ప్రశ్న 9 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2026 · Paper 1B
క్రెటినిజమ్ అనే స్థితి దీని లోపం వలన ఏర్పడుతుంది
- (1)క్లోమం
- (2)పెరుగుదల హార్మోన్
- (3)అడ్రినలిన్
- (4)థైరాక్సిన్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) థైరాక్సిన్
క్రెటినిజం (Cretinism) అనే స్థితి ఏ లోపం వల్ల వస్తుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
థైరాయిడ్ గ్రంథి థైరాక్సిన్ అనే హార్మోన్ను తయారు చేస్తుంది. శారీరక పెరుగుదలకు, మెదడు వికాసానికి ఇది చాలా అవసరం. పుట్టుకతో లేదా చిన్నతనంలో థైరాక్సిన్ తగినంత లేకపోతే (Congenital Hypothyroidism) పిల్లల్లో పొట్టితనం, బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability), ఉబ్బిన ముఖం, పెద్ద నాలుక, ఆలస్యమైన వికాసం కనిపిస్తాయి. ఈ స్థితినే క్రెటినిజం అంటారు. గర్భిణికి అయోడిన్ లోపం దీనికి ముఖ్య కారణం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4) థైరాక్సిన్.
క్లోమం (1) హార్మోన్ కాదు, ఒక గ్రంథి; దాని ఇన్సులిన్ లోపం వల్ల మధుమేహం వస్తుంది. పెరుగుదల హార్మోన్ (2) లోపం వల్ల మరుగుజ్జుతనం (Pituitary Dwarfism) వస్తుంది, కానీ బుద్ధి సాధారణంగా ఉంటుంది. అడ్రినలిన్ (3) అత్యవసర సమయాల్లో శరీరాన్ని సిద్ధం చేసే హార్మోన్, క్రెటినిజంతో సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: థైరాక్సిన్ లోపం: పిల్లల్లో క్రెటినిజం, పెద్దల్లో మిక్సెడిమా.
ప్రశ్న 14 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2026 · Paper 1B
వినికిడి లోపం లోపలి చెవిలోని లోపాల వల్ల సంభవిస్తే ఇలా అంటారు
- (1)సెన్సరీ న్యూరల్ హియరింగ్ లాస్
- (2)కండక్టివ్ హియరింగ్ లాస్
- (3)ఫంక్షనల్ హియరింగ్ లాస్
- (4)ఆప్టికల్ హియరింగ్ లాస్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) సెన్సరీ న్యూరల్ హియరింగ్ లాస్
లోపలి చెవిలో (Inner Ear) సమస్య వల్ల వచ్చే వినికిడి లోపాన్ని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
చెవికి మూడు భాగాలు: బయటి చెవి, మధ్య చెవి, లోపలి చెవి. లోపలి చెవిలోని కాక్లియా (Cochlea) శబ్ద కంపనాలను నాడీ సంకేతాలుగా మార్చి, శ్రవణ నాడి ద్వారా మెదడుకు పంపుతుంది. కాక్లియాలో లేదా శ్రవణ నాడిలో లోపం వల్ల వచ్చే వినికిడి లోపాన్ని సెన్సరీ న్యూరల్ హియరింగ్ లాస్ (Sensorineural Hearing Loss) అంటారు. ఇది సాధారణంగా శాశ్వతం, మందులు లేదా శస్త్రచికిత్సతో పూర్తిగా నయం కాదు. వినికిడి యంత్రాలు, కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్ ఉపయోగపడతాయి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).
కండక్టివ్ హియరింగ్ లాస్ (2) బయటి చెవి లేదా మధ్య చెవిలో సమస్య (గులిమి, చెవిపోటు రంధ్రం, చీము) వల్ల వస్తుంది, తరచుగా వైద్యంతో నయమవుతుంది. ఫంక్షనల్ హియరింగ్ లాస్ (3) అంటే చెవిలో శారీరక లోపం లేకుండానే మానసిక కారణాల వల్ల వినిపించకపోవడం. ఆప్టికల్ (4) అనేది కంటికి సంబంధించిన పదం, వినికిడి లోపం రకం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: బయటి/మధ్య చెవి = కండక్టివ్; లోపలి చెవి/నాడి = సెన్సరీ న్యూరల్.
