AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 3 / 10 · అభ్యసన వైకల్యం: పాఠ్యప్రణాళిక అనుసరణ, IEP, జోక్యాలు

తొమ్మిది రకాల అనుసరణలు, అనుసరణ దశలు

తొమ్మిది రకాల అనుసరణలు

ఎబెలింగ్, డెషెన్స్, స్ప్రేగ్ (1994) చెప్పిన ఈ తొమ్మిది రకాలు పరీక్షల్లో ఉదాహరణలతో అడుగుతారు:

రకంఏం మారుస్తాంఉదాహరణ
1. ఇన్‌పుట్ (బోధన అందించే తీరు)బోధన విద్యార్థికి అందే విధానంరకరకాల దృశ్య సాధనాలు, మరిన్ని మూర్త ఉదాహరణలు, చేతులతో చేసే కార్యకలాపాలు, సహకార బృందాలు; ముఖ్య భావనలు పాఠానికి ముందే బోధించడం
2. అవుట్‌పుట్ (స్పందించే తీరు)విద్యార్థి స్పందించే విధానంరాతకు బదులు మౌఖిక సమాధానం; సమాచార పుస్తకం (కమ్యూనికేషన్ బుక్) వాడటం; చేతి సామగ్రితో జ్ఞానం చూపించడం
3. సమయంనేర్చుకోవడానికి, పని పూర్తికి, పరీక్షకు ఇచ్చే సమయంపని పూర్తికి వ్యక్తిగత కాలపట్టిక; కొందరికి అభ్యసన వేగం పెంచడం లేదా తగ్గించడం
4. కష్టతరంనైపుణ్య స్థాయి, సమస్య రకం, పని చేసే నియమాలుగణిత సమస్యలకు కాలిక్యులేటర్ అనుమతి; పని సూచనలు సరళం చేయడం; అవసరాలకు తగ్గట్టు నియమాలు మార్చడం
5. మద్దతు స్థాయిఒక విద్యార్థికి వ్యక్తిగత సహాయం పెంచడంతోటి స్నేహితులు (పీర్ బడ్డీస్), బోధనా సహాయకులు, తోటి ట్యూటర్లు, వేరే వయసు ట్యూటర్లు
6. పరిమాణం (సైజ్)నేర్చుకోవాల్సిన / పూర్తి చేయాల్సిన అంశాల సంఖ్యఒకేసారి నేర్చుకోవాల్సిన సాంఘిక శాస్త్ర పదాల సంఖ్య తగ్గించడం
7. భాగస్వామ్య స్థాయిపనిలో విద్యార్థి ఎంత చురుకుగా పాల్గొంటాడుభూగోళశాస్త్రంలో ఇతరులు ప్రదేశాలు చూపిస్తుంటే ఒక విద్యార్థి గ్లోబు పట్టుకోవడం
8. ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యాలుఅదే సామగ్రి వాడుతూ లక్ష్యాలు / ఆశించే ఫలితాలు మార్చడంసాంఘిక శాస్త్రంలో ఇతరులు రాజధానులు కూడా గుర్తిస్తుంటే ఒక విద్యార్థి రాష్ట్రాలను మాత్రమే గుర్తించడం
9. బదులు పాఠ్యప్రణాళికవ్యక్తిగత లక్ష్యాలకు వేరే బోధన, వేరే సామగ్రిఇతరులు భాషా పరీక్ష రాస్తుంటే ఒక విద్యార్థి కంప్యూటర్ నైపుణ్యాలు నేర్చుకోవడం (కార్యాత్మక పాఠ్యప్రణాళిక)

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 10 ఆగస్టు 2026 · పేపర్ 1B ·ప్రశ్న 13

సాంఘిక శాస్త్రాన్ని బోధిస్తున్నప్పుడు ఒక విద్యార్థి ‘రాష్ట్రాలు’ మాత్రమే చూపించ గలగడం, మరియొక విద్యార్థి ‘రాష్ట్రాలు’ మరియు ‘రాజధానుల’ను చూపించడం ఈ అనుగుణ్యతకు ఉదాహరణ.

  1. (1)ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యాలు
  2. (2)పరిమాణం
  3. (3)లెవెల్ ఆఫ్ సపోర్ట్
  4. (4)సమయం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యాలు

ఒకే పాఠంలో ఒక విద్యార్థి రాష్ట్రాలను మాత్రమే గుర్తిస్తే చాలు, మిగతావారు రాజధానులను కూడా గుర్తించాలి అని అనుకోవడం ఏ రకమైన పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ (Curriculum Adaptation) అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

సమ్మిళిత తరగతిలో ఉపయోగించే తొమ్మిది రకాల సవరణలు ఉన్నాయి: పరిమాణం (Size), సమయం (Time), సహాయ స్థాయి (Level of Support), ఇన్‌పుట్, కాఠిన్యం (Difficulty), ఔట్‌పుట్, భాగస్వామ్యం (Participation), ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యాలు (Alternate Goals), ప్రత్యామ్నాయ పాఠ్యప్రణాళిక. ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యాల్లో అదే పాఠం, అదే సామగ్రి వాడుతాం, కానీ ఒక విద్యార్థి నుంచి ఆశించే ఫలితాన్ని (లక్ష్యాన్ని) మార్చుతాం. ఇక్కడ పటం ఒకటే, పాఠం ఒకటే; ఒకరికి లక్ష్యం ‘రాష్ట్రాలు’, ఇతరులకు ‘రాష్ట్రాలు, రాజధానులు’. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).

