AP TET August 2022 Paper 1B గణితం: ప్రశ్నలు, కీ, వివరణలు
AP TET August 2022 Paper 1B స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లో గణితం సెక్షన్లో 30 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి (ప్రశ్న 91 నుంచి 120 వరకు). ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్లు: సంఖ్యా వ్యవస్థ (5), వాణిజ్య గణితం (నిష్పత్తి, శాతం, లాభనష్టాలు, వడ్డీ, కాలం-పని) (5), క్షేత్రమితి, కొలతలు (5), బీజగణితం (4). కింద ప్రతి ప్రశ్నకు అధికారిక కీ సమాధానం, తెలుగులో వివరణ ఉన్నాయి.
ఆధారం: AP పాఠశాల విద్యాశాఖ అధికారిక ప్రశ్నపత్రం, కీ ·చివరి మార్పు: · ExamBadi
6-అంకెల అతి చిన్నసంఖ్యకు మరియు 5-అంకెల అతిపెద్ద సంఖ్యకు మధ్యగల తేడా
(1)99
(2)1
(3)1000
(4)1111
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 1
6 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య, 5 అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య ఏవో గుర్తించి, వాటి మధ్య తేడా కనుక్కోవాలి.
n అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య 1 తర్వాత (n − 1) సున్నాలు. n అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య n సార్లు 9. కాబట్టి 6 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య 1,00,000. 5 అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య 99,999.
తేడా = 1,00,000 − 99,999 = 1. 99,999 కి 1 కలిపితేనే 1,00,000 వస్తుంది. అందుకే సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 1.
(1) 99, (3) 1000, (4) 1111 ఈ లెక్కతో ఎక్కడా రావు. ఏ సంఖ్యా పద్ధతిలోనైనా n+1 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య, n అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య వరుస సంఖ్యలే. వాటి తేడా ఎప్పుడూ 1.
గుర్తుంచుకోండి: n+1 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య − n అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య = 1, ఎప్పుడూ.
10 కంటే చిన్న ప్రధాన సంఖ్యలు ఎన్ని ఉన్నాయో లెక్కించాలి.
ప్రధాన సంఖ్య (Prime Number) అంటే 1 కంటే పెద్దదై, 1, అదే సంఖ్య తప్ప వేరే కారణాంకం లేని సంఖ్య. 1 కి ఒకే కారణాంకం ఉంది, కాబట్టి అది ప్రధాన సంఖ్య కాదు, సంయుక్త సంఖ్య కూడా కాదు.
2 నుంచి 9 వరకు చూద్దాం: 2, 3, 5, 7 ప్రధాన సంఖ్యలు. 4 = 2 × 2, 6 = 2 × 3, 8 = 2 × 4, 9 = 3 × 3 సంయుక్త సంఖ్యలు. కాబట్టి 10 లోపు ప్రధాన సంఖ్యలు 4. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 4.
ఇక్కడ చాలామంది 1 ని కూడా లెక్కించి (2) 5 ఎంచుకుంటారు, కానీ 1 ప్రధాన సంఖ్య కాదు. (3) 6 అనేది బేసి సంఖ్యలు అన్నీ ప్రధానాలు అనుకుంటే వచ్చే తప్పు. 9 బేసి సంఖ్య అయినా ప్రధానం కాదు. (4) 3 అంటే 2 ను మర్చిపోవడం. 2 ఒక్కటే సరి ప్రధాన సంఖ్య.
గుర్తుంచుకోండి: 10 లోపు ప్రధానాలు: 2, 3, 5, 7. 1 ప్రధానం కాదు, 2 ఒక్కటే సరి ప్రధానం.
(1) 36, (3) 24, (4) 18 లలో 24 రెండింటినీ భాగిస్తుంది, కానీ అది అతి పెద్దది కాదు (48 కూడా భాగిస్తుంది). 36 అయితే 192 ను భాగించదు (192 ÷ 36 = 5.33...). 18 కూడా 192 ను భాగించదు.
గుర్తుంచుకోండి: గ.సా.భా. కోసం: పెద్ద సంఖ్యను చిన్నదానితో భాగించి, శేషం సున్నా అయ్యే వరకు భాగహారం కొనసాగించండి.
ఘాతాంక నియమం: సున్నా కాని ఏ సంఖ్యకైనా ఘాతం 0 అయితే విలువ 1. అంటే a ≠ 0 అయితే a⁰ = 1. ఉదాహరణకు 2³ ÷ 2³ = 2³⁻³ = 2⁰, అదే సమయంలో 8 ÷ 8 = 1. కాబట్టి 2⁰ = 1.
