AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "బోధనోపకరణాలు, వనరులు" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 5 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.
కింది వాటిని జతపరచగా
i) విజ్ఞాన శాస్త్ర వస్తు ప్రదర్శనశాల a) మొక్కలను సేకరించి, ఎండబెట్టి, భద్రపరిచే ఆల్బమ్.
ii) నక్షత్రశాల b) వివిధ వస్తువులను సేకరించి, భద్రపరిచి, ప్రదర్శించే ప్రదేశం.
iii) అక్వేరియం c) ఖగోళ శాస్త్ర విషయాలను ప్రదర్శించే భవనం.
iv) హెర్బేరియం d) నీటి మొక్కలను, జలచరాలను పెంచడానికి వాడే గాజుతొట్టి.
(1)i-b ii-c iii-d iv-a
(2)i-c ii-d iii-a iv-b
(3)i-d ii-a iii-c iv-b
(4)i-b ii-a iii-d iv-c
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) i-b ii-c iii-d iv-a
నాలుగు విజ్ఞాన శాస్త్ర అభ్యసన వనరులను వాటి వివరణలతో జతపరచమని ప్రశ్న అడుగుతోంది. సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) i-b ii-c iii-d iv-a.
విజ్ఞాన శాస్త్ర వస్తు ప్రదర్శనశాల (Science Museum) లో వస్తువులను సేకరించి, భద్రపరిచి, ప్రదర్శిస్తారు (i-b). నక్షత్రశాల (Planetarium) లో గుమ్మటం ఆకారపు తెరపై నక్షత్రాలు, గ్రహాలు చూపిస్తారు, ఇది ఖగోళ శాస్త్ర విషయాలను ప్రదర్శించే భవనం (ii-c).
అక్వేరియం (Aquarium) అనేది నీటి మొక్కలను, చేపల వంటి జలచరాలను పెంచే గాజు తొట్టి (iii-d). హెర్బేరియం (Herbarium) లో మొక్కలు, ఆకులను సేకరించి, ఎండబెట్టి, కాగితాలపై అతికించి ఆల్బమ్గా భద్రపరుస్తారు (iv-a).
(2), (3) లో మ్యూజియం, నక్షత్రశాల జతలు తప్పు. (4) లో నక్షత్రశాలను హెర్బేరియం వివరణతో, హెర్బేరియంను ఖగోళ భవనంతో జతచేశారు. కాబట్టి ఈ మూడూ తప్పు.
ఎడ్గార్ డేల్ బోధనోపకరణాలను (అనుభవాలను) ఏ ఆకారంలో అమర్చి చూపించాడో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అమెరికా విద్యావేత్త ఎడ్గార్ డేల్ విద్యార్థులు పొందే అభ్యసన అనుభవాలను ప్రత్యక్షం నుంచి పరోక్షం వరకు ఒక వరుసలో అమర్చాడు. దీన్ని 'అనుభవ శంఖువు' (Cone of Experience) అంటారు. శంఖువు అడుగున అత్యంత ప్రత్యక్ష, ఉద్దేశపూర్వక అనుభవాలు ఉంటాయి. పైకి వెళ్లేకొద్దీ నమూనాలు, ప్రదర్శనలు, క్షేత్ర పర్యటనలు, చలనచిత్రాలు, చిత్రాలు, చివరగా శిఖరంలో మౌఖిక చిహ్నాలు (మాటలు) ఉంటాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) శంఖాకారం.
వృత్తాకారం (1), చతురస్రాకారం (2), దీర్ఘ చతురస్రాకారం (3) లో డేల్ వర్గీకరణ లేదు. శంఖువు ఆకారం ఎంచుకోవడానికి కారణం: అడుగున విశాలమైన ప్రత్యక్ష అనుభవాలు ఉంటాయి, పైకి వెళ్లేకొద్దీ అనుభవాలు అమూర్తంగా (Abstract) మారుతాయి.
గుర్తుంచుకోండి: ఎడ్గార్ డేల్ = అనుభవ శంఖువు; అడుగు ప్రత్యక్షం, శిఖరం మాటలు.
ఎడ్గార్ డేల్ అనుభవపు శంఖు ప్రకారం దీని ద్వారా అత్యధిక అభ్యసన జరుగుతుంది.
(1)ప్రత్యక్ష ప్రయోగాత్మక అనుభవాలు
(2)ఊహాజనిత అనుభవాలు
(3)శాబ్ధిక సంజ్ఞలు
(4)దృశ్య సంజ్ఞలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ప్రత్యక్ష ప్రయోగాత్మక అనుభవాలు
ఎడ్గార్ డేల్ అనుభవ శంఖువు ప్రకారం పిల్లలు ఏ రకమైన అనుభవం ద్వారా ఎక్కువగా నేర్చుకుంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఎడ్గార్ డేల్ అభ్యసన అనుభవాలను ఒక శంఖువు ఆకారంలో అమర్చాడు. శంఖువు అడుగున, అంటే అన్నిటికంటే విశాలమైన భాగంలో ప్రత్యక్ష, ఉద్దేశపూర్వక అనుభవాలు (Direct Purposeful Experiences) ఉంటాయి. పిల్లవాడు స్వయంగా చూసి, తాకి, చేసి నేర్చుకునేది ఎక్కువ కాలం గుర్తుంటుంది. శంఖువు పైకి వెళ్లే కొద్దీ అనుభవం అమూర్తంగా మారుతుంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ప్రత్యక్ష ప్రయోగాత్మక అనుభవాలు.
