బోధనాభ్యసన ప్రక్రియ, తరగతి గది నిర్వహణ: శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) Previous Papers ప్రశ్నలు, వివరణలు
AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "బోధనాభ్యసన ప్రక్రియ, తరగతి గది నిర్వహణ" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 9 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.
సరియైనది గుర్తించుము.
a) ప్రాజెక్ట్ ఆధారిత అభ్యసనం ఒక ప్రామాణికమైన వాతావరణాన్ని అందిస్తుంది మరియు సహకార అభ్యసనం ప్రత్యేక అవసరాలు గల విద్యార్థులకు ఉపయుక్తం.
b) సాంకేతికతలు మారుతున్న కొద్దీ శిక్షకులకు నిరంతరం శిక్షణ ఇవ్వాల్సిన అవసరం వుంది.
(1)a and b are correct
(2)a only correct
(3)b only correct
(4)a and b are not correct
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) a and b are correct
ప్రాజెక్ట్ ఆధారిత అభ్యసనం, సహకార అభ్యసనం, శిక్షకుల నిరంతర శిక్షణ గురించిన రెండు ప్రవచనాలు సరైనవో కాదో చూడాలి.
ప్రాజెక్ట్ ఆధారిత అభ్యసనం (Project Based Learning – PBL) లో విద్యార్థులు నిజ జీవిత సమస్యపై ఒక ప్రణాళిక ప్రకారం, దశలవారీగా పనిచేస్తారు. ఇది వ్యవస్థీకృత, ప్రామాణికమైన అభ్యసన వాతావరణం ఇస్తుంది. సహకార అభ్యసనం (Co-operative Learning) లో చిన్న బృందాల్లో పిల్లలు ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకుంటారు. ఇవి రెండూ ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను (CWSN) తరగతిలో కలుపుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి. కాబట్టి (a) సరైనది.
సాంకేతికత వేగంగా మారుతోంది. కొత్త యాప్లు, సహాయక సాంకేతిక పరికరాలు, డిజిటల్ వేదికలు వస్తూనే ఉంటాయి. వాటిని తరగతిలో వాడాలంటే ఉపాధ్యాయులకు, శిక్షకులకు నిరంతరం శిక్షణ కావాలి. కాబట్టి (b) కూడా సరైనది. జవాబు ఆప్షన్ (1).
రెండూ సరైనవి కాబట్టి 'a మాత్రమే' (2), 'b మాత్రమే' (3), 'రెండూ తప్పు' (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: PBL, సహకార అభ్యసనం CWSN కు మేలు; మారే సాంకేతికతకు నిరంతర శిక్షణ.
ఈ క్రింది వానిని జతపరుచుము.
i) టెడ్ టాక్స్ — a) విద్యా పరిష్కారం కోసం VOIP ని కల్గివుంది
ii) లైట్ సెయిల్ — b) ఇది ఒక రిపోజిటరీ
iii) డయల్ ప్యాడ్ — c) అక్షరాస్యత పురోగతి
(1)i-c ii-b iii-a
(2)i-c ii-a iii-b
(3)i-a ii-b iii-c
(4)i-b ii-c iii-a
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) i-b ii-c iii-a
మూడు డిజిటల్ విద్యా సాధనాలను వాటి ఉపయోగంతో జతపరచాలి.
TED Talks లో వివిధ రంగాల నిపుణుల వేలాది చిన్న ప్రసంగాల వీడియోలు ఒకే చోట నిల్వ ఉంటాయి. అందుకే అది ఒక రిపోజిటరీ (వనరుల భాండాగారం) (i-b). LightSail అనేది పిల్లల చదివే స్థాయికి తగిన పుస్తకాలు ఇస్తూ, వారి పఠన పురోగతిని గమనించే అక్షరాస్యత వేదిక (ii-c). Dialpad ఇంటర్నెట్ ద్వారా కాల్స్, సమావేశాలు నిర్వహించే VoIP (Voice over Internet Protocol) వేదిక. పాఠశాలలు, ఉపాధ్యాయులు సంభాషణ కోసం దీన్ని వాడవచ్చు (iii-a).
కాబట్టి సరైన జతలు i-b, ii-c, iii-a. ఇది ఆప్షన్ (4).
ఆప్షన్ (1), (2) TED Talks ను అక్షరాస్యత పురోగతితో కలిపాయి. ఆప్షన్ (3) TED Talks కు VoIP ఇచ్చింది. TED Talks ప్రసంగాల సంగ్రహం మాత్రమే, కాబట్టి ఈ మూడూ తప్పు.
ప్రాజెక్టు పద్ధతి (Project Method) అనే బోధనా పద్ధతిని ఎవరు ప్రతిపాదించారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ప్రాజెక్టు పద్ధతిని విలియం హెర్డ్ కిల్పాట్రిక్ 1918లో ‘The Project Method’ అనే వ్యాసం ద్వారా ప్రతిపాదించాడు. ఈయన జాన్ డ్యూయీ శిష్యుడు. ‘చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం’ (Learning by doing) దీనికి ఆధారం. విద్యార్థులు నిజ జీవిత సమస్యను ఎంచుకుని, ప్రణాళిక వేసి, అమలు చేసి, మూల్యాంకనం చేసుకుంటారు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) కిల్పాట్రిక్.