ఇక్కడ చాలామంది ఘాతాలను పట్టించుకోకుండా 2 + 3 = 5 అని (4) ఎంచుకుంటారు. (1) 1 అంటే రెండు పదాల్లో ఒకదాన్నే లెక్కించడం. (3) 3 అంటే 2⁰ ను 0 గా, 3⁰ ను 3 గా పొరపడటం. ఘాతం 0 అయితే ఆధారం ఏదైనా జవాబు 1.
గుర్తుంచుకోండి: a⁰ = 1 (a ≠ 0). ఆధారం ఎంత పెద్దదైనా తేడా లేదు.
భుజం a గా ఉన్న ఘనం (Cube) సంపూర్ణతల వైశాల్యం (Total Surface Area) సూత్రం అడిగారు.
ఘనానికి 6 ముఖాలు ఉంటాయి. ప్రతి ముఖం a భుజం గల చతురస్రం, దాని వైశాల్యం a².
కాబట్టి సంపూర్ణతల వైశాల్యం = 6 × a² = 6a² చదరపు యూనిట్లు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 6a².
(1) 4a² అనేది ఘనం ప్రక్కతల వైశాల్యం (Lateral Surface Area), అంటే పై, కింది ముఖాలు లేకుండా 4 ముఖాలు మాత్రమే. (3) 2a⁴, (4) 2a⁶ లో ఘాతాలు తప్పు; వైశాల్యం ఎప్పుడూ పొడవు² యూనిట్లలో ఉంటుంది, a⁴ లేదా a⁶ కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఘనం: సంపూర్ణతల వైశాల్యం 6a², ప్రక్కతల వైశాల్యం 4a², ఘనపరిమాణం a³.
(2) 16286 అనేది నష్టాన్ని కలిపితే వచ్చే సంఖ్య, అది లాభం వచ్చినప్పుడు మాత్రమే సరైనది. (1) 17860 కొన్న వెల కంటే ఎక్కువ, నష్టం కాదు. (4) 13741 లో అంకెలు తారుమారు అయ్యాయి (14 బదులు 41). దాన్ని తీసుకుంటే నష్టం 1259 అవుతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: నష్టం అయితే అ.వె. = కొ.వె. − నష్టం; లాభం అయితే అ.వె. = కొ.వె. + లాభం.
ఒక రైలు గంటకు 75 కి.మీ. సమ వేగంతో ప్రయాణించుచున్నది. అది 250 కి.మీ. దూరాన్ని చేరుకోవడానికి నిమిషాలు పడుతుంది.
(1)250
(2)200
(3)20
(4)60
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 200
రైలు వేగం గంటకు 75 కి.మీ. 250 కి.మీ. దూరం వెళ్లడానికి ఎన్ని నిమిషాలు పడుతుందో కనుక్కోవాలి. జవాబు నిమిషాల్లో కావాలి అనేది గుర్తుంచుకోవాలి.
కాలం = దూరం ÷ వేగం. వేగం గంటల్లో ఉంది కాబట్టి కాలం ముందు గంటల్లో వస్తుంది. 1 గంట = 60 నిమిషాలు.
కాలం = 250 ÷ 75 = 10/3 గంటలు. నిమిషాల్లో 10/3 × 60 = 200 నిమిషాలు (అంటే 3 గంటల 20 నిమిషాలు). సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 200.
(3) 20 అనేది 3 గంటల 20 నిమిషాల్లోని మిగిలిన నిమిషాలు మాత్రమే. (4) 60 నిమిషాల్లో రైలు 75 కి.మీ. మాత్రమే వెళ్తుంది. (1) 250 నిమిషాల్లో 75 × 250/60 = 312.5 కి.మీ. వెళ్తుంది, 250 కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: కాలం = దూరం ÷ వేగం; గంటలను నిమిషాల్లోకి మార్చడానికి 60 తో గుణించండి.
భిన్నాలు ఉన్న n/5 − 5/7 = 2/3 అనే సమీకరణాన్ని సాధించి n విలువ కనుక్కోవాలి.