ఊహాజనిత అనుభవాలు (2) నాటకీకరణ వంటివి, ప్రత్యక్ష అనుభవం కంటే పై స్థాయిలో ఉంటాయి. దృశ్య సంజ్ఞలు (4) చిత్రపటాలు, గ్రాఫ్ల వంటివి, ఇంకా పైన ఉంటాయి. శాబ్ధిక సంజ్ఞలు (3) శంఖువు శిఖరం మీద ఉంటాయి, ఇవి అత్యంత అమూర్తం, వీటి ద్వారా అభ్యసన అతి తక్కువ.
గుర్తుంచుకోండి: శంఖువు అడుగు = ప్రత్యక్ష అనుభవం; శిఖరం = శాబ్ధిక సంజ్ఞలు.
కార్డుబోర్డు లేదా చెక్కబోర్డు మీద ఖచ్చితమైన దూరంలో రంధ్రాలుండే బోధనోపకరణం
(1)హుక్ మరియు లూప్ బోర్డు
(2)పెగ్ బోర్డు
(3)వైట్బోర్డు
(4)అయస్కాంత బోర్డు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) పెగ్ బోర్డు
కార్డుబోర్డు లేదా చెక్క పలక మీద సమాన దూరాల్లో రంధ్రాలు ఉండే బోధనోపకరణం (TLM) ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పెగ్ బోర్డు (Peg board) లో కచ్చితమైన దూరాల్లో వరుసగా రంధ్రాలు ఉంటాయి. ఆ రంధ్రాల్లో చిన్న మేకులు లేదా పెగ్లు గుచ్చి చార్టులు, చిత్రాలు, వస్తువులు, హుక్కులు తగిలించి ప్రదర్శించవచ్చు. ఆకారాలు, లెక్కింపు నేర్పడానికి, పిల్లల చేతి వేళ్ల నైపుణ్యాల కోసం కూడా దీన్ని వాడతారు.
ప్రశ్నలో చెప్పిన లక్షణం ‘రంధ్రాలు ఉండే బోర్డు’ పెగ్ బోర్డుకే సరిపోతుంది. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
హుక్-లూప్ బోర్డు (1) వెల్క్రో లాంటి గుడ్డ బోర్డు; దానికి అతుక్కునే పట్టీలు ఉన్న బొమ్మలు తగిలిస్తారు, రంధ్రాలు ఉండవు. వైట్బోర్డు (3) మార్కర్తో రాసే నున్నని బోర్డు. అయస్కాంత బోర్డు (4) ఇనుప ఉపరితలం ఉన్న బోర్డు; అయస్కాంతాలతో బొమ్మలు అంటిస్తారు. వీటిలో దేనికీ రంధ్రాలు ఉండవు.
ప్రాథమిక, ప్రాథమికోన్నత మరియు సెకండరీ విద్యార్థులకు ఎడ్గర్డేల్ అనుభవ శంఖు ఆకృతిలో ఐదవ స్థానం
(1)నాటకీకరణ
(2)ప్రత్యక్ష అనుభవాలు
(3)ప్రదర్శనలు / పర్యటనలు
(4)మాదిరి పాఠాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ప్రదర్శనలు / పర్యటనలు
ఎడ్గర్ డేల్ అనుభవ శంఖువులో (Cone of Experience) ఐదో స్థానంలో ఉన్న అనుభవం ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఎడ్గర్ డేల్ అభ్యసన అనుభవాలను శంఖు ఆకారంలో అమర్చాడు. అడుగున ఎక్కువ మూర్తమైన (Concrete) అనుభవాలు, పైకి వెళ్లే కొద్దీ అమూర్తమైన (Abstract) అనుభవాలు ఉంటాయి. అడుగు నుంచి వరుస: 1. ప్రత్యక్ష, ఉద్దేశపూర్వక అనుభవాలు 2. కల్పిత అనుభవాలు (నమూనాలు) 3. నాటకీకరణ 4. నిరూపణలు (Demonstrations) 5. క్షేత్ర పర్యటనలు (Field Trips) 6. ప్రదర్శనశాలలు (Exhibits) 7. టెలివిజన్ 8. చలనచిత్రాలు 9. రికార్డింగులు, రేడియో, నిశ్చల చిత్రాలు 10. దృశ్య సంకేతాలు 11. మౌఖిక సంకేతాలు.
ఐదో స్థానం క్షేత్ర పర్యటనలు. ఆప్షన్లలో పర్యటనలను చూపించింది ఆప్షన్ (3) ప్రదర్శనలు / పర్యటనలు, కాబట్టి ఇదే సరైన జవాబు.
ప్రత్యక్ష అనుభవాలు మొదటి స్థానం (అడుగు), నాటకీకరణ మూడో స్థానం. మాదిరి పాఠాలు శంఖువులో ఒక స్థాయి కాదు; ఉపాధ్యాయుడు చేసి చూపించే నిరూపణలు నాలుగో స్థానంలో ఉంటాయి.
గుర్తుంచుకోండి: డేల్ శంఖు అడుగు నుంచి: ప్రత్యక్ష, కల్పిత, నాటకీకరణ, నిరూపణ, పర్యటన...