AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 6 / 11 · ASD: బోధనా విధానాలు, వ్యూహాలు, వృత్తి శిక్షణ

బోధనా పద్ధతులు, వ్యూహాలు

ASD పిల్లల కోసం రకరకాల బోధనా పద్ధతులు ఉన్నాయి. ఉపాధ్యాయుడు ముందు సమస్య ఉన్న రంగాన్ని మదింపు చేసి, తర్వాత దానికి తగిన పద్ధతిని సరిగ్గా వాడాలి. విజయవంతమైన కార్యక్రమాలు నిర్మాణం, దృశ్య మద్దతులు, దినచర్యలతో పాటు ప్రేరణ వ్యూహాలు వాడతాయి; ఒకరికి ఒకరు లేదా చిన్న బృందంలో, అంతరాయాలు తక్కువగా, స్థిరత్వం, పునరావృతం, ఊహించగలిగే తీరుతో బోధిస్తాయి.

ఆటిజం పిల్లలకు బోధనా చిట్కాలు

ప్రేరణ, బలవర్ధకం: టోకెన్ వ్యవస్థ

బలవర్ధకం రకంఉదాహరణలు
సామాజిక కార్యకలాపంవిరామం తీసుకోవడం, ఆట ఆడటం, కంప్యూటర్ వాడటం, ఇష్టమైన వ్యక్తితో సమయం గడపడం
వస్తువు / తినుబండారంఆరోగ్యకరమైన చిరుతిండి లేదా పానీయం, చిన్న బొమ్మ, బుడగలు, ఆట కార్డులు, వీడియో గేమ్‌లు

పాఠశాల విద్యా (అకడమిక్) వ్యూహాలు

చాలా మంది ASD విద్యార్థులకు ఏదో ఒక రకమైన విద్యా మార్పు (మాడిఫికేషన్) అవసరం. సామగ్రిని చూపే తీరు మార్చడం నుంచి, నేర్చుకున్నది పిల్లవాడు చూపే తీరు మార్చడం వరకు ఇవి ఉంటాయి.

వ్యూహంఏం చేస్తారు
గ్రాఫిక్ ఆర్గనైజర్లుఅర్థ పటాలు (సెమాంటిక్ మ్యాప్స్), వెన్ చిత్రాలు, రూపురేఖలు (అవుట్‌లైన్స్), చార్టులతో ముఖ్య భావనలను దృశ్యంగా వ్యవస్థీకరించడం
చేతిరాత మార్పులుసూక్ష్మ చలన ఇబ్బంది ఉన్నవారికి: మౌఖికంగా జవాబు, కీబోర్డుతో టైపింగ్, ఒప్పు/తప్పు రూపంలో జవాబు, టేప్ లేదా డిజిటల్ రూపంలో నమోదు, లేఖకుడి (స్క్రైబ్) సహాయం
ప్రైమింగ్రాబోయే కార్యకలాపానికి ముందే సిద్ధం చేయడం; ఉదా: రేపటి వర్క్‌షీట్ ముందే చూపడం, తర్వాతి గంట / రోజు పాఠం రూపురేఖ చెప్పడం; కార్యకలాపానికి దగ్గర సమయంలో, ఇంట్లో గానీ బడిలో గానీ చేయవచ్చు; మార్పు, తెలియనిదాని వల్ల వచ్చే ఒత్తిడి తగ్గుతుంది
అసైన్‌మెంట్, పరీక్ష మార్పులుఅదనపు సమయం, ముందస్తు అభ్యాసం, ప్రశ్నలు చదివి వినిపించడం, ప్రశ్నల సంఖ్య తగ్గించడం, నమూనా ఉదాహరణ, వ్యాసరూపం బదులు బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు, చేతిరాత బదులు కీబోర్డు

సమాచార ప్రసార వ్యూహాలు

క్రమందశ
1నిజమైన వస్తువులు లేదా అసలు ఫోటోలు
2రంగు ఫోటోలు, గీత చిత్రాలు
3ముద్రించిన పదాలు

సమస్యాత్మక ప్రవర్తనలు: క్రియాత్మక ప్రవర్తనా మదింపు (FBA)

