AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

AP Special TET October 2026 Paper 2B వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (భాగం 1): ప్రశ్నలు, కీ, వివరణలు

AP Special TET (In-service) October 2026 Paper 2B స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్‌లో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 1) సెక్షన్‌లో 30 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి (ప్రశ్న 91 నుంచి 120 వరకు). ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD (10), చెవి, వినికిడి లోపాలు (4), పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు (4), గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం (3). కింద ప్రతి ప్రశ్నకు అధికారిక కీ సమాధానం, తెలుగులో వివరణ ఉన్నాయి.

ఆధారం: AP పాఠశాల విద్యాశాఖ అధికారిక ప్రశ్నపత్రం, కీ ·చివరి మార్పు: · ExamBadi

వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 1): ఏ టాపిక్ నుంచి ఏ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

టాపిక్ప్రశ్న సంఖ్యలుప్రశ్నలు
సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL109, 1132
గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం93, 95, 963
చెవి, వినికిడి లోపాలు101, 104, 105, 1104
శ్రవణ శిక్షణ, వినికిడి యంత్రాలు, సంభాషణ పద్ధతులు106, 107, 1083
మాట, భాష, మాట లోపాలు102, 1032
నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD91, 92, 94, 99, 100, 111, 112, 115, 119, 12010
పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు114, 116, 117, 1184
థెరపీలు, సహాయక ఉపకరణాలు, పునరావాసం97, 982

AP Special TET (In-service) October 2026 Paper 2B వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 1): ప్రశ్నలు, సమాధానాలు, వివరణలు

ప్రశ్న 91 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

భౌతికంగా సాధారణంగా కనబడుతున్నా కానీ వారి ప్రవర్తన ఆధారంగా సాధారణ వ్యక్తులనుండి వీరిని వేరుచేయగలం

  1. (1)డ్వార్ఫిజం
  2. (2)ఆటిజం
  3. (3)మస్తిష్క పక్షవాతం
  4. (4)ఆమ్లదాడికి గురైనవారు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఆటిజం

శరీరం చూడటానికి మామూలుగానే ఉన్నా, కేవలం ప్రవర్తన చూసి మాత్రమే గుర్తించగలిగే వైకల్యం ఏది అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఆటిజం (Autism) ఒక నాడీ అభివృద్ధి లోపం. ఈ పిల్లల ముఖం, శరీర నిర్మాణం సాధారణంగానే ఉంటాయి. కానీ కంటిలోకి చూడకపోవడం, పిలిస్తే పలకకపోవడం, ఒకే పనిని మళ్ళీ మళ్ళీ చేయడం, ఇతరులతో కలవకపోవడం, మాట ఆలస్యం కావడం వంటి ప్రవర్తనల ద్వారానే వీరిని గుర్తిస్తాం. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) ఆటిజం.

మిగతావి ఎందుకు కావు: డ్వార్ఫిజం (1) ఉన్నవారి ఎత్తు చాలా తక్కువగా ఉంటుంది, అది కంటికి కనిపిస్తుంది. మస్తిష్క పక్షవాతం (3) లో కదలికలు, భంగిమ, నడకలో తేడా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆమ్లదాడి బాధితుల (4) శరీరంపై గాయాల మచ్చలు కనిపిస్తాయి. ఈ మూడూ శారీరకంగా కనిపించే వైకల్యాలు.

గుర్తుంచుకోండి: "కనిపించని వైకల్యం, ప్రవర్తనలో బయటపడుతుంది" అంటే ఆటిజం.

ప్రశ్న 92 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

"ఆటిజం" అనేది గ్రీకు పదం ఆటోస్ నుంచి ఉద్భవించింది "ఆటోస్" అనగా

  1. (1)మీ యొక్క
  2. (2)మా యొక్క
  3. (3)తాను
  4. (4)వారియొక్క
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) తాను

"ఆటిజం" అనే పదం ఏ గ్రీకు పదం నుంచి వచ్చింది, దాని అర్థం ఏమిటి అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

గ్రీకు భాషలో "autos" అంటే "తాను" (self). ఆటిజం ఉన్న పిల్లలు తమ లోకంలో తామే ఉన్నట్లు, ఇతరులతో సంబంధం లేకుండా తమలో తాము మునిగిపోయినట్లు కనిపిస్తారు. అందుకే 1911లో స్విస్ మానసిక వైద్యుడు యూజెన్ బ్లూలర్ ఈ పదాన్ని మొదట వాడాడు. 1943లో లియో కానర్ పిల్లల్లో ఈ స్థితిని వివరించాడు. కాబట్టి సరైనది ఆప్షన్ (3) తాను.

"మీ", "మా", "వారి" అనే అర్థాలు (1), (2), (4) ఈ పదానికి లేవు. ఈ పదం అర్థమే "తనలో తాను" ఉండటం అని గుర్తుంచుకోండి.

గుర్తుంచుకోండి: Autos = తాను; Autism = తనలో తాను ఉండటం.

ప్రశ్న 93 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం

'CHAT' పరీక్ష వీరికి నిర్వహిస్తారు

  1. (1)మేధో వైకల్యం గల పిల్లలకు
  2. (2)అభ్యసన వైకల్యం గల పిల్లలకు
  3. (3)ఆటిజం గల పిల్లలకు
  4. (4)మరగుజ్జుతనం వైకల్యం గల పిల్లలకు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఆటిజం గల పిల్లలకు

CHAT అనే పరీక్షను ఏ వైకల్యాన్ని గుర్తించడానికి వాడతారు అని ప్రశ్న.

CHAT పూర్తి రూపం Checklist for Autism in Toddlers. సైమన్ బారన్-కోహెన్ బృందం 1992లో దీన్ని రూపొందించింది. సుమారు 18 నెలల వయసు పిల్లల్లో ఆటిజం లక్షణాలను తొలి దశలోనే గుర్తించే స్క్రీనింగ్ పరీక్ష ఇది. ఉమ్మడి దృష్టి (ఒకే వస్తువును అమ్మతో కలిసి చూడటం), వేలితో చూపించడం, ఊహాత్మక ఆట వంటివి ఇందులో పరిశీలిస్తారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఆటిజం గల పిల్లలకు.

మేధో వైకల్యానికి (1) ఇతర తెలివి, అనుకూల ప్రవర్తన పరీక్షలు వాడతారు. అభ్యసన వైకల్యాన్ని (2) సాధారణంగా బడి వయసులో చదువు, రాత పరీక్షలతో గుర్తిస్తారు. మరగుజ్జుతనం (4) ఎత్తు కొలిచి, వైద్య పరీక్షలతో తెలుస్తుంది; దానికి CHAT అవసరం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: CHAT లో A = Autism, T = Toddlers.

ప్రశ్న 94 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

ఆటిజం కు సంబంధించిన క్లిష్టతరమైన పని

  1. (1)బహుమతులు ఇవ్వడం
  2. (2)నిర్ధారించడం
  3. (3)దండన విధించడం
  4. (4)తిట్టడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) నిర్ధారించడం

ఆటిజం విషయంలో అన్నిటికంటే కష్టమైన పని ఏది అని ప్రశ్న.

