AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

AP TET October 2024 Paper 2B వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (భాగం 2): ప్రశ్నలు, కీ, వివరణలు

AP TET October 2024 Paper 2B స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్‌లో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2) సెక్షన్‌లో 30 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి (ప్రశ్న 121 నుంచి 150 వరకు). ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు (6), నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD (6), బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య (3), చెవి, వినికిడి లోపాలు (3). కింద ప్రతి ప్రశ్నకు అధికారిక కీ సమాధానం, తెలుగులో వివరణ ఉన్నాయి.

ఆధారం: AP పాఠశాల విద్యాశాఖ అధికారిక ప్రశ్నపత్రం, కీ ·చివరి మార్పు: · ExamBadi

వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2): ఏ టాపిక్ నుంచి ఏ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

టాపిక్ప్రశ్న సంఖ్యలుప్రశ్నలు
వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు121, 124, 141, 145, 149, 1506
సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL128, 1422
గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం1471
కన్ను, దృష్టి లోపాలు, దృష్టి పరీక్షలు1311
బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య127, 129, 1433
చెవి, వినికిడి లోపాలు135, 137, 1443
బుద్ధిమాంద్యత (మేధో వైకల్యం)130, 134, 1463
నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD125, 126, 133, 138, 139, 1406
చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు132, 1362
ఇతర వైకల్యాలు123, 1482
పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు1221

AP TET October 2024 Paper 2B వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2): ప్రశ్నలు, సమాధానాలు, వివరణలు

ప్రశ్న 121 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్‌లో డిగ్రీ పట్టా పొందిన వారు ఈ సంస్థలోవారి డిగ్రీపట్టాను నమోదు చేసుకోవాలి.

  1. (1)భారత పునరావాస మండలి
  2. (2)భారతీయ వైద్య మండలి
  3. (3)భారత వ్యవసాయదారుల మండలి
  4. (4)భారత న్యాయవాదుల మండలి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) భారత పునరావాస మండలి

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్‌లో అర్హత పొందిన ఉపాధ్యాయులు, నిపుణులు తమ సర్టిఫికెట్‌ను ఏ సంస్థలో నమోదు చేసుకోవాలో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

భారత పునరావాస మండలి (RCI) RCI చట్టం 1992 ద్వారా చట్టబద్ధ సంస్థగా ఏర్పడింది. పునరావాసం, స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ రంగంలో శిక్షణ కార్యక్రమాలను గుర్తించడం, వాటి ప్రమాణాలను పర్యవేక్షించడం, అర్హులైన నిపుణుల పేర్లను కేంద్ర పునరావాస రిజిస్టర్ (CRR) లో నమోదు చేయడం దీని పనులు. RCI నమోదు లేకుండా ప్రత్యేక విద్యార్థులకు బోధించడం చట్టప్రకారం నేరం అవుతుంది.

కాబట్టి స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్‌లో డిగ్రీ ఉన్నవారు నమోదు చేసుకోవాల్సింది భారత పునరావాస మండలిలోనే. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

భారతీయ వైద్య మండలి వైద్యుల నమోదు చూసేది, న్యాయవాదుల మండలి న్యాయవాదుల నమోదు చూసేది. వ్యవసాయదారుల మండలి అనేది స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్‌కు సంబంధం లేని ఆప్షన్. ఈ మూడూ స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ నిపుణులను నమోదు చేయవు.

గుర్తుంచుకోండి: స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ ఉపాధ్యాయుడికి RCI రిజిస్ట్రేషన్ (CRR నంబర్) తప్పనిసరి.

ప్రశ్న 122 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, ఉపకరణాలు

ఆహారం, నీరు, నిద్ర లాంటివి ఈ పునర్బలనాలు

  1. (1)ప్రాథమిక
  2. (2)గౌణ
  3. (3)సాంఘీక
  4. (4)ఉద్వేగ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ప్రాథమిక

ఆహారం, నీరు, నిద్ర వంటి వాటిని ఏ రకం పునర్బలనాలు (Reinforcement) అంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఏ నేర్పు లేకుండానే, సహజంగా శరీర అవసరాలను తీర్చేవి ప్రాథమిక పునర్బలనాలు. ఆకలి, దాహం, నిద్ర లాంటి జీవ అవసరాలు తీరితే ప్రాణి సంతృప్తి పొందుతుంది, కాబట్టి వీటికి విలువ పుట్టుకతోనే ఉంటుంది. డబ్బు, మార్కులు, స్టిక్కర్లు లాంటివి నేర్చుకున్న తర్వాతే విలువ పొందుతాయి; వాటిని గౌణ పునర్బలనాలు అంటారు.

ఆహారం, నీరు, నిద్ర శరీర అవసరాలు కాబట్టి అవి ప్రాథమిక పునర్బలనాలు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

గౌణ పునర్బలనాలు నేర్చుకున్న విలువ ఉన్నవి. సాంఘిక పునర్బలనాలు మెచ్చుకోలు, చిరునవ్వు, తట్టడం లాంటివి. ఉద్వేగ పునర్బలనం అనే రకం ఇక్కడ వర్తించదు. కాబట్టి (2), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: పుట్టుకతో విలువ = ప్రాథమికం; నేర్చుకుని విలువ = గౌణం.

ప్రశ్న 123 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·ఇతర వైకల్యాలు

మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త ‘టెర్మన్’ ప్రజ్ఞాలబ్ది ............. కంటే ఎక్కువ ఉన్న వాళ్ళను ప్రతిభావంతులుగా గుర్తించారు.

  1. (1)100
  2. (2)140
  3. (3)90
  4. (4)80
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 140

టెర్మన్ ప్రజ్ఞాలబ్ధి (IQ) వర్గీకరణలో ప్రతిభావంతుల (Gifted) స్థాయి ఎంత నుంచి మొదలవుతుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

లూయిస్ టెర్మన్ స్టాన్‌ఫర్డ్-బినే పరీక్ష ఆధారంగా IQ ను వర్గీకరించాడు. ఆయన వర్గీకరణలో 90 నుంచి 110 సగటు ప్రజ్ఞ, 110 నుంచి 120 ఉన్నత ప్రజ్ఞ, 120 నుంచి 140 అత్యున్నత ప్రజ్ఞ, 140 పైన మేధావి లేదా ప్రతిభావంతులు. ప్రతిభావంతులపై ఆయన చేసిన దీర్ఘకాల అధ్యయనంలో కూడా సుమారు 140 పైన IQ ఉన్న పిల్లలనే ఎంచుకున్నాడు.

కాబట్టి 140 కంటే ఎక్కువ IQ ఉన్నవారు ప్రతిభావంతులు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

100 అనేది సగటు IQ. 90 సగటు ప్రజ్ఞ కింది అంచు. 80 నుంచి 90 మధ్య మందబుద్ధి (Dullness) స్థాయి, ఇది సగటు కంటే తక్కువ. ఇవేవీ ప్రతిభను సూచించవు.