ముందు n ఉన్న పదాన్ని ఒంటరిగా ఉంచి, మిగిలిన భిన్నాలను కూడాలి. భిన్నాలను కూడడానికి హారాల క.సా.గు. తీసుకోవాలి.
n/5 = 2/3 + 5/7. 3, 7 ల క.సా.గు. 21. 2/3 = 14/21, 5/7 = 15/21. కాబట్టి n/5 = 29/21. రెండు వైపులా 5 తో గుణిస్తే n = 145/21. సరిచూద్దాం: (145/21) ÷ 5 = 29/21; 29/21 − 15/21 = 14/21 = 2/3. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) n = 145/21.
(1) 145 అనేది లవం మాత్రమే, హారం 21 ను మర్చిపోయింది. (2) 21 కేవలం హారం. (4) 21/145 అనేది సరైన జవాబుకు విలోమం; n/5 = 29/21 నుంచి n ను కనుక్కొనేటప్పుడు భిన్నాన్ని తిప్పకూడదు.
గుర్తుంచుకోండి: భిన్న సమీకరణాల్లో: చరపదాన్ని ఒంటరిగా ఉంచి, క.సా.గు.తో భిన్నాలను కూడి, చివరగా గుణకంతో గుణించండి.
“ఒక సంఖ్య యొక్క కారణాంకాల మొత్తం ఆ సంఖ్యకు రెట్టింపు అయిన” ఆ సంఖ్యను ఇలా అంటారు
(1)ప్రధానాంకము
(2)సంయుక్త సంఖ్య
(3)శుద్ధ సంఖ్య
(4)పరస్పర ప్రధానాంకాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) శుద్ధ సంఖ్య
ఒక సంఖ్య కారణాంకాలు అన్నింటినీ (ఆ సంఖ్యతో సహా) కూడితే ఆ సంఖ్యకు రెట్టింపు వస్తే, దాన్ని ఏమంటారో అడిగారు.
అలాంటి సంఖ్యను శుద్ధ సంఖ్య (Perfect Number) అంటారు. దీన్ని మరోలా కూడా చెప్తారు: ఆ సంఖ్య తప్ప మిగిలిన కారణాంకాల మొత్తం ఆ సంఖ్యకే సమానం.
ఉదాహరణ 6: కారణాంకాలు 1, 2, 3, 6. మొత్తం 1 + 2 + 3 + 6 = 12 = 2 × 6. అలాగే 28: 1 + 2 + 4 + 7 + 14 + 28 = 56 = 2 × 28. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) శుద్ధ సంఖ్య.
(1) ప్రధాన సంఖ్య p కి కారణాంకాలు 1, p మాత్రమే, వాటి మొత్తం p + 1, ఇది 2p కాదు (ఉదా: 5 → 6). (2) సంయుక్త సంఖ్యలు అన్నీ ఈ నియమాన్ని పాటించవు (ఉదా: 4 → 1 + 2 + 4 = 7). (4) పరస్పర ప్రధానాంకాలు ఒక జత సంఖ్యలకు సంబంధించినవి, వాటి గ.సా.భా. 1. అది ఒక సంఖ్య లక్షణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: శుద్ధ సంఖ్యలు: 6, 28, 496 ... (కారణాంకాల మొత్తం = సంఖ్యకు రెట్టింపు).
సహజ సంఖ్యల (N = {1, 2, 3, ...}) సమితిలో సంకలనానికి ఏ ధర్మం వర్తించదో చెప్పాలి.
సంకలన విలోమం (Additive Inverse) ఉండాలంటే a + (−a) = 0 కావాలి. దీనికి 0 (తత్సమ మూలకం), రుణ సంఖ్యలు సమితిలో ఉండాలి. సహజ సంఖ్యల్లో 0 గానీ, రుణ సంఖ్యలు గానీ లేవు.
ఉదాహరణకు 5 కు సంకలన విలోమం −5, అది సహజ సంఖ్య కాదు. కాబట్టి సహజ సంఖ్యలు సంకలన విలోమ ధర్మాన్ని పాటించవు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) విలోమం ధర్మం.
మిగిలిన మూడూ సహజ సంఖ్యలకు వర్తిస్తాయి. (1) సంవృత ధర్మం: రెండు సహజ సంఖ్యల మొత్తం సహజ సంఖ్యే (3 + 4 = 7). (2) సహచర ధర్మం: (2 + 3) + 4 = 2 + (3 + 4) = 9. (3) వినిమయ ధర్మం: 3 + 4 = 4 + 3 = 7.
