AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 10 / 12 · బౌద్ధిక వైకల్యం: స్వభావం, రకాలు, మదింపు

పాఠశాల స్థాయి మదింపు సాధనాలు

MDPS (మద్రాస్ డెవలప్‌మెంటల్ ప్రోగ్రామింగ్ సిస్టమ్)

18 రంగాలు
1. స్థూల చలన కార్యకలాపాలు7. భాష గ్రహణం13. సమయం
2. సూక్ష్మ చలన కార్యకలాపాలు8. భాష వ్యక్తీకరణ14. డబ్బు
3. భోజన సమయ కార్యకలాపాలు9. సామాజిక పరస్పర చర్య15. ఇంటి పనులు
4. బట్టలు వేసుకోవడం10. చదవడం16. సమాజ పరిచయం (కమ్యూనిటీ ఓరియెంటేషన్)
5. శరీర శుభ్రత (గ్రూమింగ్)11. రాయడం17. వినోదం, విరామ సమయ కార్యకలాపాలు
6. మరుగుదొడ్డి వాడకం (టాయిలెటింగ్)12. అంకెలు18. వృత్తి

ఉపయోగాలు (ఎందుకు ఎక్కువగా వాడతారు):

  1. విస్తృత ప్రవర్తనా రంగాలు ఉన్నాయి.
  2. ప్రతి రంగంలో అంశాల వివరాలు ఉన్నాయి.
  3. చాలా రంగాల్లో అంశాలు క్రమానుగతంగా ఉన్నాయి.
  4. నిర్వహణ సులువు.
  5. పాఠ్యప్రణాళిక అభివృద్ధికి సహాయం.
  6. పిల్లలను విద్యా సమూహాలుగా విభజించడానికి, సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనానికి సహాయం.
  7. పాఠ్యప్రణాళిక అమలు సమయంలో నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనానికి సహాయం.
  8. స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ సేవల పర్యవేక్షణకు సహాయం.
  9. విద్యార్థి చదువు మొత్తం కాలం వాడవచ్చు.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 15 అక్టోబర్ 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 121

MDPS ను విస్తరింపుము

  1. (1)Madras Development Programming System
  2. (2)Minimum Development Programming System
  3. (3)Maximum Development Programming System
  4. (4)Madras Development Prompting System
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) Madras Development Programming System

MDPS అనే సంక్షిప్త రూపం పూర్తి పేరు ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది. బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లల బోధనలో ఈ పేరు తరచూ వస్తుంది.

MDPS అంటే మద్రాస్ డెవలప్‌మెంటల్ ప్రోగ్రామింగ్ సిస్టమ్. ఇది చెన్నై (అప్పటి మద్రాస్) లో తయారైన ఒక తనిఖీ జాబితా (Checklist). పిల్లవాడు రోజువారీ పనులు, చలనం, భాష, సామాజిక నైపుణ్యాలు, చదువుకు ముందు నైపుణ్యాలు వంటి రంగాల్లో ఏ పనులు చేయగలడో, ఏవి చేయలేడో ఉపాధ్యాయుడు దీనితో గుర్తిస్తాడు. చేయలేని నైపుణ్యాల నుంచే IEP లక్ష్యాలు రాసుకుంటాడు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) Madras Development Programming System. ఇక్కడ M అంటే తయారైన ఊరు మద్రాస్, P అంటే బోధన కార్యక్రమం (Programming).

Minimum (2), Maximum (3) అనే పేర్లతో ఏ పరికరమూ లేదు; M ను ఊహించి కల్పించిన పదాలు అవి. ఆప్షన్ (4) లో మద్రాస్ సరైనదే, కానీ P ని Prompting గా మార్చారు. Prompting ఒక బోధన పద్ధతి మాత్రమే, ఈ పరికరం పేరులో లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: MDPS = మద్రాస్ + డెవలప్‌మెంటల్ + ప్రోగ్రామింగ్ + సిస్టమ్; ఊరి పేరుతో మొదలవుతుంది.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 12 ఆగస్టు 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 127

MDPS లో ఉన్నవి.

