సహాయక సాంకేతికత (అసిస్టివ్ టెక్నాలజీ)
ID, ఇతర వైకల్యాలు ఉన్నవారి క్రియాత్మక పరిమితులను భర్తీ చేసి, అభ్యసనం, స్వాతంత్ర్యం, చలనం, భావ ప్రసారం, పరిసరాలపై నియంత్రణ, ఎంపిక చేసుకునే అవకాశాన్ని పెంచే పరికరాలనే సహాయక సాంకేతికత అంటారు. ఈ పరికరాలను ఎంచుకోవడానికి, పొందడానికి, వాడటానికి అందించే సేవలు కూడా ఇందులో భాగమే.
| రంగం | ఎలా సహాయపడుతుంది |
|---|---|
| భావ ప్రసారం | శారీరక లేదా సంజ్ఞానాత్మక కారణాల వల్ల గొంతుతో మాట్లాడలేని వారికి తక్కువ సాంకేతికత నుంచి ఎక్కువ సాంకేతికత వరకు భావ ప్రసార పరికరాలు |
| పరిసరాల నియంత్రణ | తీవ్ర / బహుళ వైకల్యం ఉన్నవారు విద్యుత్ ఉపకరణాలు, టీవీ, సంగీత పరికరాలు నడపడం, తలుపులు వేయడం, తీయడం |
| చలనం | నడవలేని వారికి సాధారణ చక్రాల కుర్చీ నుంచి కంప్యూటర్ నియంత్రిత చక్రాల కుర్చీ వరకు; వాకర్లు, కర్రలు (నిలబడటానికి, నడవడానికి సహాయపడే ఈ పరికరాలను చలన ఉపకరణాలు అంటారు) |
| విద్య | అక్షరాస్యత, భాష, గణితం, వ్యవస్థీకరణ, సామాజిక నైపుణ్యాలకు కంప్యూటర్; కీబోర్డు వాడలేని వారికి ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు; స్పెల్లింగ్, అక్షరాస్యతకు సాఫ్ట్వేర్ |
| రోజువారీ జీవన కార్యకలాపాలు | జ్ఞాపకశక్తి ఇబ్బంది ఉన్నవారు మంచం సర్దడం, మందులు వేసుకోవడం వంటి పనిని మొదటి నుంచి చివరి వరకు వరుసగా చేయడానికి పరికరాలు; శబ్ద సూచనలతో దారి చూపే వ్యవస్థలు; షాపింగ్, బిల్లులు కట్టడం, ATM వాడకం |
| ఉపాధి | పనిచోట మార్పులు; ఉదా: ఒక్కో పనిని పూర్తి చేయమని గుర్తుచేసే ఆడియో టేపు |
| క్రీడలు, వినోదం | వేగంగా స్పందించలేని వారికి ఆట వేగం తగ్గించిన కంప్యూటర్ ఆటలు; బౌలింగ్లో వాడే బంతి జారుడు బల్లలు (బాల్ ర్యాంప్స్) |
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
నిలబడుటకు మరియు నడుచుటకు దోహదపడే పరికరాలు ఈ భాగం క్రిందకు వస్తాయి
- (1)బోధన మరియు అభ్యసన ఉపకరణాలు
- (2)చలనత్వం మరియు రవాణా ఉపకరణాలు
- (3)కంప్యూటరు యాక్సెస్ ఉపకరణాలు
- (4)భావప్రసార ఉపకరణాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) చలనత్వం మరియు రవాణా ఉపకరణాలు
నిలబడటానికి, నడవటానికి సహాయపడే పరికరాలు ఏ రకం ఉపకరణాల కిందకు వస్తాయని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సహాయక ఉపకరణాలను (Assistive Devices) వాటి పనిని బట్టి విభజిస్తారు. ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు కదలడానికి సహాయపడేవి చలన, రవాణా ఉపకరణాలు (Mobility Aids). Standing Frame, Walker, Crutches, Rollator, చక్రాల కుర్చీ (Wheelchair), Tricycle ఇవన్నీ ఈ రకమే. చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ ఉన్న పిల్లలకు ఇవి ఎక్కువగా అవసరం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) చలనత్వం, రవాణా ఉపకరణాలు.
బోధన, అభ్యసన ఉపకరణాలు (1) చదువు నేర్పడానికి వాడే సామగ్రి. కంప్యూటర్ యాక్సెస్ ఉపకరణాలు (3) ప్రత్యేక కీబోర్డులు, స్విచ్లు వంటివి; కంప్యూటర్ వాడడానికి సహాయపడతాయి. భావప్రసార ఉపకరణాలు (4) బొమ్మల బోర్డులు, మాట్లాడే పరికరాలు వంటివి; మాట్లాడటానికి సహాయపడతాయి. ఇవేవీ నిలబడటానికి, నడవటానికి కావు.
