AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం: పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) Previous Papers ప్రశ్నలు, వివరణలు

AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 13 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.

ప్రశ్న 127 · 2026 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP TET August 2026 · Paper 1B

చిప్కో ఉద్యమం అనేది ఈ క్రింది వానిలో వేటి సంరక్షణకు ఉద్దేశించబడింది

  1. (1)నీరు
  2. (2)నేల
  3. (3)అడవి
  4. (4)వాతావరణం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అడవి

చిప్కో ఉద్యమం (Chipko Movement) దేని సంరక్షణ కోసం జరిగిందని ప్రశ్న అడుగుతోంది. సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) అడవి.

"చిప్కో" అంటే హిందీలో "హత్తుకోవడం". 1970లలో ఇప్పటి ఉత్తరాఖండ్ కొండ ప్రాంతాల్లో చెట్లను నరకడానికి కాంట్రాక్టర్లు వచ్చినప్పుడు గ్రామ ప్రజలు, ముఖ్యంగా మహిళలు, చెట్లను కౌగలించుకుని నిలబడ్డారు. గౌరా దేవి, సుందర్‌లాల్ బహుగుణ, చండీప్రసాద్ భట్ ఈ ఉద్యమంతో గుర్తుండే పేర్లు.

ఈ ఉద్యమం ప్రధాన లక్ష్యం చెట్లను, అడవులను నరకకుండా కాపాడటం. అడవులు కాపాడితే నేల కోత తగ్గుతుంది, నీటి వనరులు నిలుస్తాయి, వాతావరణం సమతుల్యంగా ఉంటుంది. కానీ ఇవి అడవి సంరక్షణ వల్ల వచ్చే పరోక్ష ఫలితాలు మాత్రమే. ఉద్యమం నేరుగా ఉద్దేశించింది అడవికే కాబట్టి (1), (2), (4) సరైనవి కావు.

గుర్తుంచుకోండి: చిప్కో = చెట్లను హత్తుకుని అడవిని కాపాడిన ఉద్యమం.

ప్రశ్న 144 · 2026 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP TET August 2026 · Paper 1B

అంటార్కిటికా మినహా మిగిలిన అన్ని ఖండాల పశ్చిమ తీరాలలో ఈ విధమైన శీతోష్ణస్థితి విస్తరించి ఉంది.

  1. (1)మధ్యధరా
  2. (2)స్టెప్పీ
  3. (3)భూమధ్యరేఖ
  4. (4)సవన్నా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) మధ్యధరా

అంటార్కిటికా తప్ప అన్ని ఖండాల పశ్చిమ తీరాల్లో కనిపించే శీతోష్ణస్థితి ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది. సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) మధ్యధరా.

మధ్యధరా శీతోష్ణస్థితి (Mediterranean climate) సుమారు 30° నుంచి 40° అక్షాంశాల మధ్య ఖండాల పశ్చిమ తీరాల్లో ఉంటుంది. వేసవి వేడిగా, పొడిగా ఉంటుంది. శీతాకాలం సమశీతోష్ణంగా ఉండి వర్షం పడుతుంది. ఉదాహరణలు: మధ్యధరా సముద్ర తీర దేశాలు, అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా, చిలీ మధ్య భాగం, దక్షిణాఫ్రికా నైరుతి భాగం, ఆస్ట్రేలియా నైరుతి భాగం. ద్రాక్ష, ఆలివ్, నారింజ పంటలకు ఈ ప్రాంతాలు ప్రసిద్ధి.

స్టెప్పీ (సమశీతోష్ణ గడ్డి భూములు) ఖండాల లోపలి భాగాల్లో ఉంటాయి. భూమధ్యరేఖా శీతోష్ణస్థితి 0° నుంచి సుమారు 10° అక్షాంశాల మధ్య అమెజాన్, కాంగో వంటి ప్రాంతాల్లో ఉంటుంది. సవన్నా ఉష్ణమండల గడ్డి భూములు భూమధ్యరేఖా అడవులకు ఉత్తరం, దక్షిణం వైపు ఉంటాయి. ఇవేవీ పశ్చిమ తీరాలకే పరిమితం కావు కాబట్టి (2), (3), (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: పశ్చిమ తీరం + శీతాకాల వర్షం + ద్రాక్ష, ఆలివ్ = మధ్యధరా.

