MDPS (మద్రాస్ డెవలప్మెంటల్ ప్రోగ్రామింగ్ సిస్టమ్)
- మొదటి భారతీయ సమగ్ర ప్రవర్తనా స్కేల్. 1975లో చెన్నై (అప్పటి మద్రాస్)లో పి. జయచంద్రన్, వి. విమల రూపొందించారు. బౌద్ధిక వైకల్యం గల పిల్లల ప్రవర్తనా సామర్థ్యం మదింపు, కార్యక్రమ ప్రణాళిక దీని ఉద్దేశం.
- మన దేశంలో ఏ వయసు, లింగం, వైకల్య స్థాయి వారికైనా వాడవచ్చు.
- ఇది క్రైటీరియన్ ఆధారిత స్కేల్. కాలానుగుణ మదింపు, మూల్యాంకనానికి అంతర్నిర్మిత వ్యవస్థ ఉంది; స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్, సంబంధిత సేవల ప్రణాళిక, అమలు, పర్యవేక్షణకు సహాయపడుతుంది.
- వ్యక్తిగత విద్యా కార్యక్రమాలకు (IEP), తరగతి బోధనకు వాడవచ్చు.
- 18 రంగాలు, ఒక్కో రంగంలో 20 అంశాలు, మొత్తం 360 అంశాలు. చాలా రంగాల్లో అంశాలు క్రమానుగతంగా ఉంటాయి.
| 18 రంగాలు | ||
|---|---|---|
| 1. స్థూల చలన కార్యకలాపాలు | 7. భాష గ్రహణం | 13. సమయం |
| 2. సూక్ష్మ చలన కార్యకలాపాలు | 8. భాష వ్యక్తీకరణ | 14. డబ్బు |
| 3. భోజన సమయ కార్యకలాపాలు | 9. సామాజిక పరస్పర చర్య | 15. ఇంటి పనులు |
| 4. బట్టలు వేసుకోవడం | 10. చదవడం | 16. సమాజ పరిచయం (కమ్యూనిటీ ఓరియెంటేషన్) |
| 5. శరీర శుభ్రత (గ్రూమింగ్) | 11. రాయడం | 17. వినోదం, విరామ సమయ కార్యకలాపాలు |
| 6. మరుగుదొడ్డి వాడకం (టాయిలెటింగ్) | 12. అంకెలు | 18. వృత్తి |
- నిర్వహణ: చాలా సులువు. ప్రతి రంగం అంశాలకు మదింపు కిట్ సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి. (అ) నేరుగా పరిశీలన, (ఆ) తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకులు, ఇతరుల నివేదిక ద్వారా సమాచారం సేకరిస్తారు.
- విద్యార్థి ఇప్పటికే చేయగలిగే అంశానికి "A", చేయలేని అంశానికి "B" గుర్తు. చివర ప్రతి రంగంలో A లు, B లు లెక్కించి కుడి వైపు కాలమ్లో రాస్తారు. A లకు నీలం, B లకు ఎరుపు రంగు వేస్తారు. నీలం భాగం = విద్యార్థి పనితీరు, ఎరుపు భాగం = శిక్షణ ఇవ్వాల్సిన అవసరాలు.
- ప్రగతిని వారానికి, మూడు నెలలకు, ఏడాదికి అంకెలు, గ్రాఫ్ల ద్వారా చూపవచ్చు.
ఉపయోగాలు (ఎందుకు ఎక్కువగా వాడతారు):
- విస్తృత ప్రవర్తనా రంగాలు ఉన్నాయి.
- ప్రతి రంగంలో అంశాల వివరాలు ఉన్నాయి.
- చాలా రంగాల్లో అంశాలు క్రమానుగతంగా ఉన్నాయి.
- నిర్వహణ సులువు.
- పాఠ్యప్రణాళిక అభివృద్ధికి సహాయం.
- పిల్లలను విద్యా సమూహాలుగా విభజించడానికి, సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనానికి సహాయం.
- పాఠ్యప్రణాళిక అమలు సమయంలో నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనానికి సహాయం.
- స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ సేవల పర్యవేక్షణకు సహాయం.