గుర్తుంచుకోండి: టెర్మన్: 140 పైన = మేధావి / ప్రతిభావంతుడు.

ప్రశ్న 124 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు

SCERT ని విస్తరించండి.

  1. (1)State Council of Educational Research and Training
  2. (2)State Council of Employment Research and Training
  3. (3)State Council of Employment Resources and Training
  4. (4)State Council of Educational Rehabilitation and Training
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) State Council of Educational Research and Training

SCERT అనే సంక్షిప్త రూపానికి పూర్తి పేరు ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

SCERT అంటే రాష్ట్ర విద్యా పరిశోధన, శిక్షణ మండలి. జాతీయ స్థాయిలో NCERT ఉన్నట్లే రాష్ట్ర స్థాయిలో SCERT పనిచేస్తుంది. పాఠ్యప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకాల తయారీ, ఉపాధ్యాయ శిక్షణ, విద్యా పరిశోధన దీని ప్రధాన పనులు. జిల్లా స్థాయిలో ఇదే పని DIET లు చేస్తాయి.

కాబట్టి సరైన విస్తరణ State Council of Educational Research and Training. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

మిగతా ఆప్షన్లలో Employment, Resources, Rehabilitation అనే పదాలు తప్పుగా చేర్చారు. SCERT ఉపాధి లేదా పునరావాస సంస్థ కాదు, విద్యా సంస్థ. కాబట్టి (2), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: NCERT కి రాష్ట్ర రూపం SCERT: E = Educational, R = Research, T = Training.

ప్రశ్న 125 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

ఏకాగ్రత లోపం అతి చురుకుదనం అనేది ఈ వైకల్యానికి సంబంధించినది.

  1. (1)ఆటిజం
  2. (2)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
  3. (3)క్రెటినిజం
  4. (4)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు

ఏకాగ్రత లోపం, అతి చురుకుదనం (ADHD) ఏ వైకల్యంతో ముడిపడి ఉంటుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ADHD ఉన్న పిల్లలు ఎక్కువసేపు ఒకే పనిపై దృష్టి నిలపలేరు, కుదురుగా కూర్చోలేరు, ఆలోచించకుండా వెంటనే స్పందిస్తారు. ఇలాంటి పిల్లల్లో చదవడం, రాయడం, లెక్కల్లో ఇబ్బందులు తరచుగా కలిసి కనిపిస్తాయి. అందుకే స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పాఠ్యపుస్తకాలు ADHD ని నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం (SLD) తో కలిపి చదువుతాయి.

కాబట్టి ADHD ని నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలకు సంబంధించిందిగా తీసుకోవాలి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

ఆటిజంలో ప్రధాన సమస్య సామాజిక సంభాషణ, పునరావృత ప్రవర్తన. సెరిబ్రల్ పాల్సీ మెదడు దెబ్బతినడం వల్ల వచ్చే చలన వైకల్యం. క్రెటినిజం థైరాయిడ్ హార్మోన్ లోపం వల్ల వచ్చే పెరుగుదల, మేధో లోపం. ఇవి ADHD కి నేరుగా సంబంధించినవి కావు.

గుర్తుంచుకోండి: ADHD, డిస్లెక్సియా, డిస్‌గ్రాఫియా, డిస్‌కాల్క్యులియా: అన్నీ అభ్యసన వైకల్యాల కుటుంబం.

ప్రశ్న 126 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

ఎప్పుడూ అసాధారణ లేదా మూస ప్రవర్తన చూపే పిల్లలు ఈ వైకల్యానికి చెందినవారుగా గుర్తిస్తారు.

  1. (1)బుద్ధి మాంద్యత
  2. (2)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
  3. (3)ఆటిజం స్పెక్ట్రం డిజార్డర్
  4. (4)మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఆటిజం స్పెక్ట్రం డిజార్డర్

ఎప్పుడూ అసాధారణంగా, ఒకే రకంగా పునరావృతమయ్యే (మూస) ప్రవర్తన చూపే పిల్లలను ఏ వైకల్యం కింద గుర్తిస్తారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఆటిజం స్పెక్ట్రం డిజార్డర్ (ASD) కి రెండు ప్రధాన లక్షణాలు ఉన్నాయి: సామాజిక సంభాషణలో ఇబ్బంది, పరిమితమైన ఆసక్తులు, పునరావృత ప్రవర్తనలు. చేతులు ఊపడం, ఊగడం, వస్తువులను వరుసగా పేర్చడం, ఒకే దినచర్య మారితే కలత చెందడం ఈ మూస ప్రవర్తనలకు ఉదాహరణలు.

కాబట్టి ఇలాంటి ప్రవర్తన చూపే పిల్లలు ఆటిజం స్పెక్ట్రం డిజార్డర్‌కి చెందినవారు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

బుద్ధిమాంద్యతలో ప్రధాన సమస్య తక్కువ మేధో సామర్థ్యం, అనుసరణ ప్రవర్తనలో లోపం. నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యల్లో చదవడం, రాయడం, లెక్కల్లో ఇబ్బంది ఉంటుంది. మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్ నాడీ వ్యవస్థ వ్యాధి. వీటి ప్రధాన లక్షణం మూస ప్రవర్తన కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: మూస / పునరావృత ప్రవర్తన + కంటి చూపు కలపకపోవడం = ఆటిజం.

ప్రశ్న 127 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

“పాక్షిక దృష్టిలోపం గల పిల్లలకు, సాధారణ పిల్లలకు ఎక్కువ తేడా కనబడదు” అని పేర్కొన్నవారు.

  1. (1)లూయీ బ్రెయిలీ
  2. (2)హెలెన్ కెల్లర్
  3. (3)లోవెన్ ఫెల్డ్
  4. (4)ఐన్‌స్టీన్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) లోవెన్ ఫెల్డ్

పాక్షిక దృష్టి లోపం (Low Vision) ఉన్న పిల్లలకు, సాధారణ పిల్లలకు పెద్ద తేడా ఉండదని చెప్పినది ఎవరో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

బెర్తోల్డ్ లోవెన్‌ఫెల్డ్ దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్యపై విస్తృతంగా రాసిన విద్యావేత్త. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలను ముందుగా పిల్లలుగానే చూడాలని, వారి అవసరాలు సాధారణ పిల్లల అవసరాల్లాంటివేనని ఆయన అభిప్రాయం. పాఠ్యపుస్తకాలు ఈ వాక్యాన్ని ఆయనకే ఆపాదిస్తాయి.

అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) లోవెన్ ఫెల్డ్.

లూయీ బ్రెయిలీ అంధుల కోసం ఆరు చుక్కల లిపిని కనిపెట్టారు. హెలెన్ కెల్లర్ చూపు, వినికిడి రెండూ లేని రచయిత్రి, ఉద్యమకారిణి. ఐన్‌స్టీన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఈ వాక్యం వీరిది కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: దృష్టిలోపం ఉన్నవారి విద్యపై సూత్రాలు అనగానే లోవెన్‌ఫెల్డ్ గుర్తుకు రావాలి.

