AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

AP TET August 2026 Paper 2B వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (భాగం 2): ప్రశ్నలు, కీ, వివరణలు

AP TET August 2026 Paper 2B స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్‌లో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2) సెక్షన్‌లో 30 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి (ప్రశ్న 121 నుంచి 150 వరకు). ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య (7), బుద్ధిమాంద్యత (మేధో వైకల్యం) (7), కన్ను, దృష్టి లోపాలు, దృష్టి పరీక్షలు (5), చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు (3). కింద ప్రతి ప్రశ్నకు అధికారిక కీ సమాధానం, తెలుగులో వివరణ ఉన్నాయి.

ఆధారం: AP పాఠశాల విద్యాశాఖ అధికారిక ప్రశ్నపత్రం, కీ ·చివరి మార్పు: · ExamBadi

వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2): ఏ టాపిక్ నుంచి ఏ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

టాపిక్ప్రశ్న సంఖ్యలుప్రశ్నలు
వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు1281
సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL131, 1392
గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం1341
కన్ను, దృష్టి లోపాలు, దృష్టి పరీక్షలు133, 140, 141, 143, 1485
బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య142, 144, 145, 146, 147, 149, 1507
బుద్ధిమాంద్యత (మేధో వైకల్యం)121, 122, 123, 124, 125, 126, 1277
చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు132, 135, 1363
ఇతర వైకల్యాలు1381
పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు129, 1302
థెరపీలు, సహాయక ఉపకరణాలు, పునరావాసం1371

AP TET August 2026 Paper 2B వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2): ప్రశ్నలు, సమాధానాలు, వివరణలు

ప్రశ్న 121 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బుద్ధిమాంద్యత

పునర్బలనము అందించే పద్ధతిని సరియైన క్రమములో అమర్చగా i) ఫేడింగ్ ii) వేరియబుల్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ iii) కంటిన్యూయస్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ iv) ఎక్స్‌టింక్షన్ v) ఫిక్స్‌డ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్

  1. (1)ii, iii, v, i, iv
  2. (2)i, ii, iii, v, iv
  3. (3)iii, ii, v, i, iv
  4. (4)v, iii, ii, i, iv
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) iii, ii, v, i, iv

కొత్త ప్రవర్తన నేర్పేటప్పుడు పునర్బలనం (Reinforcement) ఏ క్రమంలో ఇచ్చి, ఏ క్రమంలో తగ్గిస్తామో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లలకు ప్రవర్తనా మార్పు (Behaviour Modification) లో ఇది ముఖ్యమైన భావన.

నైపుణ్యం కొత్తగా నేర్పేటప్పుడు ప్రతిసారీ సరైన స్పందనకు బహుమతి ఇస్తాం. ఇదే నిరంతర పునర్బలనం (Continuous). నైపుణ్యం కుదురుకున్న తర్వాత అప్పుడప్పుడు మాత్రమే ఇస్తాం (Fixed, Variable షెడ్యూళ్ళు). తర్వాత బహుమతిని క్రమంగా తగ్గిస్తాం (Fading). చివరికి బాహ్య బహుమతి పూర్తిగా ఆగిపోతుంది (Extinction). అప్పుడు పిల్లవాడు బహుమతి లేకుండానే ఆ పని చేస్తాడు.

అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (3) iii, ii, v, i, iv. ఇది కంటిన్యూయస్‌తో మొదలై ఫేడింగ్, ఎక్స్‌టింక్షన్‌తో ముగుస్తుంది. ఆప్షన్లలో ఈ రెండు షరతులూ నెరవేర్చేది ఇదొక్కటే. ఆప్షన్ (1) వేరియబుల్‌తో, ఆప్షన్ (2) ఫేడింగ్‌తో, ఆప్షన్ (4) ఫిక్స్‌డ్‌తో మొదలవుతాయి. కొత్త నైపుణ్యం నేర్పే మొదటి దశలో ఎప్పుడూ నిరంతర పునర్బలనమే ఇస్తాం కాబట్టి ఇవి తప్పు.

గమనిక: చాలా పుస్తకాలలో క్రమం కంటిన్యూయస్ → ఫిక్స్‌డ్ → వేరియబుల్ → ఫేడింగ్ → ఎక్స్‌టింక్షన్ (iii, v, ii, i, iv) అని ఉంటుంది. ఆ క్రమం ఆప్షన్లలో లేదు. అందుకే మొదలు, ముగింపు సరిగ్గా ఉన్న ఆప్షన్ (3) ఉత్తమ సమాధానం.

గుర్తుంచుకోండి: మొదట ప్రతిసారీ (Continuous), చివర పూర్తిగా ఆపడం (Extinction); మధ్యలో క్రమంగా తగ్గించడం (Fading).

ప్రశ్న 122 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బుద్ధిమాంద్యత

AAMD నిర్వచనం ప్రకారం అభివృద్ధి దశ అనగా

  1. (1)పిండదశ నుండి కౌమార దశ ముగింపు వరకు
  2. (2)పుట్టినప్పటి నుండి బాల్యదశ ముగింపు వరకు
  3. (3)శైశవ దశ నుండి యౌవనారంభ దశ ముగింపు వరకు
  4. (4)పిండదశ నుండి బాల్యదశ ముగింపు వరకు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) పిండదశ నుండి కౌమార దశ ముగింపు వరకు

AAMD (American Association on Mental Deficiency) బుద్ధిమాంద్యతకు ఇచ్చిన నిర్వచనంలో 'అభివృద్ధి దశ' (Developmental Period) అంటే ఏ కాలమో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

AAMD నిర్వచనం (గ్రాస్‌మన్) ప్రకారం బుద్ధిమాంద్యత అంటే సగటు కంటే గణనీయంగా తక్కువ సాధారణ మేధో సామర్థ్యం, దానితో పాటు అనుకూల ప్రవర్తన (Adaptive Behaviour) లో లోపాలు. ఇవి అభివృద్ధి దశలోనే బయటపడాలి. ఈ అభివృద్ధి దశ గర్భధారణ (పిండదశ) తో మొదలై 18 ఏళ్ల వరకు, అంటే కౌమార దశ ముగిసే వరకు ఉంటుంది.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) పిండదశ నుంచి కౌమార దశ ముగింపు వరకు. 18 ఏళ్ల తర్వాత ప్రమాదం వల్ల మేధో సామర్థ్యం తగ్గితే దాన్ని బుద్ధిమాంద్యత అనరు.

ఆప్షన్ (2), (4) బాల్యదశతోనే ఆగిపోతాయి; కౌమార దశను వదిలేస్తాయి. ఆప్షన్ (2), (3) పుట్టుక లేదా శైశవం నుంచి మొదలవుతాయి; గర్భంలో జరిగే కారణాలను వదిలేస్తాయి. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ అది 18 ఏళ్ల వరకు రాదు.

గుర్తుంచుకోండి: AAMD అభివృద్ధి దశ = గర్భధారణ నుంచి 18 ఏళ్ల వరకు.

ప్రశ్న 123 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బుద్ధిమాంద్యత

GLAD ను ఉపయోగించి పిల్లలలో మాపనం చేయునది

  1. (1)మానసిక సామర్థ్యం
  2. (2)విద్యా సంబంధమైన నైపుణ్యం
  3. (3)సాంఘీక సామర్థ్యం
  4. (4)ఉద్వేగ సామర్థ్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) విద్యా సంబంధమైన నైపుణ్యం

GLAD అనే సాధనంతో పిల్లల్లో ఏ అంశాన్ని కొలుస్తారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

GLAD అంటే Grade Level Assessment Device. దీన్ని NIMH (ఇప్పటి NIEPID), సికింద్రాబాద్ రూపొందించింది. బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లలు, నేర్చుకోవడంలో వెనుకబడిన పిల్లలు చదవడం, రాయడం, గణితం వంటి విద్యా నైపుణ్యాల్లో ఏ తరగతి స్థాయిలో ఉన్నారో ఇది తెలుపుతుంది. దాని ఆధారంగా టీచర్ IEP లో విద్యా లక్ష్యాలు రాస్తారు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) విద్యా సంబంధమైన నైపుణ్యం.

మానసిక సామర్థ్యం (1) ను IQ పరీక్షలు (స్టాన్‌ఫోర్డ్-బినే, వెక్స్‌లర్) కొలుస్తాయి. సాంఘిక సామర్థ్యం (3) ను వైన్‌ల్యాండ్ సోషల్ మెచ్యూరిటీ స్కేల్ వంటివి కొలుస్తాయి. ఉద్వేగ సామర్థ్యం (4) GLAD పరిధిలో లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: GLAD లో 'Grade Level' అంటేనే తరగతి స్థాయి విద్యా నైపుణ్యం.

