AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల: గణితం Previous Papers ప్రశ్నలు, వివరణలు

AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 9 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.

ప్రశ్న 115 · 2026 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల · AP TET August 2026 · Paper 1B

దృష్టిలోపం గల పిల్లవానిలో జ్యామితీయ భావనలు పెంపొందించడానికి గణిత ఉపాధ్యాయుడు ఎక్కువగా ఈ బోధనాభ్యసన సామాగ్రిని ఉపయోగిస్తారు.

  1. (1)తక్షణ బోధనోపకరణాలు
  2. (2)ఉబెత్తు స్వభావం గల చిత్రపటాలు
  3. (3)పజిల్స్
  4. (4)కొలతల టేపులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఉబెత్తు స్వభావం గల చిత్రపటాలు

దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు (CwVI) జ్యామితి భావనలు నేర్పడానికి గణిత ఉపాధ్యాయుడు ఎక్కువగా వాడే బోధనాభ్యసన సామగ్రి (TLM) ఏదో అడుగుతున్నారు.

దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలు ఆకారాలను చేతి స్పర్శ ద్వారా గ్రహిస్తారు. అందుకే చిత్రాల గీతలు పైకి ఉబ్బి ఉండే ఉబ్బెత్తు చిత్రాలు (Embossed / Tactile diagrams) వాడతారు. వేళ్లతో తడిమి గీత, కోణం, త్రిభుజం, వృత్తం లాంటి ఆకారాలను వాళ్లు అర్థం చేసుకుంటారు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) ఉబ్బెత్తు స్వభావం గల చిత్రపటాలు. జ్యామితి ఆకారాలను నేరుగా చేతికి అందించే సాధనం ఇదే.

(1) తక్షణ బోధనోపకరణాలు అందుబాటులో ఉన్న వస్తువులతో అప్పటికప్పుడు చేసేవి, అవి జ్యామితికి ప్రత్యేకం కావు. (3) పజిల్స్ ఆలోచనను పెంచుతాయి, కానీ ఆకారాల భావనకు ప్రధాన సాధనం కావు. (4) కొలతల టేపులు పొడవు కొలవడానికి, అదీ చూడగలిగితేనే సులువు. దృష్టి లోపానికి స్పర్శతో పనిచేసే ఉబ్బెత్తు చిత్రాలే ఉత్తమం.

గుర్తుంచుకోండి: దృష్టి లోపం → స్పర్శ: ఉబ్బెత్తు చిత్రాలు, బ్రెయిలీ, టేలర్ ఫ్రేమ్.

ప్రశ్న 118 · 2026 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల · AP TET August 2026 · Paper 1B

ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు సమబాహు, సమద్విబాహు విషమబాహు, త్రిభుజాలను, ఆకారాలను, ఏర్పరచడానికి గణిత పేటికలో ఉండవలసిన గణిత సామాగ్రి

  1. (1)ఘనాకారపు కడ్డీలు
  2. (2)డామినోలు
  3. (3)క్యూసెనేయర్ పట్టీలు
  4. (4)పూసల చట్రం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఘనాకారపు కడ్డీలు

ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న పిల్లలు (CwSN) సమబాహు, సమద్విబాహు, విషమబాహు త్రిభుజాలను తామే ఏర్పరచుకోవడానికి గణిత పేటికలో (Maths kit) ఉండాల్సిన సామగ్రి ఏదో అడుగుతున్నారు.

త్రిభుజం రకం దాని భుజాల పొడవుల మీద ఆధారపడుతుంది. మూడూ సమానం అయితే సమబాహు, రెండు సమానం అయితే సమద్విబాహు, మూడూ వేర్వేరు అయితే విషమబాహు. కాబట్టి పిల్లలు చేతితో అమర్చగల, కావలసిన పొడవులో ఉండే కడ్డీలు అవసరం.

అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ఘనాకారపు కడ్డీలు (Cubic bars). ఒకే పొడవు కడ్డీలు మూడు తీసుకుంటే సమబాహు, రెండు ఒకే పొడవు తీసుకుంటే సమద్విబాహు, మూడు వేర్వేరు పొడవులు తీసుకుంటే విషమబాహు త్రిభుజం తయారవుతుంది. పిల్లవాడు చేతితో పట్టుకుని భుజాలను పోల్చి చూడగలడు.

(2) డామినోలు సంఖ్యలను జత చేసే ఆటకు, (4) పూసల చట్రం (Abacus) లెక్కపెట్టడానికి, స్థాన విలువకు వాడతారు. ఇవి ఆకారాలు ఏర్పరచవు. (3) క్యూసెనేయర్ పట్టీలను ప్రధానంగా సంఖ్యల సంబంధాలు, కూడిక-తీసివేత నేర్పడానికి వాడతారు. అందుకే కీ ఘనాకారపు కడ్డీలను ఎంచుకుంది.

గుర్తుంచుకోండి: ఆకారాలు ఏర్పరచడానికి కడ్డీలు, లెక్కపెట్టడానికి పూసల చట్రం.

ప్రశ్న 119 · 2026 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల · AP TET August 2026 · Paper 1B

'నెమెత్ కోడ్' ని ఇలా కూడా పిలుస్తారు.

  1. (1)గణిత బ్రెయిలీ కోడ్
  2. (2)ఆంగ్ల బ్రెయిలీ కోడ్
  3. (3)హింది బ్రెయిలీ కోడ్
  4. (4)సైగల భాష బ్రెయిలీ కోడ్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) గణిత బ్రెయిలీ కోడ్

నెమెత్ కోడ్ (Nemeth Code) ను ఇంకో పేరుతో ఏమని పిలుస్తారో అడుగుతున్నారు.

దృష్టి లోపం ఉన్నవాళ్లు చదవడానికి, రాయడానికి బ్రెయిలీ లిపి వాడతారు. సాధారణ బ్రెయిలీలో అక్షరాలు మాత్రమే ఉంటాయి. గణిత సంకేతాలు, సమీకరణాలు, భిన్నాలు, ఘాతాలు రాయడానికి అబ్రహాం నెమెత్ (Abraham Nemeth) అనే అంధ గణిత శాస్త్రవేత్త ప్రత్యేక బ్రెయిలీ కోడ్ రూపొందించారు. దాని పూర్తి పేరు గణితం, విజ్ఞాన శాస్త్ర సంకేతాల కోసం నెమెత్ బ్రెయిలీ కోడ్.

కాబట్టి నెమెత్ కోడ్ అంటే గణిత బ్రెయిలీ కోడ్. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

(2) ఆంగ్ల బ్రెయిలీ కోడ్ ఇంగ్లీష్ అక్షరాలు, పదాలకు. (3) హిందీ బ్రెయిలీ (భారతి బ్రెయిలీ) భారతీయ భాషల లిపికి. (4) సైగల భాష వినికిడి లోపం ఉన్నవాళ్లు వాడే చేతి సైగల భాష, దానికి బ్రెయిలీతో సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: నెమెత్ = గణిత బ్రెయిలీ; టేలర్ ఫ్రేమ్ = దృష్టి లోపం ఉన్నవాళ్ల లెక్కల పలక.

ప్రశ్న 120 · 2026 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల · AP TET August 2026 · Paper 1B

సరియైన ప్రవచనాన్ని గుర్తించగా a) జియో-బోర్డు : జ్యామితీయ చిత్రాలు గ్రాపులు కలిగి ఉండును. b) అబాకస్ : ఉబ్బెత్తు రేఖా చిత్రాలు కలిగి ఉండును.

  1. (1)a, b are correct
  2. (2)a, b are incorrect
  3. (3)a is correct, b is incorrect
  4. (4)a is incorrect, b is correct
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) a is correct, b is incorrect

రెండు బోధనోపకరణాల గురించి ఇచ్చిన ప్రవచనాల్లో ఏది సరైనదో గుర్తించాలి.