- విద్యార్థి చదువు మొత్తం కాలం వాడవచ్చు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
MDPS ను విస్తరింపుము
- (1)Madras Development Programming System
- (2)Minimum Development Programming System
- (3)Maximum Development Programming System
- (4)Madras Development Prompting System
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) Madras Development Programming System
MDPS అనే సంక్షిప్త రూపం పూర్తి పేరు ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది. బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లల బోధనలో ఈ పేరు తరచూ వస్తుంది.
MDPS అంటే మద్రాస్ డెవలప్మెంటల్ ప్రోగ్రామింగ్ సిస్టమ్. ఇది చెన్నై (అప్పటి మద్రాస్) లో తయారైన ఒక తనిఖీ జాబితా (Checklist). పిల్లవాడు రోజువారీ పనులు, చలనం, భాష, సామాజిక నైపుణ్యాలు, చదువుకు ముందు నైపుణ్యాలు వంటి రంగాల్లో ఏ పనులు చేయగలడో, ఏవి చేయలేడో ఉపాధ్యాయుడు దీనితో గుర్తిస్తాడు. చేయలేని నైపుణ్యాల నుంచే IEP లక్ష్యాలు రాసుకుంటాడు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) Madras Development Programming System. ఇక్కడ M అంటే తయారైన ఊరు మద్రాస్, P అంటే బోధన కార్యక్రమం (Programming).
Minimum (2), Maximum (3) అనే పేర్లతో ఏ పరికరమూ లేదు; M ను ఊహించి కల్పించిన పదాలు అవి. ఆప్షన్ (4) లో మద్రాస్ సరైనదే, కానీ P ని Prompting గా మార్చారు. Prompting ఒక బోధన పద్ధతి మాత్రమే, ఈ పరికరం పేరులో లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: MDPS = మద్రాస్ + డెవలప్మెంటల్ + ప్రోగ్రామింగ్ + సిస్టమ్; ఊరి పేరుతో మొదలవుతుంది.
MDPS లో ఉన్నవి.
- (1)18 భాగాలు 350 నైపుణ్యాలు
- (2)16 భాగాలు 300 నైపుణ్యాలు
- (3)18 భాగాలు 360 నైపుణ్యాలు
- (4)15 భాగాలు 300 నైపుణ్యాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 18 భాగాలు 360 నైపుణ్యాలు
MDPS సాధనంలో ఎన్ని విభాగాలు (Domains), ఎన్ని నైపుణ్యాలు ఉన్నాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
MDPS అంటే Madras Developmental Programming System. బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లల్లో స్థూల చలనం, సూక్ష్మ చలనం, భోజనం, దుస్తులు ధరించడం, భాష, చదవడం, డబ్బు వంటి నైపుణ్యాలను అంచనా వేసి కార్యక్రమం రూపొందించడానికి దీన్ని వాడతారు. ఇందులో 18 విభాగాలు ఉన్నాయి. ఒక్కో విభాగంలో 20 నైపుణ్యాలు ఉన్నాయి.
లెక్క: 18 × 20 = 360. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) 18 భాగాలు 360 నైపుణ్యాలు.
ఆప్షన్ (1) లో విభాగాల సంఖ్య సరైనదే కానీ నైపుణ్యాలు 350 కాదు. ఆప్షన్ (2) 16 విభాగాలు, ఆప్షన్ (4) 15 విభాగాలు అని చెబుతాయి; రెండూ తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: MDPS: 18 విభాగాలు × 20 నైపుణ్యాలు = 360.
BASIC-MR (బిహేవియరల్ అసెస్మెంట్ స్కేల్స్ ఫర్ ఇండియన్ చిల్డ్రన్ విత్ మెంటల్ రిటార్డేషన్)
- NIMHలో ఆర్. పెషావరియా, ఎస్. వెంకటేశన్ మార్గదర్శకత్వంలో 1992లో రూపొందించారు.
- వివిధ స్థాయిలు, వయసుల బౌద్ధిక వైకల్యం గల పిల్లల పనితీరు మదింపు, మూల్యాంకనానికి.
- రెండు భాగాలు:
- భాగం A: పిల్లవాడి బలాలు, అవసరాలు తెలుసుకుని విద్యా కార్యక్రమం రూపొందించడానికి (అనుకూల ప్రవర్తన).