ప్రశ్న 124 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బుద్ధిమాంద్యత

ఒక పిల్లవాడు తన స్నేహితుడు/రాలు దగ్గర వున్న కొత్తరంగుల పుస్తకాన్ని చూడాలని లాగేసుకోవడం

  1. (1)నైపుణ్యతాలోప ప్రవర్తన
  2. (2)స్వీయ ఉద్దీపన ప్రవర్తన
  3. (3)నైపుణ్యత ప్రవర్తన
  4. (4)తమను తామే గాయపరచడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) నైపుణ్యతాలోప ప్రవర్తన

స్నేహితుడి కొత్త రంగుల పుస్తకం చూడాలనిపించి పిల్లవాడు దాన్ని లాగేసుకుంటే ఆ ప్రవర్తనను ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

కొన్ని సమస్యాత్మక ప్రవర్తనలు పిల్లవాడికి సరైన నైపుణ్యం తెలియకపోవడం వల్ల వస్తాయి. దీన్ని నైపుణ్య లోప ప్రవర్తన (Skill Deficit Behaviour) అంటారు. ఇక్కడ పిల్లవాడికి పుస్తకం చూడాలనే కోరిక ఉంది. కానీ 'నాకు చూపిస్తావా?' అని అడిగే సామాజిక నైపుణ్యం లేదు. అందుకే లాగేసుకున్నాడు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) నైపుణ్యతాలోప ప్రవర్తన. దీనికి పరిష్కారం శిక్ష కాదు; అడగడం, ఎదురుచూడడం వంటి నైపుణ్యాన్ని నేర్పడమే.

స్వీయ ఉద్దీపన (2) అంటే ఊగడం, చేతులు ఆడించడం వంటి ఇంద్రియ ఆనందం కోసం చేసే పునరావృత కదలికలు. నైపుణ్యత ప్రవర్తన (3) అంటే సరైన, నేర్చుకున్న ప్రవర్తన; లాగేసుకోవడం అది కాదు. తనను తాను గాయపరచుకోవడం (4) అంటే తల కొట్టుకోవడం, కొరుక్కోవడం; ఇక్కడ అలాంటిది లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: కోరిక ఉంది కానీ అడగడం రాదు → నైపుణ్య లోపం.

ప్రశ్న 125 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బుద్ధిమాంద్యత

"ఫినైల్ కెటనోరియా" సంభవించడానికి కారణమైనది.

  1. (1)క్రోమోజోముల అసాధారణతలు
  2. (2)ఫాటల్ ఆల్కహాల్ సింట్రోమ్
  3. (3)మెటబాలిక్ డిస్‌ఆర్డర్
  4. (4)తల్లికి సంక్రమించు అంటువ్యాధులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) మెటబాలిక్ డిస్‌ఆర్డర్

ఫినైల్‌కీటోన్యూరియా (PKU) ఏ రకమైన కారణం వల్ల వస్తుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. బుద్ధిమాంద్యతకు కారణాల్లో ఇది తరచూ అడిగే అంశం.

PKU లో శరీరంలో ఫినైల్‌ఆలనైన్ హైడ్రాక్సిలేస్ అనే ఎంజైమ్ లోపిస్తుంది. దీంతో ఆహారంలోని ఫినైల్‌ఆలనైన్ అనే అమైనో ఆమ్లం సరిగా జీర్ణం కాక రక్తంలో పేరుకుపోతుంది. అది మెదడును దెబ్బతీసి బుద్ధిమాంద్యత కలిగిస్తుంది. ఇది జీవక్రియ (Metabolism) లోపం. ఇది ఆటోసోమల్ రిసెసివ్ పద్ధతిలో వారసత్వంగా వస్తుంది.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) మెటబాలిక్ డిస్‌ఆర్డర్. పుట్టిన వెంటనే పరీక్షించి, ఫినైల్‌ఆలనైన్ తక్కువగా ఉండే ఆహారం ఇస్తే బుద్ధిమాంద్యతను నివారించవచ్చు.

క్రోమోజోముల అసాధారణత (1) కి ఉదాహరణ డౌన్ సిండ్రోమ్. ఫీటల్ ఆల్కహాల్ సిండ్రోమ్ (2) గర్భిణి మద్యం తాగడం వల్ల వస్తుంది. తల్లికి వచ్చే అంటువ్యాధులు (4) అంటే రుబెల్లా వంటివి. ఇవేవీ PKU కి కారణం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: PKU, గెలాక్టోసీమియా = జీవక్రియ లోపాలు; డౌన్ సిండ్రోమ్ = క్రోమోజోమ్ లోపం.

ప్రశ్న 126 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బుద్ధిమాంద్యత

స్టాన్ ఫోర్డ్-బినే ప్రజ్ఞామాపని ప్రకారం ఒక వ్యక్తి యొక్క IQ, సగటు IQ ఇంతకంటే తక్కువగా వుంటే వారిని తక్కువస్థాయి మేధస్సు గల వారుగా పేర్కొన్నవచ్చును.

  1. (1)50 కంటే తక్కువ IQ
  2. (2)70 కంటే తక్కువ IQ
  3. (3)90 కంటే తక్కువ IQ
  4. (4)100 కంటే తక్కువ IQ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 70 కంటే తక్కువ IQ

ఏ IQ కంటే తక్కువ ఉంటే ఒక వ్యక్తిని 'గణనీయంగా సగటు కంటే తక్కువ' (Significantly Sub-average) మేధస్సు ఉన్నవారిగా గుర్తిస్తారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ప్రజ్ఞా పరీక్షల్లో సగటు IQ 100. సగటు నుంచి రెండు ప్రామాణిక విచలనాలు (2 SD) కిందకు ఉంటే 'గణనీయంగా తక్కువ' అంటారు. SD సుమారు 15 అనుకుంటే 100 − 2 × 15 = 70. అందుకే IQ 70 కంటే తక్కువ ఉంటే బుద్ధిమాంద్యత పరిధిలోకి వస్తారు (అనుకూల ప్రవర్తన లోపాలు కూడా ఉండాలి).

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) 70 కంటే తక్కువ IQ.

IQ 50 (1) మధ్యస్థ (Moderate) స్థాయి సరిహద్దు దగ్గర ఉంటుంది; అది 'తక్కువ' కు మొదటి సరిహద్దు కాదు. IQ 90 (3) సగటు స్థాయి కింది అంచు; 70–89 మధ్య వారిని బోర్డర్‌లైన్ లేదా నెమ్మదిగా నేర్చుకునేవారు అంటారు, బుద్ధిమాంద్యులు కాదు. IQ 100 (4) సగటే.

గుర్తుంచుకోండి: 100 − 2 × 15 = 70: దీనికంటే తక్కువ IQ = గణనీయంగా సగటు కంటే తక్కువ.

ప్రశ్న 127 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బుద్ధిమాంద్యత

MDPS లో ఉన్నవి.

  1. (1)18 భాగాలు 350 నైపుణ్యాలు
  2. (2)16 భాగాలు 300 నైపుణ్యాలు
  3. (3)18 భాగాలు 360 నైపుణ్యాలు
  4. (4)15 భాగాలు 300 నైపుణ్యాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 18 భాగాలు 360 నైపుణ్యాలు

MDPS సాధనంలో ఎన్ని విభాగాలు (Domains), ఎన్ని నైపుణ్యాలు ఉన్నాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

MDPS అంటే Madras Developmental Programming System. బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లల్లో స్థూల చలనం, సూక్ష్మ చలనం, భోజనం, దుస్తులు ధరించడం, భాష, చదవడం, డబ్బు వంటి నైపుణ్యాలను అంచనా వేసి కార్యక్రమం రూపొందించడానికి దీన్ని వాడతారు. ఇందులో 18 విభాగాలు ఉన్నాయి. ఒక్కో విభాగంలో 20 నైపుణ్యాలు ఉన్నాయి.

లెక్క: 18 × 20 = 360. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) 18 భాగాలు 360 నైపుణ్యాలు.

ఆప్షన్ (1) లో విభాగాల సంఖ్య సరైనదే కానీ నైపుణ్యాలు 350 కాదు. ఆప్షన్ (2) 16 విభాగాలు, ఆప్షన్ (4) 15 విభాగాలు అని చెబుతాయి; రెండూ తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: MDPS: 18 విభాగాలు × 20 నైపుణ్యాలు = 360.