‘డాల్టన్ ప్రణాళిక’ (2) హెలెన్ పార్క్హర్స్ట్ ప్రతిపాదించిన వ్యక్తిగత బోధనా పద్ధతి; డాల్టన్ అనేది ఆ ప్రణాళిక మొదలైన ఊరి పేరు. మోరిసన్ (3) ‘యూనిట్ ప్రణాళిక’కు ప్రసిద్ధుడు. హార్లాక్ (4) ప్రాజెక్టు పద్ధతితో సంబంధం ఉన్న పేరు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రాజెక్టు పద్ధతి – కిల్పాట్రిక్ (డ్యూయీ శిష్యుడు) – చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం.
ఆధునిక విద్య దేని చుట్టూ ఉండాలి అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
రూసో, ఫ్రోబెల్, జాన్ డ్యూయీ లాంటి విద్యావేత్తలు పిల్లవాడినే విద్యకు కేంద్రంగా చూశారు. శిశు కేంద్రీకృత విద్యలో (Child Centred Education) పిల్లల ఆసక్తులు, అవసరాలు, సామర్థ్యాలు, వైయుక్తిక భేదాలను బట్టి పాఠ్యాంశం, బోధన పద్ధతులు ఉంటాయి. పిల్లలు కృత్యాల ద్వారా, చేస్తూ నేర్చుకుంటారు. ఉపాధ్యాయుడు మార్గదర్శిగా ఉంటాడు. NCF 2005, RTE 2009, NEP 2020 కూడా ఇదే చెబుతున్నాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) శిశు కేంద్రీకృతం.
ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృతం (2) సంప్రదాయ పద్ధతి. అందులో ఉపాధ్యాయుడు చెబుతాడు, పిల్లలు వింటారు. తల్లిదండ్రులు (3), సమాజం (4) విద్యలో భాగస్వాములు మాత్రమే, విద్యకు కేంద్రం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఆధునిక విద్య కేంద్రం = పిల్లవాడు; ఉపాధ్యాయుడు = మార్గదర్శి.
గాగ్నే (Gagne) ప్రకారం "పాఠశాల నిర్వహణకు, అభ్యసనాన్ని ఆకృతీకరించడానికి, మూల్యాంకనం చేయడానికి కావలసిన జ్ఞానం, అవగాహనను, వ్యూహాలను అభివృద్ధి చేసే ప్రక్రియ"
(1)కంప్యూటర్ విద్య
(2)విద్యా సాంకేతికశాస్త్రం
(3)విద్యామనో విజ్ఞానశాస్త్రం
(4)పరిసరాల విజ్ఞానం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) విద్యా సాంకేతికశాస్త్రం
గాగ్నే ఇచ్చిన ఈ నిర్వచనం దేనికి సంబంధించినది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
విద్యా సాంకేతిక శాస్త్రం (Educational Technology) అంటే కేవలం యంత్రాలు, పరికరాలు కాదు. బోధనను ప్రణాళికగా రూపొందించడం (Design), అమలు చేయడం, మూల్యాంకనం చేయడానికి కావలసిన జ్ఞానం, పద్ధతులు, వ్యూహాలను క్రమబద్ధంగా అభివృద్ధి చేయడమే విద్యా సాంకేతికత. గాగ్నే దీన్ని ఈ విధంగా నిర్వచించాడు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) విద్యా సాంకేతిక శాస్త్రం.
కంప్యూటర్ విద్య (1) విద్యా సాంకేతికతలో ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. విద్యా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం (3) అభ్యాసకుడి ప్రవర్తన, అభ్యసనం గురించి అధ్యయనం చేస్తుంది; బోధనను రూపొందించే వ్యూహాల అభివృద్ధి దాని నిర్వచనం కాదు. పరిసరాల విజ్ఞానం (4) ఒక పాఠ్య విషయం మాత్రమే. 'అభ్యసనం' అనే మాట చూసి (3) ఎంచుకోవద్దు.
సరైన సమాధానం: (4) నిజవస్తువులు-నమూనాలు-చిత్రాలు-చిహ్నాలు-పదాలు-శబ్దాలు
మూర్తం నుంచి అమూర్తం వైపు బోధన సాగాలంటే సామగ్రి ఏ క్రమంలో ఉండాలో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పిల్లలు ముందుగా చేతితో పట్టుకుని చూడగలిగే వాటి నుంచి నేర్చుకుంటారు. నిజ వస్తువు అన్నిటికన్నా మూర్తం. దాని తర్వాత నమూనా (వస్తువు చిన్న రూపం), తర్వాత చిత్రం (రెండు కొలతల రూపం), తర్వాత చిహ్నం (సంకేతం), తర్వాత రాసిన పదం, చివరగా శబ్దం లేదా మాట అన్నిటికన్నా అమూర్తం. ఒక్కో మెట్టుకు వస్తువుతో పోలిక తగ్గుతూ పోతుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) నిజవస్తువులు-నమూనాలు-చిత్రాలు-చిహ్నాలు-పదాలు-శబ్దాలు.
