AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

AP TET August 2022 Paper 2B వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (భాగం 2): ప్రశ్నలు, కీ, వివరణలు

AP TET August 2022 Paper 2B స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్‌లో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2) సెక్షన్‌లో 30 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి (ప్రశ్న 121 నుంచి 150 వరకు). ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD (7), సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL (4), పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు (4), గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం (3). కింద ప్రతి ప్రశ్నకు అధికారిక కీ సమాధానం, తెలుగులో వివరణ ఉన్నాయి.

ఆధారం: AP పాఠశాల విద్యాశాఖ అధికారిక ప్రశ్నపత్రం, కీ ·చివరి మార్పు: · ExamBadi

వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2): ఏ టాపిక్ నుంచి ఏ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

టాపిక్ప్రశ్న సంఖ్యలుప్రశ్నలు
వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు138, 1432
సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL125, 130, 145, 1504
గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం135, 139, 1403
బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య137, 147, 1483
శ్రవణ శిక్షణ, వినికిడి యంత్రాలు, సంభాషణ పద్ధతులు126, 127, 1323
బుద్ధిమాంద్యత (మేధో వైకల్యం)1341
నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD121, 122, 123, 124, 133, 141, 1427
చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు128, 1492
పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు129, 131, 136, 1444
థెరపీలు, సహాయక ఉపకరణాలు, పునరావాసం1461

AP TET August 2022 Paper 2B వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2): ప్రశ్నలు, సమాధానాలు, వివరణలు

ప్రశ్న 121 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

ఒక విద్యార్థి తరుచుగా వరుస క్రమంలో చెప్పాల్సిన అంశాలను మార్చి చెప్తున్నాడు. అతనికి ఉన్న లక్షణం దీనికి సంబంధించినది

  1. (1)బహుళవైకల్యం
  2. (2)వినికిడి లోపం
  3. (3)హీమోఫీలియా
  4. (4)అభ్యసన సమస్య
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) అభ్యసన సమస్య

వరుసగా చెప్పాల్సిన అంశాలను (రోజులు, నెలలు, ఒక కథలోని సంఘటనలు, ఒక లెక్కలోని దశలు) క్రమం తప్పి చెప్పడం ఏ వైకల్యానికి లక్షణమో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం (Specific Learning Disability) ఉన్న పిల్లల తెలివితేటలు సాధారణంగానే ఉంటాయి. కానీ సమాచారాన్ని గ్రహించడం, గుర్తుంచుకోవడం, క్రమపద్ధతిలో అమర్చడంలో ఇబ్బంది ఉంటుంది. క్రమం (Sequencing) సమస్య, అక్షరాలు తారుమారు చేయడం, దిశల గందరగోళం వీరి సాధారణ లక్షణాలు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) అభ్యసన సమస్య.

వినికిడి లోపం (2) ఉన్న పిల్లలకు మాట, భాష సమస్యలు ఉంటాయి, కానీ క్రమం తప్పడం దాని ప్రత్యేక లక్షణం కాదు. హీమోఫీలియా (3) రక్తం గడ్డకట్టని ఒక రక్త వ్యాధి; దానికి అభ్యసనంతో సంబంధం లేదు. బహుళవైకల్యం (1) అంటే రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యాలు కలిసి ఉండటం; ఇది ఒక నిర్దిష్ట లక్షణాన్ని సూచించదు.

గుర్తుంచుకోండి: క్రమం తప్పడం, అక్షరాలు తారుమారు, దిశల గందరగోళం → Learning Disability.

ప్రశ్న 122 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

ఆటిజం గల ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలను ఎక్కువగా ఇక్కడ గుర్తిస్తారు.

  1. (1)నగర ప్రాంతంలో
  2. (2)పట్టణ ప్రాంతంలో
  3. (3)గ్రామీణ ప్రాంతంలో
  4. (4)గిరిజన ప్రాంతంలో
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) నగర ప్రాంతంలో

ఆటిజం (Autism) ఉన్న పిల్లలను ఏ ప్రాంతంలో ఎక్కువగా గుర్తిస్తున్నారో ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇక్కడ "గుర్తించడం" అనే మాట ముఖ్యం.

ఆటిజం ఒక న్యూరో-డెవలప్‌మెంటల్ స్థితి. దీన్ని గుర్తించడానికి తల్లిదండ్రులకు అవగాహన, శిశువైద్యులు, Psychologist, Developmental Pediatrician, Screening పరీక్షలు అవసరం. ఈ సౌకర్యాలు, అవగాహన మెట్రో నగరాల్లో ఎక్కువగా ఉంటాయి. అందుకే ఆటిజం కేసులు నగరాల్లోనే ఎక్కువగా నమోదు అవుతున్నాయి.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) నగర ప్రాంతంలో.

పట్టణాలు (2), గ్రామీణ ప్రాంతాలు (3), గిరిజన ప్రాంతాలు (4) లో కూడా ఆటిజం ఉన్న పిల్లలు ఉంటారు. కానీ అక్కడ నిపుణులు, అవగాహన తక్కువ కాబట్టి చాలామందిని గుర్తించకుండానే వదిలేస్తారు. అంటే ఆటిజం అక్కడ లేదని కాదు, గుర్తింపు తక్కువ అని అర్థం.

గుర్తుంచుకోండి: ఆటిజం గుర్తింపు అవగాహన, నిపుణులు ఉన్న చోట ఎక్కువ → మెట్రో నగరాలు.

ప్రశ్న 123 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

‘ఎకోలాలియా’ అనగా

  1. (1)ఇతరులు చెప్పిన దాన్ని వినడం
  2. (2)ఇతరులు చెప్పిన దాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పడం
  3. (3)ఇతరులు చెప్పిన దాన్ని వినకపోవడం
  4. (4)మాట్లాడక పోవడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఇతరులు చెప్పిన దాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పడం

ఎకోలాలియా (Echolalia) అనే పదానికి అర్థం ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

"Echo" అంటే ప్రతిధ్వని, "lalia" అంటే మాట. ఇతరులు అన్న మాటలను, ప్రశ్నలను అర్థం చేసుకోకుండా అలాగే తిరిగి అనడమే ఎకోలాలియా. ఉదాహరణకు "నీ పేరు ఏమిటి?" అని అడిగితే పిల్లవాడు కూడా "నీ పేరు ఏమిటి?" అనే అంటాడు. ఇది ఆటిజం (Autism) ఉన్న పిల్లల్లో, కొంతమంది బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లల్లో కనిపిస్తుంది. వెంటనే తిరిగి అనడం (Immediate), కొంత సమయం తర్వాత అనడం (Delayed) అని రెండు రకాలు ఉన్నాయి.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) ఇతరులు చెప్పిన దాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పడం.

వినడం (1), వినకపోవడం (3) శ్రవణానికి, శ్రద్ధకు సంబంధించినవి; ఇవి ఎకోలాలియా కాదు. మాట్లాడకపోవడం (4) అంటే మాట లేకపోవడం (Mutism); ఎకోలాలియాలో పిల్లవాడు మాట్లాడతాడు, కానీ విన్నదాన్నే తిరిగి అంటాడు.

గుర్తుంచుకోండి: Echo = ప్రతిధ్వని → విన్నదాన్నే తిరిగి అనడం.