ప్రశ్న 132 · 2026 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B

మేఘాలు మరియు భూమి మధ్య లేదా వివిధ మేఘాల మధ్య విధ్యుత్ ఉత్సర్గ ప్రక్రియ వలన ఏర్పడేవి

  1. (1)వర్షాలు
  2. (2)మెరుపులు
  3. (3)భూకంపాలు
  4. (4)Tsunami
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) మెరుపులు

మేఘాలకు, భూమికి మధ్య లేదా రెండు మేఘాల మధ్య విద్యుత్ ఉత్సర్గం (Electric discharge) జరిగితే ఏర్పడేది ఏమిటి అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఉరుములతో కూడిన తుఫాను సమయంలో మేఘాల్లో నీటి బిందువులు, మంచు కణాలు ఒకదానికొకటి రాసుకుని విద్యుత్ ఆవేశాలు పోగవుతాయి. మేఘం పైభాగంలో ధనావేశం, కింది భాగంలో ఋణావేశం చేరుతుంది. ఆవేశం బాగా ఎక్కువైనప్పుడు అది ఒక్కసారిగా గాలి గుండా ప్రవహిస్తుంది. ఈ ప్రవాహమే ఉత్సర్గం. అప్పుడు వచ్చే ప్రకాశవంతమైన వెలుగే మెరుపు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) మెరుపులు. ఆ సమయంలో గాలి ఒక్కసారిగా వేడెక్కి వ్యాకోచించడం వల్ల ఉరుము శబ్దం వస్తుంది.

వర్షాలు (1) నీటి ఆవిరి చల్లబడి బిందువులుగా మారి పడటం వల్ల వస్తాయి. భూకంపాలు (3) భూమి లోపలి పలకల కదలిక వల్ల వస్తాయి. సునామీ (4) సముద్ర గర్భంలో భూకంపం వల్ల వచ్చే పెద్ద అలలు. వీటిలో దేనికీ విద్యుత్ ఉత్సర్గంతో సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: మేఘాల్లో విద్యుత్ ఉత్సర్గం = మెరుపు; గాలి వ్యాకోచం = ఉరుము.

ప్రశ్న 134 · 2026 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B

గ్రహ శకలాలు ఈ గ్రహాల కక్ష్యల మధ్య కనిపిస్తాయి

  1. (1)అంగారకుడు– బృహస్పతి
  2. (2)శుక్రుడు– భూమి
  3. (3)శని– ఇంద్రుడు
  4. (4)ఇంద్రుడు–వరుణుడు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అంగారకుడు– బృహస్పతి

గ్రహశకలాలు (Asteroids) ఏ రెండు గ్రహాల కక్ష్యల మధ్య ఉంటాయో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

సూర్యుని నుంచి గ్రహాల వరుస: బుధుడు, శుక్రుడు, భూమి, అంగారకుడు, బృహస్పతి, శని, ఇంద్రుడు (యురేనస్), వరుణుడు (నెప్ట్యూన్). గ్రహశకలాలు సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే చిన్న రాతి ముక్కలు. వీటిలో ఎక్కువ భాగం అంగారకుడు, బృహస్పతి కక్ష్యల మధ్య ఒక పట్టీ లాగా ఉంటాయి. దీన్ని గ్రహశకలాల పట్టీ (Asteroid belt) అంటారు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) అంగారకుడు– బృహస్పతి. ఈ పట్టీ రాతి గ్రహాలను (బుధుడు నుంచి అంగారకుడు వరకు) వాయు గ్రహాల (బృహస్పతి నుంచి వరుణుడు వరకు) నుంచి వేరు చేస్తుంది.

శుక్రుడు– భూమి (2), శని– ఇంద్రుడు (3), ఇంద్రుడు– వరుణుడు (4) కక్ష్యల మధ్య గ్రహశకలాల పట్టీ లేదు. నెప్ట్యూన్ దాటిన తర్వాత కైపర్ పట్టీ అనే వేరే పట్టీ ఉంటుంది, దాన్ని దీనితో కలపకండి.

గుర్తుంచుకోండి: గ్రహశకలాల పట్టీ = అంగారకుడు, బృహస్పతి మధ్య (4వ, 5వ గ్రహాలు).