ఆటిజం నిర్ధారణకు రక్త పరీక్ష, స్కాన్ వంటి వైద్య పరీక్ష ఏదీ లేదు. పిల్లల ప్రవర్తనను, అభివృద్ధి చరిత్రను జాగ్రత్తగా పరిశీలించి మాత్రమే నిర్ణయిస్తారు. లక్షణాలు ఒక్కో పిల్లవాడిలో ఒక్కో తీవ్రతతో (spectrum) ఉంటాయి. మాట ఆలస్యం, బుద్ధిమాంద్యత, వినికిడి లోపం, ADHD వంటి వాటితో కలిసిపోయి కనిపిస్తాయి. అందుకే నిర్ధారణ (Diagnosis) అత్యంత క్లిష్టమైన పని. సమాధానం ఆప్షన్ (2).

బహుమతులు ఇవ్వడం (1) బోధనలో వాడే సాధారణ ప్రోత్సాహక పద్ధతి, అది కష్టం కాదు. దండన (3), తిట్టడం (4) ఈ పిల్లలకు అసలు వాడకూడని పద్ధతులు; వాటిని "పని"గా చూడలేం.

గుర్తుంచుకోండి: ఆటిజానికి ల్యాబ్ పరీక్ష లేదు, అందుకే నిర్ధారణ కష్టం.

ప్రశ్న 95 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం

అభివృద్ధి మైలురాళ్ళు, చలన కౌశలాలు, తినుట మరియు నిద్రించుట విషయాలు తెలుసుకొనుటకు సహాయపడునది

  1. (1)తల్లిదండ్రులతో పరిపృచ్ఛ
  2. (2)ఉపాధ్యాయుల పట్టిక
  3. (3)పిల్లలతో పరిపృచ్ఛ
  4. (4)వైద్య ధృవీకరణ పత్రం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) తల్లిదండ్రులతో పరిపృచ్ఛ

పిల్లవాడు ఎప్పుడు కూర్చున్నాడు, ఎప్పుడు నడిచాడు, ఎలా తింటాడు, ఎలా నిద్రపోతాడు అనే వివరాలు ఎవరి ద్వారా తెలుస్తాయి అని ప్రశ్న.

ఇవన్నీ పుట్టినప్పటి నుంచి ఇంట్లో జరిగిన విషయాలు. వీటిని దగ్గరగా గమనించేది తల్లిదండ్రులే. అందుకే అంచనా (Assessment) సమయంలో తల్లిదండ్రులతో ముఖాముఖి (Interview) ద్వారా అభివృద్ధి చరిత్ర (Developmental History) సేకరిస్తారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) తల్లిదండ్రులతో పరిపృచ్ఛ.

ఉపాధ్యాయుల పట్టిక (2) లో బడిలో చేరిన తర్వాత హాజరు, మార్కుల వివరాలు మాత్రమే ఉంటాయి. చిన్న పిల్లవాడు (3) తన చిన్నతనపు మైలురాళ్ళను చెప్పలేడు. వైద్య ధృవీకరణ పత్రం (4) వైకల్యం రకం, శాతం చెబుతుంది కానీ రోజువారీ తినడం, నిద్ర అలవాట్లు చెప్పదు.

గుర్తుంచుకోండి: అభివృద్ధి చరిత్ర కావాలంటే తల్లిదండ్రులను అడగాలి.

ప్రశ్న 96 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం

క్రింది వానిలో ASD పిల్లల చికిత్సా మాపని కానిది

  1. (1)చికిత్సా మాపని
  2. (2)పరిశీలనా మాపని
  3. (3)ఆర్థిక మాపని
  4. (4)ప్రవర్తనా మాపని
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఆర్థిక మాపని

ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ (ASD) పిల్లల అంచనాలో భాగం కానిది ఏది అని ప్రశ్న.

ASD అంచనాలో వైద్యులు, మనస్తత్వ నిపుణులు చేసే చికిత్సా అంచనా, పిల్లవాడిని సహజ పరిస్థితుల్లో గమనించే పరిశీలనా అంచనా, ప్రవర్తనలను చెక్‌లిస్ట్‌లు, రేటింగ్ స్కేల్స్‌తో కొలిచే ప్రవర్తనా అంచనా ఉంటాయి. కుటుంబ ఆదాయం, ఆస్తి వంటి ఆర్థిక విషయాలు ఆటిజం ఉందో లేదో నిర్ణయించవు. కాబట్టి సంబంధం లేనిది ఆప్షన్ (3) ఆర్థిక మాపని.

(1), (2), (4) మూడూ ASD నిర్ధారణలో నేరుగా వాడేవే. ఆటిజం లక్షణాలు ప్రవర్తనలో కనిపిస్తాయి కాబట్టి పరిశీలన, ప్రవర్తనా అంచనా చాలా ముఖ్యం.

గుర్తుంచుకోండి: ఆటిజం అంచనా ప్రవర్తన మీద; డబ్బు మీద కాదు.

ప్రశ్న 97 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·థెరపీలు, సహాయక ఉపకరణాలు, పునరావాసం

బయో ఫీడ్ బ్యాక్ దీనికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని అందిస్తుంది

  1. (1)జీవ వైవిధ్యం
  2. (2)బయో గ్రాఫ్
  3. (3)శరీర విధులు
  4. (4)ఇతరుల భావాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) శరీర విధులు

బయోఫీడ్‌బ్యాక్ (Biofeedback) పద్ధతి మనకు ఏ సమాచారం ఇస్తుంది అని ప్రశ్న.

బయోఫీడ్‌బ్యాక్‌లో శరీరానికి సెన్సర్లు అతికించి గుండె వేగం, శ్వాస, కండరాల బిగువు, చర్మ ఉష్ణోగ్రత, మెదడు తరంగాలు వంటి శరీర విధులను కొలుస్తారు. ఆ కొలతలను తెరపై బొమ్మలుగా, శబ్దాలుగా వెంటనే చూపిస్తారు. దాన్ని చూసి వ్యక్తి తన ఒత్తిడిని, కండరాల బిగువును తానే నియంత్రించడం నేర్చుకుంటాడు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) శరీర విధులు.

జీవ వైవిధ్యం (1) అంటే భూమిపై ఉన్న రకరకాల జీవులు; దీనికి సంబంధం లేదు. బయో గ్రాఫ్ (2) అనేది పేరు చూసి భ్రమపడేలా పెట్టిన ఆప్షన్. ఇతరుల భావాలు (4) తెలుసుకోవడం సహానుభూతి; యంత్రం వాటిని కొలవదు.

గుర్తుంచుకోండి: బయోఫీడ్‌బ్యాక్ = నా శరీరం గురించి నాకే తిరిగి సమాచారం.

ప్రశ్న 98 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·థెరపీలు, సహాయక ఉపకరణాలు, పునరావాసం

'ఫ్లోర్ టైమ్' అనే తరగతి గది వ్యూహం అనగా

  1. (1)నీటి చికిత్స
  2. (2)క్రీడల చికిత్స
  3. (3)మందుల చికిత్స
  4. (4)బురద చికిత్స
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) క్రీడల చికిత్స

"ఫ్లోర్ టైమ్" (Floor Time) అనే వ్యూహం ఏ రకమైన చికిత్స అని ప్రశ్న.