ప్రశ్న 128 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు

జాతీయ సంస్థలను అవి నెలవైన ప్రదేశాలతో జతపరచండి. i) NIVH a) Kolkata ii) NIEPMD b) Cuttak iii) NIOH c) Dehradun iv) NIRTAR d) Chennai

  1. (1)i-b ii-c iii-a iv-d
  2. (2)i-c ii-d iii-a iv-b
  3. (3)i-b ii-d iii-a iv-c
  4. (4)i-d ii-c iii-b iv-a
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) i-c ii-d iii-a iv-b

వికలాంగుల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన జాతీయ సంస్థలను అవి ఉన్న నగరాలతో జతపరచమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

NIVH (దృష్టి లోపం ఉన్నవారి జాతీయ సంస్థ, ఇప్పుడు NIEPVD) డెహ్రాడూన్‌లో ఉంది. NIEPMD (బహుళ వైకల్యాల జాతీయ సంస్థ) చెన్నైలో ఉంది. NIOH (చలన వైకల్యాల జాతీయ సంస్థ, ఇప్పుడు NILD) కోల్‌కతాలో ఉంది. NIRTAR (పునరావాస శిక్షణ, పరిశోధన జాతీయ సంస్థ) కటక్ దగ్గర ఒలాత్‌పూర్‌లో ఉంది.

అంటే i-c, ii-d, iii-a, iv-b. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2).

ఆప్షన్ (1), (3) NIVH ను కటక్‌తో, ఆప్షన్ (4) NIVH ను చెన్నైతో జతచేశాయి. NIVH డెహ్రాడూన్‌లో ఉంది కాబట్టి ఈ మూడూ మొదటి జతలోనే తప్పుతాయి.

గుర్తుంచుకోండి: దృష్టి-డెహ్రాడూన్, బహుళ-చెన్నై, చలనం-కోల్‌కతా, పునరావాసం-కటక్.

ప్రశ్న 129 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు

చేతులు శుభ్రం చేసుకునే విధానంలోని కొన్ని సోపానాలను కార్యవిశ్లేషణ ప్రకారం అమర్చగా i) నీరు వస్తున్న కుళాయి క్రింద చేతులు తడుపుకోవడం. ii) చేతులను నీటి క్రింద పెట్టి చేతికి వున్న సబ్బును కడగడం. iii) కుళాయిని కట్టేయడం. iv) సబ్బుతో చేతులు రుద్దుకోవడం. v) కుళాయి నాబ్‌ని కుడిచేతితో పట్టుకోవడం. vi) చేతులను తుడుచుకోవడం.

  1. (1)v, i, iv, ii, iii, vi
  2. (2)vi, ii, iii, i, iv, v
  3. (3)i, ii, iii, iv, v, vi
  4. (4)v, iv, ii, i, iii, vi
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) v, i, iv, ii, iii, vi

కార్య విశ్లేషణ (Task Analysis) ప్రకారం 'చేతులు కడుక్కోవడం' సోపానాలను సరైన క్రమంలో అమర్చమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

కార్య విశ్లేషణ అంటే ఒక పెద్ద పనిని చిన్న చిన్న, వరుస సోపానాలుగా విడగొట్టడం. బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లలు ఒక్కో సోపానం నేర్చుకుని, తర్వాత అన్నీ కలిపి చేస్తారు. సోపానాలు నిజంగా పని జరిగే క్రమంలోనే ఉండాలి.

చేతులు కడుక్కునే సహజ క్రమం: ముందు కుళాయి నాబ్ పట్టుకుని తిప్పడం (v), నీటి కింద చేతులు తడుపుకోవడం (i), సబ్బుతో రుద్దుకోవడం (iv), నీటి కింద సబ్బు కడిగేయడం (ii), కుళాయి కట్టేయడం (iii), చేతులు తుడుచుకోవడం (vi). కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) v, i, iv, ii, iii, vi.

ఆప్షన్ (2) తుడుచుకోవడంతో మొదలవుతుంది. ఆప్షన్ (3) లో సబ్బు రుద్దకముందే కడిగేస్తారు, కుళాయి కట్టేశాక నాబ్ పట్టుకుంటారు. ఆప్షన్ (4) లో చేతులు తడుపుకోకముందే సబ్బు రుద్ది, కడిగిన తర్వాత తడుపుకుంటారు. ఇవేవీ సహజ క్రమం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: మీరే ఒకసారి చేతులు కడుక్కుంటున్నట్టు ఊహించుకుంటే క్రమం దొరుకుతుంది.

ప్రశ్న 130 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు

CwID పిల్లల పాఠ్యప్రణాళిక తప్పకుండా ఇలా ఉండాలి.

  1. (1)విషయానికి (subject) సంబంధించినది మాత్రమే
  2. (2)విద్యా సంబంధమైన విషయాలు మాత్రమే
  3. (3)క్రియాత్మకంగా మరియు ఆచరణయుక్తంగా
  4. (4)మార్కులకు సంబంధించినదిగా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) క్రియాత్మకంగా మరియు ఆచరణయుక్తంగా

బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లల (CwID) పాఠ్యప్రణాళిక ఎలా ఉండాలో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

CwID పిల్లలు నేర్చుకునేది రోజువారీ జీవితంలో ఉపయోగపడాలి. అందుకే వారికి క్రియాత్మక పాఠ్యప్రణాళిక (Functional Curriculum) సూచిస్తారు. ఇందులో స్వయం సహాయ నైపుణ్యాలు, సామాజిక నైపుణ్యాలు, డబ్బు, సమయం, సురక్షితంగా ప్రయాణించడం, వృత్తి నైపుణ్యాల వంటి ఆచరణాత్మక అంశాలు ఉంటాయి. చదవడం, లెక్కలు కూడా క్రియాత్మకంగా నేర్పుతారు (బోర్డులు చదవడం, బిల్లు లెక్కించడం).

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) క్రియాత్మకంగా, ఆచరణయుక్తంగా.

కేవలం సబ్జెక్టు ఆధారితం (1), కేవలం విద్యా సంబంధం (2), మార్కుల ఆధారితం (4) అయితే పిల్లవాడు స్వతంత్రంగా జీవించే నైపుణ్యాలు నేర్చుకోడు. 'మాత్రమే' అనే పదమే ఈ ఆప్షన్లను బలహీనం చేస్తుంది.

గుర్తుంచుకోండి: CwID పాఠ్యప్రణాళిక కీ పదం: క్రియాత్మకం (Functional).

ప్రశ్న 131 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

'UDL' సూత్రాలలో భాగంగా అభ్యసనం 'ఎందుకు' అనే దానిని సూచించే సూత్రం.

  1. (1)మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేషన్
  2. (2)మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ ఎంగేజ్‌మెంట్
  3. (3)మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ యాక్షన్ & ఎక్స్‌ప్రెషన్
  4. (4)మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ ఇన్‌స్ట్రక్షన్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ ఎంగేజ్‌మెంట్

అభ్యసనకు సార్వత్రిక రూపకల్పన (Universal Design for Learning, UDL) సూత్రాల్లో అభ్యసనం 'ఎందుకు' (Why) ను సూచించేది ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

CAST సంస్థ ఇచ్చిన UDL లో మూడు సూత్రాలు ఉన్నాయి. బహుళ నిమగ్నత మార్గాలు (Engagement) = అభ్యసనం 'ఎందుకు': పిల్లల ఆసక్తి, ప్రేరణ, పట్టుదల. బహుళ ప్రదర్శన మార్గాలు (Representation) = అభ్యసనం 'ఏమిటి' (What): సమాచారాన్ని చిత్రం, శబ్దం, స్పర్శ ద్వారా అందించడం. బహుళ చర్య, వ్యక్తీకరణ మార్గాలు (Action & Expression) = అభ్యసనం 'ఎలా' (How): పిల్లలు తాము నేర్చుకున్నది రాసి, చెప్పి, చేసి చూపించడం.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ ఎంగేజ్‌మెంట్.

రిప్రజెంటేషన్ (1) 'ఏమిటి' కి, యాక్షన్ & ఎక్స్‌ప్రెషన్ (3) 'ఎలా' కి సంబంధించినవి. 'మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ ఇన్‌స్ట్రక్షన్' (4) అనే సూత్రం UDL లో లేనే లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: Engagement = Why, Representation = What, Action & Expression = How.