ప్రశ్న 122 · 2024 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

ఒక నిర్ధిష్ట ప్రాంతంలో ప్రత్యేకంగా కనిపించే మొక్కలు మరియు జంతు జాతులు

  1. (1)ఎండమిక్ జాతులు
  2. (2)అంతరించిపోయిన జాతులు
  3. (3)అంతరించిపోతున్న జాతులు
  4. (4)ఆక్రమణ జాతులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఎండమిక్ జాతులు

ప్రపంచంలో వేరే ఎక్కడా కనిపించకుండా ఒక ప్రాంతంలో మాత్రమే కనిపించే మొక్కలు, జంతువులను ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఒక ప్రాంతానికే పరిమితమై, అక్కడ మాత్రమే సహజంగా పెరిగే జాతులను ఎండమిక్ జాతులు (స్థానిక జాతులు) అంటారు. ఉదాహరణకు మన రాష్ట్రంలోని శేషాచలం కొండల్లో మాత్రమే కనిపించే ఎర్రచందనం ఒక ఎండమిక్ జాతి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ఎండమిక్ జాతులు.

అంతరించిపోయిన జాతులు (2) భూమి మీద ఇప్పుడు అసలు లేవు, ఉదాహరణ డోడో పక్షి. అంతరించిపోతున్న జాతులు (3) సంఖ్య బాగా తగ్గిపోయి ప్రమాదంలో ఉన్నవి. ఆక్రమణ జాతులు (4) బయటి ప్రాంతం నుంచి వచ్చి, స్థానిక జాతులను దెబ్బతీసే జాతులు, ఉదాహరణ వయ్యారిభామ (పార్థీనియం). ఇవేవీ ‘ఒక ప్రాంతానికే ప్రత్యేకం’ అనే అర్థాన్ని ఇవ్వవు.

గుర్తుంచుకోండి: ఎండమిక్ = ఆ ప్రాంతంలో మాత్రమే.

ప్రశ్న 128 · 2024 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

మన చుట్టూ ఉన్న గాలిలో అధిక మొత్తంలో ఉన్న వాయువు.

  1. (1)నైట్రోజన్
  2. (2)ఆక్సిజన్
  3. (3)కార్బన్ డై ఆక్సైడ్
  4. (4)నీటి ఆవిరి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) నైట్రోజన్

గాలిలో అన్నిటికంటే ఎక్కువ శాతం ఉండే వాయువు ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

పొడి గాలిలో నైట్రోజన్ దాదాపు 78%, ఆక్సిజన్ దాదాపు 21%, ఆర్గాన్ దాదాపు 0.9%, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ దాదాపు 0.04% ఉంటాయి. అంటే గాలిలో ప్రతి 100 భాగాల్లో దాదాపు 78 భాగాలు నైట్రోజనే. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) నైట్రోజన్.

ఇక్కడ చాలామంది మనం పీల్చేది కాబట్టి ఆక్సిజన్ (2) ఎంచుకుంటారు, కానీ అది దాదాపు 21% మాత్రమే. కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ (3) చాలా తక్కువ, దాదాపు 0.04%. నీటి ఆవిరి (4) ప్రాంతాన్ని, వాతావరణాన్ని బట్టి మారుతుంది, కానీ ఎప్పుడూ కొద్ది శాతమే ఉంటుంది.

గుర్తుంచుకోండి: నైట్రోజన్ 78%, ఆక్సిజన్ 21%.

ప్రశ్న 136 · 2024 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

చంద్రుడు ఒకసారి భూమిని చుట్టి రావడానికి తీసుకునే సమయం

  1. (1)25 రోజులు
  2. (2)26 రోజులు
  3. (3)27 రోజులు
  4. (4)28 రోజులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 27 రోజులు

చంద్రుడు భూమి చుట్టూ ఒక పూర్తి ప్రదక్షిణ చేయడానికి ఎన్ని రోజులు పడుతుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

చంద్రుడు భూమి చుట్టూ ఒక చుట్టు తిరగడానికి దాదాపు 27 1/3 రోజులు (సుమారు 27.3 రోజులు) పడుతుంది. చంద్రుడు తన చుట్టూ తాను తిరగడానికి కూడా ఇంచుమించు అంతే సమయం పడుతుంది. అందుకే భూమి నుంచి మనకు చంద్రుడి ఒకే వైపు ఎప్పుడూ కనిపిస్తుంది. ఇచ్చిన ఆప్షన్లలో దీనికి దగ్గరగా ఉన్నది ఆప్షన్ (3) 27 రోజులు.