ప్రశ్న 124 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

కింది వానిలో అభ్యసన సమస్యలకు చెందనిది

  1. (1)డిస్ గ్రాఫియా
  2. (2)డిస్ ప్రాక్సియా
  3. (3)డిస్ లెక్సియా
  4. (4)అటాక్సియా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) అటాక్సియా

అభ్యసన వైకల్యాల (Learning Disabilities) జాబితాలో లేనిది ఏదో గుర్తించమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ముఖ్యమైన అభ్యసన వైకల్యాలు: డిస్‌లెక్సియా (Dyslexia) – చదవడంలో ఇబ్బంది; డిస్‌గ్రాఫియా (Dysgraphia) – రాయడంలో ఇబ్బంది; డిస్‌కాల్క్యులియా (Dyscalculia) – గణితంలో ఇబ్బంది; డిస్‌ప్రాక్సియా (Dyspraxia) – కదలికలను ప్లాన్ చేసి సమన్వయంతో చేయడంలో ఇబ్బంది. "Dys" తో మొదలయ్యే ఈ పదాలన్నీ అభ్యసన సమస్యలే.

అటాక్సియా (Ataxia) అంటే చిన్న మెదడు (Cerebellum) దెబ్బతినడం వల్ల కండరాల సమన్వయం, శరీర సమతుల్యత కోల్పోవడం. ఇది సెరిబ్రల్ పాల్సీలో ఒక రకం (Ataxic CP); నాడీ సంబంధ చలన సమస్య, అభ్యసన వైకల్యం కాదు. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) అటాక్సియా.

ఇక్కడ కొంతమంది డిస్‌ప్రాక్సియా (2) చలనానికి సంబంధించింది కాబట్టి దాన్ని ఎంచుకుంటారు. కానీ డిస్‌ప్రాక్సియాను అభ్యసన వైకల్యాల్లో భాగంగానే చదువుతాం. (1), (3) స్పష్టంగా అభ్యసన వైకల్యాలే.

గుర్తుంచుకోండి: Dys-lexia, Dys-graphia, Dys-calculia, Dys-praxia → LD; Ataxia → CP రకం.

ప్రశ్న 125 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

ఉపాధ్యాయుడు తరగతి గదిలో లేనప్పుడు ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను తరగతి గదిలో ఉంచరాదు. దీనిని నేను

  1. (1)పూర్తిగా సమర్థిస్తాను
  2. (2)పాక్షికంగా సమర్థిస్తాను
  3. (3)పూర్తిగా వ్యతిరేకిస్తాను
  4. (4)పాక్షికంగా వ్యతిరేకిస్తాను
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పూర్తిగా వ్యతిరేకిస్తాను

ఇది ఒక అభిప్రాయ (Attitude) ప్రశ్న. "టీచర్ లేనప్పుడు ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలను తరగతిలో కూర్చోనివ్వకూడదు" అనే మాటను ఒక సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) టీచర్ ఎలా చూడాలో అడుగుతోంది.

సమ్మిళిత విద్యలో ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలు (CWSN) మిగతా పిల్లలతో సమానంగా తరగతిలో ఉంటారు. RPwD Act 2016, RTE Act 2009 వివక్ష చూపకూడదని చెబుతున్నాయి. టీచర్ లేనప్పుడు మిగతా పిల్లలు తరగతిలో ఉండగలిగితే, CWSN కూడా ఉండగలరు. వారిని బయటకు పంపడం వారిని వేరు చేయడమే (Segregation). అవసరమైతే తోటి పిల్లల సహాయం (Peer support) ఏర్పాటు చేయాలి.

కాబట్టి ఈ మాటను పూర్తిగా వ్యతిరేకించాలి: సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3).

పూర్తిగా సమర్థించడం (1), పాక్షికంగా సమర్థించడం (2) వివక్షను ఒప్పుకోవడమే. పాక్షికంగా వ్యతిరేకించడం (4) కూడా సరిపోదు; ఈ వివక్షలో "కొంతవరకు సరైనది" అనే భాగమే లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: CWSN ను వేరుచేసే ఏ మాటనైనా "పూర్తిగా వ్యతిరేకించాలి".

ప్రశ్న 126 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·శ్రవణ శిక్షణ, వినికిడి యంత్రాలు, సంభాషణ పద్ధతులు

రంగులను పరిచయం చేయడానికి వినికిడి లోపం పిల్లలకు ఈ బోధనా పద్ధతి సరైనది

  1. (1)ఉపన్యాస పద్ధతి
  2. (2)ప్రదర్శనా పద్ధతి
  3. (3)ఉపన్యాస, ప్రదర్శనా పద్ధతి
  4. (4)ప్రాజెక్టు పద్ధతి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఉపన్యాస, ప్రదర్శనా పద్ధతి

వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు రంగులను పరిచయం చేయడానికి ఏ బోధనా పద్ధతి తగినదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలు ఎక్కువగా చూపు ద్వారా నేర్చుకుంటారు. రంగును చూపిస్తేనే అర్థం అవుతుంది. కానీ ఆ రంగుకు ఒక పేరు (భాష) కూడా నేర్పాలి: టీచర్ రంగు ఉన్న వస్తువును చూపిస్తూ, ముఖం కనిపించేలా ఆ పేరును స్పష్టంగా పలుకుతూ, సంజ్ఞ (Sign) తో చెబుతూ, బోర్డు మీద రాయాలి. అంటే చెప్పడం, చూపించడం రెండూ కలిసి ఉండాలి (Total Communication భావన).

అందుకే అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఉపన్యాస, ప్రదర్శనా పద్ధతి.

ఇక్కడ చాలామంది (2) ప్రదర్శనా పద్ధతి ఎంచుకుంటారు. ప్రదర్శనతో రంగు కనిపిస్తుంది, కానీ రంగు పేరు, భాష నేర్పడానికి చెప్పడం కూడా అవసరం. కేవలం ఉపన్యాసం (1) వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు అసలు సరిపోదు. ప్రాజెక్టు పద్ధతి (4) పెద్ద తరగతులకు, ఎక్కువ కాలం చేసే పనులకు; ప్రాథమిక భావనను పరిచయం చేయడానికి కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: చూపిస్తూ చెప్పడం = Lecture cum Demonstration; రంగు + దాని పేరు రెండూ నేర్పుతుంది.

ప్రశ్న 127 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·శ్రవణ శిక్షణ, వినికిడి యంత్రాలు, సంభాషణ పద్ధతులు

తరగతి గదిలో ఉపాధ్యాయుల పెదవుల కదలికలు గమనించడం ఆధారంగా ఈ పిల్లలు అర్థం చేసుకుంటారు

  1. (1)వినికిడి లోపం
  2. (2)తక్కువ దృష్టిలోపం
  3. (3)దృష్టిలోపం
  4. (4)ఆటిజం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) వినికిడి లోపం

టీచర్ పెదవుల కదలికలను చూసి మాటను అర్థం చేసుకునే పిల్లలు ఎవరో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

దీన్ని పెదవుల పఠనం (Lip reading) లేదా Speech reading అంటారు. వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలు శబ్దం సరిగా వినలేరు కాబట్టి మాట్లాడే వ్యక్తి పెదవులు, ముఖ కవళికలు చూసి అర్థం చేసుకుంటారు. అందుకే టీచర్ వారికి ఎదురుగా, వెలుతురు ముఖం మీద పడేలా నిలబడి, మామూలు వేగంతో మాట్లాడాలి; బోర్డు వైపు తిరిగి మాట్లాడకూడదు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) వినికిడి లోపం.