ప్రశ్న 128 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను దృష్టిలో పెట్టుకొని సాధారణ విద్యార్థులందరితో కలిపి బోధనాభ్యసన కృత్యాలు నిర్వహించడం అనేదానిని ఇలా పిలుస్తారు.

  1. (1)వ్యాయామ విద్య
  2. (2)సరళ విద్య
  3. (3)సాధారణ విద్య
  4. (4)సహిత విద్య
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) సహిత విద్య

ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న పిల్లలను (CWSN) సాధారణ పిల్లలతో కలిపి ఒకే తరగతిలో బోధించడాన్ని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

సహిత విద్య లేదా సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) లో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు తమ దగ్గరి సాధారణ పాఠశాలలోనే, తోటివారితో కలిసి చదువుతారు. వారి అవసరాలకు తగినట్లు బోధనను, పాఠ్యప్రణాళికను, తరగతి వాతావరణాన్ని పాఠశాలే మార్చుకుంటుంది. RPwD చట్టం 2016, NEP 2020, సమగ్ర శిక్ష ఈ విధానాన్నే ప్రోత్సహిస్తున్నాయి.

కాబట్టి అందరినీ కలిపి బోధనాభ్యసన కృత్యాలు చేయించడం సహిత విద్య. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

వ్యాయామ విద్య శారీరక దృఢత్వానికి సంబంధించినది. సరళ విద్య అనే ప్రత్యేక భావన లేదు. సాధారణ విద్యలో ప్రత్యేక అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకునే ఏర్పాటు ఉండాలనే నియమం లేదు. ఇక్కడ చాలామంది (3) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రత్యేక అవసరాలను పట్టించుకుంటూ అందరితో కలిపి బోధించడమే సహిత విద్య.

గుర్తుంచుకోండి: అందరూ ఒకే తరగతిలో, ఒక్కొక్కరి అవసరానికి తగిన బోధన = సహిత విద్య.

ప్రశ్న 129 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

అంధులకు ఉపయోగపడని బోధనాభ్యసన కృతం

  1. (1)చర్చ - ప్రదర్శన
  2. (2)ఉపన్యాసం
  3. (3)భాషా ప్రయోగాలు
  4. (4)చిత్రలేఖనం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) చిత్రలేఖనం

పూర్తిగా చూపు లేని (అంధ) పిల్లలకు ఉపయోగపడని బోధనాభ్యసన కృత్యం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

అంధ పిల్లలు ప్రధానంగా వినికిడి, స్పర్శ ద్వారా నేర్చుకుంటారు. మాటలతో జరిగే చర్చ, ఉపన్యాసం, భాషా కృత్యాలు వినికిడి మీద ఆధారపడతాయి కాబట్టి వారికి సులభంగా అందుతాయి. ప్రదర్శనను కూడా మాటల వర్ణన, స్పర్శ నమూనాలతో వారికి అనుకూలంగా మార్చవచ్చు.

చిత్రలేఖనం పూర్తిగా చూపు మీద ఆధారపడే కృత్యం: రంగులు, ఆకారాలు, గీతలు కంటితో చూసి గీయాలి. అందుకే అంధులకు ఉపయోగపడనిది చిత్రలేఖనం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

చర్చ-ప్రదర్శన, ఉపన్యాసం, భాషా ప్రయోగాలు చెవి ద్వారా అందే కృత్యాలు, అంధులకు బాగా ఉపయోగపడతాయి. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: అంధులకు చెవి, చేతి స్పర్శ ఆధారం; చూపు మీద ఆధారపడిన కృత్యాలు పనికిరావు.

ప్రశ్న 130 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బుద్ధిమాంద్యత

బిడ్డ శారీరక పెరుగుదల దశలు సవ్యంగా చేరుకోకుంటే ఈ వైకల్యం సంభవించవచ్చు

  1. (1)హీమోఫీలియా
  2. (2)పార్కిన్‌సన్స్ వ్యాధి
  3. (3)బుద్ధిమాంద్యత
  4. (4)ఆమ్ల దాడి బాధితులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) బుద్ధిమాంద్యత

పిల్లవాడు వికాస మైలురాళ్లను (Developmental Milestones) సమయానికి చేరుకోకపోతే ఏ వైకల్యాన్ని అనుమానించాలో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

తల నిలపడం, కూర్చోవడం, పాకడం, నడవడం, మాటలు రావడం లాంటివి ఒక వయసుకు జరగాల్సిన వికాస మైలురాళ్లు. బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లల్లో ఇవన్నీ తోటివారి కంటే ఆలస్యంగా వస్తాయి. అందుకే మైలురాళ్లు ఆలస్యం కావడం బుద్ధిమాంద్యతను తొందరగా గుర్తించే ముఖ్యమైన సూచన.

కాబట్టి వికాస దశలు సవ్యంగా చేరకపోవడంతో ముడిపడిన వైకల్యం బుద్ధిమాంద్యత. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

హీమోఫీలియా రక్తం గడ్డకట్టని వంశపారంపర్య రక్త రుగ్మత. పార్కిన్‌సన్స్ వ్యాధి సాధారణంగా పెద్ద వయసులో వచ్చే నాడీ వ్యాధి. ఆమ్ల దాడి బాధితులకు వైకల్యం బయటి దాడి వల్ల వస్తుంది. వీటికి వికాస మైలురాళ్లతో సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: మైలురాళ్లు ఆలస్యం = బుద్ధిమాంద్యతకు తొలి హెచ్చరిక.

ప్రశ్న 131 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·కన్ను, దృష్టి లోపాలు, దృష్టి పరీక్షలు

తరగతి గదిలో తరచుగా కళ్ళు నలుపుతూ, కళ్ళ నుండి నీరు కారుతున్న విద్యార్థులను గమనించి ఉపాధ్యాయుడు చేయాల్సిన పని

  1. (1)పాఠశాల నుండి పంపివేయడం
  2. (2)తరగతి గదిలో పడుకోబెట్టడం
  3. (3)ప్రధానోపాధ్యాయులకు తెలియజేయడం
  4. (4)వారి తల్లిదండ్రులకు తెలియపర్చి వైద్య పరీక్షలు చేయించడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) వారి తల్లిదండ్రులకు తెలియపర్చి వైద్య పరీక్షలు చేయించడం

తరచుగా కళ్ళు నలుపుకునే, కళ్ళ నుంచి నీరు కారే పిల్లలను గమనించిన ఉపాధ్యాయుడు ఏం చేయాలో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

తరచుగా కళ్ళు నలపడం, నీరు కారడం, కళ్ళు ఎర్రబడటం, పుస్తకాన్ని దగ్గరగా పెట్టుకోవడం, నల్లబల్ల మీద రాసింది చూడలేకపోవడం దృష్టి లోపానికి హెచ్చరిక సంకేతాలు. ఉపాధ్యాయుడు ఇలాంటి లక్షణాలను తొందరగా గుర్తించి, కంటి పరీక్ష చేయించేలా చూడాలి. తొందరగా గుర్తిస్తే కళ్ళజోడు, చికిత్సతో సమస్య పెరగకుండా ఆపవచ్చు.