Floor Time ను స్టాన్లీ గ్రీన్‌స్పాన్ ఆటిజం పిల్లల కోసం రూపొందించాడు. ఇందులో పెద్దవారు నేల మీద పిల్లవాడితో కలిసి కూర్చుని, పిల్లవాడికి ఇష్టమైన ఆటలోనే చేరి, ఆట ద్వారా అతనితో సంభాషణ, భావ సంబంధం పెంచుతారు. పిల్లవాడి ఆసక్తిని అనుసరించడం ఇందులో ముఖ్య సూత్రం. అంటే ఇది ఆట ఆధారిత చికిత్స. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2) క్రీడల చికిత్స.

నీటి చికిత్స (1) లో నీటిలో వ్యాయామాలు చేయిస్తారు. మందుల చికిత్స (3) వైద్యుడు ఇచ్చే మందులు. బురద చికిత్స (4) ప్రకృతి వైద్యంలో భాగం. వీటికి నేల మీద ఆడుకునే Floor Time కు సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: Floor Time = నేల మీద పిల్లవాడితో ఆడుతూ బోధించడం.

ప్రశ్న 99 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

సాధారణంగా ఆటిజం గల పిల్లల్లో ఈ రకమైన క్రీడా విధానం కనబడుతుంది

  1. (1)సమాంతర క్రీడ
  2. (2)సంసర్గ క్రీడ
  3. (3)ఏకాంత క్రీడ
  4. (4)సహకార క్రీడ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఏకాంత క్రీడ

ఆటిజం ఉన్న పిల్లలు ఎక్కువగా ఏ రకంగా ఆడుకుంటారు అని ప్రశ్న.

పిల్లల ఆట దశలను మిల్డ్రెడ్ పార్టెన్ వివరించింది: ఏకాంత ఆట (ఒంటరిగా), సమాంతర ఆట (పక్కపక్కనే కానీ విడివిడిగా), సంసర్గ ఆట (కలిసి కానీ నియమాలు లేకుండా), సహకార ఆట (ఒకే లక్ష్యంతో కలిసి). ఆటిజం పిల్లల్లో సామాజిక సంబంధం బలహీనంగా ఉంటుంది. వారు ఇతరులను పట్టించుకోకుండా ఒంటరిగా, ఒకే బొమ్మతో పదే పదే ఆడుకుంటారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఏకాంత క్రీడ.

సమాంతర క్రీడ (1) లో కనీసం ఇతర పిల్లల పక్కన ఆడతారు. సంసర్గ క్రీడ (2), సహకార క్రీడ (4) లకు ఇతరులతో మాట్లాడటం, పంచుకోవడం, మలుపులు తీసుకోవడం కావాలి. ఈ సామాజిక నైపుణ్యాలే ఆటిజం పిల్లలకు కష్టం.

గుర్తుంచుకోండి: ఆటిజం = ఒంటరి ఆట (ఏకాంత క్రీడ).

ప్రశ్న 100 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

FDD(ASD) గొడుగు క్రిందకు చేరని లోపాలు

  1. (1)Autistic disorder
  2. (2)Asperger's disorder
  3. (3)Rett's disorder
  4. (4)Physical disorder
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) Physical disorder

ఆటిజం గొడుగు కిందకు రాని లోపం ఏది అని ప్రశ్న. ప్రశ్నలో "FDD" అని ముద్రించారు; అది PDD (Pervasive Developmental Disorders) అని అర్థం చేసుకోవాలి.

DSM-IV ప్రకారం PDD గొడుగు కింద ఐదు లోపాలు ఉన్నాయి: Autistic disorder, Asperger's disorder, Rett's disorder, Childhood Disintegrative Disorder, PDD-NOS. 2013లో DSM-5 వీటిలో ఎక్కువ భాగాన్ని కలిపి ఒకే పేరుగా ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ (ASD) చేసింది. ఇవన్నీ సామాజిక సంబంధం, సంభాషణ, ప్రవర్తనకు సంబంధించిన నాడీ అభివృద్ధి లోపాలు.

శారీరక లోపం (Physical disorder) ఈ జాబితాలో లేదు. అది చలన వైకల్యం వంటి వేరే వర్గానికి చెందుతుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).

(1), (2), (3) మూడూ PDD గొడుగు కిందకు వచ్చేవే, కాబట్టి అవి సమాధానం కావు.

గుర్తుంచుకోండి: PDD కుటుంబం: Autistic, Asperger, Rett, CDD, PDD-NOS.

ప్రశ్న 101 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చెవి, వినికిడి లోపాలు

BERA పరీక్ష అనేది ఈ అవయవ పనితీరు లోపాన్ని పరీక్షించవచ్చు

  1. (1)హృదయం
  2. (2)ముక్కు
  3. (3)చెవి
  4. (4)నోరు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) చెవి

BERA పరీక్ష ఏ అవయవం పనితీరును పరీక్షిస్తుంది అని ప్రశ్న.

BERA పూర్తి రూపం Brainstem Evoked Response Audiometry. తలపై ఎలక్ట్రోడ్లు అతికించి, చెవిలోకి క్లిక్ శబ్దాలు పంపుతారు. ఆ శబ్దానికి వినికిడి నాడి, మెదడు కాండం (Brainstem) ఇచ్చే విద్యుత్ ప్రతిస్పందనను కంప్యూటర్ నమోదు చేస్తుంది. పిల్లవాడు ఏమీ చెప్పనవసరం లేదు, కాబట్టి పసిపిల్లల్లో, మాట్లాడలేని పిల్లల్లో వినికిడి లోపం కనుక్కోడానికి ఇది చాలా ఉపయోగం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) చెవి.

హృదయం (1) పనితీరుకు ECG వాడతారు. ముక్కు (2), నోరు (4) లకు BERA తో సంబంధం లేదు. పేరులోని "Audiometry" అంటే వినికిడిని కొలవడం అని గుర్తుంచుకుంటే జవాబు సులభం.

గుర్తుంచుకోండి: BERA లో Audiometry = వినికిడి కొలత = చెవి.

ప్రశ్న 102 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·మాట, భాష, మాట లోపాలు

భాషణానికి ఇది ఆధారం

  1. (1)శారీరక అభివృద్ధి
  2. (2)ప్రవర్తనా అభివృద్ధి
  3. (3)భాష యొక్క అభివృద్ధి
  4. (4)వైఖరి యొక్క అభివృద్ధి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) భాష యొక్క అభివృద్ధి

మాట (Speech) దేని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది అని ప్రశ్న.

భాష (Language) అంటే పదాలు, వాటి అర్థాలు, వ్యాకరణ నియమాల వ్యవస్థ. మాట అంటే ఆ భాషను నోటితో శబ్దాలుగా పలకడం. పిల్లవాడు ముందుగా భాషను విని అర్థం చేసుకుంటాడు, పదాలు నేర్చుకుంటాడు, ఆ తర్వాతే వాటిని మాటగా పలుకుతాడు. భాష లేకపోతే మాటకు విషయమే ఉండదు. అందుకే వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు భాష అందకపోవడం వల్ల మాట కూడా ఆలస్యం అవుతుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) భాష అభివృద్ధి.

శారీరక అభివృద్ధి (1) మాట అవయవాలకు అవసరమే, కానీ మాటకు అసలు ఆధారం భాష. ప్రవర్తన (2), వైఖరి (4) అభివృద్ధులు మాట మీద ప్రభావం చూపొచ్చు, కానీ మాట వాటి మీద ఆధారపడదు.

