ఈ శ్రేణిలో బేసి సంఖ్యలకు ఘనాలు కలుపుతున్నారు, సరి సంఖ్యలకు వర్గాలు తీసేస్తున్నారు. మొత్తం విలువ కనుక్కోవాలి. పదాలను రెండు గుంపులుగా విడదీస్తే లెక్క తేలిక అవుతుంది.
ఇప్పుడు ఘనాల మొత్తం నుంచి వర్గాల మొత్తం తీసేస్తే 1225 − 220 = 1005. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 1005.
(2) 1105, (4) 1150 అనేవి అంకెలు తారుమారు చేసి పెట్టిన సంఖ్యలు. తీసివేతలో పొరపాటు చేసిన వాళ్లు వీటిని ఎంచుకుంటారు. (3) 1500 కూడా లెక్కతో సరిపోదు. గుంపులుగా విడదీసి కూడితే తప్పు జరగదు.
గుర్తుంచుకోండి: బేసి పదాలను ఒక గుంపుగా, సరి పదాలను ఇంకో గుంపుగా కూడి చివర్లో తీసేయండి.
13, 17, 19 అనే మూడు సంఖ్యల కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం (L.C.M.) అడుగుతున్నారు. అంటే మూడింటితోనూ నిశ్శేషంగా భాగించబడే అతి చిన్న సంఖ్య.
ఈ మూడూ ప్రధాన సంఖ్యలు (Prime numbers). వేర్వేరు ప్రధాన సంఖ్యలకు ఉమ్మడి కారణాంకం 1 తప్ప మరేదీ ఉండదు. కాబట్టి వాటి క.సా.గు. అంటే వాటి లబ్ధమే.
లెక్క: 13 × 17 = 221, 221 × 19 = 4199. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 4199.
(1) 221 అనేది 13 × 17 మాత్రమే, ఇది 19తో భాగించబడదు. (3) 247 అనేది 13 × 19 మాత్రమే, ఇది 17తో భాగించబడదు. (4) 3899 కూడా ఈ మూడింటి గుణిజం కాదు. మూడు సంఖ్యలనూ గుణించడం మర్చిపోతే ఇలాంటి తప్పులు జరుగుతాయి.
గుర్తుంచుకోండి: వేర్వేరు ప్రధాన సంఖ్యల క.సా.గు. = వాటి లబ్ధం.
8, 6, 9, 4, 2 అంకెలను ఉపయోగిస్తూ వ్రాయగలిగే 5 అంకెల గరిష్ఠ సంఖ్య మరియు 8 యొక్క గుణిజం
(1)98642
(2)89624
(3)96824
(4)98624
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 98624
8, 6, 9, 4, 2 అంకెలను ఒక్కోసారి మాత్రమే వాడి రాయగల 5 అంకెల సంఖ్యల్లో 8తో భాగించబడే అతి పెద్ద సంఖ్య కావాలి.
8 భాజనీయతా నియమం: ఒక సంఖ్యలోని చివరి మూడు అంకెలతో ఏర్పడే సంఖ్య 8తో భాగించబడితే, ఆ మొత్తం సంఖ్య 8తో భాగించబడుతుంది. సంఖ్య పెద్దదిగా ఉండాలంటే ముందు స్థానాల్లో పెద్ద అంకెలు ఉండాలి.
అతి పెద్ద అమరిక 98642. దాని చివరి మూడు అంకెలు 642, 642 ÷ 8 = 80 శేషం 2, కాబట్టి ఇది కుదరదు. తర్వాతి పెద్ద అమరిక 98624. దాని చివరి మూడు అంకెలు 624, 624 ÷ 8 = 78, శేషం సున్నా. కాబట్టి 98624 ÷ 8 = 12328. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 98624.
ఇక్కడ చాలామంది (1) 98642 ఎంచుకుంటారు, ఎందుకంటే అది అతి పెద్దది. కానీ అది 8 గుణిజం కాదు. (2) 89624, (3) 96824 రెండూ 8 గుణిజాలే, కానీ 98624 కంటే చిన్నవి.
గుర్తుంచుకోండి: 8 భాజనీయత కోసం చివరి మూడు అంకెలను మాత్రమే చూడండి.