జియో-బోర్డు (Geo-board) అనేది చెక్క పలక మీద వరుసలుగా మేకులు కొట్టిన సాధనం. రబ్బరు బ్యాండ్లను మేకులకు తగిలించి త్రిభుజం, చతురస్రం లాంటి జ్యామితీయ ఆకారాలు, గ్రాఫ్‌లు, వైశాల్యం, చుట్టుకొలత చూపించవచ్చు. కాబట్టి ప్రవచనం a సరైనది.

అబాకస్ (పూసల చట్రం) కడ్డీలపై పూసలు ఉండే సాధనం. దీన్ని లెక్కపెట్టడానికి, స్థాన విలువ, కూడిక-తీసివేత నేర్పడానికి వాడతారు. ఉబ్బెత్తు రేఖా చిత్రాలు (Embossed line drawings) దాంట్లో ఉండవు, అవి టాక్టైల్ చిత్రాల్లో ఉంటాయి. కాబట్టి ప్రవచనం b తప్పు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) a సరైనది, b సరికాదు.

(1) రెండూ సరైనవి అనడం తప్పు, ఎందుకంటే b తప్పు. (2) రెండూ తప్పు అనడం సరికాదు, a సరైనది కాబట్టి. (4) దీనికి పూర్తిగా విరుద్ధం.

గుర్తుంచుకోండి: జియో-బోర్డు = ఆకారాలు; అబాకస్ = స్థాన విలువ, లెక్కింపు.

ప్రశ్న 117 · 2026 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B

దృష్టి లోపం గల విద్యార్థులకు గణితంలోని సంఖ్యలను బోధించడానికి ఉపయోగించే లిపి

  1. (1)చిత్ర లిపి
  2. (2)బ్రెయిలీ లిపి
  3. (3)బ్రాహ్మి లిపి
  4. (4)దేవనాగర లిపి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) బ్రెయిలీ లిపి

దృష్టి లోపం (Visual Impairment) గల విద్యార్థులకు సంఖ్యలు నేర్పడానికి వాడే లిపి ఏదో అడుగుతున్నారు.

బ్రెయిలీ (Braille) ఉబ్బెత్తు చుక్కలతో వేళ్లతో తడిమి చదివే లిపి. లూయిస్ బ్రెయిలీ దీన్ని రూపొందించాడు. ఒక్కో అక్షరం ఆరు చుక్కల గడి (Braille cell) లో చుక్కల అమరికతో ఉంటుంది. సంఖ్యలకు ముందు సంఖ్యా సంకేతం (Number sign) పెడతారు. గణిత గుర్తుల కోసం ప్రత్యేక బ్రెయిలీ సంకేతాలు ఉన్నాయి.

కాబట్టి దృష్టి లోపం గల విద్యార్థులకు సంఖ్యలు బోధించే లిపి ఆప్షన్ (2) బ్రెయిలీ లిపి.

చిత్ర లిపిని కంటితో చూడాలి, స్పర్శతో చదవలేరు. బ్రాహ్మి ప్రాచీన భారతీయ లిపి. దేవనాగరి హిందీ, సంస్కృతం రాసే లిపి. ఇవి కంటితో చదివేవి, దృష్టి లోపం గలవారికి ఉపయోగపడవు. అందుకే (1), (3), (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: దృష్టి లోపం → బ్రెయిలీ (ఆరు చుక్కల గడి), అబాకస్, టేలర్ ఫ్రేమ్.

ప్రశ్న 118 · 2026 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B

ప్రత్యేక అవసరాలు గల విద్యార్థులకు 782×692 సమస్య సాధించుటకు అనువైన గణిత పేటిక లోని సామాగ్రి

  1. (1)గ్రాపు పేపర్
  2. (2)పెగ్ బోర్డు
  3. (3)నేపియర్ పట్టీలు
  4. (4)గ్రిడ్ పేపర్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) నేపియర్ పట్టీలు

782 × 692 లాంటి పెద్ద గుణకారాన్ని ప్రత్యేక అవసరాలు గల విద్యార్థులు సులువుగా చేయడానికి గణిత పేటిక (Mathematics kit) లో ఏ సామగ్రి సరిపోతుందో అడుగుతున్నారు.