ప్రశ్న 18 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2026 · Paper 1B
సాంఘీకీకరణ లోపం, భావవ్యక్తీకరణ లోపం మరియు పునరావృత ప్రవర్తనలు వీరికి ఎక్కువగా కనపడుతాయి.
- (1)డౌన్స్ సిండ్రోమ్
- (2)అస్పర్గర్స్ సిండ్రోమ్
- (3)కెలెన్ పెల్టర్స్ సిండ్రోమ్
- (4)టర్నర్స్ సిండ్రోమ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) అస్పర్గర్స్ సిండ్రోమ్
సాంఘిక సంబంధాల్లో లోపం, భావవ్యక్తీకరణలో లోపం, పదే పదే చేసే ప్రవర్తనలు ఏ స్థితిలో కనిపిస్తాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఈ మూడు లక్షణాలు ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ (Autism Spectrum Disorder) ముఖ్య లక్షణాలు. అస్పర్గర్స్ సిండ్రోమ్ (Asperger's Syndrome) ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్లో ఒక రూపం. ఈ పిల్లలకు సాధారణంగా భాష, బుద్ధి బాగానే ఉంటాయి, కానీ ఇతరులతో కలిసిపోవడం, హావభావాలు అర్థం చేసుకోవడం, సంభాషణ కొనసాగించడం కష్టం. ఒకే అంశం మీద తీవ్ర ఆసక్తి, ఒకే దినచర్యను పట్టుకోవడం, పునరావృత ప్రవర్తనలు కనిపిస్తాయి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
డౌన్స్ సిండ్రోమ్ (1) 21వ క్రోమోజోమ్ అదనంగా ఉండటం వల్ల వస్తుంది, ముఖ్య లక్షణం బుద్ధిమాంద్యత, ప్రత్యేక ముఖ రూపం; ఈ పిల్లలు సాధారణంగా స్నేహంగా కలిసిపోతారు. క్లైన్ఫెల్టర్స్ సిండ్రోమ్ (3) పురుషుల్లో అదనపు X క్రోమోజోమ్ (XXY) వల్ల వస్తుంది. టర్నర్స్ సిండ్రోమ్ (4) స్త్రీలలో ఒక X క్రోమోజోమ్ లోపం (XO) వల్ల వస్తుంది. ఈ మూడూ క్రోమోజోమ్ లోపాలు, ప్రశ్నలోని లక్షణాల సమూహం వీటి ప్రధాన లక్షణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: సాంఘిక లోపం + సంభాషణ లోపం + పునరావృత ప్రవర్తన = ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ (అస్పర్గర్స్).
ప్రశ్న 13 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2026 · Paper 2B
దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం 2016 ప్రకారం వైకల్యాలను, వర్గాల అనుగుణంగా జతపరచగా
i) మేథో వైకల్యం — a) మల్టిపుల్ స్క్లిరోసిస్
ii) రక్త సంబంధిత వైకల్యాలు — b) మరుగుజ్జుతనం
iii) దీర్ఘకాల–నరాల స్థితి — c) ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్
iv) శారీరక వైకల్యం — d) సికిల్ సెల్ వ్యాధి
- (1)i-c ii-a iii-b iv-d
- (2)i-c ii-d iii-a iv-b
- (3)i-b ii-c iii-d iv-a
- (4)i-b ii-d iii-a iv-c
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) i-c ii-d iii-a iv-b
RPwD చట్టం 2016 లోని 21 వైకల్యాలు ఏ వర్గం కిందకు వస్తాయో జతపరచాలి.