దీనికి సరైన మార్గం తల్లిదండ్రులకు చెప్పి, కంటి వైద్యుడి దగ్గర పరీక్షలు చేయించమని సూచించడం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

పాఠశాల నుంచి పంపేయడం పిల్లవాడి చదువు హక్కుకు విరుద్ధం. తరగతిలో పడుకోబెట్టడం సమస్యను పరిష్కరించదు. ప్రధానోపాధ్యాయుడికి చెప్పడం ఒక్కటే సరిపోదు; పరీక్ష జరగాలంటే తల్లిదండ్రులు కలవాలి. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: గుర్తించు, తల్లిదండ్రులకు చెప్పు, వైద్యుడి దగ్గరకు పంపు: ఇదే ఉపాధ్యాయుడి వరుస.

ప్రశ్న 132 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు

క్రింది వానిలో సెరిబ్రల్ పాల్సీకి సంబంధం లేనిది

  1. (1)చరమాంగ వాతం
  2. (2)అర్థాంగ వాతం
  3. (3)ఏకాంగ వాతం
  4. (4)ఎకోలాలియా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఎకోలాలియా

ఇచ్చిన వాటిలో సెరిబ్రల్ పాల్సీ (CP) కి సంబంధం లేనిది ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

సెరిబ్రల్ పాల్సీని ఏ అవయవాలు ప్రభావితమయ్యాయో దాన్ని బట్టి వర్గీకరిస్తారు. ఒకే అవయవం ప్రభావితమైతే ఏకాంగ వాతం (Monoplegia), శరీరం ఒక పక్క చేయి, కాలు ప్రభావితమైతే అర్ధాంగ వాతం (Hemiplegia), రెండు కాళ్లు ప్రభావితమైతే చరమాంగ వాతం (Paraplegia), నాలుగు అవయవాలూ ప్రభావితమైతే Quadriplegia. ఇవన్నీ చలనానికి సంబంధించిన పదాలు.

ఎకోలాలియా (Echolalia) అంటే ఎదుటివారు అన్న మాటలనే తిరిగి అనడం. ఇది భాషకు సంబంధించిన లక్షణం, ఎక్కువగా ఆటిజంలో కనిపిస్తుంది. కాబట్టి సెరిబ్రల్ పాల్సీకి సంబంధం లేనిది ఆప్షన్ (4).

చరమాంగ, అర్ధాంగ, ఏకాంగ వాతాలు మూడూ CP వర్గీకరణలో భాగాలు. కాబట్టి (1), (2), (3) సంబంధం ఉన్నవే.

గుర్తుంచుకోండి: -plegia అంటే పక్షవాతం (CP); Echolalia అంటే మాటల ప్రతిధ్వని (ఆటిజం).

ప్రశ్న 133 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

ఈ విద్యార్థులు ‘తల’ కు బదులు ‘లత’ అని పదాలను తిరగదిప్పి తరచుగా చదువుతారు.

  1. (1)బుద్ధి మాంద్యత
  2. (2)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
  3. (3)దృష్టి లోపం
  4. (4)ఆటిజం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు

‘తల’ ని ‘లత’ అని అక్షరాల వరుస తిప్పి తరచుగా చదివే విద్యార్థులు ఏ వర్గానికి చెందుతారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం (SLD) లో, ముఖ్యంగా చదవడంలో ఇబ్బంది (Dyslexia) ఉన్న పిల్లలు అక్షరాలను, పదాలను తిరగేసి చదువుతారు. b-d, p-q లాంటి అక్షరాలను తారుమారు చేయడం, was ని saw గా చదవడం దీనికి సాధారణ ఉదాహరణలు. వీరి తెలివి సాధారణంగానే ఉంటుంది, సమస్య అక్షరాల ప్రక్రియలోనే.

తల ని లత గా చదవడం ఈ తారుమారు (Reversal) లక్షణమే. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

బుద్ధిమాంద్యతలో అన్ని రంగాల్లోనూ నేర్చుకోవడం నెమ్మదిగా ఉంటుంది, ప్రత్యేకంగా తారుమారు లక్షణం కాదు. దృష్టి లోపంలో అక్షరాలు అస్పష్టంగా కనిపిస్తాయి, కానీ వరుస తిప్పడం కాదు. ఆటిజంలో ప్రధాన సమస్య సామాజిక సంభాషణ. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: అక్షరాలు, పదాలు తిరగేసి చదవడం = డిస్లెక్సియా (SLD).

ప్రశ్న 134 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బుద్ధిమాంద్యత

దబ్బ ముక్కు, వాలు కనురెప్పలు వంటి లక్షణాలు వీరిలో కనిపిస్తాయి.

  1. (1)దృష్టిలోపం
  2. (2)ఆటిజం
  3. (3)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
  4. (4)డౌన్స్ సిండ్రోమ్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) డౌన్స్ సిండ్రోమ్

చప్పిడి ముక్కు, వాలు కనురెప్పలు లాంటి ముఖ లక్షణాలు ఏ పరిస్థితిలో కనిపిస్తాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

డౌన్స్ సిండ్రోమ్ 21వ క్రోమోజోమ్ మూడు ప్రతులుగా (Trisomy 21) ఉండటం వల్ల వస్తుంది. ఈ పిల్లలకు చప్పిడి ముక్కు, పైకి వాలిన కళ్ళు, చిన్న చెవులు, బయటికి వచ్చే నాలుక, పొట్టి మెడ, అరచేతిలో ఒకే అడ్డగీత, వదులైన కండరాలు ఉంటాయి. వీరిలో సాధారణంగా బుద్ధిమాంద్యత కూడా ఉంటుంది.

కాబట్టి ఈ ముఖ లక్షణాలు డౌన్స్ సిండ్రోమ్‌వి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

దృష్టి లోపం, ఆటిజం, నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు ముఖంలో ప్రత్యేక శారీరక గుర్తులు చూపించవు. వాటిని ప్రవర్తన, పరీక్షల ద్వారా గుర్తిస్తారు. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: చప్పిడి ముక్కు + వాలు కళ్ళు + ఒకే అరచేతి గీత = డౌన్స్ సిండ్రోమ్.

ప్రశ్న 135 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చెవి, వినికిడి లోపాలు

RPWD Act – 2016 ప్రకారం బాగా వినబడుతున్న చెవిలో 70dB గాని అంతకంటే ఎక్కువ లోపం ఉంటే వారిని ఇలా నిర్వచించారు.