నేపియర్ పట్టీలు (Napier’s strips/bones) గుణకారానికి వాడే ఉపకరణం. జాన్ నేపియర్ వీటిని రూపొందించాడు. ఒక్కో పట్టీపై ఒక అంకె గుణకార పట్టిక ఉంటుంది, ప్రతి గడిలో పదులు, ఒకట్లు ఒక వాలు గీతతో వేరుగా ఉంటాయి. పట్టీలను పక్కపక్కన పెట్టి, వాలు గీతల వెంబడి అంకెలను కలిపితే లబ్ధం వస్తుంది. పెద్ద గుణకారం చిన్న కూడికలుగా మారుతుంది.

782 కోసం 7, 8, 2 పట్టీలను పక్కన పెట్టి 692 లోని ఒక్కో అంకె వరుసను చదివి కలిపితే జవాబు వస్తుంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) నేపియర్ పట్టీలు.

గ్రాఫ్ పేపర్ రేఖాచిత్రాలు, నిరూపకాలకు; పెగ్ బోర్డు ఆకారాలు, నమూనాలు, లెక్కింపుకు; గ్రిడ్ పేపర్ వైశాల్యం, భిన్నాలు, చిన్న గుణకారాల నమూనాలకు వాడతారు. మూడు అంకెల పెద్ద గుణకారానికి ఇవి సూటిగా సరిపోవు. అందుకే (1), (2), (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: పెద్ద గుణకారం → నేపియర్ పట్టీలు (Lattice method).

ప్రశ్న 118 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల · AP TET March 2024 · Paper 1B

ఒక చెక్కబల్లపై సమాన దూరాలలో అడ్డు, నిలువు వరుసలలో మేకులు బిగించి తయారుచేయబడిన పరికరం

  1. (1)జియోబోర్డ్
  2. (2)పెగ్‌బోర్డు
  3. (3)గ్రిడ్ పేపర్
  4. (4)బ్లాక్ / గ్రీన్‌బోర్డ్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) జియోబోర్డ్

చెక్కపలకపై సమాన దూరాల్లో అడ్డ, నిలువు వరుసల్లో మేకులు కొట్టి తయారుచేసే గణిత బోధనోపకరణం పేరు అడుగుతున్నారు.

జియోబోర్డ్ (Geo Board) ఇలాగే తయారవుతుంది: చెక్కపలకపై గ్రిడ్ లాగా మేకులు బిగిస్తారు. రబ్బరు బ్యాండ్లను మేకులకు తగిలించి త్రిభుజాలు, చతురస్రాలు, బహుభుజులు వంటి ఆకారాలు చేయవచ్చు. చుట్టుకొలత, వైశాల్యం, కోణాల భావనలను చేతులతో చేసి నేర్చుకోవడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

ప్రశ్నలోని వర్ణన జియోబోర్డ్‌కు సరిపోతుంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) జియోబోర్డ్.

ఆప్షన్ (2) పెగ్‌బోర్డులో మేకులు కాదు, రంధ్రాలు ఉంటాయి; వాటిలో పెగ్‌లు (చిన్న మేకుల్లాంటి కర్రలు) గుచ్చి లెక్కించడం, నమూనాలు నేర్పుతారు. ఆప్షన్ (3) గ్రిడ్ పేపర్ కాగితం, చెక్క పరికరం కాదు. ఆప్షన్ (4) బ్లాక్ / గ్రీన్‌బోర్డ్ రాయడానికి వాడే బోర్డు, దానిపై మేకులు ఉండవు.

గుర్తుంచుకోండి: జియోబోర్డ్ = చెక్క + మేకుల గ్రిడ్ + రబ్బరు బ్యాండ్లు → ఆకారాలు.