ఒక పుస్తకాల కట్టలో 20 మి.మీ. మందం గల 5 పుస్తకాలు, 0.016 మి.మీ. మందం గల 5 పేపర్లు కలవు. అయిన ఆ పుస్తకాల కట్ట యొక్క మొత్తం మందం (మి.మీలో)
(1)1.0008 × 10²
(2)10.008 × 10²
(3)100.08 × 10²
(4)1.0008 × 10⁻²
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) 1.0008 × 10²
కట్టలోని పుస్తకాల మందం, పేపర్ల మందం కలిపి మొత్తం మందం కనుక్కోవాలి. జవాబును ప్రామాణిక రూపంలో (Standard form) ఇచ్చారు.
ప్రామాణిక రూపం అంటే k × 10ⁿ, ఇక్కడ 1 ≤ k < 10. దశాంశ బిందువును ఎడమ వైపు ఎన్ని స్థానాలు జరిపితే 10 ఘాతం అంత పెరుగుతుంది.
పుస్తకాల మందం = 5 × 20 = 100 మి.మీ. పేపర్ల మందం = 5 × 0.016 = 0.08 మి.మీ. మొత్తం = 100 + 0.08 = 100.08 మి.మీ. దశాంశ బిందువును రెండు స్థానాలు ఎడమకు జరిపితే 100.08 = 1.0008 × 10². సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).
(2) 10.008 × 10² = 1000.8, (3) 100.08 × 10² = 10008. ఇవి పది రెట్లు, వంద రెట్లు ఎక్కువ. (4) 1.0008 × 10⁻² = 0.010008, ఇది చాలా తక్కువ. ఘాతం గుర్తు, విలువ రెండూ చూడాలి.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రామాణిక రూపంలో దశాంశానికి ముందు ఒకే ఒక సున్నా కాని అంకె ఉండాలి.
నాలుగు అంకెలతో రాయగలిగే సంఖ్యలన్నింటిలో అతి పెద్దది ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
గరిష్ట సంఖ్య కావాలంటే ప్రతి స్థానంలో అతి పెద్ద అంకె అయిన 9 ఉండాలి. వేలు, వందలు, పదులు, ఒకట్ల స్థానాలు నాలుగింటిలోనూ 9 పెడితే 9999 వస్తుంది. దీనికి 1 కలిపితే 10000 అవుతుంది, అది ఐదు అంకెల కనిష్ట సంఖ్య. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 9999.
9000, 9009 లో వందలు, పదుల స్థానాల్లో 0 ఉంది, కాబట్టి అవి గరిష్టం కావు. 8999 లో వేల స్థానంలో 8 ఉంది, 9 కాదు. అందుకే (1), (2), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: n అంకెల గరిష్ట సంఖ్య = n సార్లు 9; దానికి 1 కలిపితే (n+1) అంకెల కనిష్ట సంఖ్య.
ఇచ్చిన సంఖ్యల్లో 2 తోనూ, 5 తోనూ ఒకేసారి నిశ్శేషంగా భాగమయ్యే సంఖ్యను గుర్తించాలి.
భాజ్యతా నియమాలు: ఒకట్ల స్థానంలో 0, 2, 4, 6, 8 ఉంటే 2 తో భాగమవుతుంది. ఒకట్ల స్థానంలో 0 లేదా 5 ఉంటే 5 తో భాగమవుతుంది. రెండూ ఒకేసారి జరగాలంటే ఒకట్ల అంకె 0 కావాలి. అంటే ఆ సంఖ్య 10 తో భాగమవుతుంది.
480 ఒకట్ల అంకె 0. 480 ÷ 2 = 240, 480 ÷ 5 = 96. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 480.
376 సరి సంఖ్య కాబట్టి 2 తో భాగమవుతుంది, కానీ చివర 6 ఉంది కాబట్టి 5 తో కాదు. 275, 315 చివర 5 ఉంది కాబట్టి 5 తో భాగమవుతాయి, కానీ బేసి సంఖ్యలు కాబట్టి 2 తో కావు. అందుకే (1), (3), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: 2 తో, 5 తో రెండింటితో భాగమవ్వాలంటే ఒకట్ల స్థానంలో 0 ఉండాలి.
క్రింది అమరికను గమనించి x విలువ కనుగొనుము
1 + 3 = 4 = 2²
3 + 6 = 9 = 3²
6 + 10 = 16 = 4²
10 + x = 25 = 5²
అయిన x = ______
(1)5
(2)10
(3)15
(4)25
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 15
ఇచ్చిన అమరికలో ఏ నియమం దాగి ఉందో గుర్తించి x విలువ కనుక్కోవాలి.