  1. (1)బధిరత్వం
  2. (2)కష్టతరమైన వినికిడి
  3. (3)అతి తక్కువ వినికిడి లోపం
  4. (4)తక్కువ వినికిడి లోపం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) బధిరత్వం

RPwD చట్టం 2016 ప్రకారం 70 dB లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వినికిడి లోపం ఉన్నవారిని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

RPwD చట్టం 2016 షెడ్యూల్ వినికిడి లోపాన్ని రెండుగా విభజించింది. బధిరులు (Deaf): రెండు చెవుల్లో మాట పౌనఃపున్యాల్లో 70 dB వినికిడి లోపం ఉన్నవారు. వినికిడి కష్టం ఉన్నవారు (Hard of Hearing): రెండు చెవుల్లో 60 dB నుంచి 70 dB వినికిడి లోపం ఉన్నవారు. బాగా వినిపించే చెవిలో కూడా 70 dB లోపం ఉంటే రెండు చెవుల్లోనూ ఆ స్థాయి లోపం ఉన్నట్లే.

కాబట్టి 70 dB లేదా అంతకంటే ఎక్కువ లోపం బధిరత్వం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

కష్టతరమైన వినికిడి 60 నుంచి 70 dB మధ్య ఉంటుంది, 70 కి చేరితే అది బధిరత్వమే. అతి తక్కువ, తక్కువ వినికిడి లోపాలు (Mild, Marginal) ఇంకా తక్కువ dB స్థాయిలు; అవి RPwD చట్టంలో వైకల్యం కిందకు రావు. కాబట్టి (2), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: RPwD 2016: 70 dB = Deaf; 60–70 dB = Hard of Hearing.

ప్రశ్న 136 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బహుళ వైకల్యాలు

కంటి అద్దాలు మరియు వినికిడి యంత్రం ధరించి పాఠశాలకు హాజరయ్యే విద్యార్థికి గల వైకల్యం

  1. (1)దృష్టి లోపం
  2. (2)వినికిడి లోపం
  3. (3)ఏ వైకల్యం కాదు
  4. (4)బహుళవైకల్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) బహుళవైకల్యం

కళ్ళజోడు, వినికిడి యంత్రం (Hearing Aid) రెండూ వాడుతూ బడికి వచ్చే విద్యార్థికి ఉన్న వైకల్యం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఒకే వ్యక్తిలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యాలు కలిసి ఉంటే దాన్ని బహుళ వైకల్యం (Multiple Disabilities) అంటారు. RPwD చట్టం 2016 దీన్ని ప్రత్యేక వర్గంగా చేర్చింది. కళ్ళజోడు దృష్టి సమస్యను, వినికిడి యంత్రం వినికిడి సమస్యను సూచిస్తాయి.

ఈ విద్యార్థిలో దృష్టి సమస్య, వినికిడి సమస్య రెండూ ఉన్నాయి కాబట్టి ఇది బహుళ వైకల్యం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

దృష్టి లోపం అని మాత్రమే చెబితే వినికిడి సమస్య వదిలేసినట్లు; వినికిడి లోపం అని మాత్రమే చెబితే దృష్టి సమస్య వదిలేసినట్లు. రెండు ఉపకరణాలు అవసరమైన పిల్లవాడికి ఏ వైకల్యం లేదనడం సరికాదు. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: రెండు లేదా ఎక్కువ వైకల్యాలు కలిస్తే = బహుళ వైకల్యం.

ప్రశ్న 137 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చెవి, వినికిడి లోపాలు

వెలుపలి చెవి, మధ్య చెవి, లోపలి చెవిలో లోపం ఉన్నట్లయితే దాన్ని ఇలా అంటారు.

  1. (1)మిత వినికిడి లోపం
  2. (2)ఇంద్రియ నాడీ సంబంధ వినికిడి లోపం
  3. (3)వాహక సంబంధ వినికిడి లోపం
  4. (4)మిశ్రమ వినికిడి లోపం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) మిశ్రమ వినికిడి లోపం

బయటి చెవి, మధ్య చెవి, లోపలి చెవి అన్నింటిలోనూ లోపం ఉంటే ఆ వినికిడి లోపాన్ని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

లోపం ఉన్న చోటును బట్టి వినికిడి లోపం మూడు రకాలు. బయటి చెవి లేదా మధ్య చెవిలో లోపం ఉండి శబ్దం లోపలికి సరిగా చేరకపోతే వాహక వినికిడి లోపం (Conductive). లోపలి చెవి (కాక్లియా) లేదా శ్రవణ నాడిలో లోపం ఉంటే ఇంద్రియ నాడీ వినికిడి లోపం (Sensorineural). ఈ రెండూ కలిసి ఉంటే మిశ్రమ వినికిడి లోపం (Mixed).

ఇక్కడ బయటి, మధ్య చెవి (వాహక భాగం) తో పాటు లోపలి చెవి (నాడీ భాగం) లోనూ లోపం ఉంది. కాబట్టి ఇది మిశ్రమ వినికిడి లోపం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

మిత (Moderate) అనేది లోపం ఎంత ఉందో చెప్పే తీవ్రత స్థాయి, ఎక్కడ ఉందో చెప్పదు. ఇంద్రియ నాడీ లోపం లోపలి చెవికి మాత్రమే, వాహక లోపం బయటి, మధ్య చెవులకు మాత్రమే పరిమితం. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: బయట/మధ్య = వాహక; లోపల = నాడీ; రెండూ = మిశ్రమ.

ప్రశ్న 138 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

క్రింది వానిలో ఆటిజం లక్షణాలకు సంబంధించినది

  1. (1)పాటలు పాడటం
  2. (2)కంటి చూపు నిలపలేకపోవడం
  3. (3)నాట్యం చేయడం
  4. (4)కథలు చెప్పడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) కంటి చూపు నిలపలేకపోవడం

ఇచ్చిన వాటిలో ఆటిజం (Autism) లక్షణం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఆటిజం ఉన్న పిల్లలకు సామాజిక సంభాషణలో ఇబ్బంది ఉంటుంది. ఎదుటివారి కళ్ళలోకి చూడకపోవడం (Eye Contact లేకపోవడం), పేరు పిలిస్తే స్పందించకపోవడం, ఒంటరిగా ఆడుకోవడం, పునరావృత ప్రవర్తనలు, మాటలు ఆలస్యం కావడం దీని ముఖ్య లక్షణాలు.

కంటి చూపు నిలపలేకపోవడం ఆటిజంలో చాలా తొందరగా కనిపించే లక్షణం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

పాటలు పాడటం, నాట్యం చేయడం, కథలు చెప్పడం సాధారణ పిల్లలు చేసే పనులు. ఇవి ఆటిజం లక్షణాలు కావు. పైగా కథ చెప్పడానికి మంచి సంభాషణ నైపుణ్యం కావాలి, అది ఆటిజంలో తక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: ఆటిజం గుర్తింపులో మొదటి సంకేతం: కళ్ళలోకి చూడకపోవడం.