- భాగం B: నేర్చుకోవడానికి ప్రధాన అడ్డంకులైన సమస్యాత్మక ప్రవర్తనలు మదింపు చేసి, తగ్గించడానికి జోక్యం చేయడానికి (అననుకూల ప్రవర్తన).
- రెండు భాగాలూ తరగతి నిర్వహణకు ఉపయోగపడతాయి.
భాగం A: 7 రంగాలు × 40 అంశాలు = 280 అంశాలు
| రంగం | అంశాలు |
|---|---|
| చలనం (స్థూల, సూక్ష్మ) | 40 |
| రోజువారీ జీవన కార్యకలాపాలు (ADL) | 40 |
| భాష (గ్రహణం, వ్యక్తీకరణ) | 40 |
| చదవడం - రాయడం | 40 |
| అంకెలు - సమయం | 40 |
| ఇంటి పనులు - సామాజికం | 40 |
| ప్రీ-వృత్తి - డబ్బు | 40 |
భాగం B: 10 రంగాలు, మొత్తం 75 అంశాలు (రంగాన్ని బట్టి అంశాల సంఖ్య మారుతుంది)
| రంగం | అంశాలు |
|---|---|
| హింసాత్మక, విధ్వంసక ప్రవర్తనలు | 16 |
| కోపంతో అల్లరి (టెంపర్ టాంట్రమ్స్) | 4 |
| ఇతరులతో దురుసు ప్రవర్తన | 7 |
| తనను తాను గాయపరచుకునే ప్రవర్తన | 10 |
| పునరావృత ప్రవర్తన | 8 |
| విచిత్ర ప్రవర్తనలు | 8 |
| అతి చురుకుదనం | 3 |
| తిరుగుబాటు ప్రవర్తనలు | 6 |
| సంఘ వ్యతిరేక ప్రవర్తనలు | 9 |
| భయాలు, ఇతరాలు | 4 |
భాగం A నిర్వహణ, స్కోరింగ్: పరిశీలన, తల్లిదండ్రులతో ముఖాముఖి, ఉపాధ్యాయులు-సంరక్షకుల నివేదికల ద్వారా సమాచారం సేకరిస్తారు.
| పనితీరు | కోడ్ |
|---|---|
| స్వతంత్రంగా చేస్తాడు | 5 |
| సూచన (క్లూ) ఇస్తే | 4 |
| మాట ద్వారా ప్రాంప్ట్ ఇస్తే | 3 |
| శారీరక ప్రాంప్ట్ ఇస్తే | 2 |
| పూర్తిగా ఇతరులపై ఆధారం | 1 |
| వర్తించదు | 0 |
ఉపయోగాలు: బలాలు, అవసరాలు తెలుసుకోవడం; IEP, సమూహ బోధనకు కార్యక్రమ ప్రణాళిక; పనితీరు మూల్యాంకనం; కార్యక్రమ పర్యవేక్షణ; నివేదిక తయారీ.
FACP (ఫంక్షనల్ అసెస్మెంట్ చెక్లిస్ట్స్ ఫర్ ప్రోగ్రామింగ్)
- NIMHలోని స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ విభాగంలో డా. జయంతి నారాయణ్ పర్యవేక్షణలో రూపొందించారు.
- మదింపు నేరుగా తగిన కార్యక్రమ రూపకల్పనకు దారితీయాలనే ఉద్దేశంతో తయారు చేశారు. ప్రగతి పర్యవేక్షణకు, కార్యక్రమాలు మార్చడానికి అంతర్నిర్మిత కాలానుగుణ మూల్యాంకన వ్యవస్థ ఉంది; పరిమాణాత్మక, గుణాత్మక కొలతలు రెండూ ఇస్తుంది.