తక్కువ దృష్టి (2), దృష్టి లోపం (3) ఉన్న పిల్లలకు పెదవులు స్పష్టంగా కనిపించవు; వారు వినడం, స్పర్శ ద్వారా నేర్చుకుంటారు. ఆటిజం (4) ఉన్న పిల్లలు సాధారణంగా ముఖం వైపు చూడటం (Eye contact) తప్పిస్తారు; పెదవుల పఠనం వారి పద్ధతి కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: Lip reading / Speech reading → వినికిడి లోపం.

ప్రశ్న 128 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు

4 అడుగుల 10 అంగుళాలు లేదా అంత కన్నా తక్కువ ఎత్తు గల పెద్దవారిని ఏమని పిలుస్తారు.

  1. (1)మానసికరోగి
  2. (2)మరుగుజ్జు
  3. (3)అంధుడు
  4. (4)బధిరుడు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) మరుగుజ్జు

పెద్దయ్యాక కూడా 4 అడుగుల 10 అంగుళాలు లేదా అంతకంటే తక్కువ ఎత్తు ఉన్న వ్యక్తిని ఏమంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

RPwD Act 2016 లో మరుగుజ్జుతనం (Dwarfism) ను చలన వైకల్యం (Locomotor Disability) కింద చేర్చారు. చట్టం ప్రకారం: వైద్య లేదా జన్యు కారణాల వల్ల పెద్దవారి ఎత్తు 4 అడుగుల 10 అంగుళాలు (147 సెం.మీ.) లేదా అంతకంటే తక్కువగా ఉండటమే మరుగుజ్జుతనం. లెక్క: 4 × 12 + 10 = 58 అంగుళాలు; 58 × 2.54 = 147.32 సెం.మీ. ≈ 147 సెం.మీ.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) మరుగుజ్జు.

మానసిక రోగం (1) ఆలోచన, భావోద్వేగాలకు సంబంధించిన స్థితి; ఎత్తుతో సంబంధం లేదు. అంధత్వం (3) చూపుకు, బధిరత్వం (4) వినికిడికి సంబంధించినవి; ఎత్తుతో వీటికి సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: Dwarfism: పెద్దవారి ఎత్తు ≤ 4 అడుగుల 10 అంగుళాలు (147 సెం.మీ.).

ప్రశ్న 129 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు

ప్రత్యేక బోధనా పద్ధతులు అవసరం లేని వైకల్యం

  1. (1)అభ్యసన సమస్యలు
  2. (2)తక్కువ దృష్టిలోపం
  3. (3)శారీరక అంగవైకల్యం
  4. (4)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) శారీరక అంగవైకల్యం

బోధనా పద్ధతుల్లో ప్రత్యేక మార్పులు అవసరం లేని వైకల్యం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

శారీరక అంగవైకల్యం (Orthopedic Impairment) ఉన్న పిల్లలకు సాధారణంగా తెలివితేటలు, చూపు, వినికిడి, భాష సరిగానే ఉంటాయి. వీరికి ర్యాంప్, అనువైన కుర్చీ-బల్ల, క్రచెస్, వీల్‌చెయిర్ వంటి భౌతిక సౌకర్యాలు (Accessibility) కావాలి. కానీ బోధనా పద్ధతి మిగతా పిల్లలకు ఉన్నదే సరిపోతుంది.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) శారీరక అంగవైకల్యం.

అభ్యసన సమస్యలు (1) ఉన్న పిల్లలకు బహుళ ఇంద్రియ (Multisensory) పద్ధతులు, పరిహార బోధన (Remedial Teaching) అవసరం. తక్కువ దృష్టి (2) ఉన్నవారికి పెద్ద అక్షరాలు, మాగ్నిఫయర్లు, ప్రత్యేక వెలుతురు అవసరం. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (4) లో చలన సమస్యతో పాటు మాట, అవగాహన సమస్యలు కూడా ఉండవచ్చు; వారికి ప్రత్యేక పద్ధతులు కావాలి.

గుర్తుంచుకోండి: OH పిల్లలకు మార్పు భవనంలో (Access), బోధనా పద్ధతిలో కాదు.

ప్రశ్న 130 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో ఈ పిల్లలను నమోదు చేసుకోరు

  1. (1)ప్రత్యేక అవసరాలు గల బుద్ధి మాంద్యత పిల్లలు
  2. (2)సాధారణ సామర్థ్యాలు గల పిల్లలు
  3. (3)ప్రత్యేక అవసరాలు గల ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ పిల్లలు
  4. (4)ప్రత్యేక అవసరాలు గల వినికిడిలోపం గల పిల్లలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సాధారణ సామర్థ్యాలు గల పిల్లలు

ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో (Special Schools) ఎవరిని చేర్చుకోరో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ప్రత్యేక పాఠశాలలు ఒక నిర్దిష్ట వైకల్యం ఉన్న పిల్లల కోసమే ఏర్పాటు అవుతాయి: అంధుల పాఠశాల, బధిరుల పాఠశాల, బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్నవారి పాఠశాల, ఆటిజం కేంద్రాలు. అక్కడ ప్రత్యేక శిక్షణ పొందిన టీచర్లు, ప్రత్యేక పరికరాలు ఉంటాయి. వైకల్యం లేని, సాధారణ సామర్థ్యాలు ఉన్న పిల్లలు సాధారణ పాఠశాలల్లోనే చదువుతారు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) సాధారణ సామర్థ్యాలు గల పిల్లలు.

బుద్ధిమాంద్యత (1), ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ (3), వినికిడి లోపం (4) ఉన్న పిల్లలకు ప్రత్యేక పాఠశాలలు ఉన్నాయి; ఎక్కువ సహాయం అవసరమైన వారిని అక్కడ చేర్చుకుంటారు. నేడు వీరిని కూడా వీలైనంతవరకు సమ్మిళిత విద్యలో సాధారణ పాఠశాలల్లో చేర్చాలని RPwD Act 2016, NEP 2020 చెబుతున్నాయి.

గుర్తుంచుకోండి: ప్రత్యేక పాఠశాల = వైకల్యం ఉన్నవారికి మాత్రమే.

ప్రశ్న 131 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు

అభ్యసన ప్రక్రియలో ప్రాథమికమైనవి

  1. (1)మూర్తం నుండి అమూర్తం
  2. (2)క్లిష్టత నుండి సరళం
  3. (3)భాగాల నుండి మొత్తం
  4. (4)తెలియని దాని నుండి తెలిసినదానికి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) మూర్తం నుండి అమూర్తం

అభ్యసన ప్రక్రియకు ఆధారమైన బోధనా సూత్రం (Maxim of Teaching) ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ముఖ్యమైన బోధనా సూత్రాలు: తెలిసిన దాని నుంచి తెలియని దానికి, సరళం నుంచి క్లిష్టానికి, మూర్తం నుంచి అమూర్తానికి, మొత్తం నుంచి భాగాలకు, ప్రత్యక్షం నుంచి పరోక్షానికి. పిల్లలు ముందు కంటికి కనిపించే, చేతితో తాకగలిగే వస్తువుల (మూర్తం) ద్వారా నేర్చుకుంటారు; తర్వాతే సంఖ్యలు, గుర్తులు, భావనలు (అమూర్తం) అర్థం అవుతాయి. ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలకు ఈ సూత్రం మరింత ముఖ్యం.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) మూర్తం నుంచి అమూర్తం.