ఇక్కడ వాడిన సంఖ్యలు 1, 3, 6, 10, ... త్రిభుజ సంఖ్యలు (Triangular numbers). ఇవి 1, 1+2, 1+2+3, 1+2+3+4, ... గా ఏర్పడతాయి. వరుసగా ఉన్న రెండు త్రిభుజ సంఖ్యల మొత్తం ఎప్పుడూ ఒక వర్గ సంఖ్య అవుతుంది. ప్రతి వరుసలో రెండో సంఖ్య, తర్వాతి వరుసలో మొదటి సంఖ్యగా వస్తుంది.
10 తర్వాతి త్రిభుజ సంఖ్య 1+2+3+4+5 = 15. సరిచూస్తే 10 + 15 = 25 = 5². లేదా నేరుగా x = 25 − 10 = 15. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 15.
x = 5 అయితే 10 + 5 = 15, x = 10 అయితే 20, x = 25 అయితే 35. ఇవేవీ 25 కావు. అందుకే (1), (2), (4) తప్పు. ఇక్కడ చాలామంది 25 ను చూసి (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ 25 అనేది మొత్తం, x కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: వరుస త్రిభుజ సంఖ్యల మొత్తం = వర్గ సంఖ్య.
243 ను ఏ కనిష్ట సంఖ్యచే గుణించిన పరిపూర్ణ ఘన సంఖ్య అగును
(1)2
(2)3
(3)4
(4)5
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 3
243 ను ఏ అతి చిన్న సంఖ్యతో గుణిస్తే అది పరిపూర్ణ ఘనం (Perfect cube) అవుతుందో కనుక్కోవాలి.
ఒక సంఖ్య పరిపూర్ణ ఘనం కావాలంటే దాని ప్రధాన కారణాంకాల లబ్ధంలో ప్రతి ప్రధాన సంఖ్య ఘాతం 3 కి గుణిజం కావాలి. అంటే కారణాంకాలను మూడేసి చొప్పున జట్లుగా చేయగలగాలి.
243 = 3 × 3 × 3 × 3 × 3 = 3⁵. మూడు 3 లు ఒక జట్టు అవుతాయి, ఇంకా రెండు 3 లు మిగిలాయి. ఆ జట్టు పూర్తి కావాలంటే మరో 3 కావాలి. 243 × 3 = 729 = 3⁶ = 9³. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 3.
243 × 2 = 486, 243 × 4 = 972, 243 × 5 = 1215. వీటిలో కొత్త ప్రధాన కారణాంకాలు (2 లేదా 5) ఒక్కసారే వస్తాయి, 3 జట్టు కూడా పూర్తి కాదు. కాబట్టి ఇవి ఘనాలు కావు. అందుకే (1), (3), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: ఘనం కావాలంటే ప్రతి ప్రధాన కారణాంకం ఘాతం 3, 6, 9, ... కావాలి.
పూర్ణ సంఖ్యల (Integers) కూడిక, తీసివేత లెక్క ఇది. గుర్తులను జాగ్రత్తగా మార్చడమే ఇక్కడ ముఖ్యం.
నియమం: ఒక రుణ సంఖ్యను తీసివేయడం అంటే దాని ధన సంఖ్యను కలపడం, అంటే − (−a) = + a. ధన సంఖ్యకు రుణ సంఖ్యను కలపడం అంటే తీసివేయడం, అంటే + (−a) = − a.
ఇచ్చిన లెక్క = −21 + 10 + 31 + 7 − 90. ధన సంఖ్యల మొత్తం 10 + 31 + 7 = 48. రుణ సంఖ్యల మొత్తం −21 − 90 = −111. 48 − 111 = −63. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) −63.
పేపర్లో (1), (4) రెండూ −56 గానే ముద్రించారు. −(−7) ను −7 గా తప్పుగా తీసుకుంటే −77, −(−10) ను −10 గా తీసుకుంటే −83 లాంటి జవాబులు వస్తాయి. −56, −72 ఈ లెక్కకు సరిపోవు. అందుకే (1), (3), (4) తప్పు.
పెద్ద సంఖ్య 3430000 ను ప్రామాణిక రూపం (Standard form / Scientific notation) లో రాయాలి.