గుర్తుంచుకోండి: ముందు భాష, తర్వాత మాట.

ప్రశ్న 103 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·మాట, భాష, మాట లోపాలు

శ్రవణ లోపం ఉన్న పిల్లలు 'కాకి' అనే శబ్దం బదులు 'తాతి' అనటాన్ని ఇలా అంటారు

  1. (1)లయ దోషాలు
  2. (2)స్వర దోషాలు
  3. (3)ఉచ్చారణ దోషాలు
  4. (4)అర్థరహిత, అస్పష్టత
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఉచ్చారణ దోషాలు

"కాకి" అనాల్సిన చోట "తాతి" అనడం ఏ రకమైన మాట దోషం అని ప్రశ్న.

ఇక్కడ "క" శబ్దం స్థానంలో "త" వచ్చింది. ఒక ధ్వనికి బదులు మరో ధ్వని పలకడాన్ని ప్రతిక్షేపణ (Substitution) అంటారు. ఉచ్చారణ దోషాల్లో నాలుగు రకాలు ఉంటాయి: ప్రతిక్షేపణ, లోపం (Omission), వక్రీకరణ (Distortion), చేర్పు (Addition). వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలు శబ్దాలను సరిగా వినలేక, నాలుక వెనుక భాగంతో పలికే "క" ను ముందు భాగంతో పలికే "త" గా మారుస్తారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఉచ్చారణ దోషాలు.

లయ దోషాలు (1) అంటే నత్తి వంటి మాట ప్రవాహంలో అంతరాయం. స్వర దోషాలు (2) అంటే గొంతు బొంగురు, మరీ ఎక్కువ లేదా తక్కువ స్థాయి. అస్పష్టత (4) అంటే మొత్తం మాట అర్థం కాకపోవడం; ఇక్కడ ఒక్క ధ్వని మాత్రమే మారింది.

గుర్తుంచుకోండి: ఒక ధ్వనికి బదులు మరో ధ్వని = ఉచ్చారణ దోషం (Substitution).

ప్రశ్న 104 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చెవి, వినికిడి లోపాలు

చెవిలోని అతి చిన్న ఎముక

  1. (1)కర్ణాంతర అస్థి
  2. (2)దాగిలి
  3. (3)కూటకం
  4. (4)పక్కటెముక
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) కర్ణాంతర అస్థి

చెవిలో ఉన్న ఎముకల్లో అతి చిన్నది ఏది అని ప్రశ్న.

మధ్య చెవిలో మూడు చిన్న ఎముకలు వరుసగా ఉంటాయి: సుత్తి ఆకారపు మాలియస్ (కూటకం), దాగిలి ఆకారపు ఇంకస్, అంకవన్నె ఆకారపు స్టేపిస్ (కర్ణాంతర అస్థి). కర్ణభేరి కంపనాలను ఇవి లోపలి చెవికి చేరవేస్తాయి. వీటిలో స్టేపిస్ అన్నిటికంటే చిన్నది; నిజానికి మన శరీరం మొత్తంలోనే ఇది అతి చిన్న ఎముక (సుమారు 3 మిల్లీమీటర్లు). కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) కర్ణాంతర అస్థి (Stapes).

ఇంకస్ (2) మధ్యలో ఉండే ఎముక, స్టేపిస్ కంటే పెద్దది. మాలియస్ (3) మూడింటిలో పెద్దది, కర్ణభేరికి అతికి ఉంటుంది. పక్కటెముక (4) ఛాతీలో ఉంటుంది, చెవిలో కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: మధ్య చెవి వరుస: మాలియస్ → ఇంకస్ → స్టేపిస్ (అతి చిన్నది).

ప్రశ్న 105 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చెవి, వినికిడి లోపాలు

భాష పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందక ముందు వినికిడి లోపం సంభవించి ఉంటే ఇలా పిలుస్తారు

  1. (1)భాషానంతర వినికిడి లోపం
  2. (2)భాషకు పూర్వం వినికిడి లోపం
  3. (3)ప్రమాదపూర్వక వినికిడి లోపం
  4. (4)అపరివర్తన వినికిడి లోపం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) భాషకు పూర్వం వినికిడి లోపం

భాష నేర్చుకోక ముందే వినికిడి పోతే దాన్ని ఏమంటారు అని ప్రశ్న.

వినికిడి లోపం వచ్చిన సమయాన్ని బట్టి రెండు రకాలు. భాష నేర్చుకోక ముందే (సాధారణంగా 2 నుంచి 3 సంవత్సరాల లోపు) వస్తే భాషకు పూర్వ వినికిడి లోపం (Pre-lingual deafness). భాష నేర్చుకున్న తర్వాత వస్తే భాషానంతర వినికిడి లోపం (Post-lingual deafness). ప్రశ్న "భాష పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందక ముందు" అని చెబుతోంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).

భాషానంతర లోపం (1) దీనికి వ్యతిరేకం; వారికి ఇప్పటికే భాష ఉంటుంది కాబట్టి మాట బాగుంటుంది. ప్రమాదం వల్ల వచ్చే లోపం (3) కారణాన్ని చెబుతుంది, సమయాన్ని కాదు. తిరిగి బాగుకాని లోపం (4) తీవ్రతను సూచిస్తుంది. భాషకు పూర్వ లోపం ఉన్న పిల్లలకు మాట, భాష నేర్పడం చాలా కష్టం, అందుకే తొలి గుర్తింపు ముఖ్యం.

గుర్తుంచుకోండి: Pre = ముందు, Post = తర్వాత; Lingual = భాష.

ప్రశ్న 106 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·శ్రవణ శిక్షణ, వినికిడి యంత్రాలు, సంభాషణ పద్ధతులు

డేనియల్ లింగ్ '6' సౌండ్ పరీక్ష అనునది వీరికి వినియోగిస్తాం

  1. (1)ధ్వనులను గుర్తించుటకు
  2. (2)మేధస్సు ను గుర్తించుటకు
  3. (3)వేగాన్ని గుర్తించుటకు
  4. (4)ఖచ్చితత్వాన్ని కొలవడానికి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ధ్వనులను గుర్తించుటకు

డేనియల్ లింగ్ రూపొందించిన ఆరు ధ్వనుల పరీక్ష దేనికోసం అని ప్రశ్న.

ఈ పరీక్షలో ఆరు ధ్వనులు ఉంటాయి: m, oo, ee, ah, sh, s. ఇవి తక్కువ పౌనఃపున్యం నుంచి ఎక్కువ పౌనఃపున్యం వరకు మాట శబ్దాల పరిధి మొత్తాన్ని కవర్ చేస్తాయి. పిల్లవాడి వెనుక నుంచి ఒక్కో ధ్వనిని పలికి, అతను విన్నాడా (Detection), ఏ ధ్వనో గుర్తించాడా (Identification) చూస్తారు. Hearing Aid సరిగా పనిచేస్తోందా అని రోజూ ఉపాధ్యాయులు ఈ పరీక్షతో తేలికగా చూసుకుంటారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) ధ్వనులను గుర్తించుటకు.

ఈ పరీక్ష మేధస్సును (2) కొలవదు. మాట వేగం (3) లేదా ఖచ్చితత్వం (4) కొలవడం దీని ఉద్దేశం కాదు; ధ్వనులు వినిపిస్తున్నాయా లేదా అన్నదే దీని లక్ష్యం.