(2) క్లిష్టత నుంచి సరళం, (4) తెలియని దాని నుంచి తెలిసినదానికి సరైన సూత్రాలకు తలకిందులుగా ఉన్నాయి. (3) భాగాల నుంచి మొత్తం కూడా సాధారణ సూత్రం కాదు; సూత్రం "మొత్తం నుంచి భాగాలకు".

గుర్తుంచుకోండి: తెలిసినది → తెలియనిది, సరళం → క్లిష్టం, మూర్తం → అమూర్తం.

ప్రశ్న 132 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·శ్రవణ శిక్షణ, వినికిడి యంత్రాలు, సంభాషణ పద్ధతులు

‘అద్దాన్ని’ బోధనాభ్యసన పరికరంగా ఈ పిల్లల కోసం తరచుగా వాడుతారు.

  1. (1)బుద్ధి మాంద్యత
  2. (2)హీమోఫీలియా
  3. (3)పార్కిన్‌సన్స్ వ్యాధి
  4. (4)వినికిడి లోపం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) వినికిడి లోపం

అద్దాన్ని (Mirror) బోధనా పరికరంగా తరచుగా ఎవరి కోసం వాడతారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు మాట శిక్షణ (Speech Training) ఇచ్చేటప్పుడు టీచర్, పిల్లవాడు అద్దం ముందు కూర్చుంటారు. టీచర్ ఒక అక్షరాన్ని పలికేటప్పుడు పెదవులు, నాలుక, దవడ ఎలా కదులుతున్నాయో పిల్లవాడు చూస్తాడు. తర్వాత అద్దంలో తన నోటిని చూసుకుంటూ అలాగే పలకడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. వినలేని పిల్లలకు ఈ కనిపించే సూచన (Visual feedback) చాలా ఉపయోగం.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) వినికిడి లోపం.

బుద్ధిమాంద్యత (1) ఉన్న పిల్లలకు అద్దాన్ని స్వీయ సంరక్షణ పనుల్లో అప్పుడప్పుడు వాడవచ్చు, కానీ అది వారి ప్రధాన పరికరం కాదు. హీమోఫీలియా (2) రక్త వ్యాధి; పార్కిన్‌సన్స్ వ్యాధి (3) సాధారణంగా వృద్ధుల్లో వచ్చే నాడీ వ్యాధి. వీటికి అద్దం బోధనా పరికరం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: అద్దం → Speech Training → వినికిడి లోపం.

ప్రశ్న 133 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

డిస్‌కాల్‌కులియా అనేది దీనికి సంబంధించినది

  1. (1)థలసీమియా
  2. (2)హీమోఫీలియా
  3. (3)మల్టిపుల్ స్క్లీరోసిస్
  4. (4)అభ్యసన సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) అభ్యసన సమస్యలు

డిస్‌కాల్క్యులియా (Dyscalculia) ఏ వర్గానికి చెందుతుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

డిస్‌కాల్క్యులియా అంటే గణితం నేర్చుకోవడంలో ప్రత్యేక ఇబ్బంది: సంఖ్యలను గుర్తించడం, స్థాన విలువ, కూడిక-తీసివేత వంటి ప్రక్రియలు, గుర్తులు (+, −, ×, ÷), గడియారం చూడటం, డబ్బు లెక్కలు కష్టంగా ఉంటాయి. ఇది డిస్‌లెక్సియా, డిస్‌గ్రాఫియాలతో పాటు నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం (Specific Learning Disability) లో ఒక రకం.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) అభ్యసన సమస్యలు.

థలసీమియా (1), హీమోఫీలియా (2) రక్త సంబంధ వ్యాధులు (Blood disorders). మల్టిపుల్ స్క్లీరోసిస్ (3) మెదడు, వెన్నుపాము నాడులను దెబ్బతీసే దీర్ఘకాలిక నాడీ వ్యాధి. ఈ మూడూ RPwD Act 2016 లోని 21 వైకల్యాల్లో ఉన్నాయి, కానీ గణిత అభ్యసనానికి సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: Calc = లెక్క → Dyscalculia = గణిత అభ్యసన సమస్య.

ప్రశ్న 134 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బుద్ధిమాంద్యత

వ్యక్తి యొక్క మేధాశక్తి దీని పై ఆధారపడి ఉంటుంది.

  1. (1)వయస్సు
  2. (2)అనుభవం
  3. (3)జ్ఞానం
  4. (4)ఆరోగ్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) జ్ఞానం

ఒక వ్యక్తి మేధాశక్తి (Cognitive ability) ప్రధానంగా దేనిపై ఆధారపడి ఉంటుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

మేధాశక్తి అంటే ఆలోచించడం, అర్థం చేసుకోవడం, గుర్తుంచుకోవడం, సమస్యలను పరిష్కరించడం, సరైన నిర్ణయం తీసుకోవడం. ఇవన్నీ ఒక వ్యక్తి సంపాదించుకున్న జ్ఞానం, ఆ జ్ఞానాన్ని ఉపయోగించే విధానం (Wisdom) మీద నిలబడి ఉంటాయి. అధికారిక కీ ఈ కోణంలోనే జ్ఞానాన్ని ఎంచుకుంది.

అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) జ్ఞానం.

వయస్సు (1), అనుభవం (2), ఆరోగ్యం (4) కూడా మేధాశక్తిని ప్రభావితం చేస్తాయి. కానీ వయస్సు పెరిగినంత మాత్రాన, అనుభవం ఉన్నంత మాత్రాన మేధాశక్తి పెరగదు; ఆ అనుభవం నుంచి జ్ఞానం పొందితేనే పెరుగుతుంది. ఆరోగ్యం సహాయక అంశం మాత్రమే. అందుకే కీ ఈ మూడింటినీ ప్రధాన ఆధారంగా తీసుకోలేదు.

గుర్తుంచుకోండి: Cognition = తెలుసుకోవడం → జ్ఞానం (Wisdom) పై ఆధారం.

ప్రశ్న 135 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం

ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లవానిగా చిన్న వయస్సులో గుర్తిస్తే వెంటనే ప్రారంభించాల్సినది

  1. (1)ఈత
  2. (2)రాత
  3. (3)ఎర్లీ ఇంటర్వెన్షన్
  4. (4)వృత్తి విద్య
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఎర్లీ ఇంటర్వెన్షన్

చిన్న వయస్సులోనే ఒక పిల్లవాడిని ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్నవాడిగా గుర్తిస్తే వెంటనే మొదలుపెట్టాల్సింది ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

సత్వర జోక్యం (Early Intervention) అంటే పుట్టినప్పటి నుంచి సుమారు 6 ఏళ్ల లోపు వయస్సులో వైకల్యాన్ని గుర్తించి వెంటనే థెరపీలు, శిక్షణ, తల్లిదండ్రులకు మార్గదర్శనం ఇవ్వడం. ఈ వయస్సులో మెదడు వేగంగా ఎదుగుతుంది కాబట్టి ఇచ్చే శిక్షణ ఎక్కువ ఫలితం ఇస్తుంది; వైకల్యం తీవ్రం కాకుండా, రెండో సమస్యలు రాకుండా ఆపవచ్చు. Physiotherapy, Speech Therapy, Hearing Aid అమర్చడం, ఇంద్రియ శిక్షణ ఇందులో భాగం.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఎర్లీ ఇంటర్వెన్షన్.