  1. (1)18 భాగాలు 350 నైపుణ్యాలు
  2. (2)16 భాగాలు 300 నైపుణ్యాలు
  3. (3)18 భాగాలు 360 నైపుణ్యాలు
  4. (4)15 భాగాలు 300 నైపుణ్యాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 18 భాగాలు 360 నైపుణ్యాలు

MDPS సాధనంలో ఎన్ని విభాగాలు (Domains), ఎన్ని నైపుణ్యాలు ఉన్నాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

MDPS అంటే Madras Developmental Programming System. బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లల్లో స్థూల చలనం, సూక్ష్మ చలనం, భోజనం, దుస్తులు ధరించడం, భాష, చదవడం, డబ్బు వంటి నైపుణ్యాలను అంచనా వేసి కార్యక్రమం రూపొందించడానికి దీన్ని వాడతారు. ఇందులో 18 విభాగాలు ఉన్నాయి. ఒక్కో విభాగంలో 20 నైపుణ్యాలు ఉన్నాయి.

లెక్క: 18 × 20 = 360. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) 18 భాగాలు 360 నైపుణ్యాలు.

ఆప్షన్ (1) లో విభాగాల సంఖ్య సరైనదే కానీ నైపుణ్యాలు 350 కాదు. ఆప్షన్ (2) 16 విభాగాలు, ఆప్షన్ (4) 15 విభాగాలు అని చెబుతాయి; రెండూ తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: MDPS: 18 విభాగాలు × 20 నైపుణ్యాలు = 360.

BASIC-MR (బిహేవియరల్ అసెస్‌మెంట్ స్కేల్స్ ఫర్ ఇండియన్ చిల్డ్రన్ విత్ మెంటల్ రిటార్డేషన్)

భాగం A: 7 రంగాలు × 40 అంశాలు = 280 అంశాలు

రంగంఅంశాలు
చలనం (స్థూల, సూక్ష్మ)40
రోజువారీ జీవన కార్యకలాపాలు (ADL)40
భాష (గ్రహణం, వ్యక్తీకరణ)40
చదవడం - రాయడం40
అంకెలు - సమయం40
ఇంటి పనులు - సామాజికం40
ప్రీ-వృత్తి - డబ్బు40

భాగం B: 10 రంగాలు, మొత్తం 75 అంశాలు (రంగాన్ని బట్టి అంశాల సంఖ్య మారుతుంది)

రంగంఅంశాలు
హింసాత్మక, విధ్వంసక ప్రవర్తనలు16
కోపంతో అల్లరి (టెంపర్ టాంట్రమ్స్)4
ఇతరులతో దురుసు ప్రవర్తన7
తనను తాను గాయపరచుకునే ప్రవర్తన10
పునరావృత ప్రవర్తన8
విచిత్ర ప్రవర్తనలు8
అతి చురుకుదనం3
తిరుగుబాటు ప్రవర్తనలు6
సంఘ వ్యతిరేక ప్రవర్తనలు9
భయాలు, ఇతరాలు4

భాగం A నిర్వహణ, స్కోరింగ్: పరిశీలన, తల్లిదండ్రులతో ముఖాముఖి, ఉపాధ్యాయులు-సంరక్షకుల నివేదికల ద్వారా సమాచారం సేకరిస్తారు.

పనితీరుకోడ్
స్వతంత్రంగా చేస్తాడు5
సూచన (క్లూ) ఇస్తే4
మాట ద్వారా ప్రాంప్ట్ ఇస్తే3
శారీరక ప్రాంప్ట్ ఇస్తే2
పూర్తిగా ఇతరులపై ఆధారం1
వర్తించదు0

ఉపయోగాలు: బలాలు, అవసరాలు తెలుసుకోవడం; IEP, సమూహ బోధనకు కార్యక్రమ ప్రణాళిక; పనితీరు మూల్యాంకనం; కార్యక్రమ పర్యవేక్షణ; నివేదిక తయారీ.