- 7 చెక్లిస్ట్లు (భాగాలు):
- పూర్వ ప్రాథమిక
- ప్రాథమిక-1
- ప్రాథమిక-2
- మాధ్యమిక
- ప్రీ-వృత్తి-1
- ప్రీ-వృత్తి-2
- కేర్ గ్రూప్ (సంరక్షణ సమూహం)
- ఈ విభజన స్పెషల్ స్కూళ్లలో ఏకరూపత, కాల పరిమితితో కార్యక్రమాలు, పాఠ్యప్రణాళిక సులువుగా అమలు చేయడం కోసం. ప్రతి చెక్లిస్ట్లో ఆ తరగతికి కావలసిన కనీస నైపుణ్యాలు ఉంటాయి; విద్యార్థి సామాజిక-సాంస్కృతిక నేపథ్యాన్ని బట్టి అవసరమైన అంశాలు చేర్చుకునే వీలు ఉంది (ఏవి చేర్చాలో స్పెషల్ ఎడ్యుకేటర్ నిర్ణయిస్తారు).
- కేర్ గ్రూప్: చాలా తక్కువ సామర్థ్యాలు గల, మంచానికే పరిమితమైన తీవ్ర వైకల్యం గలవారు ఈ సమూహంలో ఉంటారు; వీరికి ఎక్కువగా వ్యక్తిగత నైపుణ్యాలలో శిక్షణ ఇస్తారు.
- ప్రతి చెక్లిస్ట్లో 5 రంగాలు: వ్యక్తిగత, సామాజిక, విద్యా (అకడమిక్), వృత్తి, వినోద.
- ప్రమోషన్: ఒక సమూహంలో నిర్దేశించిన పనుల్లో 80% కంటే ఎక్కువ సాధిస్తే పై తరగతికి పంపిస్తారు.
- సమాచారం: కార్యకలాపాల ద్వారా పరిశీలన, తల్లిదండ్రులు-సంరక్షకుల నివేదిక, గత రికార్డులు. మూల్యాంకనం ప్రతి మూడు నెలలకు ఒకసారి.
వ్యక్తిగత, సామాజిక, విద్యా, వృత్తి రంగాల కోడ్లు:
| పనితీరు | కోడ్ | అర్థం |
|---|---|---|
| అవును | + | ఏ సహాయం లేకుండా చేస్తాడు |
| అప్పుడప్పుడు సూచనలు | C | ఆలోచించేలా చేసే సూచనలు (క్యూస్) ఇవ్వాలి |
| మాట ప్రాంప్ట్ | VP | ప్రతి ఉప-పనిని మాటల్లో చెప్పాలి - "చేతులు తడుపు", "సబ్బు తీసుకో" |
| శారీరక ప్రాంప్ట్ | PP | శారీరకంగా పట్టుకుని పని పూర్తి చేయించాలి |
| కాదు | - | పూర్తిగా ఆధారం; పనిని మనమే పూర్తిగా చేయాలి |
| అవకాశం లేదు | NE | నేర్చుకునే అవకాశం రాలేదు |
వినోద కార్యకలాపాల కోడ్లు:
| కోడ్ | అర్థం |
|---|---|
| A | చొరవ తీసుకుని సమర్థంగా పాల్గొంటాడు |
| B | ఇతరులు మొదలుపెడితే పాల్గొంటాడు |
| C | పాల్గొంటాడు కానీ నియమాలు తెలియవు |
| D | ఆసక్తిగా చూస్తాడు |
| E | ఆసక్తి లేదు (ఉదాసీనం) |
| NE | అవకాశం రాలేదు |
FACP ఉపయోగాలు: అంశాలు సులువుగా అర్థమవుతాయి; అవసరమైన కార్యకలాపాలు జాబితాగా ఉన్నాయి; ఒక తరగతికి పరిశీలించాల్సిన అంశాలు ఉన్నాయి; ప్రత్యేక సాంస్కృతిక నేపథ్యం గల విద్యార్థులకు అంశాలు చేర్చే వీలు; పనితీరుకు సరైన ప్రాధాన్యం; పర్యవేక్షణ, మూల్యాంకనం; పాఠ్యప్రణాళిక అమలుకు, ప్రమోషన్కు ఆధారం.
ఇతర ప్రామాణిక సాధనాలు
- సెగ్విన్ ఫార్మ్ బోర్డ్: ఎడ్వర్డ్ సెగ్విన్ రూపొందించిన ప్రదర్శనా (పెర్ఫార్మెన్స్) తెలివితేటల పరీక్ష. చెక్క బోర్డులోని ఆకారపు గుంతల్లో ఆకారాలను వీలైనంత త్వరగా అమర్చాలి; భాష అవసరం లేదు. ID ఉన్న పిల్లల తెలివితేటల మదింపులో వాడతారు.