ప్రశ్న 119 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల · AP TET October 2024 · Paper 1B

OBB - గణిత పేటికలో ఉండే మొత్తం ఘనాకారపు కడ్డీల సంఖ్య

  1. (1)51
  2. (2)55
  3. (3)10
  4. (4)100
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 100

ఆపరేషన్ బ్లాక్ బోర్డ్ (OBB) పథకంలో ప్రాథమిక పాఠశాలలకు ఇచ్చిన గణిత కిట్ (పేటిక) లో ఉండే దీర్ఘఘనాకార కడ్డీల (Cuboid rods) మొత్తం సంఖ్య అడిగారు.

ఈ కడ్డీలు సంఖ్యలను వస్తురూపంలో చూపించే బోధనోపకరణం. వేర్వేరు పొడవులు, రంగులు ఉన్న కడ్డీలతో పిల్లలు సంఖ్యలు, కూడిక, తీసివేత, స్థానవిలువ, భిన్నాలను చేతులతో పట్టుకుని నేర్చుకుంటారు.

అధికారిక కీ ప్రకారం OBB గణిత కిట్‌లో మొత్తం కడ్డీలు 100. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 100.

ఇది లెక్కించి రాబట్టే ప్రశ్న కాదు, కిట్‌లోని వస్తువుల గురించి తెలిసి ఉండాల్సిన సమాచార ప్రశ్న. (2) 55 అనేది 1 + 2 + ... + 10 మొత్తం లాగా కనిపించి ఆకర్షిస్తుంది. (3) 10 చాలా తక్కువ సంఖ్య. (1) 51 కి ఆధారం లేదు. కీ ప్రకారం ఈ మూడూ తప్పు; మొత్తం కడ్డీల సంఖ్య 100 అని గుర్తుంచుకోవాలి.

గుర్తుంచుకోండి: OBB గణిత కిట్: మొత్తం కడ్డీలు 100.

ప్రశ్న 120 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల · AP TET August 2022 · Paper 1B

తూనిక రాళ్ళు క్రింది వర్గంలోకి వచ్చును

  1. (1)దృశ్యోపకరణాలు
  2. (2)శ్రవ్యోపకరణాలు
  3. (3)దృశ్యశ్రవ్యోపకరణాలు
  4. (4)సాంకేతిక ఉపకరణాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) దృశ్యోపకరణాలు

తూనిక రాళ్లు (Weights) ఏ రకమైన బోధనోపకరణాల (Teaching Aids) వర్గంలోకి వస్తాయో అడిగారు.

బోధనోపకరణాలను సాధారణంగా మూడు రకాలుగా విభజిస్తారు. దృశ్యోపకరణాలు (Visual Aids): కంటితో చూసి, చేతితో పట్టుకొని నేర్చుకునేవి, ఉదా: చార్టులు, నమూనాలు, నిజ వస్తువులు. శ్రవ్యోపకరణాలు (Audio Aids): చెవితో వినేవి, ఉదా: రేడియో, ఆడియో రికార్డింగ్. దృశ్యశ్రవ్యోపకరణాలు (Audio-Visual Aids): చూడటం, వినడం రెండూ ఉండేవి, ఉదా: టీవీ, వీడియో.

తూనిక రాళ్లు నిజ వస్తువులు. విద్యార్థులు వాటిని చూసి, పట్టుకొని బరువును, కొలతలను అర్థం చేసుకుంటారు. వాటిలో శబ్దం లేదు. కాబట్టి అవి దృశ్యోపకరణాలు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) దృశ్యోపకరణాలు.

(2) శ్రవ్యోపకరణాలు వినడానికి సంబంధించినవి, తూనిక రాళ్లకు ఆ లక్షణం లేదు. (3) దృశ్యశ్రవ్యోపకరణాల్లో శబ్దం, దృశ్యం రెండూ ఉండాలి. (4) సాంకేతిక ఉపకరణాలు అంటే Computer, ప్రొజెక్టర్ వంటి యంత్ర ఆధారిత పరికరాలు.

గుర్తుంచుకోండి: కంటితో చూసి, చేతితో తాకే నిజ వస్తువులు, నమూనాలు → దృశ్యోపకరణాలు.