(1), (2) అమూర్తం నుంచి మూర్తం వైపు, అంటే తిరగబడిన క్రమంలో ఉన్నాయి. (3) నిజ వస్తువులతో మొదలైనా వెంటనే పదాలకు దూకి, ఆ తర్వాత నమూనాలు, చిత్రాలు పెట్టింది; అది క్రమం తప్పింది.
గుర్తుంచుకోండి: వస్తువు → నమూనా → చిత్రం → చిహ్నం → పదం → శబ్దం.
సరైన సమాధానం: (2) Listening, Speaking, Reading, Writing
LSRW అనే సంక్షిప్త రూపం దేనిని సూచిస్తుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
భాషా బోధనలో నాలుగు ప్రాథమిక నైపుణ్యాలు ఉన్నాయి: వినడం (Listening), మాట్లాడడం (Speaking), చదవడం (Reading), రాయడం (Writing). పిల్లవాడు భాషను ఇదే క్రమంలో నేర్చుకుంటాడు. మొదట విని అర్థం చేసుకుంటాడు, తర్వాత మాట్లాడతాడు, ఆ తర్వాత చదువుతాడు, చివరగా రాస్తాడు. వినడం, చదవడం గ్రహణ నైపుణ్యాలు; మాట్లాడడం, రాయడం వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యాలు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) Listening, Speaking, Reading, Writing.
ఆప్షన్లు (1), (3), (4)లోని పదాలు L, S, R, W అక్షరాలతో మొదలవుతున్నా భాషా నైపుణ్యాలు కావు. భాషా బోధన సందర్భంలో LSRW అంటే ఎప్పుడూ ఈ నాలుగు నైపుణ్యాలే.
గుర్తుంచుకోండి: LSRW = వినడం → మాట్లాడడం → చదవడం → రాయడం (నేర్చుకునే క్రమం కూడా ఇదే).
తరగతిలో ఒక విద్యార్థి మరొక విద్యార్థికి బోధించడాన్ని ఈ విధంగా అంటారు
(1)సాహిత్య విద్యా శిక్షణ
(2)స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ శిక్షణ
(3)సమగ్ర విద్యా శిక్షణ
(4)సహ విద్యార్థి శిక్షణ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) సహ విద్యార్థి శిక్షణ
ఒక విద్యార్థి తన తోటి విద్యార్థికి నేర్పించే పద్ధతి పేరు ఏమిటో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
తోటి విద్యార్థుల బోధన లేదా సహ విద్యార్థి శిక్షణ (Peer Tutoring)లో బాగా నేర్చుకున్న విద్యార్థి, ఉపాధ్యాయుడి పర్యవేక్షణలో, మరో విద్యార్థికి సహాయం చేస్తాడు. తోటి వారి భాష పిల్లలకు సులభంగా అర్థమవుతుంది, భయం లేకుండా ప్రశ్నలు అడుగుతారు. నేర్పించే విద్యార్థి అవగాహన కూడా లోతవుతుంది. సమ్మిళిత తరగతుల్లో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు ఇది చాలా ఉపయోగకరమైన వ్యూహం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) సహ విద్యార్థి శిక్షణ.
సాహిత్య విద్యా శిక్షణ (1) సాహిత్యానికి సంబంధించినది. స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ శిక్షణ (2) ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయులు ఇచ్చే శిక్షణ. సమగ్ర విద్యా శిక్షణ (3) సమగ్ర విద్యా విధానానికి సంబంధించినది. ఈ మూడూ విద్యార్థి విద్యార్థికి నేర్పడాన్ని సూచించవు.
గుర్తుంచుకోండి: Peer = తోటివారు; Peer Tutoring = తోటి విద్యార్థి నేర్పడం.
మాంటిస్సోరీ (Montessori) పద్ధతిలో బోధన ఎవరి చుట్టూ తిరుగుతుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఇటలీకి చెందిన మరియా మాంటిస్సోరీ ఈ పద్ధతిని రూపొందించారు. ఇందులో పిల్లవాడే కేంద్రం. ప్రత్యేకంగా సిద్ధం చేసిన వాతావరణంలో (Prepared Environment) పిల్లలు తమకు నచ్చిన కృత్యాన్ని ఎంచుకుని, తమ వేగంతో, ఇంద్రియాల ద్వారా (Sensory Materials) స్వయంగా నేర్చుకుంటారు. ఉపాధ్యాయుడు మార్గదర్శి (Directress) మాత్రమే.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) విద్యార్థి కేంద్రీకృత.
ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృత (3) పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు చెబుతాడు, పిల్లలు వింటారు; మాంటిస్సోరీ దానికి వ్యతిరేకం. నల్లబల్ల కేంద్రీకృత (2) సంప్రదాయ ఉపన్యాస బోధన. పాఠశాల కేంద్రీకృత (1) పద్ధతిలో పాఠశాల నియమాలు ముఖ్యం, పిల్లల అవసరాలు కాదు.