ప్రశ్న 139 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

అభ్యసనా వైకల్యం గల వారి విద్యను వరుసగా ఇలా విభజించవచ్చు

  1. (1)ప్రారంభదశ, సమైక్యదశ, సంధిదశ
  2. (2)ప్రారంభదశ, సంధిదశ, సమైక్యదశ
  3. (3)సమైక్యదశ, సంధిదశ, ప్రారంభదశ
  4. (4)సంధిదశ, ప్రారంభదశ, సమైక్యదశ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ప్రారంభదశ, సంధిదశ, సమైక్యదశ

అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లల విద్యలో దశలు ఏ వరుసలో ఉంటాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ వరుస: ప్రారంభ దశ (Foundation Phase), సంధి దశ (Transition Phase), సమైక్య దశ (Integration Phase). ప్రారంభ దశలో చదవడం, రాయడం, లెక్కలకు కావాల్సిన పునాది నైపుణ్యాలు నేర్పుతారు. సంధి దశలో ప్రత్యేక సహాయం నుంచి సాధారణ తరగతి పనులకు మెల్లగా మారుస్తారు. సమైక్య దశలో పిల్లవాడు సాధారణ తరగతిలో తోటివారితో పూర్తిగా కలిసి చదువుతాడు.

పునాది వేయడం, మారడం, కలిసిపోవడం అనే సహజ క్రమం ఆప్షన్ (2) లో ఉంది. అదే సరైన జవాబు.

ఆప్షన్ (1) లో సమైక్య దశ సంధి దశ కంటే ముందు వచ్చింది; మారకుండానే కలిసిపోవడం జరగదు. ఆప్షన్ (3) వరుసను పూర్తిగా తిరగేసింది. ఆప్షన్ (4) లో పునాది లేకుండానే సంధి దశ మొదలవుతోంది. కాబట్టి ఇవి సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: పునాది → మార్పు → కలయిక: Foundation → Transition → Integration.

ప్రశ్న 140 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD

‘అభ్యసన సమస్యలు’ అనే మాటను మొట్ట మొదటగా ఉదహరించినవారు

  1. (1)రాజేష్ సాహు
  2. (2)శామ్యూల్ కిర్క్
  3. (3)సిరివెన్నెల శ్రీమాన్
  4. (4)గ్రిఫిత్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) శామ్యూల్ కిర్క్

‘అభ్యసన వైకల్యాలు’ (Learning Disabilities) అనే పదాన్ని మొదట ఎవరు వాడారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

అమెరికా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త శామ్యూల్ కిర్క్ 1963 లో ఒక సమావేశంలో ఈ పదాన్ని మొదట ప్రతిపాదించాడు. తెలివి సాధారణంగా ఉన్నా చదవడం, రాయడం, మాట, లెక్కల్లో ఇబ్బంది పడే పిల్లలను వివరించడానికి ఆయన ఈ పదం వాడాడు. అందుకే ఆయనను అభ్యసన వైకల్యాల రంగ పితామహుడిగా చెబుతారు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) శామ్యూల్ కిర్క్.

మిగతా పేర్లకు ఈ పదాన్ని మొదట వాడినట్లు ఆధారం లేదు. సిరివెన్నెల అనే పేరు తెలుగు సినీ గీత రచయితను గుర్తు చేస్తుంది, ఆయనకు ఈ రంగంతో సంబంధం లేదు. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: Learning Disabilities పదం: శామ్యూల్ కిర్క్, 1963.

ప్రశ్న 141 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు

క్రింది వానిలో శారీరక వైకల్యానికి సంబంధించనిది

  1. (1)ఆమ్లదాడి బాధితులు
  2. (2)డ్వార్ఫిజం
  3. (3)దృష్టిలోపం
  4. (4)హీమోఫీలియా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) హీమోఫీలియా

RPwD చట్టం 2016 లోని శారీరక వైకల్యం (Physical Disability) వర్గంలో లేనిది ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

చట్టం షెడ్యూల్‌లో మొదటి వర్గం శారీరక వైకల్యం. అందులో చలన వైకల్యం (కుష్ఠు నయమైనవారు, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, మరుగుజ్జుతనం, కండరాల క్షీణత, ఆమ్ల దాడి బాధితులు), దృష్టి లోపం, వినికిడి లోపం, మాట, భాష వైకల్యం ఉన్నాయి. హీమోఫీలియా, తలసేమియా, సికిల్ సెల్ వ్యాధి మాత్రం రక్త రుగ్మతల (Blood Disorders) వల్ల వచ్చే వైకల్యాలుగా వేరే వర్గంలో ఉన్నాయి.

కాబట్టి శారీరక వైకల్యం కిందకు రానిది హీమోఫీలియా. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

ఆమ్ల దాడి బాధితులు, మరుగుజ్జుతనం (Dwarfism) చలన వైకల్యంలో భాగం. దృష్టి లోపం కూడా శారీరక వైకల్యం వర్గంలోనే ఉంది. కాబట్టి (1), (2), (3) శారీరక వైకల్యానికి సంబంధించినవే.

గుర్తుంచుకోండి: హీమోఫీలియా, తలసేమియా, సికిల్ సెల్ = రక్త రుగ్మతల వర్గం.

ప్రశ్న 142 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

‘అభ్యసనకు సార్వజనీన రూపకల్పన’ అనునది వీరికి ఉపయోగపడే పద్ధతి

  1. (1)చదువులో వెనుకబడిన పిల్లలకు మాత్రమే
  2. (2)ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు మాత్రమే
  3. (3)ప్రతిభావంతులైన పిల్లలకు మాత్రమే
  4. (4)అన్ని రకాల పిల్లలకు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) అన్ని రకాల పిల్లలకు

అభ్యసనకు సార్వజనీన రూపకల్పన (UDL) ఎవరికి ఉపయోగపడుతుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

UDL లో పాఠాన్ని మొదటి నుంచే తరగతిలోని అందరు పిల్లలకు అందేలా రూపొందిస్తారు. విషయాన్ని రకరకాలుగా చూపించడం, పిల్లలు తమకు నచ్చిన రీతిలో నేర్చుకున్నది వ్యక్తపరిచే అవకాశం ఇవ్వడం, రకరకాలుగా ఆసక్తి కలిగించడం దీని మూడు సూత్రాలు. ‘సార్వజనీన’ అంటేనే అందరికీ అని అర్థం.

కాబట్టి UDL అన్ని రకాల పిల్లలకు ఉపయోగపడే పద్ధతి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

వెనుకబడిన పిల్లలకు మాత్రమే, ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలకు మాత్రమే, ప్రతిభావంతులకు మాత్రమే అనే ఆప్షన్లలోని ‘మాత్రమే’ అనే మాట UDL భావనకే విరుద్ధం. ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు, కానీ UDL ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలతో పాటు అందరికీ ఉపయోగపడుతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: UDL లో U = Universal = అందరికీ.

ప్రశ్న 143 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య

ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం ఈ రోజున జరుపుకుంటారు.