దశఏం చేస్తారు
1సమస్యాత్మక ప్రవర్తనను గుర్తించడం
2పూర్వ సంఘటనలు (ప్రవర్తనకు ముందు జరిగినవి), పరిణామాలు, ప్రవర్తనను కొనసాగించే నేపథ్య సంఘటనలను గుర్తించడం
3మదింపు ఫలితాల ఆధారంగా జోక్యం రూపొందించడం (పూర్వ సంఘటనలు, పరిణామాలు, నేపథ్య సంఘటనలను మార్చడం)

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 144

తరగతి గదిలో ధ్వంస పూరిత ప్రవర్తనను చూపే ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను ఈ విధానం ద్వారా నియంత్రించవచ్చు.

  1. (1)దండన చేయడం
  2. (2)ఒంటరిగా ఉంచి మంత్రణం చేయడం
  3. (3)తరగతి గది నుండి వెలివేయడం
  4. (4)పట్టించు కోకపోవడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఒంటరిగా ఉంచి మంత్రణం చేయడం

తరగతిలో దూకుడు (Aggressive) ప్రవర్తన చూపే ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలను ఎలా నియంత్రించాలో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

దూకుడు ప్రవర్తన చూపినప్పుడు ముందు ఆ పిల్లవాడిని కొద్దిసేపు ప్రశాంతమైన, వేరే చోట ఉంచాలి (Time-out). దీనివల్ల అతనికి, మిగతా పిల్లలకు హాని జరగదు, అతను శాంతిస్తాడు. తర్వాత మాట్లాడి (Counselling) ఆ ప్రవర్తనకు కారణం ఏమిటో తెలుసుకుని, సరైన ప్రవర్తనను నేర్పాలి. ఇది ప్రవర్తన మార్పు (Behaviour Modification) లో అంగీకరించిన పద్ధతి.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) ఒంటరిగా ఉంచి మంత్రణం చేయడం.

దండన (1): RTE Act 2009 సెక్షన్ 17 శారీరక దండన, మానసిక వేధింపులను నిషేధించింది; దండన దూకుడును మరింత పెంచుతుంది. తరగతి నుంచి వెలివేయడం (3) చదువును దూరం చేస్తుంది; RTE సెక్షన్ 16 కూడా పిల్లలను బడి నుంచి బహిష్కరించరాదని చెబుతోంది. పట్టించుకోకపోవడం (4) దృష్టి కోసం చేసే చిన్న అల్లరికి పనిచేయవచ్చు, కానీ ఇతరులకు హాని చేసే దూకుడును వదిలేస్తే ప్రమాదం.

గుర్తుంచుకోండి: దూకుడు → Time-out + Counselling; శిక్ష, బహిష్కరణ వద్దు.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 5 మార్చి 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 125

ఒక విద్యార్థి తరగతి గదిలో ఆగ్రహపూరిత ప్రవర్తన చూపిస్తే, ఉపాధ్యాయుడు అతనిని

  1. (1)శిక్షించాలి
  2. (2)విషయాన్ని ప్రధానోపాధ్యాయులకు చేరవేయాలి
  3. (3)బడి నుండి బహిష్కరించాలి
  4. (4)ఒక్కణ్నే వేరుగా కొంత సమయం కూర్చోబెట్టాలి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఒక్కణ్నే వేరుగా కొంత సమయం కూర్చోబెట్టాలి

తరగతిలో ఒక విద్యార్థి కోపంతో, దూకుడుగా ప్రవర్తించినప్పుడు ఉపాధ్యాయుడు వెంటనే ఏం చేయాలో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ప్రవర్తన సవరణ (Behaviour Modification) లో "టైమ్ ఔట్" (Time Out) అనే పద్ధతి ఉంది. దూకుడుగా ఉన్న విద్యార్థిని కొంతసేపు మిగతా పిల్లల నుంచి వేరుగా, ప్రశాంతమైన చోట కూర్చోబెడతారు. దీనివల్ల అతనికి కోపం తగ్గి శాంతించే సమయం దొరుకుతుంది. తోటి పిల్లలకు హాని జరగదు. తప్పు ప్రవర్తనకు తరగతి ఇచ్చే ప్రోత్సాహం కూడా ఆగిపోతుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).