- వైన్లాండ్ సోషల్ మెచ్యూరిటీ స్కేల్ (VSMS): ఎడ్గార్ ఎ. డాల్ రూపొందించారు; భారతీయ అనుసరణ ఎ.జె. మాలిన్. సామాజిక పరిపక్వత, అనుకూల ప్రవర్తన కొలుస్తుంది; సామాజిక వయసు (SA), సామాజిక లబ్ధి (SQ = SA / CA × 100) ఇస్తుంది.
- వెక్స్లర్ (WISC-R), స్టాన్ఫోర్డ్-బినే వంటి IQ పరీక్షలు నార్మ్ ఆధారితమైనవి.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
మేథోవైకల్యం గల పిల్లలకు సెగ్విన్ ఫామ్ బోర్డు ఉపయోగించి మాపనం చేసేది
- (1)ప్రజ్ఞ
- (2)మూర్తిమత్వం
- (3)ఆలోచన
- (4)స్మృతి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ప్రజ్ఞ
సెగ్విన్ ఫామ్ బోర్డు (Seguin Form Board) తో మేధో వైకల్యం (Intellectual Disability) గల పిల్లల్లో ఏ అంశాన్ని కొలుస్తారో అడుగుతున్నారు.
సెగ్విన్ ఫామ్ బోర్డు ఒక నిష్పాదన ప్రజ్ఞా పరీక్ష (Performance Test of Intelligence). చెక్క బోర్డులో వేర్వేరు ఆకారాల గుంటలు ఉంటాయి. పిల్లవాడు ఆ ఆకారపు ముక్కలను సరైన గుంటల్లో పెట్టాలి. ఎంత సమయం పట్టిందో చూసి ఫలితం ఇస్తారు. భాష అవసరం లేదు కాబట్టి మాట్లాడలేని, చదవలేని పిల్లలకూ ఇది పనికొస్తుంది.
ఈ పరీక్ష దృశ్య ప్రత్యక్షం, ఆకారాల వివేచన, కంటి–చేతి సమన్వయం ద్వారా పిల్లవాడి ప్రజ్ఞను అంచనా వేస్తుంది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1) ప్రజ్ఞ.
మూర్తిమత్వం (2) కొలవడానికి ప్రక్షేపక పరీక్షలు, మూర్తిమత్వ ప్రశ్నావళులు వాడతారు. ఆలోచన (3), స్మృతి (4) ఈ బోర్డు ప్రత్యేకంగా కొలిచే అంశాలు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: సెగ్విన్ ఫామ్ బోర్డు = భాష అవసరం లేని ప్రజ్ఞా పరీక్ష.
పరీక్ష కోణం: MDPS = మద్రాస్ డెవలప్మెంటల్ ప్రోగ్రామింగ్ సిస్టమ్, 1975, చెన్నై, మొదటి భారతీయ సమగ్ర స్కేల్, క్రైటీరియన్ ఆధారితం, 18 రంగాలు × 20 = 360 అంశాలు, A (నీలం) / B (ఎరుపు). BASIC-MR = NIMH 1992, పెషావరియా-వెంకటేశన్; భాగం A 7 × 40 = 280 (అనుకూల), భాగం B లో 10 రంగాలు, 75 అంశాలు (సమస్యాత్మక ప్రవర్తన); స్కోర్ 5 (స్వతంత్రం) నుంచి 1 (పూర్తి ఆధారం), 0 (వర్తించదు). FACP = NIMH, జయంతి నారాయణ్, 7 చెక్లిస్ట్లు, 5 రంగాలు, 80% దాటితే ప్రమోషన్. సెగ్విన్ ఫార్మ్ బోర్డ్ = తెలివితేటల పరీక్ష.
మెమొరీ కోడ్: సంఖ్యల గొలుసు "MDPS 18 × 20, BASIC 7 × 40, FACP 7 - 5 - 80". రంగుల గుర్తు "నీలం నేర్చాడు, ఎరుపు ఎదురుచూస్తోంది" - MDPS లో నీలం = ఇప్పటికే చేయగలిగేవి, ఎరుపు = నేర్పాల్సినవి.