ఒక అమావాస్య నుంచి మళ్ళీ అమావాస్య వరకు దాదాపు 29 1/2 రోజులు పడుతుంది. ఆ సమయంలో భూమి కూడా సూర్యుడి చుట్టూ కొంత ముందుకు కదలడం వల్ల ఈ అదనపు సమయం వస్తుంది. 28 రోజులు (4) అని కొందరు అనుకుంటారు, కానీ పరిభ్రమణ కాలం 27 రోజులకే దగ్గర. 25 (1), 26 (2) రోజులు సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: భూమి చుట్టూ: దాదాపు 27 రోజులు; అమావాస్య నుంచి అమావాస్య: దాదాపు 29½ రోజులు.

ప్రశ్న 142 · 2024 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

1984లో జరిగిన భోపాల్ గ్యాస్ దుర్ఘటనకు కారణమైన విషవాయువు

  1. (1)కార్బన్ మోనాక్సైడ్
  2. (2)మిథైల్ ఐసోసైనైట్
  3. (3)సల్ఫర్ డై ఆక్సైడ్
  4. (4)మీథేన్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) మిథైల్ ఐసోసైనైట్

1984లో మధ్యప్రదేశ్‌లోని భోపాల్‌లో జరిగిన పారిశ్రామిక ప్రమాదంలో బయటకు వచ్చిన విషవాయువు ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

1984 డిసెంబర్ 2, 3 తేదీల రాత్రి భోపాల్‌లోని యూనియన్ కార్బైడ్ పురుగుమందుల కర్మాగారం నుంచి మిథైల్ ఐసోసైనేట్ (MIC) అనే విషవాయువు లీకైంది. వేలాది మంది చనిపోయారు, లక్షలాది మంది ఆరోగ్యం దెబ్బతింది. ఇది ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద పారిశ్రామిక దుర్ఘటనల్లో ఒకటి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) మిథైల్ ఐసోసైనేట్.

కార్బన్ మోనాక్సైడ్ (1) వాహనాల పొగలో, కట్టెలు సరిగా కాలనప్పుడు వచ్చే విషవాయువు. సల్ఫర్ డై ఆక్సైడ్ (3) బొగ్గు కాల్చినప్పుడు వచ్చి ఆమ్ల వర్షానికి కారణమవుతుంది. మీథేన్ (4) వరి పొలాలు, పశువుల నుంచి వచ్చే గ్రీన్‌హౌస్ వాయువు. ఇవి భోపాల్ దుర్ఘటనకు కారణం కావు.

గుర్తుంచుకోండి: భోపాల్ 1984 = MIC (మిథైల్ ఐసోసైనేట్).

ప్రశ్న 125 · 2024 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

ఇది హరిత గృహ వాయువు కాదు

  1. (1)నీటి ఆవిరి
  2. (2)కార్బన్‌డయాక్సైడ్
  3. (3)నైట్రోజన్
  4. (4)మిథేన్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) నైట్రోజన్

ఇచ్చిన నాలుగింటిలో హరితగృహ వాయువు (Greenhouse gas) కానిది ఏదో గుర్తించమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

భూమి నుంచి వెనక్కి వెళ్లే ఉష్ణాన్ని (పరారుణ కిరణాలను) పీల్చుకుని, వాతావరణాన్ని వెచ్చగా ఉంచే వాయువులను హరితగృహ వాయువులు అంటారు. కార్బన్ డయాక్సైడ్, మిథేన్, నీటి ఆవిరి, నైట్రస్ ఆక్సైడ్, క్లోరోఫ్లోరో కార్బన్లు (CFC) ముఖ్యమైనవి. ఇవి ఎక్కువైతే భూతాపం (Global warming) పెరుగుతుంది.

నైట్రోజన్ (N₂) గాలిలో ఎక్కువగా (సుమారు 78%) ఉన్నా, అది పరారుణ ఉష్ణాన్ని పీల్చుకోదు. కాబట్టి అది హరితగృహ వాయువు కాదు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

నీటి ఆవిరి (1) సహజంగా ఎక్కువ మొత్తంలో ఉండే హరితగృహ వాయువు. కార్బన్ డయాక్సైడ్ (2) ఇంధనాలు మండించడం వల్ల పెరుగుతోంది. మిథేన్ (4) వరి పొలాలు, పశువులు, చెత్త కుప్పల నుంచి వస్తుంది. ఈ మూడూ హరితగృహ వాయువులే, కాబట్టి జవాబు కావు. ఇక్కడ నైట్రస్ ఆక్సైడ్ (N₂O) హరితగృహ వాయువు అని, నైట్రోజన్ (N₂) కాదని తేడా గుర్తుంచుకోండి.