గుర్తుంచుకోండి: సంకలన విలోమం కోసం 0, రుణ సంఖ్యలు కావాలి, అంటే పూర్ణసంఖ్యల (Integers) దగ్గర నుంచే ఈ ధర్మం మొదలవుతుంది.
ఒక త్రిభుజంలో బాహ్యాకోణం 125°, దాని అంతరాభిముఖ కోణాలు 2 : 3 నిష్పత్తిలో వుండే ఆ కోణాలలో ఒక కోణం
(1)25°
(2)75°
(3)35°
(4)85°
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 75°
త్రిభుజం బాహ్యకోణం 125°. దానికి అంతరాభిముఖ కోణాలు 2 : 3 నిష్పత్తిలో ఉన్నాయి. వాటిలో ఒక కోణం ఏదో కనుక్కోవాలి.
బాహ్యకోణ సిద్ధాంతం: త్రిభుజంలో ఒక బాహ్యకోణం దాని రెండు అంతరాభిముఖ కోణాల మొత్తానికి సమానం.
కోణాలు 2x, 3x అనుకుందాం. 2x + 3x = 125°, 5x = 125°, x = 25°. కోణాలు 2 × 25 = 50°, 3 × 25 = 75°. ఆప్షన్లలో ఉన్నది 75°. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 75°.
(1) 25° అనేది x విలువ మాత్రమే, కోణం కాదు; దాన్ని 2 లేదా 3 తో గుణించాలి. (3) 35°, (4) 85° 2 : 3 నిష్పత్తితో రావు. మూడో అంతర కోణం 180° − 125° = 55°, అది కూడా ఆప్షన్లలో లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: బాహ్యకోణం = రెండు అంతరాభిముఖ కోణాల మొత్తం. నిష్పత్తి ఇస్తే x కనుక్కొని తప్పకుండా గుణించండి.
దీర్ఘ ఘనాకృతిలో ఉన్న ఒక పాత్ర 30 సెం.మీ. పొడవు, 25 సెం.మీ. వెడల్పు కలిగివుండి దానిలో 4.5 లీటర్ల నీటిని నింపుటకు కలిగి వుండాల్సిన పాత్ర ఎత్తు
(1)4 సెం.మీ.
(2)6 సెం.మీ.
(3)8 సెం.మీ.
(4)10 సెం.మీ.
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 6 సెం.మీ.
దీర్ఘఘనం (Cuboid) ఆకారంలో ఉన్న పాత్ర పొడవు 30 సెం.మీ., వెడల్పు 25 సెం.మీ. అందులో 4.5 లీటర్ల నీరు పట్టాలంటే ఎత్తు ఎంత ఉండాలో కనుక్కోవాలి.
దీర్ఘఘనం ఘనపరిమాణం = పొడవు × వెడల్పు × ఎత్తు. యూనిట్లు ఒకటిగా ఉండాలి: 1 లీటరు = 1000 ఘ.సెం.మీ.
4.5 లీటర్లు = 4.5 × 1000 = 4500 ఘ.సెం.మీ. కాబట్టి 30 × 25 × ఎత్తు = 4500, 750 × ఎత్తు = 4500, ఎత్తు = 4500 ÷ 750 = 6 సెం.మీ. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 6 సెం.మీ.
(1) 4 సెం.మీ. అయితే 750 × 4 = 3000 ఘ.సెం.మీ. = 3 లీటర్లు మాత్రమే. (3) 8 సెం.మీ. అయితే 6 లీటర్లు, (4) 10 సెం.మీ. అయితే 7.5 లీటర్లు. ఇక్కడ లీటర్లను ఘ.సెం.మీ. లోకి మార్చడమే ముఖ్యమైన మెట్టు.
(1) 35 అనేది రాశుల్లో ఒకటి మాత్రమే, సగటు కాదు. (3) 36 కూడా ఒక రాశి; మొత్తం 360 అయితేనే 36 వస్తుంది. (4) 40 రావాలంటే మొత్తం 400 కావాలి. కూడికలో ఒక్క సంఖ్య తప్పినా జవాబు మారుతుంది, కాబట్టి రెండు సార్లు కూడండి.
గుర్తుంచుకోండి: అంకమధ్యమం = మొత్తం ÷ సంఖ్య. 10 రాశులు ఉంటే మొత్తాన్ని 10 తో భాగించండి, దశాంశ బిందువు ఒక స్థానం జరుగుతుంది.