FACP (ఫంక్షనల్ అసెస్‌మెంట్ చెక్‌లిస్ట్స్ ఫర్ ప్రోగ్రామింగ్)

వ్యక్తిగత, సామాజిక, విద్యా, వృత్తి రంగాల కోడ్‌లు:

పనితీరుకోడ్అర్థం
అవును+ఏ సహాయం లేకుండా చేస్తాడు
అప్పుడప్పుడు సూచనలుCఆలోచించేలా చేసే సూచనలు (క్యూస్) ఇవ్వాలి
మాట ప్రాంప్ట్VPప్రతి ఉప-పనిని మాటల్లో చెప్పాలి - "చేతులు తడుపు", "సబ్బు తీసుకో"
శారీరక ప్రాంప్ట్PPశారీరకంగా పట్టుకుని పని పూర్తి చేయించాలి
కాదు-పూర్తిగా ఆధారం; పనిని మనమే పూర్తిగా చేయాలి
అవకాశం లేదుNEనేర్చుకునే అవకాశం రాలేదు

వినోద కార్యకలాపాల కోడ్‌లు:

కోడ్అర్థం
Aచొరవ తీసుకుని సమర్థంగా పాల్గొంటాడు
Bఇతరులు మొదలుపెడితే పాల్గొంటాడు
Cపాల్గొంటాడు కానీ నియమాలు తెలియవు
Dఆసక్తిగా చూస్తాడు
Eఆసక్తి లేదు (ఉదాసీనం)
NEఅవకాశం రాలేదు

FACP ఉపయోగాలు: అంశాలు సులువుగా అర్థమవుతాయి; అవసరమైన కార్యకలాపాలు జాబితాగా ఉన్నాయి; ఒక తరగతికి పరిశీలించాల్సిన అంశాలు ఉన్నాయి; ప్రత్యేక సాంస్కృతిక నేపథ్యం గల విద్యార్థులకు అంశాలు చేర్చే వీలు; పనితీరుకు సరైన ప్రాధాన్యం; పర్యవేక్షణ, మూల్యాంకనం; పాఠ్యప్రణాళిక అమలుకు, ప్రమోషన్‌కు ఆధారం.

ఇతర ప్రామాణిక సాధనాలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 12 ఆగస్టు 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 7

మేథోవైకల్యం గల పిల్లలకు సెగ్విన్ ఫామ్ బోర్డు ఉపయోగించి మాపనం చేసేది

  1. (1)ప్రజ్ఞ
  2. (2)మూర్తిమత్వం
  3. (3)ఆలోచన
  4. (4)స్మృతి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ప్రజ్ఞ

సెగ్విన్ ఫామ్ బోర్డు (Seguin Form Board) తో మేధో వైకల్యం (Intellectual Disability) గల పిల్లల్లో ఏ అంశాన్ని కొలుస్తారో అడుగుతున్నారు.

సెగ్విన్ ఫామ్ బోర్డు ఒక నిష్పాదన ప్రజ్ఞా పరీక్ష (Performance Test of Intelligence). చెక్క బోర్డులో వేర్వేరు ఆకారాల గుంటలు ఉంటాయి. పిల్లవాడు ఆ ఆకారపు ముక్కలను సరైన గుంటల్లో పెట్టాలి. ఎంత సమయం పట్టిందో చూసి ఫలితం ఇస్తారు. భాష అవసరం లేదు కాబట్టి మాట్లాడలేని, చదవలేని పిల్లలకూ ఇది పనికొస్తుంది.

ఈ పరీక్ష దృశ్య ప్రత్యక్షం, ఆకారాల వివేచన, కంటి–చేతి సమన్వయం ద్వారా పిల్లవాడి ప్రజ్ఞను అంచనా వేస్తుంది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1) ప్రజ్ఞ.

మూర్తిమత్వం (2) కొలవడానికి ప్రక్షేపక పరీక్షలు, మూర్తిమత్వ ప్రశ్నావళులు వాడతారు. ఆలోచన (3), స్మృతి (4) ఈ బోర్డు ప్రత్యేకంగా కొలిచే అంశాలు కావు.

గుర్తుంచుకోండి: సెగ్విన్ ఫామ్ బోర్డు = భాష అవసరం లేని ప్రజ్ఞా పరీక్ష.

పరీక్ష కోణం: MDPS = మద్రాస్ డెవలప్‌మెంటల్ ప్రోగ్రామింగ్ సిస్టమ్, 1975, చెన్నై, మొదటి భారతీయ సమగ్ర స్కేల్, క్రైటీరియన్ ఆధారితం, 18 రంగాలు × 20 = 360 అంశాలు, A (నీలం) / B (ఎరుపు). BASIC-MR = NIMH 1992, పెషావరియా-వెంకటేశన్; భాగం A 7 × 40 = 280 (అనుకూల), భాగం B లో 10 రంగాలు, 75 అంశాలు (సమస్యాత్మక ప్రవర్తన); స్కోర్ 5 (స్వతంత్రం) నుంచి 1 (పూర్తి ఆధారం), 0 (వర్తించదు). FACP = NIMH, జయంతి నారాయణ్, 7 చెక్‌లిస్ట్‌లు, 5 రంగాలు, 80% దాటితే ప్రమోషన్. సెగ్విన్ ఫార్మ్ బోర్డ్ = తెలివితేటల పరీక్ష.