గుర్తుంచుకోండి: Walker, Crutches, Wheelchair = చలన, రవాణా ఉపకరణాలు.
సహాయక సాంకేతికత వాడకంలో సూత్రాలు:
- వీలైనంత ముందుగానే పరిచయం చేయాలి. చిన్నపిల్లల్లో భాషా అభివృద్ధి కోసం భావ ప్రసార పరికరాల వాడకం పెరుగుతోంది.
- పరికరం రోజంతా, సహజ పరిసరాల్లో (ఇల్లు, బడి, పని, వినోదం) అందుబాటులో ఉండాలి.
- సాంకేతికత రకం, వాడే విధానం, నేర్పే పద్ధతిలో స్థిరత్వం ఉండాలి.
- ఒక పరికరం నుంచి మరొకదానికి మారడం సాఫీగా, అంతకుముందు నేర్చిన నైపుణ్యాల మీద ఆధారపడి ఉండాలి.
- ప్రతి వ్యక్తి ప్రత్యేక సామర్థ్యాలకు తగినట్లు సౌకర్యవంతంగా, అనుకూలీకరించి ఉండాలి.
- తరగతిలో: స్క్రీన్ పెద్దదిగా చూపే పరికరాలు, పెన్సిల్ పట్టు (గ్రిప్), ర్యాంపులు, ఆటోమేటిక్ తలుపులు, పట్టుకునే కడ్డీలు (గ్రాబ్ బార్స్), వెడల్పాటి తలుపులు; తక్కువ బరువున్న చక్రాల కుర్చీలు; తక్కువ చలన నైపుణ్యాలు ఉన్నవారికి అనుకూల ఆట బొమ్మలు.
అనుసరణలు (అడాప్టేషన్స్)
- అనుసరణల్లో నిర్దేశిత పాఠ్యప్రణాళిక అభ్యసన ఫలితాలు మారవు. విద్యార్థి సాధారణ అభ్యసన ఫలితాలను అందుకునేలా మార్పులు చేస్తారు.
- అభ్యసన ఫలితాలు మారవు కాబట్టి, అనుసరణ కార్యక్రమంలో ఉన్న పిల్లవాడు తరగతిలోని మిగతావారి కంటే చాలా వెనకబడి ఉన్నా, తరగతి స్థాయి ఫలితాలను కనీస స్థాయిలోనైనా సాధించగలడు. తరగతి / గ్రేడు పిల్లలతో పోల్చి అంచనా వేయకూడదు.
- సాధారణ ఉపాధ్యాయుడు సమ్మిళిత తరగతిలో ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లల కోసం తన పాఠ ప్రణాళికలో చేసే మార్పులనే అనుసరణ అంటారు.
- అనుసరణలు ప్రత్యామ్నాయ రూపాలు, బోధనా వ్యూహాలు, మూల్యాంకన పద్ధతుల్లో ఉండవచ్చు. ఉదాహరణలు:
- పనులకు, పరీక్షలకు ఎక్కువ సమయం
- అధ్యయన నైపుణ్యాల అభ్యాసానికి ప్రత్యేక అభ్యసన సహాయ సమయం (పీరియడ్)
- చదవాల్సిన పాఠాలకు ఆడియో టేపులు లేదా తోటి సహాయకుడు
- రాత పనులకు కంప్యూటర్; అవగాహన చూపడానికి రాతకు బదులు ప్రత్యామ్నాయాలు
- పరీక్షలకు వేరే గది, పర్యవేక్షణలో విరామాలు
- చిన్న బృందాల్లో పని; ఉపాధ్యాయుడు చెప్పిన అంశాలను నోట్సుగా ఇవ్వడం
- కష్టమైన పనులు, పఠన స్థాయి తగ్గించడం; సహవిద్యార్థుల బృంద బోధన; జవాబులను మౌఖికంగా గానీ రాతపూర్వకంగా గానీ స్వీకరించడం
- తల్లిదండ్రులకు పిల్లవాడి కార్యక్రమంలో చేసిన అనుసరణల గురించి ఎప్పటికప్పుడు తెలపాలి; అధికారిక నివేదికల్లో, IEP లో అనుసరణలను నమోదు చేయాలి.