గుర్తుంచుకోండి: Ling 6: m, oo, ee, ah, sh, s.

ప్రశ్న 107 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·శ్రవణ శిక్షణ, వినికిడి యంత్రాలు, సంభాషణ పద్ధతులు

శ్రవణ లోపం గల విద్యార్థులలో పెంపొందించకూడని లక్షణం

  1. (1)వహన నైపుణ్యాలను పెంపొందించడం
  2. (2)ఓష్ఠ్య పఠనం అభివృద్ధి చేయడం
  3. (3)ఆత్మ న్యూనత భావనను పెంపొందించడం
  4. (4)శ్రవణ శిక్షణను అభివృద్ధి చేయడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఆత్మ న్యూనత భావనను పెంపొందించడం

వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లల్లో ఏ లక్షణాన్ని పెంచకూడదు అని ప్రశ్న. "కూడని" అనే పదాన్ని జాగ్రత్తగా గమనించండి.

ఈ పిల్లలకు ఇచ్చే విద్యలో లక్ష్యాలు: సంభాషణ నైపుణ్యాలు, పెదవుల కదలికలు చూసి మాట అర్థం చేసుకోవడం (Speech Reading), మిగిలిన వినికిడిని వాడుకునే శ్రవణ శిక్షణ. వీటితో పాటు ఆత్మవిశ్వాసం పెంచాలి. తాము ఇతరుల కంటే తక్కువ అనే ఆత్మన్యూనత భావం వారి చదువును, సామాజిక జీవితాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. కాబట్టి పెంచకూడనిది ఆప్షన్ (3) ఆత్మ న్యూనత భావన.

(1), (2), (4) మూడూ వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు తప్పనిసరిగా నేర్పాల్సిన నైపుణ్యాలే. ప్రశ్నలో "కూడని" ఉంది కాబట్టి అవి జవాబు కావు.

గుర్తుంచుకోండి: ప్రశ్నలో "కాని/కూడని" ఉంటే ప్రతికూల ఆప్షన్ వెతకాలి.

ప్రశ్న 108 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·శ్రవణ శిక్షణ, వినికిడి యంత్రాలు, సంభాషణ పద్ధతులు

వినికిడి లోపం గల పిల్లలలో మిగులు శబ్ద గ్రహణ శక్తి పెంపొందించుకోవడానికి ముందుగా ఇవ్వవలసిన శిక్షణ

  1. (1)చలనంలో శిక్షణ
  2. (2)భాషణలో శిక్షణ
  3. (3)శ్రవణ శిక్షణ
  4. (4)భాషణ పఠనం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) శ్రవణ శిక్షణ

వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లల్లో మిగిలి ఉన్న వినికిడిని (Residual Hearing) మెరుగుపరచడానికి ముందుగా ఏ శిక్షణ ఇవ్వాలి అని ప్రశ్న.

చాలామంది వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు కొంత వినికిడి మిగిలే ఉంటుంది. Hearing Aid తో దాన్ని ఉపయోగించుకోవాలంటే శ్రవణ శిక్షణ (Auditory Training) కావాలి. ఇందులో శబ్దం ఉందో లేదో గమనించడం, రెండు శబ్దాల మధ్య తేడా చెప్పడం, శబ్దాన్ని గుర్తించడం, చివరకు అర్థం చేసుకోవడం అనే దశలు ఉంటాయి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) శ్రవణ శిక్షణ.

చలన శిక్షణ (1) దృష్టి లోపం ఉన్నవారి Orientation & Mobility కి సంబంధించినది. మాట శిక్షణ (2) శబ్దాలను పలకడం నేర్పుతుంది; అది వినికిడిని పెంచదు, పైగా శ్రవణ శిక్షణ తర్వాత బాగా ఫలిస్తుంది. పెదవుల కదలిక చదవడం (4) కంటితో చూసి అర్థం చేసుకోవడం, చెవిని వాడదు.

గుర్తుంచుకోండి: మిగిలిన వినికిడి + Hearing Aid + శ్రవణ శిక్షణ.

ప్రశ్న 109 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

సమైక్య విద్య కు సంబంధించనిది

  1. (1)పాక్షిక విలీనం
  2. (2)పెరిఫెరల్ విలీనం
  3. (3)సంపూర్ణ విలీనం
  4. (4)లింగ విలీనం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) లింగ విలీనం

సమైక్య విద్య (Integrated Education) కు సంబంధం లేనిది ఏది అని ప్రశ్న.

సమైక్య విద్యలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను (CWSN) సాధారణ పాఠశాలలో చేర్చుతారు. ఎంత మేర కలుపుతారు అనే దాన్ని బట్టి దీన్ని పాక్షిక విలీనం (కొన్ని పీరియడ్లు సాధారణ తరగతి, మిగతావి రిసోర్స్ రూమ్‌లో), సంపూర్ణ విలీనం (రోజంతా సాధారణ తరగతిలో) అని వర్ణిస్తారు. పెరిఫెరల్ విలీనం కూడా ఇలా విలీనం ఎంత మేర జరిగిందో సూచించే పదమే. ఈ రకాలన్నీ వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను కలపడం గురించే.

లింగ విలీనం (4) అంటే బాలబాలికలను కలిపి చదివించడం (Co-education). దీనికి వైకల్యం గల పిల్లల సమైక్య విద్యతో సంబంధం లేదు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).

(1), (2), (3) సమైక్య విద్యలో విలీనం ఎంత మేర జరిగిందో చెప్పే స్థాయిలు, కాబట్టి అవి సంబంధించినవే.

గుర్తుంచుకోండి: సమైక్య విద్య = వైకల్యం గల పిల్లలను కలపడం; లింగంతో సంబంధం లేదు.

ప్రశ్న 110 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చెవి, వినికిడి లోపాలు

నిజానికి ఇలాంటి వ్యక్తులకు వినికిడి లోపం అనేది ఉండదు. ఇది ఒక మానసిక లక్షణం

  1. (1)కండక్టివ్ వినికిడి లోపం
  2. (2)సెన్సారి న్యురల్ వినికిడి లోపం
  3. (3)కేంద్రీయ శ్రవణ లోపం
  4. (4)ఫంక్షనల్ బధిరత్వం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఫంక్షనల్ బధిరత్వం

చెవి నిజానికి సరిగానే పనిచేస్తున్నా, మానసిక కారణాల వల్ల తనకు వినిపించడం లేదని వ్యక్తి భావించే స్థితిని ఏమంటారు అని ప్రశ్న.

దీన్ని ఫంక్షనల్ బధిరత్వం (Functional Deafness) అంటారు; దీన్ని మానసిక (Psychogenic) లేదా అసేంద్రియ (Non-organic) వినికిడి లోపం అని కూడా అంటారు. చెవిలో గానీ, నాడిలో గానీ ఏ లోపమూ ఉండదు. తీవ్రమైన మానసిక ఒత్తిడి, భయం, ఆందోళన వల్ల ఇలా జరగొచ్చు. పరీక్షల్లో చెవి సాధారణంగానే ఉన్నట్లు తేలుతుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).

