విద్యాప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకం, పాఠ్యపథకం: లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు Previous Papers ప్రశ్నలు, వివరణలు
AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "విద్యాప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకం, పాఠ్యపథకం" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 5 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.
విద్యార్థులు వేమన పద్యంలోని విశేషార్థాన్ని గ్రహిస్తారు అనేది
(1)అవగాహన
(2)సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు
(3)భాషాభిరుచి
(4)రసానుభూతి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) రసానుభూతి
ఇది బోధనా లక్ష్యాలకు (Objectives) సంబంధించిన ప్రశ్న. “విద్యార్థులు వేమన పద్యంలోని విశేషార్థాన్ని గ్రహిస్తారు” అనే స్పష్టీకరణ (Specification) ఏ లక్ష్యం కిందకు వస్తుందో చెప్పాలి.
పద్యానికి పైకి కనిపించే అర్థం కాకుండా దానిలో దాగి ఉన్న ప్రత్యేక అర్థాన్ని, భావ సౌందర్యాన్ని గ్రహించి ఆనందించడం రసానుభూతి (Appreciation) లక్ష్యం. వేమన పద్యాల్లో చిన్న మాటల్లో లోతైన భావం, చమత్కారం ఉంటాయి; ఆ విశేషార్థాన్ని పట్టుకోవడం కవిత్వాన్ని ఆస్వాదించడంలో భాగం. అందుకే అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (4) రసానుభూతి.
ఇక్కడ చాలామంది (1) అవగాహన ఎంచుకుంటారు. అవగాహనలో పద్యం సామాన్య అర్థాన్ని సొంత మాటల్లో చెప్పడం, వివరించడం ఉంటాయి; విశేషార్థాన్ని, సౌందర్యాన్ని అనుభవించడం దాని కంటే పై స్థాయి. సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు (2) ఆచారాలు, పండుగల పరిచయానికి; భాషాభిరుచి (3) భాష పట్ల ఇష్టం, సొంతంగా చదవాలనే ఆసక్తికి సంబంధించినవి.
గుర్తుంచుకోండి: సామాన్య అర్థం → అవగాహన; విశేషార్థం, సౌందర్యం → రసానుభూతి.
“సర్వశాస్త్ర ప్రయోజనమ్ ఆత్మదర్శనమ్” అనే సూక్తి ఎవరిదో అడుగుతున్నారు. దీని అర్థం “అన్ని శాస్త్రాల (విద్యల) ప్రయోజనం తనను తాను తెలుసుకోవడమే (ఆత్మదర్శనం)”. అంటే చదువు చివరి లక్ష్యం ఆత్మజ్ఞానం.
అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ మాట అన్నది ఆప్షన్ (1) సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్. ఆయన తత్వవేత్త, ఉపాధ్యాయుడు, భారతదేశ రెండో రాష్ట్రపతి; ఆయన పుట్టినరోజు సెప్టెంబర్ 5ను ఉపాధ్యాయ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటాం. ఆయన విద్య లక్ష్యాల గురించి, భారతీయ తత్వశాస్త్రం గురించి ఎన్నో గ్రంథాలు రాశారు.
గాంధీ (2), ఠాగూర్ (3), ఆదిశంకరాచార్య (4) కూడా విద్య, ఆధ్యాత్మికత గురించి చెప్పినవారే, అందుకే తికమక పెడతారు. ఈ సూక్తి ఎవరిదనే విషయంలో అధికారిక కీ రాధాకృష్ణన్నే గుర్తించింది; పరీక్షకు ఆ జవాబే గుర్తుంచుకోండి.
భారతదేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాల వారు మూడు భాషలు నేర్చుకోవాలన్న విధానం
(1)త్రిభాషా సూత్రం
(2)ద్విభాషా సూత్రం
(3)ప్రథమభాషా సూత్రం
(4)మాతృభాషా సూత్రం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) త్రిభాషా సూత్రం
ఈ ప్రశ్న దేశంలో అందరూ మూడు భాషలు నేర్చుకోవాలనే భాషా విధానం పేరు అడుగుతోంది.