చట్టం షెడ్యూల్ ప్రకారం: మేధో వైకల్యం (Intellectual Disability) కింద నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ ఉన్నాయి. రక్త సంబంధిత వైకల్యాల కింద హీమోఫీలియా, థలసీమియా, సికిల్ సెల్ వ్యాధి ఉన్నాయి. దీర్ఘకాల నరాల స్థితుల కింద మల్టిపుల్ స్క్లిరోసిస్, పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి ఉన్నాయి. శారీరక వైకల్యం కింద చలన వైకల్యం, మస్తిష్క పక్షవాతం, మరుగుజ్జుతనం, కండరాల క్షీణత, కుష్ఠు నయమైనవారు, యాసిడ్ దాడి బాధితులు ఉన్నారు.
కాబట్టి i-c (ఆటిజం), ii-d (సికిల్ సెల్), iii-a (మల్టిపుల్ స్క్లిరోసిస్), iv-b (మరుగుజ్జుతనం). ఇది ఆప్షన్ (2).
ఆప్షన్ (1) మల్టిపుల్ స్క్లిరోసిస్ను రక్త వ్యాధిగా, మరుగుజ్జుతనాన్ని నరాల స్థితిగా చూపింది. ఆప్షన్ (3), (4) మరుగుజ్జుతనాన్ని మేధో వైకల్యంగా చూపాయి. ఇవన్నీ చట్టంలోని వర్గీకరణకు విరుద్ధం.
గుర్తుంచుకోండి: సికిల్ సెల్ = రక్తం, మల్టిపుల్ స్క్లిరోసిస్ = నరాలు, మరుగుజ్జుతనం = శారీరకం.
ప్రశ్న 15 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2026 · Paper 2B
ముద్రణ రూపంలో ఉన్న భాషను చదవడం, రాయడంలో అశక్తతను ఇలా అంటారు.
- (1)అలెక్సియా
- (2)అఫేసియా
- (3)డిస్ఫేసియా
- (4)డిస్గ్రాఫియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) అలెక్సియా
ముద్రిత భాషను చదవలేకపోవడం, రాయలేకపోవడాన్ని ఏమంటారో అడుగుతున్నారు.
అలెక్సియా (Alexia) అంటే ముద్రిత లేదా లిఖిత భాషను చదివి అర్థం చేసుకునే సామర్థ్యం పూర్తిగా పోవడం. సాధారణంగా మెదడుకు దెబ్బ తగిలిన తర్వాత ఇది వస్తుంది, అందుకే దీన్ని 'అర్జిత పఠన వైకల్యం' అంటారు. చదవలేనివారికి రాసిన దాన్ని అర్థం చేసుకోవడం, రాతతో వ్యవహరించడం కూడా కష్టమవుతుంది. ముద్రిత భాషతో పని చేయలేకపోవడానికి ఈ ఆప్షన్లలో దగ్గరి పదం ఇదే.
అందుకే అధికారిక కీ ఆప్షన్ (1) అలెక్సియాను సరైన జవాబుగా ఇచ్చింది.
అఫేసియా (2) మెదడు దెబ్బతినడం వల్ల మాట్లాడటం, మాటలు అర్థం చేసుకోవడంలో వచ్చే భాషా లోపం. డిస్ఫేసియా (3) దాని తేలికపాటి రూపం. డిస్గ్రాఫియా (4) రాతకు మాత్రమే సంబంధించిన వైకల్యం, అక్షరాలు సరిగ్గా రాయలేకపోవడం. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రశ్న ముద్రిత భాషను చదవడం గురించి అడుగుతోంది.
గుర్తుంచుకోండి: లెక్సియా = చదవడం (అలెక్సియా, డిస్లెక్సియా); గ్రాఫియా = రాయడం.