పరిమాణం (2) అంటే విద్యార్థి నేర్చుకోవాల్సిన అంశాల సంఖ్యను తగ్గించడం, ఉదాహరణకు 20 పదాలకు బదులు 10. సహాయ స్థాయి (3) అంటే తోటి విద్యార్థి, సహాయకుడు వంటి వ్యక్తిగత సహాయం పెంచడం. సమయం (4) అంటే పని పూర్తి చేయడానికి ఎక్కువ సమయం ఇవ్వడం. ఇక్కడ మారింది సహాయం లేదా సమయం కాదు, ఆశించే లక్ష్యం.

గుర్తుంచుకోండి: అదే సామగ్రి, వేరే ఆశించే ఫలితం = ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యాలు.

అనుసరణ దశలు, మూడు రకాల అనుసరణలు

జానీ, స్నెల్ (2000) అనుసరణలను రెండు దశలుగా, మూడు రకాలుగా చూపారు:

దశఅర్థం
దశ 1: సాధారణ అనుసరణలుముందే ఊహించగల కార్యకలాపాలు, దినచర్యలకు ఒక నమూనా (బ్లూప్రింట్) లాంటి అనుసరణలు
దశ 2: నిర్దిష్ట అనుసరణలుఒక ప్రత్యేక పాఠం లేదా కార్యకలాపం కోసం పరిమిత కాలం చేసే అనుసరణలు
రకంఏం మారుస్తుందిఉప రకాలు
పాఠ్యప్రణాళిక అనుసరణఏం బోధిస్తాంఅనుబంధ (సాధారణ పాఠ్యప్రణాళికకు సామాజిక, సమాచార, అధ్యయన, ప్రక్రియా నైపుణ్యాలు జోడించడం); సరళీకృత (కష్టస్థాయి మార్చడం లేదా తక్కువ లక్ష్యాలు); ప్రత్యామ్నాయ (కార్యాత్మక నైపుణ్యాలు, వాటిలో భాగంగా సామాజిక, సమాచార, చలన నైపుణ్యాలు)
బోధనా అనుసరణఎలా బోధిస్తాం, అభ్యసనం ఎలా చూపిస్తారుబోధనా ఉద్దీపన (ఇన్‌పుట్), స్పందన (అవుట్‌పుట్) - రెండింటిలోనూ కష్టం / పరిమాణం, ఇంద్రియ మార్గం (మోడాలిటీ), రూపం / సామగ్రి
పర్యావరణ (ఎకలాజికల్) అనుసరణఎక్కడ, ఎప్పుడు, ఎవరితోఎవరు - సిబ్బంది, బృందాలు; ఎక్కడ - స్థలం; ఎప్పుడు - టైమ్‌టేబుల్

అభ్యసన శైలికి తగ్గ అనుసరణలు

కొందరు చూసి, కొందరు విని, కొందరు ఊహల ద్వారా, మరికొందరు అన్నిటి ద్వారా నేర్చుకుంటారు. ఇలా రకరకాల అనుసరణలతో బోధిస్తే విద్యార్థుల మధ్య ఉన్న తేడాలకు తగ్గట్టు బోధించవచ్చు. అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు అన్ని రకాల బోధనా పద్ధతులూ ఒకేసారి వాడకూడదు; ఎవరికి ఏ పద్ధతి అర్థమవుతుందో దానినే వాడాలి.

విద్యార్థి రకంఅనుసరణలు
విని నేర్చుకునే వారు (శ్రవణ)పనులను మాటలతోనే కాకుండా రాసి కూడా ఇవ్వడం; అవసరమైనప్పుడు చదువుకునేలా పనులు టైప్ చేసి ఇవ్వడం; రాత పరీక్షకు బదులు మౌఖిక పరీక్ష అవకాశం; ముఖ్య సమాచారం రికార్డ్ చేసి కావాల్సిన సమయంలో వినేలా చేయడం; పైకి చదవమనడం (పక్కనున్న వారికీ ఉపయోగం); ఉపాధ్యాయుడు చెప్పేది శ్రద్ధగా వినేలా చూడటం
చూసి నేర్చుకునే వారు (దృశ్య)రంగురంగుల ఫ్లాష్ కార్డులు; కళ్లు మూసుకుని సమాచారాన్ని మనసులో చిత్రించుకోవడం; పాఠానికి సంబంధించిన దృశ్య సాధనాలు చూపించడం; నోట్స్‌లో పదాలు, భావనలు, ఆలోచనలు రాయమనడం

తరగతి నిర్వహణలో అనుసరణలు

పరీక్ష కోణం: "ఒక విద్యార్థి రాష్ట్రాలు మాత్రమే, ఇతరులు రాజధానులు కూడా" = ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యాలు. "తక్కువ పదాలు నేర్చుకోవడం" = పరిమాణం. "కాలిక్యులేటర్ అనుమతి" = కష్టతరం. "గ్లోబు పట్టుకోవడం" = భాగస్వామ్య స్థాయి. "రాతకు బదులు మౌఖిక సమాధానం" = అవుట్‌పుట్. "తోటి ట్యూటర్" = మద్దతు స్థాయి. పర్యావరణ అనుసరణ = ఎక్కడ, ఎప్పుడు, ఎవరితో.