కొఠారి కమిషన్ (1964-66) సూచన మేరకు జాతీయ విద్యా విధానం 1968 త్రిభాషా సూత్రాన్ని (Three Language Formula) ప్రకటించింది. దీని ప్రకారం విద్యార్థి మాతృభాష లేదా ప్రాంతీయ భాష, హిందీ, ఇంగ్లీష్ నేర్చుకోవాలి; హిందీ ప్రాంతాల్లో హిందీ, ఇంగ్లీష్తో పాటు మరో ఆధునిక భారతీయ భాష నేర్చుకోవాలి. NEP 2020 కూడా దీన్ని కొనసాగించింది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) త్రిభాషా సూత్రం.
ద్విభాషా సూత్రం (2) రెండు భాషలనే సూచిస్తుంది. ప్రథమభాషా సూత్రం (3), మాతృభాషా సూత్రం (4) ఒకే భాష మీద దృష్టి పెడతాయి; మాతృభాష త్రిభాషా సూత్రంలో ఒక భాగం మాత్రమే. ‘మూడు భాషలు’ అనే మాటే త్రిభాషా అని గుర్తుంచుకోండి.
ఈ ప్రశ్న సంస్థాగత ప్రణాళిక (Institutional Planning) నిర్వహణలో ముఖ్య పాత్ర ఎవరిదో అడుగుతోంది.
సంస్థాగత ప్రణాళిక అంటే ఒక పాఠశాల తన వనరులు, అవసరాలను బట్టి ఒక విద్యాసంవత్సరానికి తానే రూపొందించుకునే ప్రణాళిక: బోధన, సహపాఠ్య కార్యక్రమాలు, భవనాలు, మూల్యాంకనం అన్నీ ఇందులో ఉంటాయి. పాఠశాలకు అధిపతి ప్రధానోపాధ్యాయుడు. ఆయనే ఉపాధ్యాయులను, విద్యార్థులను, కమిటీలను సమన్వయం చేసి ప్రణాళికను రూపొందించి అమలు చేయిస్తాడు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).
ఉపాధ్యాయులు (3) ప్రణాళికలో పాల్గొని తమ తరగతుల్లో అమలు చేస్తారు, కానీ నాయకత్వం ప్రధానోపాధ్యాయుడిదే. విద్యార్థులు (2) ప్రణాళిక వల్ల లబ్ధి పొందేవారు. విద్యాకమిటీలు (4) సలహా, సహకారం ఇస్తాయి; నిర్వహణ బాధ్యత వాటిది కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: సంస్థాగత ప్రణాళికకు నాయకుడు = ప్రధానోపాధ్యాయుడు.
ఉత్తమ వాచక లక్షణాలలో ‘ఆకర్షణీయమైన ముఖ చిత్రం’ అనేది ఈ లక్షణం
(1)బాహ్య లక్షణం
(2)అంతర లక్షణం
(3)బాహ్య - అంతర లక్షణం
(4)లక్షణం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) బాహ్య లక్షణం
ఈ ప్రశ్న మంచి వాచకం (పాఠ్యపుస్తకం) లక్షణాల్లో ‘ఆకర్షణీయమైన ముఖచిత్రం’ ఏ రకానికి చెందుతుందో అడుగుతోంది.
ఉత్తమ వాచకం లక్షణాలను రెండుగా విభజిస్తారు. బాహ్య లక్షణాలు పుస్తకం రూపానికి సంబంధించినవి: ముఖచిత్రం (Cover Page), కాగితం నాణ్యత, అచ్చు, అక్షరాల పరిమాణం, బొమ్మలు, బైండింగ్, పరిమాణం, ధర. అంతర లక్షణాలు విషయానికి సంబంధించినవి: పాఠాల ఎంపిక, భాష, క్రమం, అభ్యాసాలు, విలువలు. ముఖచిత్రం పుస్తకం బయటి రూపం కాబట్టి అది బాహ్య లక్షణం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).
అంతర లక్షణం (2) పుస్తకంలోని విషయం గురించి; ముఖచిత్రం విషయం కాదు. బాహ్య-అంతర లక్షణం (3) అనే ప్రత్యేక వర్గం లేదు. ‘లక్షణం’ (4) సాధారణ పదం; ఏ వర్గమో చెప్పదు.
గుర్తుంచుకోండి: కంటికి కనిపించే రూపం = బాహ్యం; లోపలి విషయం = అంతరం.