ప్రశ్న 132 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు

మస్తిష్క పక్షవాతంకు సంబంధించి సరియైనది. a) ఇది వ్యాధికాదు b) ఇది సంక్రమించదు

  1. (1)a only correct
  2. (2)b only correct
  3. (3)both are not correct
  4. (4)a & b are correct
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) a & b are correct

మస్తిష్క పక్షవాతం (Cerebral Palsy, CP) గురించి ఇచ్చిన రెండు వాక్యాల్లో ఏవి సరైనవో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

CP అంటే పుట్టుకకు ముందు, పుట్టేటప్పుడు లేదా చిన్నవయసులో అభివృద్ధి చెందుతున్న మెదడుకు జరిగిన నష్టం వల్ల కదలికలు, భంగిమ, కండరాల బిగువులో వచ్చే శాశ్వత లోపం. ఇది ఒక స్థితి (Condition); మందులతో నయమయ్యే వ్యాధి (Disease) కాదు. మెదడుకు జరిగిన నష్టం పెరగదు (Non-progressive). ఇది క్రిముల వల్ల రాదు కాబట్టి ఒకరి నుంచి మరొకరికి అంటుకోదు.

కాబట్టి a (వ్యాధి కాదు), b (సంక్రమించదు) రెండూ సరైనవి. సమాధానం ఆప్షన్ (4) a & b సరైనవి.

ఆప్షన్ (1), (2) ఒక్కో వాక్యాన్నే అంగీకరిస్తాయి; ఆప్షన్ (3) రెండింటినీ తిరస్కరిస్తుంది. CP గురించి సమాజంలో ఉన్న అపోహలు తొలగించడానికే ఈ రెండు వాస్తవాలు టీచర్లు తెలుసుకోవాలి.

గుర్తుంచుకోండి: CP: వ్యాధి కాదు, అంటువ్యాధి కాదు, పెరిగే లోపం కాదు.

ప్రశ్న 133 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·కన్ను, దృష్టి లోపాలు, దృష్టి పరీక్షలు

ఒక వ్యక్తి తన కళ్ళ మీద తనకు నియంత్రణ లేకుండా మరలిన స్థితిని ఇలా అంటారు.

  1. (1)అఫేసియా
  2. (2)అఫోరియా
  3. (3)అప్రాక్సియా
  4. (4)అక్రేజియా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) అఫోరియా

కళ్ళు పక్కకు మళ్ళడం (Deviation) మీద వ్యక్తికి నియంత్రణ లేని స్థితిని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

నేత్ర వైద్యంలో '-ఫోరియా' (Phoria) అనే పదం కంటి అక్షం పక్కకు మళ్ళే ధోరణిని సూచిస్తుంది (ఉదా. హెటెరోఫోరియా). కళ్ళ కదలికను సమన్వయం చేసే కండరాలపై నియంత్రణ సరిగా లేనప్పుడు కళ్ళు పక్కకు మళ్ళుతాయి.

అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) అఫోరియా. ఇచ్చిన నాలుగు పదాల్లో కంటికి సంబంధించిన '-ఫోరియా' మూలం ఉన్నది ఇదొక్కటే.

మిగతావి కంటికి సంబంధించినవి కావు. అఫేసియా (1) మెదడు దెబ్బతినడం వల్ల భాష అర్థం చేసుకోవడం లేదా మాట్లాడడంలో లోపం. అప్రాక్సియా (3) కండరాలు బాగానే ఉన్నా ఉద్దేశపూర్వక కదలికలను ప్రణాళిక చేయలేకపోవడం (ఉదా. మాట అప్రాక్సియా). అక్రేజియా (4) మనసులో సరైనది తెలిసినా దానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించే సంకల్ప బలహీనత.

గుర్తుంచుకోండి: -ఫోరియా = కంటి మళ్ళింపు; -ఫేసియా = భాష; -ప్రాక్సియా = కదలిక ప్రణాళిక.

ప్రశ్న 134 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం

APGAR స్కోర్ లో 'A' లు విస్తరణ రూపం

  1. (1)అప్పియరెన్స్, ఆక్టివిటి
  2. (2)ఆడిటరీ, అబనార్మాలిటి
  3. (3)ఆమ్నియోసెంటిసిస్, అసెస్‌మెంట్
  4. (4)ఎబిలిటి, అడాప్టివ్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అప్పియరెన్స్, ఆక్టివిటి

APGAR స్కోరులో రెండు 'A' అక్షరాలు దేనిని సూచిస్తాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

APGAR స్కోరును డాక్టర్ వర్జీనియా ఆప్గర్ రూపొందించారు. పుట్టిన శిశువును 1 నిమిషం, 5 నిమిషాల దగ్గర ఐదు అంశాలపై పరిశీలిస్తారు: Appearance (చర్మం రంగు), Pulse (గుండె వేగం), Grimace (ఉద్దీపనకు ముఖ స్పందన), Activity (కండరాల బిగువు), Respiration (శ్వాస). ఒక్కో అంశానికి 0, 1, 2 మార్కులు ఇస్తారు. మొత్తం గరిష్ఠం 5 × 2 = 10. తక్కువ స్కోరు వస్తే శిశువుకు ప్రమాదం ఉందని, సత్వర జోక్యం (Early Intervention) అవసరమని అర్థం.

కాబట్టి రెండు 'A' లు Appearance, Activity. సమాధానం ఆప్షన్ (1).

ఆడిటరీ, అబ్‌నార్మాలిటీ (2), ఆమ్నియోసెంటెసిస్, అసెస్‌మెంట్ (3), ఎబిలిటీ, అడాప్టివ్ (4) APGAR లో లేవు. ఆమ్నియోసెంటెసిస్ గర్భంలో ఉన్నప్పుడు చేసే పరీక్ష; APGAR పుట్టిన వెంటనే చేసేది.

గుర్తుంచుకోండి: APGAR = Appearance, Pulse, Grimace, Activity, Respiration; గరిష్ఠం 10.

ప్రశ్న 135 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు

మస్తిష్క పక్షవాతం రకాలలో అసంకల్పిత కదలికలు దీనిలో కనబడును.

  1. (1)మిశ్రమ
  2. (2)అటాక్సియా
  3. (3)అథటాయిడ్
  4. (4)స్పాస్టిక్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అథటాయిడ్

మస్తిష్క పక్షవాతం (CP) రకాల్లో అసంకల్పిత కదలికలు (Involuntary Movements) ఏ రకంలో కనిపిస్తాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

CP ముఖ్య రకాలు: స్పాస్టిక్ (కండరాలు బిగుసుకుపోవడం, మోటార్ కార్టెక్స్ దెబ్బతినడం), అథెటాయిడ్ లేదా డిస్కైనెటిక్ (నెమ్మదిగా, మెలికలు తిరిగే అసంకల్పిత కదలికలు, బేసల్ గాంగ్లియా దెబ్బతినడం), అటాక్సిక్ (సమతుల్యత, సమన్వయ లోపం, సెరిబెల్లం దెబ్బతినడం), మిశ్రమ (ఒకటి కంటే ఎక్కువ రకాల లక్షణాలు).

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) అథటాయిడ్. ఈ పిల్లల్లో ముఖం, చేతులు, కాళ్ళు తమకు తెలియకుండానే కదులుతాయి; ఒత్తిడి పెరిగితే కదలికలు ఎక్కువవుతాయి.

మిశ్రమ రకం (1) లో అసంకల్పిత కదలికలు ఉండవచ్చు, కానీ అది ప్రత్యేకంగా ఈ లక్షణం ఉన్న రకం కాదు. అటాక్సియా (2) లో తడబడే నడక, సమతుల్యత లోపం ముఖ్యం. స్పాస్టిక్ (4) లో కండరాల బిగువు, కదలిక తగ్గడం ముఖ్యం.

గుర్తుంచుకోండి: స్పాస్టిక్ = బిగుసుకుపోవడం, అథెటాయిడ్ = అసంకల్పిత కదలికలు, అటాక్సిక్ = సమతుల్యత లోపం.

ప్రశ్న 136 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు

"మస్కులర్ డిస్ట్రోఫి" యొక్క ఇతర రకాలకు సంబంధించిన వివరణలలో సరియైన దానిని గుర్తించగా a) మయోటోనిక్ : ముందుగా ముఖము మరియు మెడకండరాలు ప్రభావితం అవుతాయి. b) లింబ్ గర్డిల్ : ముందుగా నడుము మరియు భుజ కండరాలు ప్రభావితం అవుతాయి.