శిక్షించడం వల్ల దూకుడు ఇంకా పెరుగుతుంది. RTE చట్టం 2009 పిల్లలకు శారీరక శిక్ష, మానసిక వేధింపులను నిషేధించింది, కాబట్టి (1) సరికాదు. ప్రధానోపాధ్యాయుడికి చెప్పడం తరగతిలో అప్పటికప్పుడు ప్రవర్తనను నియంత్రించదు, కాబట్టి (2) సరికాదు. బడి నుంచి బహిష్కరించడం పిల్లల విద్యా హక్కుకు విరుద్ధం, కాబట్టి (3) సరికాదు.

గుర్తుంచుకోండి: దూకుడు ప్రవర్తనకు శిక్ష కాదు, Time Out.

FBA మూడు దశలు: గుర్తించడం, కారణాలు వెతకడం, జోక్యం రూపొందించడం
FBA మూడు దశలు: గుర్తించడం, కారణాలు వెతకడం, జోక్యం రూపొందించడం

జోక్యం ఫలితాన్ని మదింపు చేయడం (సమాచార సేకరణ)

ఇతర బోధనా పద్ధతులు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 1B ·ప్రశ్న 21

మాంటిస్సోరీ పద్ధతిలో బోధనా విధానం ఇలా ఉంటుంది.

  1. (1)పాఠశాల కేంద్రీకృత
  2. (2)నల్లబల్ల కేంద్రీకృత
  3. (3)ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృత
  4. (4)విద్యార్థి కేంద్రీకృత
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) విద్యార్థి కేంద్రీకృత

మాంటిస్సోరీ (Montessori) పద్ధతిలో బోధన ఎవరి చుట్టూ తిరుగుతుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఇటలీకి చెందిన మరియా మాంటిస్సోరీ ఈ పద్ధతిని రూపొందించారు. ఇందులో పిల్లవాడే కేంద్రం. ప్రత్యేకంగా సిద్ధం చేసిన వాతావరణంలో (Prepared Environment) పిల్లలు తమకు నచ్చిన కృత్యాన్ని ఎంచుకుని, తమ వేగంతో, ఇంద్రియాల ద్వారా (Sensory Materials) స్వయంగా నేర్చుకుంటారు. ఉపాధ్యాయుడు మార్గదర్శి (Directress) మాత్రమే.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) విద్యార్థి కేంద్రీకృత.

ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృత (3) పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు చెబుతాడు, పిల్లలు వింటారు; మాంటిస్సోరీ దానికి వ్యతిరేకం. నల్లబల్ల కేంద్రీకృత (2) సంప్రదాయ ఉపన్యాస బోధన. పాఠశాల కేంద్రీకృత (1) పద్ధతిలో పాఠశాల నియమాలు ముఖ్యం, పిల్లల అవసరాలు కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: Montessori = పిల్లవాడే కేంద్రం, టీచర్ మార్గదర్శి.

ఇతర జాగ్రత్తలు

పరీక్ష కోణం: టోకెన్ వ్యవస్థ = లక్ష్య ప్రవర్తనకు టోకెన్లు, తర్వాత బహుమతితో మార్పిడి. ప్రైమింగ్ = రాబోయే కార్యకలాపాన్ని ముందే పరిచయం చేయడం. AAC క్రమం: వస్తువులు / ఫోటోలు → రంగు ఫోటోలు, గీత చిత్రాలు → ముద్రించిన పదాలు. PECS = బాండీ, ఫ్రాస్ట్. FBA = 3 దశలు. మాంటిస్సోరి = శిశు కేంద్రిత. "ఒకేసారి చూడు, విను" అని అడగకూడదు.

మెమొరీ కోడ్: AAC బొమ్మల మెట్లు "వ-ఫో-గీ-ప" - వస్తువు (లేదా అసలు ఫోటో) → రంగు ఫోటో, గీత చిత్రం → ముద్రిత పదం (మూర్తం → నైరూప్యం). FBA "గు-కా-జో" - ప్రవర్తన గుర్తింపు, కారణాలు (ముందు-తర్వాత), జోక్యం.

