పిల్లవాడికి ఎలాంటి శిక్షణ, ఏ ప్రసార పద్ధతి, ఏ పరికరం కావాలో నిర్ణయించాలంటే ముందుగా అతని భాష, సంభాషణ, మాట ఏ స్థాయిలో ఉన్నాయో తెలుసుకోవాలి. దీనినే మదింపు అంటారు. మదింపు ఒక్కసారి చేసి వదిలేసేది కాదు; క్రమం తప్పకుండా చేస్తూ పురోగతిని గమనించాలి.
భాష మదింపు: ఏమి చూడాలి?
- గ్రహణ భాష (రిసెప్టివ్): పిల్లవాడు ఎంత అర్థం చేసుకుంటున్నాడు - పదాలు, సూచనలు, ప్రశ్నలు.
- వ్యక్తీకరణ భాష (ఎక్స్ప్రెసివ్): ఎంత వ్యక్తం చేయగలుగుతున్నాడు - మాటలతో, సైగలతో, రాతతో.
- భాష మూడు అంశాలు: రూపం (ధ్వనులు, పదాల నిర్మాణం, వాక్య క్రమం/వ్యాకరణం), విషయం (పదజాలం, అర్థాలు), వినియోగం (సందర్భానికి తగ్గట్టు భాష వాడటం, సంభాషణ నడపడం).
- పదజాలం ఎంత ఉంది, అరుదైన పదాలు, జాతీయాలు, బహువచనాలు, కాలాలు సరిగా వాడుతున్నాడా, వాక్యాలు ఎంత పొడవు, ఎంత క్రమంగా ఉన్నాయి.
- భాష మదింపు అంటే పిల్లవాడి భాషా సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేసి, దాని ఆధారంగా భాషా నైపుణ్యాలను మెరుగుపరచడం. రోజువారీ సంఘటనలు, తన చుట్టూ జరిగే విషయాలతో పిల్లవాడికి భాష, మాట నేర్పుతూ ఆ ఆధారంగా అంచనా వేసి అభివృద్ధి చేయాలి.
ప్రసారం మదింపు: ఏమి చూడాలి?
- పిల్లవాడు ఏ విధానంలో సంభాషిస్తున్నాడు - మాట, సైగలు, సంజ్ఞా భాష, రాత, చూపించడం, ముఖ కవళికలు.
- సంభాషణ మొదలుపెడుతున్నాడా, వంతుల వారీగా మాట్లాడుతున్నాడా, సందేశం అర్థం కాకపోతే మళ్ళీ అడుగుతున్నాడా.
- సంభాషణ: అనుభవాలు, ఆలోచనలు, సమాచారాన్ని అనధికారికంగా పంచుకోవడానికి మాట లేదా సంజ్ఞలు (లేదా రెండూ) వాడటం.
- సైగ: ఒక భావాన్ని వ్యక్తం చేయడానికి శరీర భాగాల కదలిక, ముఖ్యంగా చేయి లేదా తల.
- ముఖ కవళికలు: మాటలు లేని (శాబ్దికేతర) సంభాషణలో ముఖం ద్వారా భావం తెలపడం.
- సంజ్ఞ: చేతి ఆకారాలు, స్థానాలు, కదలికలతో ఏర్పడే పెద్ద వ్యవస్థ; దానికి ముఖ కవళికలు తోడవుతాయి. క్లాసిఫైయర్ అనేది ఒక వ్యక్తిని లేదా వస్తువును సూచించే ప్రత్యేక చేతి ఆకారం.
మదింపు పద్ధతులు
| పద్ధతి | ఎలా చేస్తారు |
|---|---|
| పరిశీలన | ఇంట్లో, ఆటలో, తరగతిలో పిల్లవాడు ఎలా సంభాషిస్తున్నాడో సహజ పరిస్థితుల్లో గమనించడం |
| తల్లిదండ్రుల నివేదిక / రేటింగ్ స్కేల్ | తల్లిదండ్రుల సమాచారంతో పట్టిక నింపడం. ఉదా: రిసెప్టివ్ ఎక్స్ప్రెసివ్ ఎమర్జెంట్ లాంగ్వేజ్ స్కేల్ (REELS) - బ్జోక్, లీగ్ (1971) రూపొందించిన ఈ స్కేల్ పుట్టినప్పటి నుంచి 3 ఏళ్ల వరకు గ్రహణ, వ్యక్తీకరణ భాషను కొలుస్తుంది; భారతీయ భాషల్లో కూడా అనువదించి వాడుతున్నారు |
| భాషా నమూనా | పిల్లవాడి మాటలు/సంజ్ఞలను రికార్డ్ చేసి పదజాలం, వాక్య నిర్మాణం విశ్లేషించడం |
| చెక్లిస్ట్ | వయసు వారీ భాషా మైలురాళ్ల జాబితాతో పోల్చడం |
| డైరీ | పిల్లవాడి భాషను ఒక డైరీలో రాసి పెట్టుకుని పురోగతిని గమనించడం |
వాక్కు (మాట) మదింపు
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లల మాటలో కనిపించే లక్షణాలు: ఉచ్చారణ లోపాలు, ఎక్కువ పిచ్ (కీచు) స్వరం, ఎత్తుపల్లాలు లేని ఒకే రకం స్వరం, శబ్దం ఎంత బిగ్గరగా ఉండాలో నియంత్రించలేకపోవడం, అర్థం కాని మాట. మాట మదింపులో ఇవి చూస్తారు:
| రంగం | ఏమి చూస్తారు |
|---|---|
| ఉచ్చారణ | అచ్చులు, హల్లులు సరిగ్గా పలుకుతున్నాడా; ఏ ధ్వనిని వదిలేస్తున్నాడు, మారుస్తున్నాడు, వక్రీకరిస్తున్నాడు |
| స్వరం | పిచ్ (ఎత్తు), శబ్ద తీవ్రత (బిగ్గరగా/మెల్లగా), స్వర నాణ్యత |
| ధారాళత, లయ | మాట ప్రవాహం, ఒత్తిడి, ఎత్తుపల్లాలు (ఇన్ఫ్లెక్షన్) |
| మాట స్పష్టత (స్పీచ్ ఇంటెలిజిబిలిటీ) | కొత్తవారికి అతని మాట ఎంతవరకు అర్థమవుతుంది |
- వినికిడి యంత్రం / కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్ ద్వారా మాట ధ్వనులు ఎంతవరకు అందుతున్నాయి అనేది మాట స్పష్టతను నిర్ణయిస్తుంది. మాట చికిత్స (స్పీచ్ థెరపీ) దీనిని మెరుగుపరుస్తుంది.