గుర్తుంచుకోండి: నైట్రస్ ఆక్సైడ్ హరితగృహ వాయువు; నైట్రోజన్ కాదు.

ప్రశ్న 130 · 2024 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

జీవావరణ పిరమిడ్లకు సంబంధించి సరియైన వాక్యం

  1. (1)మాంసాహారులు పిరమిడ్ పీఠభాగంలో ఉంటాయి
  2. (2)పిరమిడ్ శిఖరభాగంలో ఎక్కువశక్తి గ్రహించబడుతుంది
  3. (3)పిరమిడ్ శిఖర భాగంలో ఉత్పత్తిదారులు ఉండవు
  4. (4)మాంసాహారులు పిరమిడ్‌లో శక్తిని ఉత్పత్తి చేస్తాయి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పిరమిడ్ శిఖర భాగంలో ఉత్పత్తిదారులు ఉండవు

జీవావరణ పిరమిడ్ (Ecological pyramid) గురించి సరైన వాక్యాన్ని ఎంచుకోమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఆహార గొలుసులోని పోషక స్థాయిలను మెట్లుగా పేర్చితే పిరమిడ్ వస్తుంది. అడుగున (పీఠం) ఉత్పత్తిదారులు అంటే ఆకుపచ్చ మొక్కలు ఉంటాయి; వాటి పైన శాకాహారులు, తర్వాత మాంసాహారులు, శిఖరాన అగ్ర మాంసాహారులు ఉంటాయి. ఒక స్థాయి నుంచి పై స్థాయికి సుమారు 10% శక్తి మాత్రమే చేరుతుంది; మిగతాది వేడిగా, జీవక్రియల్లో ఖర్చవుతుంది.

ఉత్పత్తిదారులు ఎప్పుడూ పీఠంలోనే ఉంటారు, శిఖరంలో ఉండరు. శిఖరంలో ఉండేది పులి, గద్ద వంటి అగ్ర మాంసాహారులు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

(1) తప్పు, పీఠంలో ఉండేది మొక్కలు. (2) తప్పు, శక్తి పైకి వెళ్లే కొద్దీ తగ్గుతుంది; శిఖరంలో అతి తక్కువ శక్తి ఉంటుంది. (4) తప్పు, సూర్యశక్తిని ఆహారశక్తిగా మార్చేది మొక్కలు మాత్రమే; మాంసాహారులు శక్తిని ఉత్పత్తి చేయవు, వినియోగిస్తాయి.

గుర్తుంచుకోండి: పీఠం = ఉత్పత్తిదారులు, ఎక్కువ శక్తి; శిఖరం = అగ్ర మాంసాహారులు, తక్కువ శక్తి.

ప్రశ్న 139 · 2024 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

క్రింది వానిలో ఉపగ్రహాలు లేని గ్రహాలను గుర్తించండి.

  1. (1)బుధుడు - అంగారకుడు
  2. (2)శుక్రుడు - వరుణుడు
  3. (3)బుధుడు - శుక్రుడు
  4. (4)వరుణుడు - అంగారకుడు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) బుధుడు - శుక్రుడు

సహజ ఉపగ్రహాలు (చందమామలు) ఒక్కటి కూడా లేని రెండు గ్రహాలు ఏవో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఒక గ్రహం చుట్టూ తిరిగే సహజ ఖగోళ వస్తువును ఉపగ్రహం (Satellite) అంటారు. భూమికి చంద్రుడు ఒక్కడే ఉపగ్రహం. అంగారకుడికి ఫోబోస్, డీమోస్ అనే రెండు చిన్న ఉపగ్రహాలు ఉన్నాయి. వరుణుడికి (యురేనస్) చాలా ఉపగ్రహాలు ఉన్నాయి. సౌర కుటుంబంలో సూర్యుడికి దగ్గరగా ఉన్న బుధుడు, శుక్రుడు అనే రెండు గ్రహాలకు మాత్రం ఒక్క ఉపగ్రహం కూడా లేదు.