దీర్ఘచతురస్రాకార స్థలం పొడవు, వెడల్పులు 65 మీ, 30మీ. ఆ స్థలం చుట్టూ బయట వైపున 2.5 మీ. వెడల్పు బాటవేశారు. అయిన ఆ బాట వైశాల్యం
(1)500 చ.మీ.
(2)700 చ.మీ.
(3)600 చ.మీ.
(4)900 చ.మీ.
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) 500 చ.మీ.
65 మీ. × 30 మీ. దీర్ఘచతురస్రాకార స్థలం చుట్టూ బయటి వైపు 2.5 మీ. వెడల్పుతో బాట వేశారు. బాట వైశాల్యం కనుక్కోవాలి.
బాట బయటి వైపు ఉంటే, బాటతో కలిపిన పెద్ద దీర్ఘచతురస్రం పొడవు, వెడల్పు రెండూ 2 × (బాట వెడల్పు) పెరుగుతాయి, ఎందుకంటే బాట రెండు వైపులా ఉంటుంది. బాట వైశాల్యం = బయటి దీర్ఘచతురస్ర వైశాల్యం − లోపలి దీర్ఘచతురస్ర వైశాల్యం.
బయటి పొడవు = 65 + 2 × 2.5 = 70 మీ., బయటి వెడల్పు = 30 + 2 × 2.5 = 35 మీ. బయటి వైశాల్యం = 70 × 35 = 2450 చ.మీ. లోపలి వైశాల్యం = 65 × 30 = 1950 చ.మీ. బాట వైశాల్యం = 2450 − 1950 = 500 చ.మీ. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 500 చ.మీ.
ఇక్కడ చాలామంది బాట వెడల్పును ఒక్కసారే కలుపుతారు (67.5 × 32.5), అప్పుడు జవాబు తప్పుతుంది. (2) 700, (3) 600, (4) 900 చ.మీ. ఈ లెక్కతో రావు. సరిచూడటానికి మరో దారి: బాట వైశాల్యం = 2 × (65 + 30) × 2.5 + 4 × 2.5 × 2.5 = 475 + 25 = 500.
గుర్తుంచుకోండి: బయటి బాట: పొడవు, వెడల్పులకు 2w కలపండి; బాట వైశాల్యం = బయటి − లోపలి వైశాల్యం.
(3) 4x² + 7x + 3 లో x² గుణకం తప్పు (5 + 3 = 8, 4 కాదు). (2) 6x² + 6x + 2, (4) 3x² + 3x + 1 లో మూడు గుణకాలూ తప్పే. రెండో సమాసంలో పదాలు 4x + 3x² − 8 గా క్రమం మారి ఉన్నాయి, అందుకే వాటిని సజాతి పదాలతో జత చేయడంలో జాగ్రత్త అవసరం.
గుర్తుంచుకోండి: కూడే ముందు ప్రతి సమాసాన్ని x², x, స్థిరపదం క్రమంలో వరుసగా రాసుకోండి.
సమబాహు త్రిభుజంలో ప్రతి శీర్షం నుంచి గీసే ఉన్నతి, మధ్యగత రేఖ, కోణ సమద్విఖండన రేఖ, లంబ సమద్విఖండన రేఖ అన్నీ ఒకే రేఖ. కాబట్టి నాలుగు కేంద్రాలూ ఒకే బిందువు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) సమబాహు త్రిభుజం.
(3) సమద్విబాహు త్రిభుజంలో ఈ నాలుగు కేంద్రాలు శీర్షం నుంచి వచ్చే సమమితి రేఖ మీద ఉంటాయి, కానీ వేర్వేరు బిందువులు. (1) విషమబాహు త్రిభుజంలో అవి వేర్వేరుగా ఉంటాయి. (4) లంబకోణ త్రిభుజంలో లంబకేంద్రం లంబకోణ శీర్షం దగ్గర, పరివృత్త కేంద్రం కర్ణం మధ్య బిందువు దగ్గర ఉంటాయి, ఒకటి కావు.
ఒక త్రిభుజం ABCలో AC = BC మరియు ‘C’ వద్ద గల బాహ్యాకోణం ∠ACD = 140° అయితే ∠ABC విలువ
(1)70°
(2)40°
(3)60°
(4)140°
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) 70°
త్రిభుజం ABC లో AC = BC. శీర్షం C దగ్గర బాహ్యకోణం ∠ACD = 140°. ∠ABC కనుక్కోవాలి.