కండక్టివ్ లోపం (1) లో బయటి లేదా మధ్య చెవిలో అడ్డంకి ఉంటుంది. సెన్సారి న్యూరల్ లోపం (2) లో లోపలి చెవి లేదా వినికిడి నాడి దెబ్బతింటుంది. కేంద్రీయ శ్రవణ లోపం (3) లో మెదడు శబ్దాలను సరిగా ప్రాసెస్ చేయదు. ఈ మూడూ నిజమైన శారీరక లోపాలు; ప్రశ్న చెబుతున్న "మానసిక లక్షణం" కావు.

గుర్తుంచుకోండి: చెవి బాగుంది, మనసు వినడం లేదు = ఫంక్షనల్ బధిరత్వం.

ప్రశ్న 111 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

ఈ అభ్యసన వైకల్యం నకు గురయిన వారు ముద్రణ రూపంలో ఉన్న భాషను చదవడం, వ్రాయడంలో అశక్తత ను కల్గి ఉంటారు

  1. (1)డిస్ గ్రాఫియా
  2. (2)అగ్రాఫియా
  3. (3)అలెక్సియా
  4. (4)స్పెల్లింగ్ సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అలెక్సియా

ముద్రించిన రూపంలో ఉన్న భాషను చదవలేకపోవడం అనే లోపానికి పేరు ఏమిటి అని ప్రశ్న.

అలెక్సియా (Alexia) అంటే అక్షరాలను, పదాలను చూసి చదవగల సామర్థ్యం పూర్తిగా పోవడం. దీన్ని "పద అంధత్వం" (Word Blindness) అని కూడా అంటారు. కళ్ళు బాగానే ఉంటాయి, కానీ ముద్రిత అక్షరాలకు అర్థం మెదడుకు అందదు. సాధారణంగా మెదడుకు గాయం తర్వాత ఇది వస్తుంది. ప్రశ్నలో ముఖ్యమైన మాట "ముద్రణ రూపంలో ఉన్న భాష"; అది చదవడానికి సంబంధించినది. కాబట్టి అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (3) అలెక్సియా.

డిస్‌గ్రాఫియా (1) అంటే రాతలో ఇబ్బంది: అక్షరాలు అస్తవ్యస్తంగా రాయడం, చేతిరాత సరిగా లేకపోవడం. అగ్రాఫియా (2) అంటే రాయగల సామర్థ్యం పూర్తిగా పోవడం. ఈ రెండూ రాతకు మాత్రమే సంబంధించినవి. స్పెల్లింగ్ సమస్యలు (4) ఒక లక్షణం మాత్రమే, పూర్తి వైకల్యం పేరు కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: Lexia = చదవడం (Alexia, Dyslexia); Graphia = రాయడం (Agraphia, Dysgraphia).

ప్రశ్న 112 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

అభ్యసన వైకల్యం సంభవించడానికి కారణం

  1. (1)నరాల పనితీరు లోపం
  2. (2)బద్ధకం
  3. (3)పరిసరాల ప్రత్యక్ష ప్రభావం
  4. (4)ఉద్వేగ పరిసరాల ప్రత్యక్ష ప్రభావం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) నరాల పనితీరు లోపం

నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం (Specific Learning Disability) రావడానికి అసలు కారణం ఏమిటి అని ప్రశ్న.

అభ్యసన వైకల్యం ఒక నాడీ అభివృద్ధి లోపం (Neurodevelopmental Disorder). మెదడు సమాచారాన్ని గ్రహించే, ప్రాసెస్ చేసే విధానంలో తేడా వల్ల చదవడం, రాయడం, లెక్కలు చేయడంలో ఇబ్బంది వస్తుంది. ఈ పిల్లల తెలివి సాధారణంగానే ఉంటుంది. RPwD Act 2016 కూడా దీన్ని మాట్లాడే లేదా రాసే భాషను ప్రాసెస్ చేయడంలో లోపంగా నిర్వచిస్తుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) నరాల పనితీరు లోపం.

బద్ధకం (2) కారణం అనడం పెద్ద అపోహ; ఈ పిల్లలు ఎంత కష్టపడినా ఇబ్బంది పడతారు. పరిసరాల ప్రభావం (3), ఉద్వేగ పరిస్థితుల ప్రభావం (4) వల్ల చదువు వెనుకబడొచ్చు. కానీ అభ్యసన వైకల్యం నిర్వచనం ప్రకారం అవి ప్రధాన కారణాలు కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: అభ్యసన వైకల్యం = మెదడు పనితీరులో తేడా; బద్ధకం కాదు.

ప్రశ్న 113 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

సరియైనది గుర్తించుము i. సాధారణ పాఠశాలల్లోనే ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల ద్వారా స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ సదుపాయాలు గల ప్రత్యేక తరగతులలో CwSN కు నిర్వహించేది పాక్షిక సమైక్య విద్య ii. సాధారణ పాఠశాలల్లో సాధారణ పిల్లలతో పాటు ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు విద్య జరపడం సమ్మిళిత విద్య

  1. (1)i సరియైనది
  2. (2)ii సరియైనది
  3. (3)i & ii సరియైనవి
  4. (4)i & ii సరియైనవి కావు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) i & ii సరియైనవి

రెండు వాక్యాలు ఇచ్చి, ఏవి సరైనవో గుర్తించమని ప్రశ్న.

వాక్యం i: సాధారణ పాఠశాలలోనే ఒక ప్రత్యేక గదిలో, ప్రత్యేక సామగ్రితో, ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు CWSN కు చదువు చెప్పడం పాక్షిక సమైక్య విద్య. పిల్లవాడు బడిలో ఉన్నా, ఎక్కువ సమయం సాధారణ తరగతి బయట ఉంటాడు కాబట్టి ఇది "పాక్షిక" కలయిక. ఇది సరైనది.

వాక్యం ii: సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) లో CWSN సాధారణ పాఠశాలలో, సాధారణ తరగతిలో, తోటి పిల్లలతో కలిసి చదువుతారు. పాఠశాలే పిల్లల అవసరాలకు తగ్గట్టు మారుతుంది. RPwD Act 2016, NEP 2020 కూడా ఇదే చెబుతున్నాయి. ఇదీ సరైనది.

రెండూ సరైనవి కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3). (1), (2) ఒక్కో వాక్యాన్ని మాత్రమే ఒప్పుకుంటాయి. (4) రెండింటినీ తప్పు అంటుంది, కాబట్టి అవి కావు.

గుర్తుంచుకోండి: పాక్షిక సమైక్య = బడిలోనే ప్రత్యేక గది; సమ్మిళిత = అందరితో ఒకే తరగతి.

ప్రశ్న 114 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు

విద్యార్థి భావనాత్మక సామర్థ్యం యొక్క ఉదాహరణలో 'పడవ ఆకారం' అను భావన దీని క్రిందకు వస్తుంది

  1. (1)కార్యాత్మక స్థాయి
  2. (2)మూర్త స్థాయి
  3. (3)అమూర్త స్థాయి
  4. (4)సాధికారత స్థాయి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) మూర్త స్థాయి

"పడవ ఆకారం" అనే భావన పిల్లవాడి భావన అభివృద్ధిలో ఏ స్థాయికి చెందుతుంది అని ప్రశ్న.