ప్రామాణిక రూపం k × 10ⁿ. ఇక్కడ k విలువ 1 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ, 10 కంటే తక్కువ ఉండాలి (1 ≤ k < 10), n ఒక పూర్ణ సంఖ్య.
3430000 లో దశాంశ బిందువును ఎడమ వైపు 6 స్థానాలు జరిపితే 3.43 వస్తుంది. కాబట్టి 3430000 = 3.43 × 10⁶. సరిచూస్తే 3.43 × 1000000 = 3430000. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 3.43× 10⁶.
3.43 × 10⁴ = 34300 మాత్రమే, విలువే తప్పు. 0.343 × 10⁶, 343.0 × 10⁴ విలువలు సరైనవే అయినా k విలువ 1 ≤ k < 10 నియమాన్ని పాటించవు, కాబట్టి ప్రామాణిక రూపం కావు. అందుకే (2), (3), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రామాణిక రూపంలో దశాంశ బిందువు ముందు ఒకే ఒక శూన్యేతర అంకె.
మూడంకెల అతిపెద్ద సంఖ్య, రెండంకెల అతి పెద్ద సంఖ్యల మొత్తం
(1)1100
(2)1098
(3)1198
(4)1298
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 1098
ఈ ప్రశ్నలో మూడంకెల సంఖ్యల్లో అన్నిటికంటే పెద్దది, రెండంకెల సంఖ్యల్లో అన్నిటికంటే పెద్దది కనుక్కొని, ఆ రెండిటినీ కలపాలి.
ఏ స్థానంలోనైనా ఉండగలిగే అతిపెద్ద అంకె 9. కాబట్టి అన్ని స్థానాల్లోనూ 9 ఉంచితే ఆ అంకెల సంఖ్యలో అతిపెద్ద సంఖ్య వస్తుంది. మూడంకెల అతిపెద్ద సంఖ్య 999, రెండంకెల అతిపెద్ద సంఖ్య 99.
మొత్తం = 999 + 99 = 1098. సులువుగా చేయాలంటే 999 ని 1000 − 1 గా, 99 ని 100 − 1 గా రాసుకోండి: 1000 + 100 − 2 = 1098. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 1098.
ఆప్షన్ (1) 1100 అంటే 1000 + 100; ఒక్కో సంఖ్య నుంచి 1 తీసేయడం మరిచిపోతే ఈ తప్పు వస్తుంది. ఆప్షన్ (3) 1198, ఆప్షన్ (4) 1298 కూడికలో వచ్చే స్థాన విలువ పొరపాట్లు.
గుర్తుంచుకోండి: n అంకెల అతిపెద్ద సంఖ్య = 10ⁿ − 1 (999 = 1000 − 1).
ఇక్కడ 64 ఘనమూలాన్ని, 8 ఘనమూలాన్ని కనుక్కొని వాటిని గుణించాలి. ఈ ప్రశ్న పేపర్లో ఆంగ్లంలో, తెలుగులో ఒకే గణిత రూపంలో ఉంది.
ఒక సంఖ్య ఘనమూలం (Cube Root) అంటే ఏ సంఖ్యను మూడుసార్లు గుణిస్తే ఇచ్చిన సంఖ్య వస్తుందో ఆ సంఖ్య. 4 × 4 × 4 = 64 కాబట్టి ∛64 = 4. 2 × 2 × 2 = 8 కాబట్టి ∛8 = 2.
∛64 × ∛8 = 4 × 2 = 8. మరో పద్ధతి: ∛64 × ∛8 = ∛(64 × 8) = ∛512 = 8, ఎందుకంటే 8 × 8 × 8 = 512. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 8.
ఆప్షన్ (2) 6 అనేది 4 + 2 (గుణించకుండా కూడితే వస్తుంది). ఆప్షన్ (1) 9, ఆప్షన్ (3) 10 లకు ఎలాంటి లెక్క ఆధారం లేదు; ఘనమూలాలను వర్గమూలాలుగా పొరబడితే ఇలాంటి జవాబులు వస్తాయి.
గుర్తుంచుకోండి: 1 నుంచి 10 వరకు ఘనాలు (1, 8, 27, 64, 125, ..., 1000) నోటికి వస్తే ఇలాంటి ప్రశ్నలు క్షణాల్లో అవుతాయి.