మెమొరీ కోడ్: తొమ్మిది రకాలు "ఇన్-అవు-స-క-మ-ప-భా-ప్ర-బ" - "ఇన్ అవుసరం కమలా పభా ప్రబంధం": ఇన్‌పుట్, అవుట్‌పుట్, సమయం, కష్టతరం, మద్దతు, పరిమాణం, భాగస్వామ్యం, ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యాలు, బదులు పాఠ్యప్రణాళిక. "ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యం = సామగ్రి అదే; బదులు పాఠ్యప్రణాళిక = సామగ్రే వేరు".

అంశం 3 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

ఒకేసారి నేర్చుకోవాల్సిన సాంఘిక శాస్త్ర పదాల సంఖ్యను తగ్గించడం ఏ రకం అనుసరణ?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) పరిమాణం

నేర్చుకోవాల్సిన లేదా పూర్తి చేయాల్సిన అంశాల సంఖ్యను మార్చడమే పరిమాణం (సైజ్) అనుసరణ.

సమయం అంటే ఇచ్చే సమయం మార్చడం; ఇన్‌పుట్ అంటే బోధన అందించే తీరు; మద్దతు స్థాయి అంటే వ్యక్తిగత సహాయం పెంచడం.

ప్రశ్న 2 / 5

రాతకు బదులు మౌఖిక సమాధానం చెప్పడానికి అనుమతించడం ఏ రకం అనుసరణ?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అవుట్‌పుట్

విద్యార్థి బోధనకు స్పందించే తీరును మార్చడమే అవుట్‌పుట్ అనుసరణ; మౌఖిక సమాధానం, సమాచార పుస్తకం, చేతి సామగ్రితో జ్ఞానం చూపడం దీనికి ఉదాహరణలు.

ఇన్‌పుట్ బోధన అందే తీరు; కష్టతరం నైపుణ్య స్థాయి, నియమాలు; భాగస్వామ్య స్థాయి పనిలో ఎంత చురుకుగా ఉన్నాడు.

ప్రశ్న 3 / 5

తోటి స్నేహితులు (పీర్ బడ్డీస్), బోధనా సహాయకులు, వేరే వయసు ట్యూటర్లను ఏర్పాటు చేయడం ఏ రకం అనుసరణ?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) మద్దతు స్థాయి

ఒక విద్యార్థికి వ్యక్తిగత సహాయం పెంచడమే మద్దతు స్థాయి అనుసరణ; తోటి స్నేహితులు, సహాయకులు, ట్యూటర్లు దీనికి ఉదాహరణలు.

పరిమాణం అంశాల సంఖ్య, సమయం ఇచ్చే వ్యవధి, ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యాలు ఆశించే ఫలితాలను మారుస్తాయి; వ్యక్తిగత సహాయాన్ని కాదు.

ప్రశ్న 4 / 5

జానీ, స్నెల్ చెప్పిన "దశ 1: సాధారణ అనుసరణలు" అంటే ఏమిటి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ముందే ఊహించగల కార్యకలాపాలు, దినచర్యలకు నమూనా లాంటి అనుసరణలు

దశ 1 సాధారణ అనుసరణలు ముందే ఊహించగల కార్యకలాపాలు, దినచర్యలకు ఒక నమూనా (బ్లూప్రింట్) లాంటివి.

ఒక పాఠం కోసం పరిమిత కాలం చేసేవి దశ 2 నిర్దిష్ట అనుసరణలు. పాఠశాల మార్పు, పరీక్షల రద్దు ఈ దశల్లో లేవు.

ప్రశ్న 5 / 5

సాధారణ పాఠ్యప్రణాళికకు సామాజిక, సమాచార, అధ్యయన, ప్రక్రియా నైపుణ్యాలను జోడించే పాఠ్యప్రణాళిక అనుసరణ ఉప రకం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అనుబంధ

అనుబంధ (సప్లిమెంటరీ) అనుసరణ సాధారణ పాఠ్యప్రణాళికకు సామాజిక, సమాచార, అధ్యయన, ప్రక్రియా నైపుణ్యాలను జోడిస్తుంది.

సరళీకృత కష్టస్థాయి తగ్గిస్తుంది లేదా తక్కువ లక్ష్యాలు ఇస్తుంది; ప్రత్యామ్నాయ కార్యాత్మక నైపుణ్యాలు నేర్పుతుంది; పర్యావరణ అనుసరణ వేరే రకమే, పాఠ్యప్రణాళిక ఉప రకం కాదు.