వైకల్య స్థాయిని బట్టి వసతులు (అకామడేషన్స్)
| తేలిక నుంచి మధ్యస్థ ID | తీవ్ర నుంచి అతి తీవ్ర ID |
|---|---|
| క్లిష్టమైన వాక్యాలు వాడకూడదు | ఎడమ వైపు జాబితాలోని అన్ని వసతులూ వాడాలి |
| మూర్త భావనలు, నైపుణ్యాలపై దృష్టి (అమూర్త భావనలు వీరికి కష్టం) | మొదటిసారి కలిసినప్పుడు జాలి, ఆందోళన వంటి ప్రతికూల భావాలు చూపకూడదు |
| సూచనలు స్పష్టంగా, క్లుప్తంగా; చిన్న సోపానాలుగా విడగొట్టాలి | వయసుకు తగిన సంభాషణ |
| వీలైనప్పుడల్లా చేసి చూపాలి - చెప్పడం కంటే చూపడం మేలు | వయసుకు తగిన కార్యకలాపాలు |
| ఓపిక, పట్టుదల, స్థిరత్వం | సమాజ, కుటుంబ కార్యకలాపాల్లో చేర్చాలి; వైకల్యం లేనివారితో కలిసే సందర్భాల ద్వారానే వీరు బాగా నేర్చుకుంటారు |
| ఆప్యాయత, అంగీకారం; చిరునవ్వు, పొగడ్తతో భద్రతా భావం | |
| గౌరవం చూపాలి; పెద్దవారితో పెద్దవారిలాగే మాట్లాడాలి, చిన్నపిల్లలా కాదు | |
| తక్కువ అంచనాలు పెట్టుకోకూడదు; శిక్షణ, మద్దతుతో వీరు ఉద్యోగం చేసి సమాజంలో పూర్తిగా కలిసిపోగలరు |
- తరగతిలో ID పిల్లలను ఎప్పుడూ ముందు వరుసలో కూర్చోబెట్టాలి.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
తరగతి గదిలో బుద్ధి మాంద్యత గల పిల్లవాన్ని ఇక్కడ కూర్చో బెట్టాలి
- (1)ప్రత్యేకంగా
- (2)ద్వారానికి దగ్గరగా
- (3)చివరి వరుసలో
- (4)మొదటి వరుసలో
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) మొదటి వరుసలో
సమ్మిళిత తరగతిలో బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లవాడిని ఎక్కడ కూర్చోబెట్టాలో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఈ పిల్లలకు ఏకాగ్రత తక్కువ, త్వరగా దృష్టి మళ్ళుతుంది. ఉపాధ్యాయుడు వాళ్ళను దగ్గరగా గమనించాలి, అవసరమైనప్పుడు వెంటనే సాయం చేయాలి, మెచ్చుకోవాలి. ఉపాధ్యాయుడికి దగ్గరగా, బల్లకు ఎదురుగా కూర్చుంటే బోధన స్పష్టంగా అందుతుంది, ఆటంకాలు తగ్గుతాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) మొదటి వరుసలో.
ప్రత్యేకంగా (1) కూర్చోబెడితే పిల్లవాడిని వేరు చేసినట్టు అవుతుంది, ఇది సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) భావనకు వ్యతిరేకం. ద్వారానికి దగ్గరగా (2) కూర్చుంటే బయటి శబ్దాలు, రాకపోకలతో దృష్టి మళ్ళుతుంది. చివరి వరుసలో (3) ఉంటే ఉపాధ్యాయుడికి దూరం, పర్యవేక్షణ కష్టం.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలు సాధారణంగా ఉపాధ్యాయుడికి దగ్గరగా, మొదటి వరుసలో.
సార్వత్రిక రూపకల్పన (యూనివర్సల్ డిజైన్): 7 సూత్రాలు
ఒకే పరిసరం, ఒకే సౌకర్యం అందరికీ - వైకల్యం ఉన్నవారికీ, లేనివారికీ - పనికొచ్చేలా రూపొందించడమే సార్వత్రిక రూపకల్పన. అభ్యసనంలో దీనిని వాడే సార్వత్రిక అభ్యసన రూపకల్పన కూడా అన్ని రకాల పిల్లల కోసమే.