నారింజ పండ్ల బుట్టలో 5/7 భాగం జావేద్కు ఇవ్వగా బుట్టలో మిగిలిన భాగం
(1)4/7
(2)3/7
(3)2/7
(4)1/7
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 2/7
బుట్ట మొత్తం నుంచి 5/7 భాగం ఇచ్చేశారు. బుట్టలో ఇంకా ఎంత భాగం మిగిలిందో కనుక్కోవాలి.
మొత్తం బుట్టను 1 గా తీసుకుంటాం. 1 = 7/7. మిగిలిన భాగం = మొత్తం − ఇచ్చిన భాగం. హారాలు ఒకటే అయితే లవాలను మాత్రమే తీసివేస్తాం.
మిగిలినది = 1 − 5/7 = 7/7 − 5/7 = 2/7. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 2/7.
ఆప్షన్ (1) 4/7, ఆప్షన్ (2) 3/7 అంటే ఇచ్చిన భాగం 3/7 లేదా 4/7 అవుతుంది, 5/7 కాదు. ఆప్షన్ (4) 1/7 అంటే 6/7 భాగం ఇచ్చినట్టు. ఇచ్చిన భాగం, మిగిలిన భాగం కలిపితే 7/7 రావాలి: 5/7 + 2/7 = 7/7.
ఆప్షన్ (1) 16, ఆప్షన్ (3) 4² (ఇది కూడా 16) అంటే భాగించడానికి బదులు గుణించినట్టు లేదా (1/4)⁻² విలువను మాత్రమే రాసినట్టు. ఆప్షన్ (4) (1/3)² = 1/9; రుణ ఘాతాన్ని సరిగా మార్చకపోతే ఇలాంటి జవాబు వస్తుంది.
గుర్తుంచుకోండి: రుణ ఘాతం కనిపిస్తే ముందు భిన్నాన్ని తిరగేయండి: (1/a)⁻ⁿ = aⁿ.
శూన్యేతర పూర్ణాంకము మరియు దాని పరపదము యొక్క లబ్ధం ఎల్లప్పుడు
(1)ఒక సరిసంఖ్య
(2)ఒక బేసిసంఖ్య
(3)ఒక ప్రధానసంఖ్య
(4)ఒక సంయుక్తసంఖ్య
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ఒక సరిసంఖ్య
సున్నా కాని పూర్ణాంకం n, దాని తర్వాతి సంఖ్య (పరపదం) n + 1 ల లబ్ధం n(n + 1) ఎప్పుడూ ఏ రకం సంఖ్య అవుతుందో అడిగారు.
వరుసగా వచ్చే రెండు సంఖ్యలలో ఒకటి తప్పకుండా సరిసంఖ్య ఉంటుంది. n సరి అయితే n సరి; n బేసి అయితే n + 1 సరి. ఒక కారణాంకం సరిసంఖ్య అయితే లబ్ధం కూడా సరిసంఖ్యే.
ఉదాహరణలు: 1 × 2 = 2, 2 × 3 = 6, 3 × 4 = 12, 4 × 5 = 20. అన్నీ సరిసంఖ్యలే. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ఒక సరిసంఖ్య.
లబ్ధంలో 2 కారణాంకం ఉంటుంది, కాబట్టి బేసిసంఖ్య (2) రాదు. 2 × 3 = 6 ప్రధానసంఖ్య కాదు, అందుకే (3) తప్పు. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ 1 × 2 = 2 ప్రధానసంఖ్య, సంయుక్తసంఖ్య కాదు. 'ఎల్లప్పుడూ' నిజమయ్యేది సరిసంఖ్య మాత్రమే.
గుర్తుంచుకోండి: వరుస సంఖ్యల్లో ఒకటి తప్పక సరిసంఖ్య, కాబట్టి n(n + 1) ఎప్పుడూ సరి.
11చే భాగించబడాలంటే 70169305కు కలపవలసిన కనిష్ఠ సంఖ్య
(1)3
(2)4
(3)5
(4)6
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) 3
70169305 కు అతి చిన్న ఏ సంఖ్య కలిపితే మొత్తం 11 తో నిశ్శేషంగా భాగించబడుతుందో కనుక్కోవాలి.