ప్రశ్న 17 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2026 · Paper 2B
జన్మతః సెన్సరీ న్యూరల్ వినికిడిలోపం మరియు కంటిలోని రెటినా కణితులు ఏర్పడడానికి ప్రధాన కారణం
- (1)మోబియస్ సింఢ్రోమ్
- (2)ఉషర్స్ సింఢ్రోమ్
- (3)టర్నర్స్ సింఢ్రోమ్
- (4)గోల్డన్హర్స్ సింఢ్రోమ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ఉషర్స్ సింఢ్రోమ్
పుట్టుకతో వచ్చే సెన్సరీ న్యూరల్ వినికిడి లోపం, రెటినైటిస్ పిగ్మెంటోసా (Retinitis Pigmentosa) రెండూ కలిసి వచ్చే సిండ్రోమ్ ఏదో అడుగుతున్నారు.
ఉషర్ సిండ్రోమ్ (Usher Syndrome) ఒక జన్యు సంబంధ (ఆటోసోమల్ రిసెసివ్) స్థితి. ఇందులో పుట్టుకతోనే లోపలి చెవి సమస్య వల్ల సెన్సరీ న్యూరల్ వినికిడి లోపం ఉంటుంది. రెటినైటిస్ పిగ్మెంటోసా వల్ల క్రమంగా రాత్రి చూపు, పక్క చూపు తగ్గి చివరకు దృష్టి లోపం వస్తుంది. బధిరాంధత్వానికి (Deaf-blindness) ఇది ముఖ్యమైన జన్యు కారణం.
ప్రశ్నలో చెప్పిన రెండు లక్షణాలూ ఉషర్ సిండ్రోమ్కు సరిపోతాయి. జవాబు ఆప్షన్ (2).
మోబియస్ సిండ్రోమ్ (1) లో ముఖ నరాలు పనిచేయక ముఖ కవళికలు, కంటి కదలికలు ఉండవు. టర్నర్ సిండ్రోమ్ (3) స్త్రీలలో ఒక X క్రోమోజోమ్ లోపించడం వల్ల వస్తుంది, పొట్టితనం దీని ముఖ్య లక్షణం. గోల్డెన్హార్ సిండ్రోమ్ (4) లో చెవి, కన్ను, వెన్నెముక ఆకారంలో లోపాలు ఉంటాయి, సాధారణంగా ముఖం ఒక వైపు. వీటిలో రెటినైటిస్ పిగ్మెంటోసా ముఖ్య లక్షణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఉషర్ = వినికిడి లోపం + రెటినైటిస్ పిగ్మెంటోసా = బధిరాంధత్వం.
ప్రశ్న 11 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B
“సమాజంలో స్వతహా గా జీవించడానికి తగిన మేధాశక్తి లేకపోవడమే బుద్ధిమాంద్యము” అని నిర్వచించిన వారు
- (1)బెండా
- (2)హెబర్
- (3)స్మిత్ , నెయిస్ వర్త్
- (4)ఎ.ఎ.ఎం.ఆర్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) స్మిత్ , నెయిస్ వర్త్
బుద్ధిమాంద్యతను (Mental Retardation, ఇప్పుడు Intellectual Disability) సమాజంలో స్వతంత్రంగా బతికే సామర్థ్యం ఆధారంగా నిర్వచించిన వారెవరో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
బుద్ధిమాంద్యతకు రకరకాల నిర్వచనాలు ఉన్నాయి. కొన్ని ప్రజ్ఞా లబ్ధి (IQ) మీద ఆధారపడతాయి, కొన్ని సామాజిక సామర్థ్యం మీద ఆధారపడతాయి. ఈ నిర్వచనం రెండో రకం: వ్యక్తి తనంతట తాను సమాజంలో జీవించలేకపోవడాన్నే లోపానికి గుర్తుగా చూస్తుంది. అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ నిర్వచనం స్మిత్, నెయిస్వర్త్ ఇచ్చినది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).