ఈత (1) ఒక కార్యకలాపం మాత్రమే. రాత (2) పాఠశాల నైపుణ్యం; దానికి ముందు చలన, భాషా పునాది కావాలి. వృత్తి విద్య (4) కౌమార దశలో, పెద్దయ్యాక ఇచ్చేది; చిన్న వయస్సులో కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: గుర్తించిన వెంటనే → Early Intervention (0–6 ఏళ్లు).

ప్రశ్న 136 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు

నాట్యం నేర్పించుటకు కింది వారిలో ఎవరిని ఎంపిక చేస్తారు

  1. (1)దృష్టిలోపం గల వారిని
  2. (2)వినికిడి లోపం గల వారిని
  3. (3)హీమోఫీలియా గల వారిని
  4. (4)బహుళవైకల్యం గల వారిని
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) వినికిడి లోపం గల వారిని

నాట్యం (Dance) శిక్షణకు ఏ ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలు ఎక్కువ అనువైనవారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

నాట్యంలో గురువు చేసే కదలికలు, ముద్రలు, అడుగులను చూసి అనుకరించడం ముఖ్యం. వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లల చూపు, చలన శక్తి బాగానే ఉంటాయి; వారు కదలికలను చూసి నేర్చుకుంటారు. సంగీతం సరిగా వినకపోయినా నేల ద్వారా వచ్చే ప్రకంపనలు (Vibrations), గురువు చూపే లయ సంకేతాలతో తాళం పట్టుకోగలరు. చాలామంది వినికిడి లోపం ఉన్నవారు మంచి నృత్యకారులుగా పేరు తెచ్చుకున్నారు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) వినికిడి లోపం గల వారిని.

దృష్టిలోపం (1) ఉన్న పిల్లలు కదలికలను చూడలేరు, వేదిక మీద దిశలు తెలుసుకోవడం కష్టం. హీమోఫీలియా (3) ఉన్న పిల్లలకు చిన్న దెబ్బ తగిలినా రక్తస్రావం ఆగదు; ఎగరడం, దూకడం ఉన్న నాట్యం వారికి ప్రమాదం. బహుళవైకల్యం (4) ఉన్నవారికి అనేక పరిమితులు కలిసి ఉంటాయి కాబట్టి నాట్య శిక్షణ చాలా కష్టం.

గుర్తుంచుకోండి: చూసి అనుకరించే కళలు (నాట్యం, చిత్రలేఖనం) → వినికిడి లోపం ఉన్నవారు.

ప్రశ్న 137 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

వేడి లేదా చల్లని స్థితిని, మెత్తగా లేదా గట్టిగా, బరువుగా లేదా తేలికగా ఉండే గుణాలను గుర్తించుటను ఈ జ్ఞానం ద్వారా తెలుసుకుంటారు

  1. (1)శ్రవణం
  2. (2)స్పర్శ
  3. (3)దృష్టి
  4. (4)ఘ్రాణం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) స్పర్శ

వేడి-చల్లదనం, మెత్తదనం-గట్టిదనం, బరువు-తేలిక అనే గుణాలను ఏ ఇంద్రియం ద్వారా తెలుసుకుంటామో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

చర్మం ద్వారా కలిగే జ్ఞానమే స్పర్శ (Tactile sense). చర్మంలోని గ్రాహకాలు ఉష్ణోగ్రత, ఒత్తిడి, ఉపరితలం (నునుపు, గరుకు), గట్టిదనాన్ని గుర్తిస్తాయి. వస్తువును చేతిలో పట్టుకున్నప్పుడు దాని బరువు కూడా తెలుస్తుంది. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు ఇంద్రియ శిక్షణలో (Sensory Training) ఈ స్పర్శ నైపుణ్యాన్ని ప్రత్యేకంగా పెంచుతారు; Braille చదవడానికి కూడా ఇదే ఆధారం.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) స్పర్శ.

శ్రవణం (1) శబ్దాలను, దృష్టి (3) రంగు, ఆకారం, పరిమాణాన్ని, ఘ్రాణం (4) వాసనను గుర్తిస్తాయి. చూపుతో ఒక వస్తువు గట్టిదా మెత్తదా అని ఊహించగలం, కానీ వేడి, బరువు వంటి గుణాలను కచ్చితంగా తెలుసుకోలేం.

గుర్తుంచుకోండి: వేడి/చల్ల, మెత్త/గట్టి, బరువు/తేలిక → స్పర్శ (Tactile).

ప్రశ్న 138 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు

ఏ కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం ద్వారా దివ్యాంగులకు రాయితీపై ఉపకరణాలు లభిస్తాయి.

  1. (1)ALIMCO
  2. (2)ALPHA
  3. (3)ADIP
  4. (4)NEP
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ADIP

దివ్యాంగులకు సహాయక ఉపకరణాలు (Aids & Appliances) రాయితీపై లేదా ఉచితంగా అందించే కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ADIP అంటే Assistance to Disabled Persons for Purchase/Fitting of Aids and Appliances. ఇది కేంద్ర సామాజిక న్యాయ, సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ (దివ్యాంగుల సాధికారత విభాగం) పథకం. దీని ద్వారా అర్హులైన దివ్యాంగులకు Hearing Aid, వీల్‌చెయిర్, ట్రైసైకిల్, క్రచెస్, కృత్రిమ అవయవాలు, Braille పరికరాలు వంటివి ఉచితంగా లేదా రాయితీపై లభిస్తాయి. కుటుంబ ఆదాయం ఆధారంగా రాయితీ ఉంటుంది.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) ADIP.

ఇక్కడ చాలామంది (1) ALIMCO ఎంచుకుంటారు. ALIMCO (Artificial Limbs Manufacturing Corporation of India) ఉపకరణాలను తయారు చేసే ప్రభుత్వ సంస్థ, ADIP పథకాన్ని అమలు చేసే సంస్థల్లో ఒకటి; అది పథకం కాదు. ALPHA (2) దివ్యాంగుల కోసం ఉన్న కేంద్ర పథకం కాదు. NEP (4) అంటే జాతీయ విద్యా విధానం (National Education Policy); ఉపకరణాల పథకం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ADIP = పథకం (Scheme); ALIMCO = ఉపకరణాలు తయారుచేసే సంస్థ.

ప్రశ్న 139 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం

కింది వానిలో ఏ వైకల్యాన్ని చూడగానే సులభంగా గుర్తించవచ్చు

  1. (1)వినికిడి లోపం
  2. (2)అభ్యసన సమస్యలు
  3. (3)ఆటిజం
  4. (4)శారీరక అంగ వైకల్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) శారీరక అంగ వైకల్యం

చూడగానే బయటకు కనిపించే (Visible) వైకల్యం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

శారీరక అంగవైకల్యం (Orthopedic Impairment) లో అవయవం లేకపోవడం, వంకరగా ఉండటం, కుంటడం, క్రచెస్ లేదా వీల్‌చెయిర్ వాడటం వంటివి బయటకు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. అందుకే దీన్ని పరీక్షలు లేకుండానే చూడగానే గుర్తించవచ్చు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) శారీరక అంగ వైకల్యం.