  1. (1)Both are not
  2. (2)a & b
  3. (3)a only
  4. (4)b only
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) a & b

కండరాల క్షీణత (Muscular Dystrophy) లో డుషేన్ కాకుండా ఇతర రకాల గురించి ఇచ్చిన రెండు వివరణల్లో ఏవి సరైనవో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ అంటే కండరాలు క్రమంగా బలహీనమై క్షీణించే వారసత్వ వ్యాధుల సమూహం. మయోటోనిక్ డిస్ట్రోఫీలో కండరాలు సంకోచించాక వెంటనే సడలవు (మయోటోనియా). ఇందులో ముందుగా ముఖం, మెడ కండరాలు బలహీనపడతాయి. లింబ్-గర్డిల్ డిస్ట్రోఫీలో పేరుకు తగ్గట్టే అవయవాల 'గర్డిల్' కండరాలు, అంటే తుంటి (Hip), భుజం కండరాలు ముందుగా ప్రభావితమవుతాయి.

కాబట్టి a, b రెండు వివరణలూ సరైనవి. సమాధానం ఆప్షన్ (2) a & b.

ఆప్షన్ (3), (4) ఒక్కో వివరణనే అంగీకరిస్తాయి; ఆప్షన్ (1) రెండింటినీ తిరస్కరిస్తుంది. రెండూ ప్రామాణిక వర్ణనలే కాబట్టి ఇవి తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: లింబ్-గర్డిల్ = తుంటి, భుజం; మయోటోనిక్ = ముఖం, మెడ.

ప్రశ్న 137 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·థెరపీలు, సహాయక ఉపకరణాలు, పునరావాసం

సహాయ సాంకేతికత (అసిస్టివ్ టెక్నాలజీ) వర్గాలకు, వాటి ఉదాహరణలతో జతపర్చగా i) భావవ్యక్తీకరణ ఉపకరణాలు a) అనుగుణమైన బల్లలు, మణికట్టు, చెయ్యి ఆధారితాలు ii) చలన ఉపకరణాలు b) స్క్రీన్ రీడర్స్, ఐ గేజ్‌డ్ సిస్టమ్ iii) కంప్యూటర్ ఆధారిత ఉపకరణాలు c) స్టాండింగ్ మరియు వాకింగ్ పరికరాలు iv) ఎర్గనోమిక్ ఉపకరణాలు d) చిత్రం, భావ వ్యక్తీకరణ బోర్డులు

  1. (1)i-c ii-a iii-d iv-b
  2. (2)i-d ii-c iii-b iv-a
  3. (3)i-c ii-d iii-a iv-b
  4. (4)i-b ii-c iii-d iv-a
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) i-d ii-c iii-b iv-a

సహాయక సాంకేతికత (Assistive Technology) వర్గాలను వాటి ఉదాహరణలతో జతపరచమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

భావవ్యక్తీకరణ ఉపకరణాలు (Communication Aids) మాట్లాడలేని పిల్లలు తమ అవసరాలు చెప్పడానికి సహాయపడతాయి: చిత్ర బోర్డులు, కమ్యూనికేషన్ బోర్డులు (d). చలన ఉపకరణాలు (Mobility Aids) నిలబడడానికి, నడవడానికి సహాయపడతాయి: స్టాండింగ్ ఫ్రేమ్, వాకర్ (c). కంప్యూటర్ వాడకానికి ఉపకరణాలు: స్క్రీన్ రీడర్లు, కంటి చూపుతో నడిచే (Eye Gaze) వ్యవస్థలు (b). ఎర్గనామిక్ ఉపకరణాలు శరీర భంగిమకు అనుకూలంగా ఉంటాయి: ఎత్తు మార్చగల బల్లలు, మణికట్టు/చేతి ఆధారాలు (a).

అంటే i-d, ii-c, iii-b, iv-a. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2).

ఆప్షన్ (1), (3) భావవ్యక్తీకరణ ఉపకరణాలను వాకింగ్ పరికరాలతో జతచేశాయి. ఆప్షన్ (4) వాటిని స్క్రీన్ రీడర్లతో జతచేసింది. మొదటి జతలోనే ఈ మూడూ తప్పుతాయి.

గుర్తుంచుకోండి: ప్రతి వర్గం పేరులోనే దాని పని ఉంది: మాట-బోర్డు, నడక-వాకర్, కంప్యూటర్-స్క్రీన్ రీడర్, భంగిమ-బల్ల.

ప్రశ్న 138 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·ఇతర వైకల్యాలు

"చేతి మీద చెయ్యి", "చేతి క్రింద చెయ్యి" వంటి ప్రదర్శనలు వీరి అకామడేషన్ కొరకు

  1. (1)బధిర అంధత్వ పిల్లలకు
  2. (2)ఆటిజమ్ పిల్లలకు
  3. (3)వినికిడి లోపం గల పిల్లలకు
  4. (4)డిస్‌లెక్సియా గల పిల్లలకు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) బధిర అంధత్వ పిల్లలకు

'చేతి మీద చెయ్యి' (Hand over Hand), 'చేతి కింద చెయ్యి' (Hand under Hand) పద్ధతులు ఏ పిల్లలకు ప్రత్యేక వసతి (Accommodation) గా వాడతారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

బధిర-అంధత్వం (Deaf-Blindness) ఉన్న పిల్లలు చూడలేరు, వినలేరు. అందుకే వారికి సమాచారం ప్రధానంగా స్పర్శ ద్వారానే చేరుతుంది. 'చేతి కింద చెయ్యి' లో పిల్లవాడి చేతులు టీచర్ చేతుల మీద ఉంటాయి; టీచర్ పని చేస్తుంటే పిల్లవాడు స్పర్శతో గమనిస్తాడు. 'చేతి మీద చెయ్యి' లో టీచర్ తన చేతిని పిల్లవాడి చేతి మీద పెట్టి కదలికను నడిపిస్తాడు. స్పర్శ సంకేత భాష (Tactile Signing) కూడా ఇలాగే నేర్పుతారు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) బధిర అంధత్వ పిల్లలకు.

ఆటిజమ్ (2) ఉన్న పిల్లలకు దృశ్య షెడ్యూళ్ళు, నిర్మాణాత్మక బోధన ముఖ్యం. వినికిడి లోపం (3) ఉన్నవారు చూపుతో నేర్చుకుంటారు (సంకేత భాష, పెదవి కదలికలు). డిస్‌లెక్సియా (4) ఉన్నవారికి బహుళ ఇంద్రియ పఠన పద్ధతులు వాడతారు. వీరికి కూడా అప్పుడప్పుడు స్పర్శ మార్గదర్శనం వాడవచ్చు, కానీ ఇది ప్రత్యేకంగా బధిర-అంధత్వం కోసం చెప్పే వసతి.

గుర్తుంచుకోండి: చూపు, వినికిడి రెండూ లేకపోతే మిగిలేది స్పర్శ → చేతి మీద/కింద చెయ్యి.

ప్రశ్న 139 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

భేదాత్మక బోధన (డిఫరెన్షియేటెడ్ ఇన్‌స్ట్రక్షన్) లో దీనిని లాభంగా పరిగణించవచ్చు.

  1. (1)వృత్తిపర వనరుల సమృద్ధి లోపించడం.
  2. (2)ఉపాధ్యాయులు వారి ప్రణాళికలో అధిక సమయం వెదుకుటలో ఇబ్బంది.
  3. (3)స్వల్ప నుండి తీవ్ర వైకల్యం వారికి తగినది కాదు/ప్రభావవంతం కాదు.
  4. (4)అభ్యసనంలో విద్యార్థులు ఎక్కువగా నిమగ్నమవ్వడం గమనించగలం.
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) అభ్యసనంలో విద్యార్థులు ఎక్కువగా నిమగ్నమవ్వడం గమనించగలం.

భేదాత్మక బోధన (Differentiated Instruction) వల్ల కలిగే లాభం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

భేదాత్మక బోధనలో టీచర్ ఒకే తరగతిలోని పిల్లల సంసిద్ధత, ఆసక్తి, అభ్యసన శైలిని బట్టి విషయం (Content), ప్రక్రియ (Process), ఉత్పత్తి (Product), వాతావరణాన్ని మారుస్తారు. ప్రతి పిల్లవాడికీ తనకు తగిన స్థాయిలో సవాలు దొరుకుతుంది. అందుకే పిల్లలు ఆసక్తిగా, చురుకుగా పాల్గొంటారు.

కాబట్టి లాభం ఆప్షన్ (4) విద్యార్థులు అభ్యసనంలో ఎక్కువగా నిమగ్నమవ్వడం.

మిగతా మూడూ లాభాలు కావు, భేదాత్మక బోధనలో ఎదురయ్యే సవాళ్ళు లేదా విమర్శలు. వృత్తిపర శిక్షణ వనరుల కొరత (1), ప్రణాళికకు అదనపు సమయం దొరకకపోవడం (2) టీచర్లకు ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు. వైకల్యం ఉన్నవారికి పనికిరాదు (3) అనేది ప్రతికూల వాదన; నిజానికి సమ్మిళిత తరగతుల్లో భేదాత్మక బోధన వారికి సహాయపడుతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: 'లాభం' అడిగితే సానుకూల వాక్యం వెతకండి; మిగతావి సవాళ్ళు.