రెండు నియమాలు కావాలి. ఒకటి: సమద్విబాహు త్రిభుజంలో సమాన భుజాలకు ఎదురుగా ఉన్న కోణాలు సమానం. రెండు: బాహ్యకోణం = రెండు అంతరాభిముఖ కోణాల మొత్తం.
AC = BC కాబట్టి వాటికి ఎదురు కోణాలు ∠ABC = ∠BAC. C దగ్గర బాహ్యకోణానికి అంతరాభిముఖ కోణాలు ∠A, ∠B. కాబట్టి ∠A + ∠B = 140°, 2∠B = 140°, ∠ABC = 70°. సరిచూద్దాం: ∠ACB = 180° − 140° = 40°; 70° + 70° + 40° = 180°. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 70°.
(2) 40° అనేది ∠ACB (C దగ్గర అంతర కోణం), ∠ABC కాదు. (4) 140° బాహ్యకోణమే. (3) 60° సమబాహు త్రిభుజంలో మాత్రమే వస్తుంది, ఇక్కడ ∠C = 40° కాబట్టి ఇది సమబాహు త్రిభుజం కాదు.
గణితంలోని విద్యా ప్రమాణాల (Academic Standards) జాబితాలో లేనిది ఏదో గుర్తించాలి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ గణిత పాఠ్యపుస్తకాల్లో ఐదు విద్యా ప్రమాణాలు ఉన్నాయి: సమస్యా పరిష్కారం (Problem Solving), కారణాలు చెప్పడం-నిరూపణ (Reasoning and Proof), వ్యక్తపరచడం (Communication), అనుసంధానం (Connections), దృశ్యీకరణ-ప్రాతినిధ్యం (Visualisation and Representation).
విషయావగాహన (Conceptual Understanding) ఈ ఐదింటిలో లేదు. ఇది పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS), సైన్స్ వంటి సబ్జెక్టుల విద్యా ప్రమాణాల్లో మొదటిది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) విషయావగాహన.
(1) సమస్యా పరిష్కారం, (2) దృశ్యీకరణం, (4) అనుసంధానం మూడూ గణిత విద్యా ప్రమాణాలే. ఇక్కడ చాలామంది గణితానికి భావన అవగాహన ముఖ్యం కదా అని (3) ని ప్రమాణంగా భావిస్తారు. కానీ ప్రశ్న అడిగింది అధికారికంగా ఇచ్చిన ప్రమాణాల జాబితా గురించి.
గుర్తుంచుకోండి: గణిత విద్యా ప్రమాణాలు 5: సమస్యా పరిష్కారం, కారణాలు-నిరూపణ, వ్యక్తపరచడం, అనుసంధానం, దృశ్యీకరణ-ప్రాతినిధ్యం.
‘ఎక్స్ప్లనేషన్ ఆఫ్ బైనరి అరిత్మెటిక్’ అనే వ్యాసం రాసినది
(1)లైబ్నిట్జ్
(2)జార్జిబులే
(3)టోల్మన్
(4)పాస్కల్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) లైబ్నిట్జ్
‘Explanation of Binary Arithmetic’ (ద్విసంఖ్యా అంకగణితం వివరణ) అనే వ్యాసం రాసిన గణిత శాస్త్రవేత్త ఎవరో అడిగారు.
ద్విసంఖ్యా పద్ధతి (Binary System) లో 0, 1 అనే రెండు అంకెలతోనే అన్ని సంఖ్యలను రాస్తారు. ఈరోజు Computer లు పనిచేసేది ఈ పద్ధతిలోనే.
జర్మన్ గణిత శాస్త్రవేత్త, తత్వవేత్త గాట్ఫ్రైడ్ విల్హెల్మ్ లైబ్నిట్జ్ 1703 లో ‘Explication de l'Arithmétique Binaire’ (Explanation of Binary Arithmetic) అనే వ్యాసం ప్రచురించాడు. ఇందులో ద్విసంఖ్యా పద్ధతిని, దాని కూడిక, గుణకారాలను వివరించాడు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) లైబ్నిట్జ్.
(2) జార్జ్ బూల్ (George Boole) ‘The Laws of Thought’ (1854) ద్వారా Boolean Algebra కు పేరుపొందాడు, ఇది binary తో ముడిపడి ఉన్నా ఈ వ్యాసం ఆయనది కాదు. (4) పాస్కల్ తొలి యాంత్రిక గణనయంత్రం (Pascaline), పాస్కల్ త్రిభుజాలకు ప్రసిద్ధుడు. (3) టోల్మన్ (Edward Tolman) గణితశాస్త్రవేత్త కాదు, సంజ్ఞా అభ్యసనం (Sign Learning) సిద్ధాంతం ఇచ్చిన మనోవిజ్ఞానవేత్త.
