనలో, చిన్న ఆట బృందాల్లో నిర్వహించవచ్చు. భయం లేని, సహజమైన వాతావరణంలో సామాజిక, భాష, సంజ్ఞానాత్మక అభివృద్ధికి ఆట శిక్షణ దోహదపడుతుంది.
- ఆట లక్ష్యాలు, ఆట బృందాలు ప్రతి పిల్లవాడి పనితీరు స్థాయి, ప్రత్యేక అవసరాల ఆధారంగా ఉండాలి. బృంద కార్యకలాపాలకు స్పష్టమైన లక్ష్యాలు ఉండాలి.
- గమనిక: మనోవిశ్లేషణ ఆధారిత సంప్రదాయ ఆట చికిత్స (పిల్లవాడికి తట్టుకునే వ్యూహాలు నేర్పడానికి చేసేది) ఆటిజం పిల్లలకు ఫలితం ఇవ్వదు.
మానసిక చికిత్సలు
- మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు బడి, సమాజం, వైద్య సంస్థల్లో కుటుంబాలకు మద్దతు ఇవ్వాలి, ముఖ్యంగా పిల్లవాడికి కొత్తగా ASD నిర్ధారణ అయిన కుటుంబాలకు.
- వారు ఉపాధ్యాయులకు సలహా ఇస్తారు, పిల్లలకు సామాజిక నైపుణ్య బృందాలు నడుపుతారు, బడి సిబ్బందికి, సమాజ కార్యకర్తలకు శిక్షణ ఇస్తారు.
- వ్యక్తిగత "మాటల చికిత్స" (టాక్ థెరపీ) ASD పిల్లలకు పెద్దగా ఉపయోగపడదని బాగా నిరూపితమైంది. కానీ ప్రవర్తనా మార్పు, నైపుణ్య నిర్మాణం లక్ష్యంగా చేసే చికిత్సా వ్యూహాలు ఉపయోగపడతాయి.
సంవేదన-చలన చికిత్సలు
- సెన్సరీ ఇంటిగ్రేషన్ (సంవేదన సమైక్యత) సిద్ధాంతం ASD వ్యక్తులు బయటి నుంచి వచ్చే సంవేదనలను ఎలా గ్రహిస్తారు, ఎలా స్పందిస్తారు అనే దాని గురించి విలువైన సమాచారం ఇచ్చింది.
- సంవేదన సమైక్యత ఇబ్బందులు ప్రవర్తనపై బాగా ప్రభావం చూపుతాయి. సంవేదన లోటు లేదా అతిని సరిచేసే కార్యకలాపాలు స్వతంత్ర పనితీరుకు సహాయపడతాయి.
- ఉత్తేజపరిచే, నియంత్రించే కార్యకలాపాలు: లయబద్ధంగా ఊగడం, శరీరంపై క్రమంగా ఒత్తిడి, కీళ్లపై ఒత్తిడి, ఊయల ఊగడం, దూకడం, సంగీతానికి కదలడం, ఈత. ఇవి పని మీద దృష్టి పెంచి, పిల్లలను శాంతపరుస్తాయి.
ఆహార చికిత్స
- సరైన ఆహారాన్ని సమయానికి ఇస్తే ఆటిజం పిల్లల ఆరోగ్యం మెరుగుపడుతుందని నిపుణులు సలహా ఇస్తారు. ఇది ప్రత్యామ్నాయ చికిత్సల్లో ఒకటి.
- కొందరు పిల్లలకు పాలు, పాల ఉత్పత్తులు, గోధుమ, బార్లీ వంటి వాటిలోని గ్లూటెన్, కేసిన్ వల్ల అలర్జీ రావచ్చని చెబుతారు. అందుకే గ్లూటెన్-కేసిన్ లేని ఆహారం సూచిస్తారు.
- ఏదైనా తేడా, సమస్య కనిపిస్తే నిపుణులు అలర్జీ పరీక్షలు చేస్తారు. పిల్లలకు సరిపడా ప్రోటీన్లు అందేలా చూడాలి.
- నిర్దిష్ట ఆహార క్రమం పాటిస్తే కొన్ని లక్షణాలు తగ్గి, సామాజిక, జ్ఞాన సంబంధ ప్రవర్తన మెరుగుపడవచ్చని భావిస్తారు.

పరీక్ష కోణం: వికాసాత్మక విధానం = "బ్లూప్రింట్"; సామాజిక, భావోద్వేగ బోధనకు బాగా సరిపోతుంది. ఫ్లోర్ టైమ్ = ఆట చికిత్స (గ్రీన్స్పాన్). ASD పిల్లలకు "ఆటే పని, పనే ఆట" (TEACCH). మనోవిశ్లేషణ ఆట చికిత్స, వ్యక్తిగత టాక్ థెరపీ ఫలితం ఇవ్వవు. ఆహార చికిత్సలో గ్లూటెన్-కేసిన్ లేని ఆహారం.
మెమొరీ కోడ్: "ఫ్లోర్ మీద ఆట" - ఫ్లోర్ టైమ్ = నేల మీద కూర్చుని ఆట చికిత్స. ఆహారంలో వద్దు "గ్లూ-కే" - గ్లూటెన్ (గోధుమ, బార్లీ), కేసిన్ (పాలు).