ప్రశ్న 140 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·కన్ను, దృష్టి లోపాలు, దృష్టి పరీక్షలు

కన్ను లేదా కళ్ళకు అసంకల్పిత, రిథమిక్ కదలికలు కల్గి వుండి, కారణం లేని దానిని ఇలా అంటారు.

  1. (1)గ్లకోమా
  2. (2)కాటరాక్ట్
  3. (3)ట్రకోమా
  4. (4)నిస్టాగమస్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) నిస్టాగమస్

కళ్ళు తమంతట తామే లయబద్ధంగా (Rhythmic) అటూ ఇటూ కదిలే స్థితిని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

నిస్టాగ్మస్ (Nystagmus) లో కళ్ళు అసంకల్పితంగా, పదేపదే, లయబద్ధంగా కదులుతాయి: పక్కలకు, పైకి-కిందకు లేదా గుండ్రంగా. చాలా సందర్భాల్లో దీనికి స్పష్టమైన కారణం దొరకదు (Idiopathic). కళ్ళు నిలకడగా ఉండకపోవడం వల్ల దృష్టి తీక్షణత తగ్గుతుంది. ఇలాంటి పిల్లలు తల ఒక పక్కకు వంచి చూస్తారు; చదివేటప్పుడు వరుస తప్పుతారు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) నిస్టాగమస్.

గ్లకోమా (1) కంటిలోపలి ఒత్తిడి పెరిగి దృష్టి నాడి దెబ్బతినడం. కాటరాక్ట్ (2) కంటి కటకం (Lens) మసకబారడం. ట్రకోమా (3) క్లామిడియా క్రిముల వల్ల వచ్చే కంటి అంటువ్యాధి. వీటిలో దేనిలోనూ లయబద్ధ కంటి కదలికలు ప్రధాన లక్షణం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: కళ్ళు 'నాట్యం' చేస్తే నిస్టాగ్మస్.

ప్రశ్న 141 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·కన్ను, దృష్టి లోపాలు, దృష్టి పరీక్షలు

సరియైన ప్రవచనాన్ని గుర్తించగా a) కంటిపాప 23-24 మిల్లీమీటర్లు పొడవు ఉంటుంది. b) రెటీనా మైక్రోఫోన్ లాగా పని చేస్తుంది.

  1. (1)a only
  2. (2)b only
  3. (3)a & b
  4. (4)both are not
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) a only

కంటి నిర్మాణం గురించి ఇచ్చిన రెండు వాక్యాల్లో ఏది సరైనదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

పెద్దవారి కనుగుడ్డు (Eye Ball) ముందు నుంచి వెనుకకు సుమారు 23-24 మి.మీ. పొడవు ఉంటుంది. కాబట్టి వాక్యం a సరైనది. కన్నును కెమెరాతో పోలుస్తారు: కటకం (Lens) కెమెరా లెన్స్ లాగా, కనుపాప (Iris) డయాఫ్రమ్ లాగా, దృష్టిపటలం (Retina) ఫిల్మ్ లేదా తెర లాగా పనిచేస్తాయి. రెటీనా మీద బొమ్మ ఏర్పడి, దృష్టి నాడి ద్వారా మెదడుకు చేరుతుంది.

రెటీనా కెమెరా ఫిల్మ్ లాగా పనిచేస్తుంది కానీ మైక్రోఫోన్ లాగా కాదు. మైక్రోఫోన్ శబ్దాన్ని పట్టుకుంటుంది; అది చెవికి సంబంధించిన పోలిక. కాబట్టి b తప్పు. సమాధానం ఆప్షన్ (1) a మాత్రమే.

ఆప్షన్ (2), (3) తప్పు వాక్యం b ని అంగీకరిస్తాయి. ఆప్షన్ (4) సరైన వాక్యం a ని కూడా తిరస్కరిస్తుంది.

గుర్తుంచుకోండి: కన్ను = కెమెరా, రెటీనా = ఫిల్మ్; కనుగుడ్డు పొడవు ≈ 24 మి.మీ.

ప్రశ్న 142 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

ట్రాకింగ్ సమస్యలు గల విద్యార్థులకు ఇది దోహదపడును.

  1. (1)టైపోస్కోప్
  2. (2)స్క్రీన్ మాగ్నిఫైర్స్
  3. (3)వాచ్
  4. (4)సి.సి.టి.వి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) టైపోస్కోప్

చదివేటప్పుడు వరుసను అనుసరించడంలో (Tracking) ఇబ్బంది ఉన్న విద్యార్థులకు ఏ ఉపకరణం సహాయపడుతుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

టైపోస్కోప్ (Typoscope) అనేది నల్లని మందపాటి కార్డు; దానిలో ఒకటి రెండు వరుసలు కనిపించేంత కిటికీ (Slit) ఉంటుంది. దాన్ని పేజీ మీద పెడితే చదువుతున్న వరుస మాత్రమే కనిపిస్తుంది, మిగతా వరుసలు కప్పబడతాయి. దీంతో కళ్ళు వరుస తప్పకుండా ఉంటాయి, తెల్ల కాగితం మెరుపు (Glare) కూడా తగ్గుతుంది. తక్కువ దృష్టి (Low Vision) ఉన్నవారికి, నిస్టాగ్మస్ ఉన్నవారికి ఇది ఉపయోగకరమైన తక్కువ ఖర్చు ఉపకరణం.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) టైపోస్కోప్.

స్క్రీన్ మాగ్నిఫైర్లు (2), CCTV (4) అక్షరాలను పెద్దవి చేస్తాయి; అవి ముఖ్యంగా పరిమాణ సమస్యకు, వరుస అనుసరించడానికి కాదు. వాచ్ (3) సమయం చూడడానికి; ట్రాకింగ్‌కు సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: వరుస తప్పుతుంటే టైపోస్కోప్; అక్షరాలు చిన్నగా ఉంటే మాగ్నిఫైయర్.

ప్రశ్న 143 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·కన్ను, దృష్టి లోపాలు, దృష్టి పరీక్షలు

దీర్ఘకాల నేత్ర రోగాలైన నీటికాసులు మరియు స్కాటోమాలోని క్షేత్ర లోపాలను దీని ద్వారా నిర్ధారణ చేయుటకు ఉపయోగపడుతుంది.

  1. (1)మడోక్స్ రాడ్ పరీక్ష
  2. (2)జేరూమ్స్ స్క్రీన్
  3. (3)ధనాత్మక కటక పరీక్ష
  4. (4)హర్టీ-రాండ్-రిట్లర్ పరీక్ష
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) జేరూమ్స్ స్క్రీన్

దీర్ఘకాలిక గ్లకోమా (నీటికాసులు), స్కోటోమా (దృష్టి క్షేత్రంలో గుడ్డి మచ్చలు) లో దృష్టి క్షేత్ర (Visual Field) లోపాలను కనుక్కోవడానికి ఏ పరికరం వాడతారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

బ్జెరమ్ స్క్రీన్ (Bjerrum's Screen) ను టాంజెంట్ స్క్రీన్ అని కూడా అంటారు. ఇది నల్లని తెర. వ్యక్తి మధ్యలోని గుర్తును చూస్తుండగా, చిన్న తెల్ల వస్తువును తెర మీద కదిలిస్తారు. అది ఎక్కడ కనిపించడం లేదో గుర్తించి, కేంద్ర దృష్టి క్షేత్రంలోని గుడ్డి మచ్చలను (Scotoma) కనుక్కుంటారు. గ్లకోమాలో వచ్చే క్షేత్ర లోపాలు ఇలాగే బయటపడతాయి.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) బ్జెరమ్స్ స్క్రీన్.

మాడాక్స్ రాడ్ పరీక్ష (1) కళ్ళ మళ్ళింపు (Phoria/Squint) కొలవడానికి. ప్లస్ లెన్స్ పరీక్ష (3) దీర్ఘదృష్టి (Hyperopia) ని గుర్తించడానికి. హార్డీ-రాండ్-రిట్లర్ పరీక్ష (4) వర్ణాంధత్వం (Colour Blindness) కోసం. ఇవేవీ దృష్టి క్షేత్రాన్ని కొలవవు.

గుర్తుంచుకోండి: క్షేత్రం (Field) = బ్జెరమ్ స్క్రీన్; రంగు = HRR/ఇషిహారా; మళ్ళింపు = మాడాక్స్ రాడ్.