వినికిడి లోపం (1) బయటకు కనిపించని (Invisible) వైకల్యం; పిల్లవాడి ప్రవర్తన, Audiometry పరీక్షతోనే తెలుస్తుంది. అభ్యసన సమస్యలు (2) చదువులో ఇబ్బందులు వచ్చినప్పుడు, పరీక్షల ద్వారానే బయటపడతాయి. ఆటిజం (3) ప్రవర్తన, సామాజిక సంభాషణను కొంతకాలం గమనించి, Screening సాధనాలతో గుర్తిస్తారు.

గుర్తుంచుకోండి: కంటికి కనిపించే వైకల్యం → శారీరక అంగవైకల్యం; వినికిడి, LD, ఆటిజం కనిపించవు.

ప్రశ్న 140 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం

అప్పుడే పుట్టిన శిశువు సాధారణంగా

  1. (1)ఏడుస్తాడు
  2. (2)నవ్వుతాడు
  3. (3)కోపగించుకుంటాడు
  4. (4)ప్రాకుతాడు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఏడుస్తాడు

అప్పుడే పుట్టిన శిశువు సాధారణంగా ఎలా వ్యక్తం చేస్తుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది పిల్లల ఎదుగుదల మైలురాళ్ల (Developmental Milestones) మీద ఆధారపడిన ప్రశ్న.

పుట్టిన వెంటనే శిశువు ఏడుపు ద్వారా మొదటి శ్వాస తీసుకుంటుంది. ఆకలి, నొప్పి, అసౌకర్యం అన్నింటినీ శిశువు ఏడుపు ద్వారానే తెలియజేస్తుంది; ఇదే మొదటి సంభాషణ రూపం. పుట్టినప్పుడు ఏడవకపోవడం ఒక హెచ్చరిక (High-risk) సంకేతం; అందుకే Early Identification లో దీన్ని గమనిస్తారు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) ఏడుస్తాడు.

సామాజిక చిరునవ్వు (2) సుమారు 6-8 వారాల వయస్సులో వస్తుంది. కోపం (3) వంటి స్పష్టమైన భావోద్వేగాలు కొన్ని నెలల తర్వాతే కనిపిస్తాయి. ప్రాకడం (4) సాధారణంగా 7-10 నెలల మధ్య వచ్చే చలన మైలురాయి.

గుర్తుంచుకోండి: నవజాత శిశువు మొదటి భాష = ఏడుపు.

ప్రశ్న 141 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

అస్తవ్యస్త చేతిరాత రాసే వారిని ఇలా పిలుస్తారు

  1. (1)డిస్ కాల్‌కులియా
  2. (2)డిస్‌లెక్సియా
  3. (3)డిస్‌గ్రాఫియా
  4. (4)డిస్‌ప్రాక్సియా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) డిస్‌గ్రాఫియా

చేతిరాత అస్తవ్యస్తంగా, విచిత్రంగా (Bizarre) ఉండటం ఏ అభ్యసన వైకల్యానికి లక్షణమో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

"Graph" అంటే రాయడం. డిస్‌గ్రాఫియా (Dysgraphia) అంటే రాయడంలో ప్రత్యేక ఇబ్బంది: అక్షరాలు అసమాన పరిమాణంలో ఉండటం, గీతల మధ్య రాయలేకపోవడం, పదాల మధ్య ఖాళీలు సరిగా లేకపోవడం, పెన్సిల్ గట్టిగా పట్టుకోవడం, రాతలో చాలా నెమ్మది, అక్షర దోషాలు. చదవడానికి కష్టంగా ఉండే చేతిరాత దీని ముఖ్య లక్షణం.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) డిస్‌గ్రాఫియా.

డిస్‌కాల్క్యులియా (1) గణితానికి, డిస్‌లెక్సియా (2) చదవడానికి సంబంధించిన ఇబ్బందులు. డిస్‌ప్రాక్సియా (4) మొత్తం కదలికల ప్రణాళిక, సమన్వయానికి సంబంధించినది; దాని వల్ల రాత కూడా ప్రభావితం కావచ్చు, కానీ రాతకు ప్రత్యేకమైన పేరు డిస్‌గ్రాఫియా.

గుర్తుంచుకోండి: Graph = రాత → Dysgraphia; Lexia = చదువు; Calculia = లెక్క.

ప్రశ్న 142 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

చదవడం, రాయడం మరియు అర్థం చేసుకోవడంలో సమస్యలు ఎదుర్కొనే వారిని ఇలా పిలుస్తారు

  1. (1)హీమోఫీలియా
  2. (2)థలసేమియా
  3. (3)డిస్‌లెక్సియా
  4. (4)ఎ.డి.హెచ్.డి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) డిస్‌లెక్సియా

చదవడం, రాయడం, చదివిన దాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉన్నవారిని ఏమంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

డిస్‌లెక్సియా (Dyslexia) అత్యంత సాధారణ అభ్యసన వైకల్యం. ఇందులో అక్షరాలను శబ్దాలతో జత చేయడం కష్టం; b-d, p-q వంటి అక్షరాలను తారుమారు చేయడం, తప్పుగా, నెమ్మదిగా చదవడం, స్పెల్లింగ్ తప్పులు కనిపిస్తాయి. చదవడమే నెమ్మదిగా సాగడం వల్ల చదివిన దాన్ని అర్థం చేసుకోవడం (Comprehension) కూడా దెబ్బతింటుంది; రాతలో కూడా తప్పులు వస్తాయి.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) డిస్‌లెక్సియా.

హీమోఫీలియా (1), థలసేమియా (2) రక్త సంబంధ వ్యాధులు; అభ్యసనానికి నేరుగా సంబంధం లేదు. ADHD (4) అంటే అవధాన లోపం, అతి చురుకుదనం (Attention Deficit Hyperactivity Disorder); ఇది శ్రద్ధ, ప్రవర్తనకు సంబంధించినది, చదవడం-రాయడానికి ప్రత్యేకమైన పేరు కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: చదువు-రాత-అవగాహన ఇబ్బంది → Dyslexia.

ప్రశ్న 143 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు

దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం-2016లో వైకల్యాలకు సంబంధించి ధృవీకరణ మార్గదర్శకాలు ఏ అధ్యాయంలో పేర్కొన్నారు.

  1. (1)7
  2. (2)8
  3. (3)9
  4. (4)10
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 10

RPwD Act 2016 లో నిర్దిష్ట వైకల్యాల ధృవీకరణ (Certification of Specified Disabilities) గురించి ఏ అధ్యాయంలో ఉందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

RPwD Act 2016 లో 17 అధ్యాయాలు ఉన్నాయి. అధ్యాయం 10 (Chapter X) పేరే "Certification of Specified Disabilities". ఇందులో సెక్షన్లు 56 నుంచి 59: వైకల్యం అంచనా మార్గదర్శకాలు (56), ధృవీకరణ అధికారుల నియామకం (57), ధృవీకరణ విధానం (58), ధృవీకరణ అధికారి నిర్ణయంపై అప్పీల్ (59).

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) 10.