సరైన సమాధానం: (1) మూర్త భావనల నుంచి అమూర్త భావనలకు
ఆగమన పద్ధతి (Inductive Method) అంటే ఏమిటో అడిగారు.
ఆగమన పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు ముందు కొన్ని నిర్దిష్ట ఉదాహరణలు, మూర్త వస్తువులు చూపిస్తాడు. విద్యార్థులు వాటిని పరిశీలించి, పోల్చి, ఒక సాధారణ నియమం లేదా సూత్రానికి వస్తారు. అంటే ఉదాహరణ నుంచి సూత్రానికి, తెలిసిన దాని నుంచి తెలియని దానికి, మూర్తం నుంచి అమూర్తానికి.
ఉదాహరణ: విద్యార్థులు చాలా త్రిభుజాల కోణాలు కొలిచి, ప్రతిసారీ మొత్తం 180° వస్తుందని గమనించి, ‘త్రిభుజ కోణాల మొత్తం 180°’ అనే నియమానికి వస్తారు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) మూర్త భావనల నుంచి అమూర్త భావనలకు.
(2) అమూర్తం నుంచి మూర్తానికి (సూత్రం నుంచి ఉదాహరణకు) వెళ్లేది నిగమన పద్ధతి (Deductive Method). (3) ప్రయోగాలు చేయడం ప్రయోగశాల పద్ధతి (Laboratory Method) లక్షణం. (4) ఆట ఆధారిత బోధన (Play Way Method) వేరే పద్ధతి. ఇవి ఆగమన పద్ధతి నిర్వచనం కావు.
గుర్తుంచుకోండి: ఆగమనం: ఉదాహరణ → సూత్రం (మూర్తం → అమూర్తం). నిగమనం: సూత్రం → ఉదాహరణ.
వ్యాసరూప పరీక్ష (Essay Type Test) ప్రధాన పరిమితి (లోపం) ఏదో అడిగారు. అధికారిక కీ ఆప్షన్ (1) సృజనాత్మకత ఉండదు కు మార్కులు ఇచ్చింది.
వ్యాసరూప పరీక్షలో విద్యార్థి జవాబును తన మాటల్లో, పొడవుగా రాయాలి. ఈ పరీక్షలో తక్కువ ప్రశ్నలే అడగగలం, కాబట్టి పాఠ్యాంశం మొత్తం కవర్ కాదు. మూల్యాంకనం చేసే వ్యక్తిని బట్టి మార్కులు మారతాయి (Subjectivity). దిద్దడానికి సమయం ఎక్కువ.
కీ ప్రకారం జవాబు ఆప్షన్ (1). దీన్ని ఇలా అర్థం చేసుకోవచ్చు: విద్యార్థులు నోట్స్లో ఉన్న జవాబులనే గుర్తుంచుకొని రాస్తే, జవాబు పొడవుగా ఉన్నా అందులో వారి సొంత ఆలోచన కనిపించదు. (2) బట్టీ పట్టుట, (4) ఎక్కువ సమయం కూడా ఈ పరీక్ష లోపాలుగా పుస్తకాల్లో కనిపిస్తాయి. (3) మూల్యాంకనం కష్టం అనేది అత్యంత ప్రసిద్ధ లోపం.
గమనిక: బోధనాశాస్త్ర పుస్తకాల్లో వ్యాసరూప పరీక్ష బలం సృజనాత్మకత, భావవ్యక్తీకరణను కొలవడమే అని చెప్తారు. దాని ప్రధాన లోపంగా ఎక్కువగా చెప్పేది మూల్యాంకనంలో వ్యక్తినిష్ఠత (Subjectivity), అంటే ఆప్షన్ (3) మూల్యాంకనం చేయడం కష్టం. కాబట్టి మా అభిప్రాయంలో (3) సరైన జవాబు.
గుర్తుంచుకోండి: వ్యాసరూప పరీక్ష: బలం భావవ్యక్తీకరణ; లోపాలు వ్యక్తినిష్ఠత, తక్కువ విషయ పరిధి, ఎక్కువ దిద్దే సమయం.