- వినికిడి లోపం ఉన్న వారిలో కొందరి మాట సులభంగా అర్థమవుతుంది; మరికొందరు తమ స్వర తీవ్రత, స్వరాన్ని నియంత్రించుకోలేక మొదట అర్థం కాకపోవచ్చు.
డేనియల్ లింగ్ 6 ధ్వనుల పరీక్ష
- డేనియల్ లింగ్ రూపొందించిన ఈ తేలికపాటి పరీక్షలో ఆరు ధ్వనులు ఉంటాయి: మ్, ఊ, ఆ, ఈ, ష్, స్.
- ఇవి తక్కువ పౌనఃపున్యం (మ్, ఊ) నుంచి ఎక్కువ పౌనఃపున్యం (ష్, స్) వరకు మాట ధ్వనుల పరిధి మొత్తాన్ని కవర్ చేస్తాయి.
- పిల్లవాడికి కనిపించకుండా (ఉదా: వెనుక నుంచి) ఒక్కో ధ్వనిని పలికి, అతను విన్నాడా, ఏ ధ్వనో గుర్తించాడా చూస్తారు.
- పిల్లవాడి వినికిడి యంత్రం / ఇంప్లాంట్ సరిగ్గా పనిచేస్తోందా అని ఉపాధ్యాయులు, తల్లిదండ్రులు రోజూ చేసే త్వరిత పరీక్ష ఇది.

పరీక్ష కోణం: లింగ్ 6 ధ్వనుల పరీక్ష ధ్వనులను గుర్తించడానికి (వినికిడి యంత్రం పనితీరు రోజూ చూడటానికి). ఆరు ధ్వనులు: మ్, ఊ, ఆ, ఈ, ష్, స్. భాష = రూపం + విషయం + వినియోగం; గ్రహణ, వ్యక్తీకరణ రెండూ మదింపు చేయాలి. REELS = పుట్టుక నుంచి 3 ఏళ్ల వరకు భాషా స్కేల్.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
డేనియల్ లింగ్ '6' సౌండ్ పరీక్ష అనునది వీరికి వినియోగిస్తాం
- (1)ధ్వనులను గుర్తించుటకు
- (2)మేధస్సు ను గుర్తించుటకు
- (3)వేగాన్ని గుర్తించుటకు
- (4)ఖచ్చితత్వాన్ని కొలవడానికి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ధ్వనులను గుర్తించుటకు
డేనియల్ లింగ్ రూపొందించిన ఆరు ధ్వనుల పరీక్ష దేనికోసం అని ప్రశ్న.
ఈ పరీక్షలో ఆరు ధ్వనులు ఉంటాయి: m, oo, ee, ah, sh, s. ఇవి తక్కువ పౌనఃపున్యం నుంచి ఎక్కువ పౌనఃపున్యం వరకు మాట శబ్దాల పరిధి మొత్తాన్ని కవర్ చేస్తాయి. పిల్లవాడి వెనుక నుంచి ఒక్కో ధ్వనిని పలికి, అతను విన్నాడా (Detection), ఏ ధ్వనో గుర్తించాడా (Identification) చూస్తారు. Hearing Aid సరిగా పనిచేస్తోందా అని రోజూ ఉపాధ్యాయులు ఈ పరీక్షతో తేలికగా చూసుకుంటారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) ధ్వనులను గుర్తించుటకు.
ఈ పరీక్ష మేధస్సును (2) కొలవదు. మాట వేగం (3) లేదా ఖచ్చితత్వం (4) కొలవడం దీని ఉద్దేశం కాదు; ధ్వనులు వినిపిస్తున్నాయా లేదా అన్నదే దీని లక్ష్యం.
గుర్తుంచుకోండి: Ling 6: m, oo, ee, ah, sh, s.
మెమొరీ కోడ్: మాట మదింపు "ఉ-స్వ-ధా-స్ప" - ఉచ్చారణ, స్వరం, ధారాళత, స్పష్టత. లింగ్ ధ్వనులు "మ్ ఊ ఆ ఈ ష్ స్" - "మూ ఆఈ షూస్" అని చదివితే గుర్తుంటుంది; మ్ అతి తక్కువ, స్ అతి ఎక్కువ పౌనఃపున్యం.