11 భాజ్యతా నియమం: కుడి నుంచి బేసి స్థానాల అంకెల మొత్తానికీ, సరి స్థానాల అంకెల మొత్తానికీ తేడా 0 గానీ 11 గుణిజం గానీ అయితే ఆ సంఖ్య 11 తో భాగించబడుతుంది.
70169305 లో కుడి నుంచి బేసి స్థానాల అంకెలు 5, 3, 6, 0; మొత్తం 14. సరి స్థానాల అంకెలు 0, 9, 1, 7; మొత్తం 17. తేడా 17 − 14 = 3. ఒకట్ల స్థానం బేసి స్థానం, కాబట్టి 3 కలిపితే బేసి మొత్తం 17 అయి తేడా 0 అవుతుంది. నేరుగా భాగిస్తే 70169305 ÷ 11 కు శేషం 8; 11 − 8 = 3. 70169308 = 11 × 6379028. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 3.
4 కలిపితే శేషం 1, 5 కలిపితే శేషం 2, 6 కలిపితే శేషం 3 వస్తాయి. కాబట్టి (2), (3), (4) ఆప్షన్లు 11 తో భాగించబడే సంఖ్యను ఇవ్వవు.
గుర్తుంచుకోండి: కలపవలసిన కనిష్ఠ సంఖ్య = భాజకం − శేషం.
ఇచ్చిన నాలుగు సంఖ్యలలో ప్రధాన సంఖ్య (Prime number) ఏదో గుర్తించాలి.
1, ఆ సంఖ్య తప్ప వేరే కారణాంకం లేని సంఖ్య ప్రధాన సంఖ్య. ఒక సంఖ్య ప్రధానమో కాదో తెలుసుకోవడానికి దాని వర్గమూలం వరకు ఉన్న ప్రధాన సంఖ్యలతో భాగించి చూస్తే చాలు. 100 లోపు సంఖ్యలకు 2, 3, 5, 7 తో పరీక్షిస్తే సరిపోతుంది.
97: సరిసంఖ్య కాదు; అంకెల మొత్తం 16, కాబట్టి 3 తో భాగించబడదు; 0 లేదా 5 తో ముగియదు; 7 × 13 = 91, 7 × 14 = 98, కాబట్టి 7 తోనూ భాగించబడదు. అందుకే 97 ప్రధాన సంఖ్య. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 97.
81 = 9 × 9 = 3⁴. 87 = 3 × 29 (అంకెల మొత్తం 15). 91 = 7 × 13. ఇక్కడ చాలామంది 91 ని ప్రధాన సంఖ్య అనుకుంటారు, కానీ అది 7 తో భాగించబడుతుంది. కాబట్టి (1), (2), (3) సంయుక్త సంఖ్యలు.
గుర్తుంచుకోండి: 91 = 7 × 13, 87 = 3 × 29: ఇవి ప్రధాన సంఖ్యలలా కనిపించే సంయుక్త సంఖ్యలు.
ఇక్కడ చాలామంది 4 ను 2 గా మార్చకుండా 4⁻⁶ ÷ 2⁻⁶ ను 1 అనుకుని (2) ఎంచుకుంటారు; భూములు వేరు కాబట్టి అలా కొట్టివేయలేం. (3) 64 అనేది ఘాతం గుర్తు తారుమారు చేస్తే వస్తుంది. (1) 16 కి ఈ లెక్కతో సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఘాతాంకాలను కలపడానికి ముందు భూములను ఒకటిగా చేయండి: 4 = 2².
1887, 1897 సంవత్సరాల మధ్య ఎన్ని లీపు సంవత్సరాలు ఉన్నాయో లెక్కించాలి.
సాధారణ సంవత్సరం 4 తో భాగించబడితే అది లీపు సంవత్సరం. శతాబ్ది సంవత్సరం (00 తో ముగిసేది) మాత్రం 400 తో భాగించబడితేనే లీపు సంవత్సరం.
1887 తర్వాత 4 తో భాగించబడే మొదటి సంవత్సరం 1888. తర్వాత 1892, 1896. 1900 అనేది 1897 దాటిపోయింది. కాబట్టి లీపు సంవత్సరాలు 1888, 1892, 1896 మొత్తం మూడు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 3.