ప్రశ్న 144 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

కోర్ కరిక్యులమ్ మరియు ఎక్స్‌ప్యాండెడ్ కోర్ కరిక్యులమ్ భాగాలతో జతపరచగా i) కోర్ కరిక్యులమ్ a) దిశ మరియు చలనత్వం ii) ఎక్స్‌ప్యాండెడ్ కోర్ కరిక్యులమ్ b) మాట్లాడుట c) చదువుట d) సాంఘీక వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యాలు

  1. (1)i-c, d ii-a, b
  2. (2)i-a, d ii-c, b
  3. (3)i-a, b ii-c, d
  4. (4)i-b, c ii-a, d
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) i-b, c ii-a, d

కోర్ కరిక్యులమ్ (Core Curriculum), విస్తృత కోర్ కరిక్యులమ్ (Expanded Core Curriculum, ECC) భాగాలను జతపరచమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లల విద్యకు సంబంధించిన భావన.

కోర్ కరిక్యులమ్ అంటే అందరు పిల్లలూ నేర్చుకునే సాధారణ విద్యా విషయాలు: భాష (మాట్లాడడం, చదవడం, రాయడం), గణితం, సైన్స్ మొదలైనవి. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలు ఇతరులను చూసి సహజంగా నేర్చుకునే కొన్ని నైపుణ్యాలను నేర్చుకోలేరు. వాటిని ప్రత్యేకంగా నేర్పడానికి ECC ఉంది. దీనిలో ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ (దిశ, చలనం), సాంఘిక పరస్పర చర్య నైపుణ్యాలు, స్వతంత్ర జీవన నైపుణ్యాలు, సహాయక సాంకేతికత, వృత్తి విద్య వంటివి ఉంటాయి.

అంటే కోర్ = మాట్లాడడం (b), చదవడం (c); ECC = ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ (a), సాంఘిక నైపుణ్యాలు (d). కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) i-b, c ii-a, d.

ఆప్షన్ (2), (3) ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీని కోర్‌లో పెట్టాయి. ఆప్షన్ (1) సాంఘిక నైపుణ్యాలను కోర్‌లో, మాట్లాడడాన్ని ECC లో పెట్టింది. ఇవన్నీ తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: సాధారణ పాఠశాల విషయాలు = కోర్; O&M, సాంఘిక, స్వతంత్ర జీవన నైపుణ్యాలు = ECC.

ప్రశ్న 145 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

స్పర్శాయుత మ్యాప్స్‌ని ఉత్పత్తి చేసే అత్యంత సాధారణ పద్ధతులలో ఒకటి.

  1. (1)స్వెల్ పేపర్
  2. (2)ఎలివేటర్
  3. (3)థర్మోఫామ్
  4. (4)జూమ్ మ్యాప్స
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1), (3) ఆప్షన్లకు పూర్తి మార్కులు (అధికారిక కీ)

స్పర్శ పటాలు (Tactile Maps) తయారుచేసే అత్యంత సాధారణ పద్ధతుల్లో ఒకటి ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. అధికారిక కీ (1), (3) రెండింటికీ మార్కులు ఇచ్చింది; ప్రశ్న/సమాధానంలో అస్పష్టత ఉందని papers.json లో గమనిక ఉంది.

స్వెల్ పేపర్ (Swell Paper / Microcapsule Paper) పద్ధతిలో ప్రత్యేక కాగితం మీద పటాన్ని నల్ల సిరాతో ముద్రించి లేదా గీసి, హీటర్ (Fuser) గుండా పంపుతారు. నల్లని గీతలు వేడిని పీల్చుకుని ఉబ్బుతాయి; వేళ్ళతో తాకి గుర్తించవచ్చు. ఇది వేగంగా, సులభంగా జరుగుతుంది కాబట్టి పాఠశాలల్లో ఎక్కువగా వాడతారు. థర్మోఫామ్ (Thermoform) పద్ధతిలో ఒక మాస్టర్ నమూనా మీద ప్లాస్టిక్ షీట్‌ను వేడిచేసి, వాక్యూమ్‌తో అదిమి ఎత్తైన ఆకారం తయారుచేస్తారు. ఒకే పటం చాలా కాపీలు కావాలంటే ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

రెండూ స్పర్శ పటాల తయారీకి ప్రామాణిక, సాధారణ పద్ధతులే. అందుకే ఆప్షన్ (1) స్వెల్ పేపర్, ఆప్షన్ (3) థర్మోఫామ్ రెండూ సరైనవిగా అంగీకరించారు. 'అత్యంత సాధారణం' అంటే రోజువారీ తరగతి వాడకంలో స్వెల్ పేపర్ కొంచెం బలమైన సమాధానం.

ఎలివేటర్ (2), జూమ్ మ్యాప్స్ (4) స్పర్శ పటాల ఉత్పత్తి పద్ధతులుగా ప్రామాణిక పుస్తకాల్లో కనిపించవు.

గుర్తుంచుకోండి: స్పర్శ పటాలు: స్వెల్ పేపర్ (వేడితో ఉబ్బే సిరా), థర్మోఫామ్ (వేడి ప్లాస్టిక్ అచ్చు).

ప్రశ్న 146 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

భారతదేశంలో మొట్టమొదటి మరియు అతిపెద్దదైన "సుగమ్య పుస్తకాలయ" అనే అనువైన పుస్తక సేకరణ విశేషంగా వీరికోసం

  1. (1)దృష్టిలోపం గల వ్యక్తులు
  2. (2)నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం గల వ్యక్తులు
  3. (3)ఆటిజం గల వ్యక్తులు
  4. (4)ఎ.డి.హెచ్.డి గల వ్యక్తులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) దృష్టిలోపం గల వ్యక్తులు

భారత్‌లో మొదటి, అతిపెద్ద అందుబాటు పుస్తకాల గ్రంథాలయమైన 'సుగమ్య పుస్తకాలయ' ప్రత్యేకంగా ఎవరి కోసమో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

సుగమ్య పుస్తకాలయ ఒక ఆన్‌లైన్ గ్రంథాలయం. దీన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వ దివ్యాంగుల సాధికారత విభాగం (DEPwD) DAISY Forum of India తో కలిసి 2016 లో ప్రారంభించింది. ఇందులో పుస్తకాలు బ్రెయిలీ, DAISY ఆడియో, అందుబాటు ఎలక్ట్రానిక్ రూపాల్లో ఉంటాయి. ముద్రిత అక్షరాలు చదవలేని వారు (Print Disabled), ముఖ్యంగా దృష్టి లోపం ఉన్నవారు వీటిని స్క్రీన్ రీడర్, బ్రెయిలీ డిస్‌ప్లే ద్వారా చదువుతారు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) దృష్టిలోపం గల వ్యక్తులు.

డిస్‌లెక్సియా వంటి నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం (2) ఉన్నవారు కూడా 'ప్రింట్ డిసేబుల్డ్' గా దీన్ని వాడవచ్చు. కానీ బ్రెయిలీ, ఆడియో పుస్తకాలతో ఈ గ్రంథాలయం ప్రధానంగా దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం రూపొందింది. ఆటిజం (3), ADHD (4) ఉన్నవారి కోసం ఇది ప్రత్యేకంగా ఏర్పడలేదు.

గుర్తుంచుకోండి: సుగమ్య పుస్తకాలయ = బ్రెయిలీ, ఆడియో పుస్తకాల ఆన్‌లైన్ గ్రంథాలయం → దృష్టి లోపం.

ప్రశ్న 147 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

అంధుల క్రికెట్ యొక్క నియమాలు. a) ప్రతి ఒక్క క్రికెట్ జట్టుకు 11 మంది ఆటగాళ్ళు ఉండవలెను. b) బాల్ వేసినపుడు పిచ్‌కు మధ్యలో బౌన్స్ అవ్వకూడదు.

  1. (1)a only
  2. (2)b only
  3. (3)a & b
  4. (4)both are not
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) a only

అంధుల క్రికెట్ (Blind Cricket) నియమాల గురించి ఇచ్చిన రెండు వాక్యాల్లో ఏది సరైనదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

అంధుల క్రికెట్‌లో కూడా ఒక్కో జట్టులో 11 మంది ఆటగాళ్ళు ఉంటారు. వీరిలో పూర్తి అంధులు (B1), పాక్షిక దృష్టి ఉన్నవారు (B2, B3) నిర్ణీత సంఖ్యలో ఉండాలి. బంతి లోపల బేరింగ్లు ఉంటాయి కాబట్టి అది కదిలేటప్పుడు శబ్దం చేస్తుంది. బౌలర్ బంతిని కింది నుంచి (Underarm) నేల మీదుగా విసురుతాడు. బంతి బ్యాట్స్‌మన్‌ను చేరేలోపు నేలపై బౌన్స్ అవ్వాలి; ఆ శబ్దం విని బ్యాట్స్‌మన్ బంతి ఎక్కడ ఉందో తెలుసుకుంటాడు.