  1. (1)జనవరి 3
  2. (2)జనవరి 4
  3. (3)జనవరి 5
  4. (4)జనవరి 6
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) జనవరి 4

ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం (World Braille Day) ఏ రోజున జరుపుకుంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

అంధుల కోసం ఆరు చుక్కల స్పర్శ లిపిని కనిపెట్టిన లూయీ బ్రెయిలీ 1809 జనవరి 4 న ఫ్రాన్స్‌లో పుట్టారు. ఆయన జయంతి సందర్భంగా ఐక్యరాజ్య సమితి 2019 నుంచి జనవరి 4 ను ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవంగా పాటిస్తోంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) జనవరి 4.

జనవరి 3, 5, 6 తేదీలకు బ్రెయిలీ దినోత్సవంతో సంబంధం లేదు. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: లూయీ బ్రెయిలీ జననం జనవరి 4, 1809 = ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం.

ప్రశ్న 144 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చెవి, వినికిడి లోపాలు

ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య జరిగే సాధారణ సంభాషణ, ధ్వని తీవ్రత ఈ డెసిబల్స్‌ల మధ్య ఉంటుంది

  1. (1)35 – 45 dB
  2. (2)45 – 55 dB
  3. (3)55 – 65 dB
  4. (4)65 – 75 dB
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 45 – 55 dB

ఇద్దరు మామూలుగా మాట్లాడుకునేటప్పుడు శబ్ద తీవ్రత ఎన్ని డెసిబెల్స్ (dB) మధ్య ఉంటుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

శబ్ద తీవ్రతను డెసిబెల్స్‌లో కొలుస్తారు. గుసగుస సుమారు 20 నుంచి 30 dB, మామూలు సంభాషణ మధ్యస్థ స్థాయిలో, అరవడం 80 dB పైన ఉంటాయి. వినికిడి లోపం స్థాయిలను అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ పోలిక ఉపయోగపడుతుంది: సంభాషణ స్థాయి కంటే ఎక్కువ లోపం ఉన్నవారికి మామూలు మాటలు సరిగా వినిపించవు.

అధికారిక కీ ప్రకారం సాధారణ సంభాషణ 45 నుంచి 55 dB మధ్య ఉంటుంది. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2). వేర్వేరు పుస్తకాలు సంభాషణకు 40 నుంచి 60 dB వరకు వేర్వేరు అంకెలు ఇస్తాయి; ఈ పరీక్షకు కీ ఇచ్చిన పరిధిని గుర్తుంచుకోండి.

35 నుంచి 45 dB నెమ్మదిగా మాట్లాడే స్థాయికి దగ్గర. 55 నుంచి 65 dB, 65 నుంచి 75 dB గట్టిగా మాట్లాడటం, రద్దీ శబ్దాల స్థాయికి దగ్గర. కాబట్టి కీ ప్రకారం (1), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: గుసగుస సుమారు 30 dB, సంభాషణ సుమారు 50 dB, అరుపు 80 dB పైన.

ప్రశ్న 145 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు

ఈ ఆర్టికల్ ప్రకారం ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు ఉచిత విద్యను అభ్యసించగలరు.

  1. (1)23 - A
  2. (2)22 - A
  3. (3)24 - B
  4. (4)21 - A
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 21 - A

ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలతో సహా పిల్లలందరికీ ఉచిత విద్య హక్కు ఇచ్చిన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

86వ రాజ్యాంగ సవరణ (2002) ఆర్టికల్ 21-A ని చేర్చింది. దీని ప్రకారం 6 నుంచి 14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్య ప్రాథమిక హక్కు. దీన్ని అమలు చేయడానికి RTE చట్టం 2009 వచ్చింది. RPwD చట్టం 2016 వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ఈ హక్కును 18 ఏళ్ల వరకు పొడిగించింది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 21-A.

ఆర్టికల్ 23 మనుషుల అక్రమ రవాణా, వెట్టిచాకిరీని నిషేధిస్తుంది. ఆర్టికల్ 22 అరెస్టు, నిర్బంధం నుంచి రక్షణ ఇస్తుంది. ఆర్టికల్ 24 ఫ్యాక్టరీల్లో బాలకార్మికులను నిషేధిస్తుంది. 23-A, 22-A, 24-B అనే ఆర్టికల్స్ రాజ్యాంగంలో లేవు. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: 21-A = విద్యా హక్కు (6–14 ఏళ్లు), 86వ సవరణ 2002.

ప్రశ్న 146 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·బుద్ధిమాంద్యత

ఈ వైకల్యం క్రోమోజోమ్‌ల అపసవ్యత వల్ల వస్తుంది.

  1. (1)వినికిడి లోపం
  2. (2)దృష్టి లోపం
  3. (3)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్య
  4. (4)డౌన్స్ సిండ్రోమ్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) డౌన్స్ సిండ్రోమ్

క్రోమోజోమ్‌ల అసాధారణత వల్ల వచ్చే వైకల్యం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

మనిషి శరీర కణంలో సాధారణంగా 23 జతలు, అంటే 46 క్రోమోజోమ్‌లు ఉంటాయి. డౌన్స్ సిండ్రోమ్‌లో 21వ క్రోమోజోమ్ రెండుకు బదులు మూడు ఉంటాయి (Trisomy 21). అప్పుడు మొత్తం 47 క్రోమోజోమ్‌లు అవుతాయి. దీని వల్ల ప్రత్యేక ముఖ లక్షణాలు, బుద్ధిమాంద్యత వస్తాయి.

కాబట్టి క్రోమోజోమ్ అపసవ్యత వల్ల వచ్చే వైకల్యం డౌన్స్ సిండ్రోమ్. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

వినికిడి లోపం, దృష్టి లోపం ఇన్ఫెక్షన్లు, గాయాలు, పోషకాహార లోపం, వంశపారంపర్యం లాంటి ఎన్నో కారణాలతో వస్తాయి; క్రోమోజోమ్ అపసవ్యత వాటి ప్రత్యేక కారణం కాదు. నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు మెదడు సమాచారాన్ని ప్రక్రియ చేసే తీరులో తేడా వల్ల వస్తాయి. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: 21వ క్రోమోజోమ్ మూడు ప్రతులు = 47 క్రోమోజోమ్‌లు = డౌన్స్ సిండ్రోమ్.

ప్రశ్న 147 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం

శ్యామూల్ కిర్క్ పద్ధతి ప్రకారం అభ్యసన సమస్యలు గల పిల్లలను గుర్తించే పద్ధతులు కానివి

  1. (1)వైద్య పరీక్ష
  2. (2)కుటుంబ, పాఠశాల మరియు పరిసరాల అధ్యయనం
  3. (3)ప్రవర్తన మదింపు
  4. (4)అనుకూలనాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) అనుకూలనాలు

శామ్యూల్ కిర్క్ ప్రకారం అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను గుర్తించడానికి (Identification) వాడని పద్ధతి ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

గుర్తింపు అంటే సమస్య ఉందో లేదో, ఏ రకమైనదో తెలుసుకోవడం. దీనికి వైద్య పరీక్ష (చూపు, వినికిడి, నాడీ సమస్యలను తోసిపుచ్చడానికి), కుటుంబం, పాఠశాల, పరిసరాల అధ్యయనం (పిల్లవాడి నేపథ్యం తెలుసుకోవడానికి), ప్రవర్తన మదింపు (తరగతిలో పరిశీలన, పరీక్షలు) వాడతారు. అనుకూలనాలు (Adaptations) అంటే గుర్తించిన తర్వాత బోధనలో, పాఠ్యప్రణాళికలో చేసే మార్పులు.