(2) 10 అనేది 1897 − 1887, రెండు సంవత్సరాల మధ్య తేడా మాత్రమే. (4) 11 అనేది రెండు చివరలూ కలిపి లెక్కించిన మొత్తం సంవత్సరాలు. (3) 4 రావాలంటే 1884 లేదా 1900 ని కూడా కలపాలి, అవి ఈ పరిధిలో లేవు.
గుర్తుంచుకోండి: పరిధిలో 4 తో భాగించబడే మొదటి సంవత్సరం నుంచి 4 చొప్పున కలుపుతూ లెక్కించండి.
100 కోట్లు, 100 మిలియన్లు, 100 లక్షలు మరియు 10 బిలియన్లలో ఉండే సున్నాల సంఖ్య వరుసగ
(1)9, 8, 7, 10
(2)7, 8, 9, 11
(3)9, 7, 10, 8
(4)11, 7, 8, 9
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) 9, 8, 7, 10
భారతీయ పద్ధతి (లక్ష, కోటి), అంతర్జాతీయ పద్ధతి (మిలియన్, బిలియన్) సంఖ్యలలో సున్నాలను లెక్కించాలి. క్రమం ముఖ్యం: 100 కోట్లు, 100 మిలియన్లు, 100 లక్షలు, 10 బిలియన్లు.
(2) 7, 8, 9, 11 లో 100 కోట్లకు 7 అని తప్పుగా ఉంది. (3), (4) లో అంకెలు సరైనవి కొన్ని ఉన్నా క్రమం తప్పింది; ఉదాహరణకు (3) లో 100 మిలియన్లకు 7, 100 లక్షలకు 10 ఇచ్చారు. ప్రతి సంఖ్యకు వేర్వేరుగా సున్నాలు కూడితే గందరగోళం ఉండదు.
గుర్తుంచుకోండి: లక్ష 5, మిలియన్ 6, కోటి 7, బిలియన్ 9 సున్నాలు.
6-అంకెల అతి చిన్నసంఖ్యకు మరియు 5-అంకెల అతిపెద్ద సంఖ్యకు మధ్యగల తేడా
(1)99
(2)1
(3)1000
(4)1111
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 1
6 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య, 5 అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య ఏవో గుర్తించి, వాటి మధ్య తేడా కనుక్కోవాలి.
n అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య 1 తర్వాత (n − 1) సున్నాలు. n అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య n సార్లు 9. కాబట్టి 6 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య 1,00,000. 5 అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య 99,999.
తేడా = 1,00,000 − 99,999 = 1. 99,999 కి 1 కలిపితేనే 1,00,000 వస్తుంది. అందుకే సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 1.
(1) 99, (3) 1000, (4) 1111 ఈ లెక్కతో ఎక్కడా రావు. ఏ సంఖ్యా పద్ధతిలోనైనా n+1 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య, n అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య వరుస సంఖ్యలే. వాటి తేడా ఎప్పుడూ 1.
గుర్తుంచుకోండి: n+1 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య − n అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య = 1, ఎప్పుడూ.
10 కంటే చిన్న ప్రధాన సంఖ్యలు ఎన్ని ఉన్నాయో లెక్కించాలి.
ప్రధాన సంఖ్య (Prime Number) అంటే 1 కంటే పెద్దదై, 1, అదే సంఖ్య తప్ప వేరే కారణాంకం లేని సంఖ్య. 1 కి ఒకే కారణాంకం ఉంది, కాబట్టి అది ప్రధాన సంఖ్య కాదు, సంయుక్త సంఖ్య కూడా కాదు.
2 నుంచి 9 వరకు చూద్దాం: 2, 3, 5, 7 ప్రధాన సంఖ్యలు. 4 = 2 × 2, 6 = 2 × 3, 8 = 2 × 4, 9 = 3 × 3 సంయుక్త సంఖ్యలు. కాబట్టి 10 లోపు ప్రధాన సంఖ్యలు 4. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 4.
ఇక్కడ చాలామంది 1 ని కూడా లెక్కించి (2) 5 ఎంచుకుంటారు, కానీ 1 ప్రధాన సంఖ్య కాదు. (3) 6 అనేది బేసి సంఖ్యలు అన్నీ ప్రధానాలు అనుకుంటే వచ్చే తప్పు. 9 బేసి సంఖ్య అయినా ప్రధానం కాదు. (4) 3 అంటే 2 ను మర్చిపోవడం. 2 ఒక్కటే సరి ప్రధాన సంఖ్య.