భావనలు రెండు రకాలుగా ఉంటాయి. కంటితో చూసి, చేతితో తాకి తెలుసుకోగలిగే వస్తువుల రూపం, రంగు, పరిమాణం వంటివి మూర్త (Concrete) భావనలు. ప్రేమ, న్యాయం, నిజాయితీ వంటి చూడలేని, తాకలేని ఆలోచనలు అమూర్త (Abstract) భావనలు. పడవ ఆకారాన్ని నేరుగా చూడొచ్చు, బొమ్మ పడవను పట్టుకుని తెలుసుకోవచ్చు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2) మూర్త స్థాయి.

పడవ దేనికి ఉపయోగపడుతుంది (నీటిలో ప్రయాణం) అని తెలుసుకోవడం కార్యాత్మక (1) స్థాయి; ఆకారం కాదు. అమూర్త స్థాయి (3) చూడలేని ఆలోచనలకు సంబంధించినది. సాధికారత (4) భావనల స్థాయి కాదు. ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలకు భావనలు మూర్త స్థాయి నుంచి మొదలుపెట్టి నేర్పాలి.

గుర్తుంచుకోండి: చూడగలిగేది, తాకగలిగేది = మూర్త భావన.

ప్రశ్న 115 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

అభ్యసన వైకల్యం గల వారిలో పఠన నైపుణ్యాలను పెంపొందించడానికి దోహదపడేవి

  1. (1)చిత్రాలకు రంగులు వేయించడం
  2. (2)వస్తువులను వర్గీకరించమనడం
  3. (3)ఆటలు ఆడించడం
  4. (4)రోజూ వీరి చేత అందరికి వినపడేటట్లు చదివించడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) రోజూ వీరి చేత అందరికి వినపడేటట్లు చదివించడం

అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లల్లో చదివే నైపుణ్యం (Reading Skill) పెరగడానికి ఏది నేరుగా సహాయపడుతుంది అని ప్రశ్న.

చదవడం ఒక నైపుణ్యం; అది రోజూ సాధనతోనే మెరుగుపడుతుంది. పిల్లవాడు బిగ్గరగా చదివినప్పుడు అక్షరాన్ని చూస్తాడు, శబ్దంగా పలుకుతాడు, తన మాటను తానే వింటాడు. ఇలా కన్ను, నోరు, చెవి కలిసి పనిచేస్తాయి. ఉపాధ్యాయుడికి కూడా పిల్లవాడు ఎక్కడ తడబడుతున్నాడో, ఏ అక్షరాలు తారుమారు చేస్తున్నాడో తెలుస్తుంది; వెంటనే సరిదిద్దవచ్చు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).

రంగులు వేయడం (1) చేతి కదలికలకు, సృజనకు ఉపయోగం. వర్గీకరణ (2) ఆలోచన నైపుణ్యాన్ని పెంచుతుంది. ఆటలు (3) ఆసక్తి, శారీరక అభివృద్ధికి మంచివి. కానీ ఇవేవీ నేరుగా చదవడాన్ని మెరుగుపరచవు.

గుర్తుంచుకోండి: చదవడం నేర్చుకోవాలంటే రోజూ బిగ్గరగా చదవాలి.

ప్రశ్న 116 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు

అభ్యసన వైకల్యం గల వారి వైయుక్తిక భేదాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని తయారు చేసిన బోధన అభ్యసన పద్ధతి

  1. (1)కార్యక్రమయుత బోధన
  2. (2)ప్రవర్తనాత్మక పద్ధతి
  3. (3)బహుళ-ఇంద్రియ పద్ధతి
  4. (4)పరీక్ష సంబంధిత పద్ధతి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1), (3) ఆప్షన్లకు పూర్తి మార్కులు (అధికారిక కీ)

ఈ ప్రశ్నలో అస్పష్టత ఉందని అధికారిక కీ (1), (3) రెండింటికీ మార్కులు ఇచ్చింది. పిల్లల వైయుక్తిక భేదాలకు తగ్గట్టు రూపొందించిన బోధన పద్ధతి ఏది అని ప్రశ్న.

కార్యక్రమయుత బోధన (Programmed Instruction) ను బి.ఎఫ్. స్కిన్నర్ ప్రతిపాదించాడు. ఇందులో పాఠాన్ని చిన్న చిన్న మెట్లుగా విభజిస్తారు. ప్రతి విద్యార్థి తన వేగంతో ముందుకు వెళ్తాడు, ప్రతి మెట్టు తర్వాత వెంటనే సరైందో కాదో తెలుసుకుంటాడు. వ్యక్తిగత వేగానికి అవకాశం ఇవ్వడం వల్ల ఇది వైయుక్తిక భేదాలను గౌరవించే పద్ధతి. ఆప్షన్ (1) ఈ కారణంగా సరైనది.

బహుళ-ఇంద్రియ పద్ధతి (Multi-Sensory Approach) లో చూపు, వినికిడి, స్పర్శ, కదలిక (VAKT) అన్నిటినీ ఉపయోగించి నేర్పుతారు. ఒక పిల్లవాడికి చూపు బలమైతే, మరొకరికి స్పర్శ బలం; ప్రతి ఒక్కరూ తమకు బలమైన ఇంద్రియం ద్వారా నేర్చుకోగలుగుతారు. ఫెర్నాల్డ్, ఆర్టన్-గిల్లింగ్‌హామ్ పద్ధతులు దీనికి ఉదాహరణలు. అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ప్రత్యేకంగా వాడే పద్ధతి కాబట్టి ఆప్షన్ (3) కూడా సరైనదే. "వైయుక్తిక భేదాలు" అనే మాటకు ఎక్కువ దగ్గరగా ఉన్నది (1), "అభ్యసన వైకల్యం" కోసం ఎక్కువ ప్రసిద్ధమైనది (3).

ప్రవర్తనాత్మక పద్ధతి (2) బలపరచడం (Reinforcement) ద్వారా ప్రవర్తన మార్చడంపై దృష్టి పెడుతుంది. పరీక్ష సంబంధిత పద్ధతి (4) మూల్యాంకనం కోసం; బోధన పద్ధతి కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: సొంత వేగం = Programmed Instruction; అన్ని ఇంద్రియాలు = Multi-Sensory (VAKT).

ప్రశ్న 117 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు

అభ్యసన వైకల్యం గల విద్యార్థులలో అభ్యసనం పై ఆసక్తిని ప్రేరేపించడానికి ఇవి ఉపయోగపడతాయి

  1. (1)గ్రంధాలయాలు
  2. (2)రేడియో
  3. (3)పరస్పర విద్యా సంబంధమైన ఆటలు
  4. (4)మాట్లాడుట
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పరస్పర విద్యా సంబంధమైన ఆటలు

అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లల్లో నేర్చుకోవడం మీద ఆసక్తి పెంచడానికి ఏవి ఎక్కువ ఉపయోగపడతాయి అని ప్రశ్న.

ఈ పిల్లలు చదువులో పదే పదే విఫలమవడం వల్ల నేర్చుకోవడం అంటేనే విసుగు, భయం పెంచుకుంటారు. పరస్పర చర్యతో కూడిన విద్యా ఆటల్లో (Interactive Educational Games) పిల్లవాడు స్వయంగా పాల్గొంటాడు, చేసిన పనికి వెంటనే ఫలితం కనిపిస్తుంది, చిన్న విజయాలు ఆనందం ఇస్తాయి. ఆట రూపంలో నేర్చుకోవడం వల్ల ఆసక్తి సహజంగా పెరుగుతుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3).