కాబట్టి ఉపగ్రహాలు లేని గ్రహాలు బుధుడు, శుక్రుడు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

(1), (4) లో అంగారకుడు ఉన్నాడు; దానికి రెండు ఉపగ్రహాలు ఉన్నాయి. (2), (4) లో వరుణుడు ఉన్నాడు; దానికి ఎన్నో ఉపగ్రహాలు ఉన్నాయి. అందుకే ఆ మూడూ తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: ఉపగ్రహాలు లేనివి: సూర్యుడికి దగ్గరగా ఉన్న బుధుడు, శుక్రుడు.

ప్రశ్న 128 · 2022 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

ఉర్సామేజర్ అనునది

  1. (1)ఉపగ్రహం
  2. (2)నక్షత్రరాశి
  3. (3)తోకచుక్క
  4. (4)గ్రహశకలం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) నక్షత్రరాశి

ఉర్సా మేజర్ (Ursa Major) అంటే ఏ రకమైన ఖగోళ వస్తువో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఆకాశంలో కొన్ని నక్షత్రాలు కలిసి ఒక ఆకారంలా కనిపిస్తాయి. ఇలాంటి నక్షత్రాల గుంపును నక్షత్రరాశి (Constellation) అంటారు. ఉర్సా మేజర్ అంటే "పెద్ద ఎలుగుబంటి" (Great Bear). ఉత్తర దిక్కు ఆకాశంలో కనిపిస్తుంది. దీనిలోని ఏడు ప్రకాశవంతమైన నక్షత్రాలను మనం సప్తర్షి మండలం అంటాం. దీని సహాయంతో ధ్రువ నక్షత్రాన్ని గుర్తించవచ్చు.

కాబట్టి ఉర్సా మేజర్ ఆప్షన్ (2) నక్షత్రరాశి.

ఉపగ్రహం ఒక గ్రహం చుట్టూ తిరుగుతుంది, ఉదాహరణకు చంద్రుడు. ఉల్కాభం (Meteoroid) అంతరిక్షంలో తిరిగే చిన్న రాతి ముక్క; తెలుగు ప్రశ్నపత్రంలో దీనికి తోకచుక్క అని ముద్రించారు. గ్రహశకలాలు (Asteroids) ఎక్కువగా అంగారకుడు, బృహస్పతి మధ్య సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే రాతి శకలాలు. ఇవేవీ నక్షత్రాల గుంపు కావు.

గుర్తుంచుకోండి: ఉర్సా మేజర్ = పెద్ద ఎలుగుబంటి; సప్తర్షి మండలం దీనిలో భాగం.

ప్రశ్న 132 · 2022 · Paper 1B ·పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) ·భూమి, అంతరిక్షం, వాతావరణం, పర్యావరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

ఒక దేశం లేదా ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రాంతానికి పరిమితమై ఉండే వృక్ష, జంతు జాతులు

  1. (1)ఆపదలో ఉన్న జాతులు
  2. (2)విదేశీయ ఆక్రమణ జాతులు
  3. (3)దుర్బలమైన జాతులు
  4. (4)ఎండమిక్ జాతులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఎండమిక్ జాతులు

ఒక దేశంలో లేదా ఒక ప్రాంతంలో మాత్రమే కనిపించే, ప్రపంచంలో ఇంకెక్కడా సహజంగా కనిపించని మొక్కలను, జంతువులను ఏమంటారని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఇలాంటి జాతులను స్థానిక/ఎండమిక్ జాతులు (Endemic Species) అంటారు. ఉదాహరణకు సింహవాలం కోతి (Lion-tailed Macaque) పశ్చిమ కనుమల్లో మాత్రమే కనిపిస్తుంది. కంగారూ సహజంగా ఆస్ట్రేలియాలో మాత్రమే ఉంటుంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) ఎండమిక్ జాతులు.

ఆపదలో ఉన్న జాతులు (Endangered) అంటే అంతరించిపోయే ప్రమాదంలో ఉన్నవి; అవి ఎక్కడైనా ఉండవచ్చు. విదేశీయ ఆక్రమణ జాతులు (Alien/Invasive) బయటి ప్రాంతం నుంచి వచ్చి స్థానిక జాతులను దెబ్బతీస్తాయి, ఉదాహరణకు వయ్యారిభామ (Parthenium). దుర్బలమైన జాతులు (Vulnerable) త్వరలో ఆపదలో పడే అవకాశం ఉన్నవి. ఈ మూడూ "ఒకే ప్రాంతానికి పరిమితం" అనే అర్థం ఇవ్వవు.

గుర్తుంచుకోండి: ఎండమిక్ = ఆ ప్రాంతంలో మాత్రమే.