కాబట్టి a సరైనది. బంతి పిచ్ మధ్య కంటే ముందు బౌన్స్ కాకూడదు అనే b అంధుల క్రికెట్ పద్ధతికి విరుద్ధం; బంతి బౌలర్ వైపు సగంలోనే నేలను తాకాలి. సమాధానం ఆప్షన్ (1) a మాత్రమే.

ఆప్షన్ (2), (3) తప్పు వాక్యం b ని అంగీకరిస్తాయి. ఆప్షన్ (4) సరైన వాక్యం a ని కూడా తిరస్కరిస్తుంది.

గుర్తుంచుకోండి: అంధుల క్రికెట్: 11 మంది, శబ్దం చేసే బంతి, కింది నుంచి విసిరి నేలపై బౌన్స్.

ప్రశ్న 148 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·కన్ను, దృష్టి లోపాలు, దృష్టి పరీక్షలు

'లేజీ ఐ' స్థితిని ఇలా అంటారు.

  1. (1)మెట్రోపియా
  2. (2)హైపరోపియా
  3. (3)మియోపియా
  4. (4)ఆమ్బ్లియోపియా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఆమ్బ్లియోపియా

'సోమరి కన్ను' (Lazy Eye) స్థితికి వైద్య పేరు ఏమిటో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఆంబ్లియోపియా (Amblyopia) లో కంటి నిర్మాణం బాగానే ఉన్నా ఒక కంటి దృష్టి తక్కువగా ఉంటుంది. చిన్నతనంలో మెల్లకన్ను (Squint) లేదా రెండు కళ్ళ పవర్‌లో పెద్ద తేడా ఉంటే మెదడు ఒక కంటి నుంచి వచ్చే బొమ్మను పట్టించుకోదు. దాంతో ఆ కన్ను 'సోమరి' అవుతుంది. చిన్నవయసులోనే మంచి కంటికి ప్యాచ్ వేసి (Occlusion), సరైన కళ్ళజోడు ఇస్తే దృష్టి మెరుగవుతుంది.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) ఆమ్బ్లియోపియా.

హైపరోపియా (2) దూరదృష్టి: దగ్గరి వస్తువులు స్పష్టంగా కనిపించవు. మయోపియా (3) హ్రస్వదృష్టి: దూరపు వస్తువులు స్పష్టంగా కనిపించవు. ఇవి వక్రీభవన లోపాలు, సోమరి కన్ను కాదు. మెట్రోపియా (1) అనే పదం ఈ స్థితిని సూచించదు (ఎమెట్రోపియా అంటే సాధారణ దృష్టి).

గుర్తుంచుకోండి: Lazy eye = Amblyopia; చిన్నవయసులోనే ప్యాచ్ చికిత్స.

ప్రశ్న 149 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

ఆధునిక ఉపకరణాలు వాటి ఉపయోగంతో జతపరచగా i) ఆప్టాకాన్ a) బ్రెయిలీ టెక్ట్స్‌బుక్స్‌ను ఉత్పత్తి చేయును. ii) ఇండెక్స్ 4×4 ప్రొ b) భాషణాన్ని అందించగలిగే సామర్థ్యం గలది. iii) సూపర్ బ్రెయిలీ c) దృష్టి సంబంధమైన దానిని స్పర్శకు అనుకూలంగా మార్పిడి చేసేది. iv) సామ్ d) కంప్యూటర్ కమాండ్స్‌తో బ్రెయిలీ సమాచారాన్ని అందజేయును.

  1. (1)i-c ii-a iii-d iv-b
  2. (2)i-d ii-b iii-c iv-a
  3. (3)i-c ii-b iii-a iv-d
  4. (4)i-b ii-c iii-d iv-a
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) i-c ii-a iii-d iv-b

దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం వాడే ఆధునిక ఉపకరణాలను వాటి ఉపయోగాలతో జతపరచమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఆప్టాకాన్ (OPTACON = OPtical to TActile CONverter) పేరులోనే దాని పని ఉంది: కెమెరాతో ముద్రిత అక్షరాలను చదివి, వేలి కింద కంపించే పిన్నుల ద్వారా అక్షరాల ఆకారాన్ని స్పర్శగా మారుస్తుంది (c). ఇండెక్స్ 4×4 ప్రో ఒక బ్రెయిలీ ఎంబాసర్ (Braille Embosser); పెద్ద ఎత్తున బ్రెయిలీ పాఠ్యపుస్తకాలు ముద్రిస్తుంది (a).

ఈ రెండు జతలు i-c, ii-a ఉన్న ఆప్షన్ (1) ఒక్కటే. అధికారిక కీ ప్రకారం మిగతావి సూపర్ బ్రెయిలీ - కంప్యూటర్ కమాండ్ల సమాచారాన్ని బ్రెయిలీలో అందించడం (d), SAM - మాట (Speech) ను అందించగల ఉపకరణం (b). కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) i-c ii-a iii-d iv-b.

ఆప్షన్ (2), (4) ఆప్టాకాన్‌ను స్పర్శ మార్పిడితో జతచేయలేదు. ఆప్షన్ (3) ఇండెక్స్ ఎంబాసర్‌ను మాటతో జతచేసింది. అందుకే ఇవి తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: OPTACON = Optical → Tactile; Index = బ్రెయిలీ ఎంబాసర్.

ప్రశ్న 150 · 2026 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

పరిసరాలలో ఒక ప్రదేశము నుండి మరొక ప్రదేశానికి వెళ్ళగలిగే సామర్థ్యాన్ని ఇలా అంటారు.

  1. (1)మాడిఫికేషన్
  2. (2)మోర్టాలిటీ
  3. (3)ఓరియంటేషన్
  4. (4)మొబిలిటీ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) మొబిలిటీ

పరిసరాల్లో ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు కదిలి వెళ్ళగలిగే సామర్థ్యాన్ని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది దృష్టి లోపం ఉన్నవారి ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ (O&M) శిక్షణలో ముఖ్య భావన.

O&M లో రెండు భాగాలు ఉన్నాయి. ఓరియంటేషన్ (దిశా జ్ఞానం) అంటే మిగిలిన ఇంద్రియాలతో 'నేను ఎక్కడ ఉన్నాను, నా గమ్యం ఎక్కడ, ఎలా వెళ్ళాలి' అని తెలుసుకోవడం; ఇది మానసిక ప్రక్రియ. మొబిలిటీ (చలనం) అంటే పరిసరాల్లో ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు సురక్షితంగా, స్వతంత్రంగా కదిలి వెళ్ళడం; ఇది శారీరక కదలిక. తెల్లకర్ర (Long Cane), సైటెడ్ గైడ్ పద్ధతి మొబిలిటీకి సహాయపడతాయి.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) మొబిలిటీ.

ఇక్కడ చాలామంది (3) ఎంచుకుంటారు, కానీ ఓరియంటేషన్ అంటే స్థానం తెలుసుకోవడం మాత్రమే, కదలడం కాదు. మాడిఫికేషన్ (1) అంటే మార్పు చేయడం (ప్రవర్తన లేదా పాఠ్యప్రణాళిక మార్పు). మోర్టాలిటీ (2) అంటే మరణాల రేటు; దీనికి సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఓరియంటేషన్ = 'ఎక్కడ ఉన్నాను' తెలుసుకోవడం; మొబిలిటీ = అక్కడికి కదిలి వెళ్ళడం.

← వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 1)

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

AP TET August 2026 Paper 2Bలో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2) నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

30 ప్రశ్నలు వచ్చాయి: ప్రశ్న 121 నుంచి 150 వరకు. పరీక్ష 12 ఆగస్టు 2026న జరిగింది.

ఈ సెక్షన్‌లో ఏ టాపిక్‌ల నుంచి ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య (7), బుద్ధిమాంద్యత (మేధో వైకల్యం) (7), కన్ను, దృష్టి లోపాలు, దృష్టి పరీక్షలు (5), చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు (3).

ఈ సమాధానాలు అధికారిక కీ ప్రకారమేనా?

అవును, సమాధానాలు అధికారిక కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ప్రశ్న 145కు కీ ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఆప్షన్లకు మార్కులు ఇచ్చింది. వివరణలు మా సొంతం.

ఇతర పేపర్లలో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ప్రశ్నలు