గ్రంథాలయాలు (1) చదవడం ఇప్పటికే వచ్చినవారికి ఉపయోగం; చదవడంలో ఇబ్బంది పడే పిల్లలకు అవి ఆకర్షణ కావు. రేడియో (2) ఒక వైపు నుంచే వినిపిస్తుంది, పిల్లవాడి పాల్గొనడం ఉండదు. మాట్లాడటం (4) సాధారణ సంభాషణ, దానికి స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ లక్ష్యం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఆసక్తి కావాలంటే ఆట, పాల్గొనడం కావాలి.

ప్రశ్న 118 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు

అభ్యసన వైకల్యం గల విద్యార్థుల పఠన-రాత సామర్థ్యాలను పెంపొందించడానికి ఉపయోగపడేవి

  1. (1)కంపాక్ట్ డిస్క్
  2. (2)రేడియో
  3. (3)టేప్ రికార్డర్
  4. (4)కంప్యూటర్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) కంప్యూటర్

అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లల్లో చదవడం, రాయడం రెండూ పెంచే సాధనం ఏది అని ప్రశ్న.

Computer లో పిల్లవాడు తెరపై పదాలు చూసి చదువుతాడు, కీబోర్డ్‌తో టైప్ చేసి రాస్తాడు. చేతిరాత కష్టమైనవారికి టైపింగ్ సులభం. Spell Check తప్పులను చూపిస్తుంది. Text-to-Speech సాఫ్ట్‌వేర్ పదాలను చదివి వినిపిస్తుంది. అక్షరాల పరిమాణం, రంగు మార్చుకోవచ్చు, సొంత వేగంతో మళ్ళీ మళ్ళీ సాధన చేయొచ్చు. ఇలా చదవడం, రాయడం రెండింటికీ ఉపయోగపడేది ఇది ఒక్కటే. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4) కంప్యూటర్.

కంపాక్ట్ డిస్క్ (1) సమాచారాన్ని నిల్వ చేసే సాధనం మాత్రమే; దాన్ని నడపడానికి వేరే పరికరం కావాలి. రేడియో (2), టేప్ రికార్డర్ (3) వినడానికి మాత్రమే పనికొస్తాయి; వాటితో చదవడం, రాయడం సాధన చేయలేం.

గుర్తుంచుకోండి: చదవడం + రాయడం రెండూ ఒకేచోట = Computer.

ప్రశ్న 119 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

అభ్యసన వైకల్యం గల పిల్లల్ని, తల్లిదండ్రులు ఈ విధంగా గుర్తించాలి

  1. (1)అనుత్పాదక వనరులు
  2. (2)ఉత్పాదక వనరులు
  3. (3)సహజ వనరులు
  4. (4)కృత్రిమ వనరులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఉత్పాదక వనరులు

అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను తల్లిదండ్రులు ఎలా చూడాలి అని ప్రశ్న.

ఈ పిల్లలకు తెలివి సాధారణంగానే ఉంటుంది; కొన్నిసార్లు సగటు కంటే ఎక్కువే ఉంటుంది. చదవడం, రాయడం, లెక్కల్లో ఇబ్బంది ఉన్నా సరైన సహాయం, ప్రోత్సాహం దొరికితే చదువుకుని, ఉద్యోగాలు చేసి, కుటుంబానికి, సమాజానికి ఉపయోగపడే వ్యక్తులుగా ఎదుగుతారు. అందుకే తల్లిదండ్రులు వీరిని భారంగా కాకుండా ఉత్పాదక వనరులు (Productive Resources) గా గుర్తించాలి. సమాధానం ఆప్షన్ (2).

అనుత్పాదక వనరులు (1) అని చూడటం పిల్లల ఆత్మవిశ్వాసాన్ని దెబ్బతీసే ప్రతికూల దృష్టి. సహజ వనరులు (3) అంటే నీరు, అడవులు వంటివి; కృత్రిమ వనరులు (4) అంటే మనిషి తయారు చేసినవి. ఈ రెండు పదాలు పిల్లలను గుర్తించే విధానానికి సరిపోవు.

గుర్తుంచుకోండి: సరైన సహాయం ఉంటే ఈ పిల్లలు ఉత్పాదక వనరులే.

ప్రశ్న 120 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

అభ్యసన వైకల్యం గల పిల్లల తల్లిదండ్రులు వ్యవహరించవలసిన తీరు

  1. (1)అభ్యాసాలు చేయడంలో వారు కోరిన సహాయం చేయరాదు
  2. (2)అభ్యాసాలు, ఇంటిపని తల్లిదండ్రులు చేసి పెట్టాలి
  3. (3)అతి ప్రేమ, గారాబంగా చూడకూడదు
  4. (4)ఆత్మ న్యూనత చెందేటట్లు ప్రవర్తించాలి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అతి ప్రేమ, గారాబంగా చూడకూడదు

అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లల తల్లిదండ్రులు ఎలా ప్రవర్తించాలి అని ప్రశ్న.

ఈ పిల్లలకు కావాల్సింది సమతుల్యమైన మద్దతు. అతిగా గారాబం చేస్తే, ప్రతి పనీ తామే చేసి పెడితే పిల్లవాడు స్వతంత్రంగా పనిచేయడం నేర్చుకోడు, ఇతరుల మీద ఆధారపడతాడు. అలాగని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. అవసరమైనంత సహాయం చేస్తూ, పని పిల్లవాడే చేసేలా ప్రోత్సహించాలి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) అతి ప్రేమ, గారాబంగా చూడకూడదు.

పిల్లవాడు సహాయం అడిగినప్పుడు చేయకపోవడం (1) నిర్లక్ష్యం; దానివల్ల నిరాశ పెరుగుతుంది. ఇంటిపని తల్లిదండ్రులే చేసి పెట్టడం (2) పిల్లవాడి నేర్చుకునే అవకాశాన్ని తీసేస్తుంది. ఆత్మన్యూనత కలిగేలా ప్రవర్తించడం (4) ఎప్పుడూ తప్పు; ఈ పిల్లలకు ఆత్మవిశ్వాసం పెంచడమే ముఖ్యం.

గుర్తుంచుకోండి: అతి గారాబం వద్దు, నిర్లక్ష్యం వద్దు; అవసరమైనంత సహాయం చాలు.

← లాంగ్వేజ్ II: ఇంగ్లీష్వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2) →

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

AP Special TET (In-service) October 2026 Paper 2Bలో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 1) నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

30 ప్రశ్నలు వచ్చాయి: ప్రశ్న 91 నుంచి 120 వరకు. పరీక్ష 15 అక్టోబర్ 2026న జరిగింది.

ఈ సెక్షన్‌లో ఏ టాపిక్‌ల నుంచి ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD (10), చెవి, వినికిడి లోపాలు (4), పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు (4), గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం (3).

ఈ సమాధానాలు అధికారిక కీ ప్రకారమేనా?

అవును, సమాధానాలు అధికారిక కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ప్రశ్న 116కు కీ ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఆప్షన్లకు మార్కులు ఇచ్చింది. వివరణలు మా సొంతం.

ఇతర పేపర్లలో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ప్రశ్నలు