AAMR (American Association on Mental Retardation) నిర్వచనం (4) మూడు అంశాలను కలిపి చెబుతుంది: సగటు కంటే గణనీయంగా తక్కువ మేధో పనితీరు, అనుకూల ప్రవర్తన (Adaptive Behaviour)లో లోపాలు, 18 ఏళ్ల లోపు మొదలవడం. హెబర్ (2) పేరు AAMD తొలి నిర్వచనాలతో ముడిపడి ఉంది, అది కూడా మేధో పనితీరు, అనుకూల ప్రవర్తన రెండింటినీ చెబుతుంది. బెండా (1) నిర్వచనం కూడా సామాజిక సామర్థ్యాన్ని ప్రస్తావిస్తుంది కాబట్టి ఇక్కడ తికమక పడే అవకాశం ఉంది; పరీక్ష కోసం కీ ఇచ్చిన జవాబు (3) గుర్తుంచుకోండి.
గుర్తుంచుకోండి: సమాజంలో స్వతంత్రంగా జీవించే మేధాశక్తి లేకపోవడం – స్మిత్, నెయిస్వర్త్ (కీ ప్రకారం).
ప్రశ్న 12 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B
‘ఫంక్షనల్ డెఫ్ నెస్’ అనగా
- (1)ప్రమాదాల వల్ల వినికిడి లోపం సంభవించడం
- (2)బాహ్య చెవి లేకపోవడం
- (3)బధిరత్వం ఉన్నట్టు గా నటించడం
- (4)పుట్టుకతోనే వినికిడి లోపం ఉండటం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) బధిరత్వం ఉన్నట్టు గా నటించడం
‘ఫంక్షనల్ డెఫ్నెస్’ (Functional Deafness) అంటే ఏమిటో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
వినికిడి లోపాన్ని రెండు రకాలుగా చూస్తారు. సేంద్రియ (Organic) లోపంలో చెవిలో గానీ, శ్రవణ నాడిలో గానీ నిజమైన శారీరక సమస్య ఉంటుంది. ఫంక్షనల్ లోపంలో చెవి నిర్మాణం సరిగానే ఉంటుంది, శారీరక కారణం ఏదీ ఉండదు, కానీ వ్యక్తి వినపడనట్టు ప్రవర్తిస్తాడు. దీనికి మానసిక కారణాలు ఉండవచ్చు, లేదా కావాలని చెవుడు ఉన్నట్టు నటించడం (Malingering) కావచ్చు. పరీక్షల్లో దీన్ని ‘బధిరత్వం ఉన్నట్టు నటించడం’గా అడుగుతారు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).
ప్రమాదాల వల్ల వచ్చే లోపం (1) సంపాదిత (Acquired) లోపం. బాహ్య చెవి లేకపోవడం (2) నిర్మాణ లోపం, దీన్ని ఏనోషియా (Anotia) అంటారు. పుట్టుకతో వచ్చే లోపం (4) జన్మతః (Congenital) లోపం. ఈ మూడింటిలో నిజమైన శారీరక కారణం ఉంది, కాబట్టి ఇవి ఫంక్షనల్ డెఫ్నెస్ కావు.
గుర్తుంచుకోండి: ఫంక్షనల్ = చెవి బాగానే ఉంది, శారీరక కారణం లేదు.