అధ్యాయాలు 7, 8, 9 ఇతర విషయాలకు సంబంధించినవి (ఉదాహరణకు అధిక సహాయం అవసరమైన వారికి ప్రత్యేక నిబంధనలు, ప్రభుత్వాల బాధ్యతలు, సంస్థల నమోదు). ధృవీకరణ నిబంధనలు వీటిలో లేవు, కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: RPwD 2016: Chapter X = Certification (Sections 56–59).

ప్రశ్న 144 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు

తరగతి గదిలో ధ్వంస పూరిత ప్రవర్తనను చూపే ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను ఈ విధానం ద్వారా నియంత్రించవచ్చు.

  1. (1)దండన చేయడం
  2. (2)ఒంటరిగా ఉంచి మంత్రణం చేయడం
  3. (3)తరగతి గది నుండి వెలివేయడం
  4. (4)పట్టించు కోకపోవడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఒంటరిగా ఉంచి మంత్రణం చేయడం

తరగతిలో దూకుడు (Aggressive) ప్రవర్తన చూపే ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలను ఎలా నియంత్రించాలో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

దూకుడు ప్రవర్తన చూపినప్పుడు ముందు ఆ పిల్లవాడిని కొద్దిసేపు ప్రశాంతమైన, వేరే చోట ఉంచాలి (Time-out). దీనివల్ల అతనికి, మిగతా పిల్లలకు హాని జరగదు, అతను శాంతిస్తాడు. తర్వాత మాట్లాడి (Counselling) ఆ ప్రవర్తనకు కారణం ఏమిటో తెలుసుకుని, సరైన ప్రవర్తనను నేర్పాలి. ఇది ప్రవర్తన మార్పు (Behaviour Modification) లో అంగీకరించిన పద్ధతి.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) ఒంటరిగా ఉంచి మంత్రణం చేయడం.

దండన (1): RTE Act 2009 సెక్షన్ 17 శారీరక దండన, మానసిక వేధింపులను నిషేధించింది; దండన దూకుడును మరింత పెంచుతుంది. తరగతి నుంచి వెలివేయడం (3) చదువును దూరం చేస్తుంది; RTE సెక్షన్ 16 కూడా పిల్లలను బడి నుంచి బహిష్కరించరాదని చెబుతోంది. పట్టించుకోకపోవడం (4) దృష్టి కోసం చేసే చిన్న అల్లరికి పనిచేయవచ్చు, కానీ ఇతరులకు హాని చేసే దూకుడును వదిలేస్తే ప్రమాదం.

గుర్తుంచుకోండి: దూకుడు → Time-out + Counselling; శిక్ష, బహిష్కరణ వద్దు.

ప్రశ్న 145 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను కింది వాటిలో భాగస్వాములను చేయరాదు

  1. (1)కుటుంబ సభ్యులతో వెళ్ళే వివాహాలు
  2. (2)గ్రామంలో జరిగే పండుగలు / జాతరలు
  3. (3)బంధు మిత్రుల నివాసాలకు వెళ్ళడం
  4. (4)వాహనాలను నడపటం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) వాహనాలను నడపటం

ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలను దేనిలో పాల్గొనేలా చేయకూడదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

సామాజిక సమ్మిళితం (Social Inclusion) కోసం ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలను పెళ్లిళ్లు, పండుగలు, జాతరలు, బంధువుల ఇళ్లకు తీసుకెళ్లాలి. దీనివల్ల వారికి సామాజిక నైపుణ్యాలు, ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతాయి; సమాజంలో వారి పట్ల అవగాహన పెరుగుతుంది. కానీ వాహనాలు నడపడం పిల్లలకు సురక్షితం కాదు; చట్టం ప్రకారం డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ కనీస వయస్సు వచ్చాకే లభిస్తుంది. ఇది పిల్లలందరికీ వర్తిస్తుంది.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) వాహనాలను నడపటం.

వివాహాలు (1), పండుగలు/జాతరలు (2), బంధుమిత్రుల ఇళ్లకు వెళ్లడం (3) అన్నీ కుటుంబ, సామాజిక జీవితంలో భాగం. వీటి నుంచి పిల్లలను దూరం పెట్టడం వివక్షే అవుతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: సామాజిక కార్యక్రమాల్లో భాగం చేయాలి; ప్రమాదకరమైన, చట్టం అనుమతించని పనుల్లో కాదు.

ప్రశ్న 146 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·థెరపీలు, సహాయక ఉపకరణాలు, పునరావాసం

ఈ పిల్లలకు కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్స్ & డిజైనింగ్‌లో శిక్షణనిస్తే బాగా రాణించేఅవకాశం ఉంది.

  1. (1)బుద్ధి మాంద్యత
  2. (2)దృష్టిలోపం
  3. (3)వినికిడి లోపం
  4. (4)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) వినికిడి లోపం

కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్స్, డిజైనింగ్ వంటి వృత్తి శిక్షణలో (Vocational Training) ఏ పిల్లలు బాగా రాణిస్తారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

గ్రాఫిక్స్, డిజైనింగ్ పూర్తిగా చూపు, రంగులు, ఆకారాలు, చేతి నైపుణ్యం మీద ఆధారపడిన పని; ఇందులో వినడం, మాట్లాడడం అవసరం తక్కువ. వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలు దృశ్య అభ్యాసకులు (Visual learners); వారి చూపు, మేధాశక్తి, చేతి నైపుణ్యం సాధారణంగా బాగుంటాయి. అందుకే ఈ రంగంలో వారు బాగా రాణిస్తారు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) వినికిడి లోపం.

దృష్టిలోపం (2) ఉన్నవారికి దృశ్య రూపకల్పన చాలా కష్టం. బుద్ధిమాంద్యత (1) ఉన్నవారికి క్లిష్టమైన Software, అమూర్త రూపకల్పన కష్టం; వారికి సరళమైన, పునరావృత పనులు తగినవి. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (4) ఉన్నవారిలో చాలామందికి చేతి సూక్ష్మ కదలికల (Fine motor) సమస్యలు ఉంటాయి; Mouse తో కచ్చితమైన డిజైన్ పని కష్టం.

గుర్తుంచుకోండి: చూపు మీద ఆధారపడే వృత్తులు → వినికిడి లోపం ఉన్నవారు.

ప్రశ్న 147 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

వీరికి మిగతా వారి కంటే ఎక్కువ జ్ఞాపక శక్తి ఉంటుందని అంటారు.

  1. (1)ఆటిజం
  2. (2)థలసేమియా
  3. (3)దృష్టిలోపం
  4. (4)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) దృష్టిలోపం

సాధారణంగా ఎవరికి మిగతావారి కంటే ఎక్కువ జ్ఞాపకశక్తి ఉంటుందని అంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది. "అంటారు" (It is usually said) అనే మాటను గమనించండి.

దృష్టి లోపం ఉన్నవారు చూసి రాసుకోలేరు, మళ్లీ చూసుకోలేరు. అందుకే విన్న విషయాలను, దారులను, వస్తువులు ఉన్న చోట్లను, ఫోన్ నంబర్లను జ్ఞాపకంలో ఉంచుకుంటారు. నిరంతరం ఇలా వాడటం వల్ల వారి శ్రవణ జ్ఞాపకశక్తి (Auditory memory) బాగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. దీనినే పరిహార నైపుణ్యం (Compensation) అంటారు; అందుకే "వీరికి జ్ఞాపకశక్తి ఎక్కువ" అని సాధారణంగా అంటారు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) దృష్టిలోపం.