అంశం 6 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

ఆటిజం పిల్లలకు బోధనా చిట్కాల్లో సరైనది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పిల్లవాడి పట్టుదల ఆసక్తులను బడి పనికి ప్రేరణగా వాడాలి

పిల్లవాడికి పట్టుదలగా ఉన్న ఆసక్తులను బడి పనికి ప్రేరణగా వాడాలి; ప్రత్యేక ప్రతిభను ప్రోత్సహించాలి.

ఒకేసారి చూడు-విను అని అడగకూడదు; ఫ్లోరసెంట్ దీపాలు వాడకుండా కిటికీ దగ్గర కూర్చోబెట్టాలి; పొడవైన మాటల సూచనలు మానాలి.

ప్రశ్న 2 / 5

సూక్ష్మ చలన ఇబ్బంది ఉన్న ASD విద్యార్థికి చేతిరాత మార్పుల్లో లేనిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఎక్కువ పేజీలు చేతితో రాయించడం

చేతిరాత మార్పుల్లో మౌఖిక జవాబు, కీబోర్డు, ఒప్పు/తప్పు రూపం, టేప్ లేదా డిజిటల్ నమోదు, లేఖకుడి సహాయం ఉంటాయి.

ఎక్కువ పేజీలు చేతితో రాయించడం సూక్ష్మ చలన ఇబ్బందిని మరింత పెంచుతుంది; అది మార్పు కాదు.

ప్రశ్న 3 / 5

అర్థ పటాలు, వెన్ చిత్రాలు, రూపురేఖలు, చార్టులతో ముఖ్య భావనలను దృశ్యంగా వ్యవస్థీకరించే వ్యూహం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) గ్రాఫిక్ ఆర్గనైజర్లు

గ్రాఫిక్ ఆర్గనైజర్లు - అర్థ పటాలు, వెన్ చిత్రాలు, రూపురేఖలు, చార్టులు - ASD విద్యార్థులు ముఖ్య భావనలను వ్యవస్థీకరించి, దృశ్యంగా చూడటానికి సహాయపడతాయి.

ప్రైమింగ్ ముందస్తు సన్నద్ధత; టోకెన్ వ్యవస్థ బలవర్ధకం; పరీక్ష మార్పులు అదనపు సమయం వంటివి.

ప్రశ్న 4 / 5

ASD విద్యార్థికి సూచనలు ఇచ్చేటప్పుడు సరైన పద్ధతి ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఏం చేయాలో స్పష్టంగా, నెమ్మదిగా చెప్పి, సైగలు, దృశ్య మద్దతులతో బలపరచడం

అర్థమైందని ఊహించుకోకూడదు; నెమ్మదిగా, స్పష్టంగా మాట్లాడాలి; ఏం చేయాలో చెప్పాలి; దగ్గరగా ఉండటం, సైగలు, దృశ్య మద్దతులతో మాటను బలపరచాలి.

వేగంగా మాట్లాడటం, నిషేధాలు మాత్రమే చెప్పడం, ఎక్కువ దశల సూచనలు - ఇవి ASD విద్యార్థికి అర్థం కావు; కొందరికి ఒకటి-రెండు దశల సూచనలే అవసరం.

ప్రశ్న 5 / 5

జోక్యం ఫలితాన్ని మదింపు చేయడంలో మొదట చేయాల్సిన పని ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) జోక్యానికి ముందే ప్రాథమిక సమాచారం (బేస్‌లైన్ డేటా) సేకరించడం

జోక్యానికి ముందే ఆ అవసర రంగంలో పనితీరు స్థాయి గురించి బేస్‌లైన్ సమాచారం సేకరించాలి. తర్వాత IEP బృందం నిర్ణయించిన రూపంలో సమాచారం నమోదు చేసి, తర్వాతి లక్ష్యాలు నిర్ణయిస్తారు.

చివర్లోనే సేకరిస్తే పోలిక ఉండదు; సమాచారం లేని నిర్ణయాలు తప్పు; విఫలమైతే మార్చడానికి ప్రమాణం ముందే పెట్టుకోవాలి.