అనుకూలనాలు గుర్తింపు తర్వాత వచ్చే బోధన చర్య, గుర్తించే పద్ధతి కాదు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

వైద్య పరీక్ష, కుటుంబ-పాఠశాల-పరిసరాల అధ్యయనం, ప్రవర్తన మదింపు మూడూ గుర్తింపు పద్ధతులే. కాబట్టి (1), (2), (3) సరైన జవాబు కావు.

గుర్తుంచుకోండి: ముందు గుర్తింపు (పరీక్ష, అధ్యయనం, మదింపు), తర్వాత అనుకూలనాలు.

ప్రశ్న 148 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·ఇతర వైకల్యాలు

ద్వంద్వ దృష్టి, శరీరంలో వణుకు, వాగ్దోషాలు, ఉద్వేగాత్మక కలతలు సమన్వయలోపం ఈ వైకల్యం లక్షణాలు

  1. (1)మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్
  2. (2)వినికిడి లోపం
  3. (3)ఆటిజం
  4. (4)బుద్ధిమాంద్యత
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్

రెండుగా కనిపించడం (Double Vision), వణుకు, మాటలో లోపాలు, భావోద్వేగ కలతలు, సమన్వయ లోపం ఏ వైకల్యం లక్షణాలో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్ (MS) మెదడు, వెన్నుపాములోని నాడుల రక్షణ పొర (మైలిన్) దెబ్బతినే దీర్ఘకాల నాడీ వ్యాధి. దాని వల్ల నాడీ సంకేతాలు సరిగా ప్రయాణించవు. ఫలితంగా రెండుగా కనిపించడం, వణుకు, మాట తడబడటం, భావోద్వేగ మార్పులు, నడకలో, కదలికల్లో సమన్వయ లోపం వస్తాయి. RPwD చట్టం 2016 దీన్ని దీర్ఘకాల నాడీ పరిస్థితుల వర్గంలో చేర్చింది.

కాబట్టి ఈ లక్షణాలు మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్‌వి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

వినికిడి లోపంలో ప్రధాన సమస్య వినడం, దృష్టి లేదా వణుకు కాదు. ఆటిజంలో సామాజిక సంభాషణ, పునరావృత ప్రవర్తన ప్రధానం. బుద్ధిమాంద్యతలో మేధో సామర్థ్యం తక్కువ. ఈ మూడింటిలో ఈ లక్షణాల సమూహం కనిపించదు.

గుర్తుంచుకోండి: రెండుగా కనిపించడం + వణుకు + సమన్వయ లోపం = మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్.

ప్రశ్న 149 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు

కార్యాచరణ పథకాన్ని ఈ సంవత్సరంలో ప్రతిపాదించారు.

  1. (1)1991
  2. (2)1992
  3. (3)1993
  4. (4)1994
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 1992

కార్యాచరణ పథకం (Programme of Action, POA) ఏ సంవత్సరంలో ప్రతిపాదించారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

జాతీయ విద్యా విధానం 1986 ను అమలు చేయడానికి అదే ఏడాది మొదటి కార్యాచరణ పథకం వచ్చింది. తర్వాత సమీక్ష చేసి విధానాన్ని 1992 లో సవరించారు. అప్పుడే సవరించిన కార్యాచరణ పథకం (POA 1992) వచ్చింది. వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను సాధారణ పాఠశాలల్లో చేర్చడం, ఉపాధ్యాయ శిక్షణ లాంటి అంశాలకు ఇందులో ప్రత్యేక అధ్యాయం ఉంది. స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్‌లో చెప్పే POA ఇదే.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 1992.

1991, 1993, 1994 సంవత్సరాల్లో కార్యాచరణ పథకం రాలేదు. 1994 అనగానే చాలామందికి సలమాంక ప్రకటన గుర్తొస్తుంది, అది వేరే అంతర్జాతీయ ప్రకటన. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: NPE 1986 → సవరణ, POA 1992; సలమాంక 1994.

ప్రశ్న 150 · 2024 · Paper 2B ·వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు

NHFDC ని విస్తరించగా

  1. (1)National Handicapped Finance and Development Corporation
  2. (2)National Handicapped Finance and Dedicated Corporation
  3. (3)National Handicapped Female and Development Corporation
  4. (4)National Handicapped Finance and Developed Country
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) National Handicapped Finance and Development Corporation

NHFDC అనే సంక్షిప్త రూపానికి పూర్తి పేరు ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

NHFDC అంటే జాతీయ వికలాంగుల ఆర్థిక, అభివృద్ధి సంస్థ. దీన్ని కేంద్ర సామాజిక న్యాయం, సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ 1997 లో ఏర్పాటు చేసింది. వైకల్యం ఉన్నవారు స్వయం ఉపాధి పొందడానికి, చదువుకోవడానికి తక్కువ వడ్డీకి రుణాలు ఇవ్వడం దీని ప్రధాన పని.

కాబట్టి సరైన విస్తరణ National Handicapped Finance and Development Corporation. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

మిగతా ఆప్షన్లలో Dedicated, Female, Developed Country అనే తప్పు పదాలు చేర్చారు. ఇది మహిళలకు మాత్రమే పరిమితమైన సంస్థ కాదు, దేశాల గురించిన సంస్థ కూడా కాదు. కాబట్టి (2), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: NHFDC = వైకల్యం ఉన్నవారికి రుణాలు ఇచ్చే Finance and Development Corporation.

← వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 1)

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

AP TET October 2024 Paper 2Bలో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) (భాగం 2) నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

30 ప్రశ్నలు వచ్చాయి: ప్రశ్న 121 నుంచి 150 వరకు. పరీక్ష 21 అక్టోబర్ 2024న జరిగింది.

ఈ సెక్షన్‌లో ఏ టాపిక్‌ల నుంచి ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: వైకల్యం: భావనలు, చట్టాలు, పథకాలు, సంస్థలు (6), నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD (6), బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య (3), చెవి, వినికిడి లోపాలు (3).

ఈ సమాధానాలు అధికారిక కీ ప్రకారమేనా?

అవును, సమాధానాలు అధికారిక కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ఈ సెక్షన్‌లో ప్రతి ప్రశ్నకు కీ ఒకే ఆప్షన్‌ను ఇచ్చింది. వివరణలు మా సొంతం.

ఇతర పేపర్లలో వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ప్రశ్నలు