ప్రశ్న 13 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B
క్రోమోజోముల అపసవ్యత వల్ల ఏర్పడే మానసిక వైకల్యం
- (1)ఫినైల్ కిటోన్యూరియా
- (2)క్రెటినిజం
- (3)క్రేనియల్ అనామలీస్
- (4)డౌన్ సిండ్రోమ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) డౌన్ సిండ్రోమ్
క్రోమోజోముల సంఖ్యలో లేదా నిర్మాణంలో తేడా (Chromosomal Abnormality) వల్ల వచ్చే బుద్ధిమాంద్యత ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మనిషి కణాల్లో సాధారణంగా 46 క్రోమోజోములు (23 జతలు) ఉంటాయి. డౌన్ సిండ్రోమ్లో 21వ జతలో రెండు బదులు మూడు క్రోమోజోములు ఉంటాయి. దీన్ని ట్రైసోమీ 21 అంటారు, మొత్తం 47 క్రోమోజోములు అవుతాయి. ఈ పిల్లల్లో బుద్ధిమాంద్యత, వాలుగా ఉండే కళ్లు, చదునైన ముఖం, పొట్టి వేళ్లు, అరచేతిలో ఒకే అడ్డగీత వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
ఫినైల్ కిటోన్యూరియా (1) ఒక జీవక్రియ (Metabolic) లోపం: శరీరం ఫినైల్ అలనైన్ అనే అమైనో ఆమ్లాన్ని విడగొట్టలేదు. ఇది ఒక జన్యువు లోపం వల్ల వస్తుంది, క్రోమోజోముల సంఖ్యలో తేడా ఉండదు. క్రెటినిజం (2) పుట్టుకతో థైరాయిడ్ హార్మోన్ లోపం వల్ల వస్తుంది. క్రేనియల్ అనామలీస్ (3) అంటే మైక్రోసెఫలీ, హైడ్రోసెఫలీ వంటి తల నిర్మాణ లోపాలు.
గుర్తుంచుకోండి: డౌన్ సిండ్రోమ్ = ట్రైసోమీ 21 = 47 క్రోమోజోములు.
ప్రశ్న 14 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B
‘18’ అనే సంఖ్యను ‘81’గా రాయడం అనేది
- (1)డిస్కాల్క్యులియా
- (2)డిస్ లెక్సియా
- (3)డిస్ ఫేజియా
- (4)అలెక్సియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) డిస్కాల్క్యులియా
సంఖ్యలోని అంకెలను తారుమారుగా (18ని 81గా) రాయడం ఏ అభ్యసన వైకల్యానికి (Learning Disability) లక్షణమో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
డిస్కాల్క్యులియా (Dyscalculia) అంటే గణితంలో అభ్యసన వైకల్యం. సంఖ్యలను గుర్తించడం, స్థాన విలువ అర్థం చేసుకోవడం, అంకెలను సరైన క్రమంలో రాయడం, కూడిక-తీసివేత వంటి ప్రక్రియల్లో ఇబ్బంది ఉంటుంది. 18ని 81గా రాయడం అంకెల తారుమారు (Reversal), స్థాన విలువ గందరగోళానికి సూచన. ఇది సంఖ్యలకు సంబంధించిన తప్పు కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).
డిస్లెక్సియా (2) చదవడంలో ఇబ్బంది: అక్షరాలు, పదాలను గుర్తించడం కష్టం. ఇక్కడ చాలామంది ‘తారుమారు’ అనగానే (2) ఎంచుకుంటారు, కానీ ఇక్కడ తారుమారైనవి అంకెలు, అక్షరాలు కాదు. డిస్ఫేజియా (3) మాట్లాడటంలో, భాషను అర్థం చేసుకోవడంలో ఇబ్బంది. అలెక్సియా (4) మెదడుకు దెబ్బ తగిలిన తర్వాత చదివే సామర్థ్యాన్ని కోల్పోవడం.
గుర్తుంచుకోండి: అంకెల సమస్య = డిస్కాల్క్యులియా; అక్షరాల సమస్య = డిస్లెక్సియా.
ప్రశ్న 10 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
వీళ్ళకు కండరాలను బిగించే అసంకల్పిత ప్రతీకార చర్య ఉంటుంది
- (1)ఎథటోసిస్
- (2)స్పాస్టిసిటి
- (3)అనమ్యత
- (4)గతి లోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) స్పాస్టిసిటి
కండరాలు అసంకల్పితంగా బిగుసుకుపోయే (Muscle Stiffness) లక్షణం ఏ రకం చలన సమస్యలో ఉంటుంది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇవి మస్తిష్క పక్షవాతం (Cerebral Palsy) రకాలు.