గుర్తుంచుకోండి: 10 లోపు ప్రధానాలు: 2, 3, 5, 7. 1 ప్రధానం కాదు, 2 ఒక్కటే సరి ప్రధానం.
(1) 36, (3) 24, (4) 18 లలో 24 రెండింటినీ భాగిస్తుంది, కానీ అది అతి పెద్దది కాదు (48 కూడా భాగిస్తుంది). 36 అయితే 192 ను భాగించదు (192 ÷ 36 = 5.33...). 18 కూడా 192 ను భాగించదు.
గుర్తుంచుకోండి: గ.సా.భా. కోసం: పెద్ద సంఖ్యను చిన్నదానితో భాగించి, శేషం సున్నా అయ్యే వరకు భాగహారం కొనసాగించండి.
“ఒక సంఖ్య యొక్క కారణాంకాల మొత్తం ఆ సంఖ్యకు రెట్టింపు అయిన” ఆ సంఖ్యను ఇలా అంటారు
(1)ప్రధానాంకము
(2)సంయుక్త సంఖ్య
(3)శుద్ధ సంఖ్య
(4)పరస్పర ప్రధానాంకాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) శుద్ధ సంఖ్య
ఒక సంఖ్య కారణాంకాలు అన్నింటినీ (ఆ సంఖ్యతో సహా) కూడితే ఆ సంఖ్యకు రెట్టింపు వస్తే, దాన్ని ఏమంటారో అడిగారు.
అలాంటి సంఖ్యను శుద్ధ సంఖ్య (Perfect Number) అంటారు. దీన్ని మరోలా కూడా చెప్తారు: ఆ సంఖ్య తప్ప మిగిలిన కారణాంకాల మొత్తం ఆ సంఖ్యకే సమానం.
ఉదాహరణ 6: కారణాంకాలు 1, 2, 3, 6. మొత్తం 1 + 2 + 3 + 6 = 12 = 2 × 6. అలాగే 28: 1 + 2 + 4 + 7 + 14 + 28 = 56 = 2 × 28. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) శుద్ధ సంఖ్య.
(1) ప్రధాన సంఖ్య p కి కారణాంకాలు 1, p మాత్రమే, వాటి మొత్తం p + 1, ఇది 2p కాదు (ఉదా: 5 → 6). (2) సంయుక్త సంఖ్యలు అన్నీ ఈ నియమాన్ని పాటించవు (ఉదా: 4 → 1 + 2 + 4 = 7). (4) పరస్పర ప్రధానాంకాలు ఒక జత సంఖ్యలకు సంబంధించినవి, వాటి గ.సా.భా. 1. అది ఒక సంఖ్య లక్షణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: శుద్ధ సంఖ్యలు: 6, 28, 496 ... (కారణాంకాల మొత్తం = సంఖ్యకు రెట్టింపు).
సహజ సంఖ్యల (N = {1, 2, 3, ...}) సమితిలో సంకలనానికి ఏ ధర్మం వర్తించదో చెప్పాలి.
సంకలన విలోమం (Additive Inverse) ఉండాలంటే a + (−a) = 0 కావాలి. దీనికి 0 (తత్సమ మూలకం), రుణ సంఖ్యలు సమితిలో ఉండాలి. సహజ సంఖ్యల్లో 0 గానీ, రుణ సంఖ్యలు గానీ లేవు.
ఉదాహరణకు 5 కు సంకలన విలోమం −5, అది సహజ సంఖ్య కాదు. కాబట్టి సహజ సంఖ్యలు సంకలన విలోమ ధర్మాన్ని పాటించవు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) విలోమం ధర్మం.
మిగిలిన మూడూ సహజ సంఖ్యలకు వర్తిస్తాయి. (1) సంవృత ధర్మం: రెండు సహజ సంఖ్యల మొత్తం సహజ సంఖ్యే (3 + 4 = 7). (2) సహచర ధర్మం: (2 + 3) + 4 = 2 + (3 + 4) = 9. (3) వినిమయ ధర్మం: 3 + 4 = 4 + 3 = 7.
గుర్తుంచుకోండి: సంకలన విలోమం కోసం 0, రుణ సంఖ్యలు కావాలి, అంటే పూర్ణసంఖ్యల (Integers) దగ్గర నుంచే ఈ ధర్మం మొదలవుతుంది.