| సూత్రం | తరగతిలో అర్థం |
|---|---|
| 1. సమాన వినియోగం | అందరికీ ఒకేలాంటి సౌకర్యాలు, సమాన హక్కు; నీరు, వసతి వంటివి అందరికీ ఒకేలా |
| 2. వినియోగంలో సౌలభ్యం | వ్యక్తిగత సామర్థ్యాలకు తగినట్లు పద్ధతి మార్చడం; ఎడమ చేతి, కుడి చేతి వాటం రెండింటికీ అనుకూలం |
| 3. సరళమైన, సహజమైన వాడకం | విద్యార్థి అవగాహన, భాషా నైపుణ్యాలు, అవధాన స్థాయికి తగినట్లు; అనవసర క్లిష్టత తీసివేయడం |
| 4. గ్రహించగల సమాచారం | బొమ్మలు, మాటలు, స్పర్శ వంటి వివిధ రూపాల్లో సమాచారం; సరైన రంగు, సైజు; ముద్రణలో అక్షరాల సైజు 12 కంటే తక్కువ ఉండకూడదు |
| 5. తప్పుల పట్ల సహనం | ప్రమాదాలు, తప్పులు జరగకుండా ముందే హెచ్చరికలు, భద్రతా సూచనలు; జారే నేలలు వంటి ప్రమాదాలు తగ్గించడం |
| 6. తక్కువ శారీరక శ్రమ | అలసట తగ్గించడం; పదే పదే చేసే పనులు తగ్గించడం; చక్రాల కుర్చీ వెళ్లేలా తేలికగా తెరుచుకునే తలుపులు; ర్యాంపు వాలు 1 : 12; స్విచ్ బోర్డులు అందే ఎత్తులో; వ్యత్యాస (కాంట్రాస్ట్) రంగులు; శబ్దాలు, గోడ అలంకరణలు తక్కువ |
| 7. చేరుకోవడానికి, వాడటానికి తగిన సైజు, స్థలం | విద్యార్థి శరీర పరిమాణం, బృందానికి తగిన కూర్చునే చోటు; ప్రత్యేకంగా తయారుచేసిన కుర్చీలు, తెరలు వంటి తరగతి పరికరాలు |
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
‘అభ్యసనకు సార్వజనీన రూపకల్పన’ అనునది వీరికి ఉపయోగపడే పద్ధతి
- (1)చదువులో వెనుకబడిన పిల్లలకు మాత్రమే
- (2)ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు మాత్రమే
- (3)ప్రతిభావంతులైన పిల్లలకు మాత్రమే
- (4)అన్ని రకాల పిల్లలకు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అన్ని రకాల పిల్లలకు
అభ్యసనకు సార్వజనీన రూపకల్పన (UDL) ఎవరికి ఉపయోగపడుతుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
UDL లో పాఠాన్ని మొదటి నుంచే తరగతిలోని అందరు పిల్లలకు అందేలా రూపొందిస్తారు. విషయాన్ని రకరకాలుగా చూపించడం, పిల్లలు తమకు నచ్చిన రీతిలో నేర్చుకున్నది వ్యక్తపరిచే అవకాశం ఇవ్వడం, రకరకాలుగా ఆసక్తి కలిగించడం దీని మూడు సూత్రాలు. ‘సార్వజనీన’ అంటేనే అందరికీ అని అర్థం.
కాబట్టి UDL అన్ని రకాల పిల్లలకు ఉపయోగపడే పద్ధతి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
వెనుకబడిన పిల్లలకు మాత్రమే, ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలకు మాత్రమే, ప్రతిభావంతులకు మాత్రమే అనే ఆప్షన్లలోని ‘మాత్రమే’ అనే మాట UDL భావనకే విరుద్ధం. ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు, కానీ UDL ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలతో పాటు అందరికీ ఉపయోగపడుతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: UDL లో U = Universal = అందరికీ.
పరీక్ష కోణం: అనుసరణలో అభ్యసన ఫలితాలు మారవు; పాఠ ప్రణాళికలో సాధారణ ఉపాధ్యాయుడు చేసే మార్పు = అనుసరణ. ID పిల్లలకు అమూర్త భావనలు కష్టం - మూర్త భావనలు, చేసి చూపడం. ముందు వరుసలో కూర్చోబెట్టాలి. సార్వత్రిక అభ్యసన రూపకల్పన అన్ని రకాల పిల్లలకు. ర్యాంపు వాలు 1 : 12; ముద్రణ అక్షరాలు కనీసం 12 సైజు.
మెమొరీ కోడ్: సార్వత్రిక రూపకల్పన 7 సూత్రాలు "స-సౌ-స-గ్ర-త-శ్ర-స్థ" - సమాన వినియోగం, సౌలభ్యం, సరళం, గ్రహించగల సమాచారం, తప్పుల పట్ల సహనం, తక్కువ శ్రమ, స్థలం-సైజు. తీవ్ర ID కి కోడ్ "వయసుకు తగ్గ మాట, వయసుకు తగ్గ ఆట".