మెమొరీ కోడ్: సంఖ్యల గొలుసు "MDPS 18 × 20, BASIC 7 × 40, FACP 7 - 5 - 80". రంగుల గుర్తు "నీలం నేర్చాడు, ఎరుపు ఎదురుచూస్తోంది" - MDPS లో నీలం = ఇప్పటికే చేయగలిగేవి, ఎరుపు = నేర్పాల్సినవి.

అంశం 10 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

MDPS సమాచారం సేకరించే రెండు మార్గాలు ఏవి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) నేరుగా పరిశీలన; తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకులు, ఇతరుల నివేదిక

MDPS నిర్వహణలో (అ) నేరుగా పరిశీలన, (ఆ) తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకులు, ఇతరుల నివేదిక ద్వారా సమాచారం సేకరిస్తారు.

రక్త పరీక్ష, ఎక్స్-రే వైద్య పరీక్షలు. టెలిఫోన్, ఇంటర్నెట్ సర్వేలు, రాత-మౌఖిక పరీక్షలు MDPS నిర్వహణ పద్ధతుల్లో లేవు.

ప్రశ్న 2 / 5

BASIC-MR భాగం A స్కోరింగ్‌లో "శారీరక ప్రాంప్ట్ ఇస్తే చేస్తాడు" అనే దానికి కోడ్ ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 2

BASIC-MR భాగం A లో స్వతంత్రం 5, సూచన 4, మాట ప్రాంప్ట్ 3, శారీరక ప్రాంప్ట్ 2, పూర్తి ఆధారం 1, వర్తించదు 0.

5 స్వతంత్రంగా చేయడం, 4 సూచన (క్లూ) ఇస్తే చేయడం, 0 వర్తించకపోవడాన్ని సూచిస్తాయి.

ప్రశ్న 3 / 5

FACP లో "NE" కోడ్ దేనిని సూచిస్తుంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) నేర్చుకునే అవకాశం రాలేదు

FACP లో NE అంటే విద్యార్థికి ఆ నైపుణ్యం నేర్చుకునే అవకాశం (ఎక్స్‌పోజర్) రాలేదు అని అర్థం; ఇది అన్ని రంగాల్లోనూ ఉంటుంది.

ఏ సహాయం లేకుండా చేయడానికి + కోడ్, మాట ప్రాంప్ట్‌కు VP కోడ్, ఆసక్తిగా చూడటానికి వినోద రంగంలో D కోడ్ వాడతారు.

ప్రశ్న 4 / 5

FACP లో ఉన్న 5 రంగాల్లో లేనిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) వైద్య

FACP ప్రతి చెక్‌లిస్ట్‌లో వ్యక్తిగత, సామాజిక, విద్యా, వృత్తి, వినోద అనే 5 రంగాలు ఉన్నాయి. వైద్య రంగం లేదు.

వ్యక్తిగత, సామాజిక, వినోద రంగాలు FACP లో ఉన్నాయి.

ప్రశ్న 5 / 5

FACP 7 చెక్‌లిస్ట్‌ల్లో మంచానికే పరిమితమైన, చాలా తక్కువ సామర్థ్యాలు గల తీవ్ర వైకల్యం గలవారి కోసం ఉన్నది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) కేర్ గ్రూప్

FACP లో కేర్ గ్రూప్ చాలా తక్కువ సామర్థ్యాలు గల, మంచానికే పరిమితమైన తీవ్ర వైకల్యం గలవారి కోసం; వీరికి ఎక్కువగా వ్యక్తిగత నైపుణ్యాల శిక్షణ ఇస్తారు.

పూర్వ ప్రాథమిక, మాధ్యమిక, ప్రీ-వృత్తి-2 తరగతి స్థాయిలను బట్టి చేసిన చెక్‌లిస్ట్‌లు; తీవ్ర సంరక్షణ అవసరమైనవారికి ప్రత్యేకంగా ఉన్నది కేర్ గ్రూప్.