మంచి గణిత పాఠ్యపుస్తకం (Textbook) లో అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన లక్షణం ఏదో అడిగారు. నాలుగు ఆప్షన్లూ మంచి లక్షణాలే, కానీ ‘ప్రధానమైనది’ ఏదో ఎంచుకోవాలి.
పాఠ్యపుస్తకం విద్యార్థి వయస్సు, మానసిక స్థాయికి సరిపోయే విషయాన్ని ఇవ్వాలి. విషయం విద్యార్థి స్థాయికి మించితే అర్థం కాదు, తక్కువైతే ఆసక్తి ఉండదు. ఇది లేకపోతే మిగతా లక్షణాలు ఉన్నా పుస్తకం ఉపయోగపడదు.
కాబట్టి వయస్సుకు తగిన విషయం అన్నిటికీ ఆధారం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) వయస్సు తగిన విషయం కలిగివుండడం.
(1) అభ్యాసానికి అవకాశం, (2) అర్థవంతమైన చిత్రాలు, (4) మదింపుకు అవకాశం కూడా మంచి పాఠ్యపుస్తకం లక్షణాలే. కానీ ఇవి వయస్సుకు తగిన విషయం అనే పునాది మీద ఆధారపడేవి. విషయం స్థాయికి సరిపోకపోతే ఎంత అభ్యాసం ఇచ్చినా, ఎన్ని చిత్రాలు వేసినా ఫలితం ఉండదు.
గుర్తుంచుకోండి: పాఠ్యపుస్తకం లక్షణాల్లో మొదటిది: విద్యార్థి వయస్సు, స్థాయికి తగిన విషయం.
తూనిక రాళ్లు (Weights) ఏ రకమైన బోధనోపకరణాల (Teaching Aids) వర్గంలోకి వస్తాయో అడిగారు.
బోధనోపకరణాలను సాధారణంగా మూడు రకాలుగా విభజిస్తారు. దృశ్యోపకరణాలు (Visual Aids): కంటితో చూసి, చేతితో పట్టుకొని నేర్చుకునేవి, ఉదా: చార్టులు, నమూనాలు, నిజ వస్తువులు. శ్రవ్యోపకరణాలు (Audio Aids): చెవితో వినేవి, ఉదా: రేడియో, ఆడియో రికార్డింగ్. దృశ్యశ్రవ్యోపకరణాలు (Audio-Visual Aids): చూడటం, వినడం రెండూ ఉండేవి, ఉదా: టీవీ, వీడియో.
తూనిక రాళ్లు నిజ వస్తువులు. విద్యార్థులు వాటిని చూసి, పట్టుకొని బరువును, కొలతలను అర్థం చేసుకుంటారు. వాటిలో శబ్దం లేదు. కాబట్టి అవి దృశ్యోపకరణాలు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) దృశ్యోపకరణాలు.
(2) శ్రవ్యోపకరణాలు వినడానికి సంబంధించినవి, తూనిక రాళ్లకు ఆ లక్షణం లేదు. (3) దృశ్యశ్రవ్యోపకరణాల్లో శబ్దం, దృశ్యం రెండూ ఉండాలి. (4) సాంకేతిక ఉపకరణాలు అంటే Computer, ప్రొజెక్టర్ వంటి యంత్ర ఆధారిత పరికరాలు.
గుర్తుంచుకోండి: కంటితో చూసి, చేతితో తాకే నిజ వస్తువులు, నమూనాలు → దృశ్యోపకరణాలు.
AP TET August 2022 Paper 1Bలో గణితం నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వచ్చాయి?
30 ప్రశ్నలు వచ్చాయి: ప్రశ్న 91 నుంచి 120 వరకు. పరీక్ష 11 ఆగస్టు 2022న జరిగింది.
ఈ సెక్షన్లో ఏ టాపిక్ల నుంచి ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?
ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్లు: సంఖ్యా వ్యవస్థ (5), వాణిజ్య గణితం (నిష్పత్తి, శాతం, లాభనష్టాలు, వడ్డీ, కాలం-పని) (5), క్షేత్రమితి, కొలతలు (5), బీజగణితం (4).
ఈ సమాధానాలు అధికారిక కీ ప్రకారమేనా?
అవును, సమాధానాలు అధికారిక కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ఈ సెక్షన్లో ప్రతి ప్రశ్నకు కీ ఒకే ఆప్షన్ను ఇచ్చింది. వివరణలు మా సొంతం.