ఆటిజం (1) ఉన్న కొంతమందికి కొన్ని విషయాల్లో అసాధారణ జ్ఞాపకశక్తి (Savant skills) ఉంటుంది, కానీ అది అందరికీ వర్తించదు; సాధారణ మాటగా అనేది దృష్టిలోపం గురించే. థలసేమియా (2) రక్త వ్యాధి; జ్ఞాపకశక్తికి సంబంధం లేదు. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (4) చలన సమస్య; దానికి ఎక్కువ జ్ఞాపకశక్తి అనే లక్షణం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: చూడలేనివారు గుర్తుంచుకుంటారు → దృష్టిలోపం ఉన్నవారికి మంచి జ్ఞాపకశక్తి.

ప్రశ్న 148 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

కళ్ళకు గంతలు కట్టి, తమ తోటి పిల్లల స్వరాన్ని బట్టి ఆ పిల్లవాన్ని గుర్తించే ప్రక్రియ దేనికి సంబంధించినది

  1. (1)దృష్టి నైపుణ్యం
  2. (2)శ్రవణ నైపుణ్యం
  3. (3)స్పర్శా నైపుణ్యం
  4. (4)ఘ్రాణ నైపుణ్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) శ్రవణ నైపుణ్యం

కళ్లకు గంతలు కట్టి, గొంతు విని ఆ పిల్లవాడు ఎవరో గుర్తించే ఆట ఏ నైపుణ్యాన్ని పెంచుతుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఇది ఇంద్రియ శిక్షణలో (Sensory Training) ఒక కృత్యం. కళ్లకు గంతలు కట్టినప్పుడు చూపు ఉపయోగపడదు; పిల్లవాడు గొంతు శబ్దం, స్వరం, మాట తీరును విని గుర్తించాలి. అంటే శబ్దాలను వేరు చేసి గుర్తించే శ్రవణ నైపుణ్యం (Auditory skill / Auditory discrimination) పెరుగుతుంది. దృష్టిలోపం ఉన్న పిల్లలకు ఈ నైపుణ్యం చాలా ముఖ్యం.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) శ్రవణ నైపుణ్యం.

దృష్టి నైపుణ్యం (1): కళ్లకు గంతలు కట్టారు కాబట్టి చూపు వాడటం లేదు. స్పర్శా నైపుణ్యం (3) తాకి గుర్తించడం; ఇక్కడ తాకడం లేదు. ఘ్రాణ నైపుణ్యం (4) వాసనతో గుర్తించడం; ఇక్కడ గుర్తించేది స్వరంతో.

గుర్తుంచుకోండి: స్వరం విని గుర్తించడం → శ్రవణ నైపుణ్యం.

ప్రశ్న 149 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు

హెమీప్లీజియా గల వారికి శరీరంలో ఈ భాగం పక్షవాతానికి గురి అవుతుంది

  1. (1)కాళ్ళు
  2. (2)చేతులు
  3. (3)కాళ్ళు & చేతులు
  4. (4)శరీరంలో ఒకవైపు భాగం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) శరీరంలో ఒకవైపు భాగం

హెమీప్లీజియా (Hemiplegia) రకం సెరిబ్రల్ పాల్సీలో శరీరంలోని ఏ భాగం ప్రభావితమవుతుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

"Hemi" అంటే సగం, "plegia" అంటే పక్షవాతం. హెమీప్లీజియాలో శరీరంలో ఒకవైపు, అంటే అదే వైపు చేయి, కాలు ప్రభావితమవుతాయి. మెదడులో ఒకవైపు దెబ్బ తగిలితే శరీరంలో దానికి ఎదురుగా ఉన్న వైపు ప్రభావితమవుతుంది.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) శరీరంలో ఒకవైపు భాగం.

CP లో అవయవాల ఆధారంగా ఇతర రకాలు: పారాప్లీజియా (Paraplegia) – రెండు కాళ్లు; డైప్లీజియా (Diplegia) – కాళ్లు ఎక్కువగా, చేతులు తక్కువగా; క్వాడ్రిప్లీజియా (Quadriplegia) – నాలుగు అవయవాలు; మోనోప్లీజియా (Monoplegia) – ఒక అవయవం. కాళ్లు మాత్రమే (1) పారాప్లీజియా, కాళ్లు చేతులు అన్నీ (3) క్వాడ్రిప్లీజియా. చేతులు మాత్రమే (2) హెమీప్లీజియా కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: Hemi = సగం → ఒకవైపు; Para = కాళ్లు; Quadri = నాలుగు.

ప్రశ్న 150 · 2022 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

మధ్యాహ్న భోజన సమయంలో పాఠశాలలోని ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు వీరి సహాయ సహకారాలు అవసరం

  1. (1)ఉపాధ్యాయులు
  2. (2)ప్రధానోపాధ్యాయులు
  3. (3)బోధనేతర సిబ్బంది
  4. (4)తోటి పిల్లలు / సమవయస్కులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) తోటి పిల్లలు / సమవయస్కులు

మధ్యాహ్న భోజన విరామంలో ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలకు ఎవరి సహాయం ఎక్కువగా అవసరమో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

భోజన సమయంలో పిల్లలంతా కలిసి ఉంటారు; అక్కడ ఎక్కువ దగ్గరగా ఉండేది తోటి పిల్లలే (Peer Group). సమ్మిళిత విద్యలో తోటి సహాయం (Peer Support), జతగాడి విధానం (Buddy System) ముఖ్యమైన వ్యూహాలు: ప్లేటు తెచ్చి ఇవ్వడం, చేతులు కడుక్కోవడానికి తీసుకెళ్లడం, కలిసి కూర్చుని తినడం. దీనివల్ల సహాయంతో పాటు స్నేహం, సామాజిక సమ్మిళితం కూడా పెరుగుతాయి.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) తోటి పిల్లలు / సమవయస్కులు.

ఉపాధ్యాయులు (1), ప్రధానోపాధ్యాయులు (2), బోధనేతర సిబ్బంది (3) పర్యవేక్షణ చేస్తారు, అవసరమైనప్పుడు సహాయం చేస్తారు. కానీ భోజన సమయంలో ప్రతి క్షణం పక్కనే ఉండి సహజంగా సహకరించేది తోటి పిల్లలే.

గుర్తుంచుకోండి: భోజన, ఆట సమయాల్లో → Peer Support / Buddy System.

← వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 1)

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

AP TET August 2022 Paper 2Bలో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2) నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

30 ప్రశ్నలు వచ్చాయి: ప్రశ్న 121 నుంచి 150 వరకు. పరీక్ష 11 ఆగస్టు 2022న జరిగింది.

ఈ సెక్షన్‌లో ఏ టాపిక్‌ల నుంచి ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD (7), సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL (4), పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు (4), గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం (3).

ఈ సమాధానాలు అధికారిక కీ ప్రకారమేనా?

అవును, సమాధానాలు అధికారిక కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ఈ సెక్షన్‌లో ప్రతి ప్రశ్నకు కీ ఒకే ఆప్షన్‌ను ఇచ్చింది. వివరణలు మా సొంతం.

ఇతర పేపర్లలో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ప్రశ్నలు