స్పాస్టిసిటి (Spasticity) లో కండరాల బిగువు (Muscle Tone) ఎక్కువగా ఉంటుంది. కండరాలు గట్టిగా, బిగుసుకుపోయి ఉంటాయి. కదలిక నెమ్మదిగా, ఇబ్బందిగా ఉంటుంది. మెదడులోని చాలక వల్కలం (Motor Cortex) దెబ్బతినడం దీనికి కారణం. మస్తిష్క పక్షవాతంలో ఇది ఎక్కువగా కనిపించే రకం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) స్పాస్టిసిటి.
ఎథటోసిస్ (1) లో నెమ్మదిగా మెలికలు తిరిగే, నియంత్రణ లేని కదలికలు ఉంటాయి, బిగువు మారుతూ ఉంటుంది. అనమ్యత (Rigidity) (3) లో కూడా బిగువు ఉంటుంది, కానీ అది కదలిక వేగంతో సంబంధం లేకుండా సీసపు గొట్టంలా స్థిరంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ చాలామంది (3) ఎంచుకుంటారు, కానీ పరీక్షల్లో 'కండరాల బిగువు' అనగానే స్పాస్టిసిటి గుర్తుంచుకోవాలి. గతి లోపం (Ataxia) (4) లో సమతుల్యత, సమన్వయం లోపిస్తాయి, తూలుతూ నడుస్తారు.
గుర్తుంచుకోండి: స్పాస్టిక్ = బిగువు; ఎథటాయిడ్ = మెలికల కదలిక; అటాక్సియా = సమతుల్యత లోపం.
ప్రశ్న 11 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
ఒక పనిలో లేదా ఒక విషయం పై స్థిరంగా కొంత సమయం కూడా ఏకాగ్రత చూపలేకపోవడం అనేది
- (1)బహుళ వైకల్యం
- (2)వినికిడి లోపం
- (3)దృష్టి లోపం
- (4)అవధాన,అత్యుత్సకత లోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అవధాన,అత్యుత్సకత లోపం
కొంచెం సేపు కూడా ఒక పనిపై దృష్టి నిలపలేకపోవడం ఏ సమస్య లక్షణం అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అవధాన లోపం, అతి చురుకుదనం (ADHD - Attention Deficit Hyperactivity Disorder) లో మూడు ముఖ్య లక్షణాలు ఉంటాయి: అవధాన లోపం (Inattention), అతి చురుకుదనం (Hyperactivity), ఆలోచించకుండా వెంటనే చేసే ఆవేశపూరిత ప్రవర్తన (Impulsivity). ఇలాంటి పిల్లలు పని మధ్యలో వదిలేస్తారు, సులభంగా పక్కదారి పడతారు, ఒక చోట కూర్చోలేరు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) అవధాన, అత్యుత్సకత లోపం.
బహుళ వైకల్యం (1) అంటే ఒకే వ్యక్తిలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యాలు ఉండటం. వినికిడి లోపం (2), దృష్టి లోపం (3) ఇంద్రియ లోపాలు. వీటిలో ఏకాగ్రత లోపం ప్రధాన లక్షణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ADHD = దృష్టి నిలపలేకపోవడం + అతి చురుకుదనం + ఆవేశం.
ప్రశ్న 12 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
హ్రస్వ దృష్టి అనగా
- (1)పూర్తిగా వస్తువులను చూడలేరు
- (2)వస్తువులను మసకగా చూడగలరు
- (3)దగ్గరగా ఉన్న వస్తువులను బాగా చూడగలరు
- (4)దూరంగా ఉన్న వస్తువులను బాగా చూడగలరు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) దగ్గరగా ఉన్న వస్తువులను బాగా చూడగలరు
హ్రస్వ దృష్టి (Myopia) అంటే ఏమిటి అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
హ్రస్వ దృష్టిలో కనుగుడ్డు కొంచెం పొడవుగా ఉండటం వల్ల, దూరంలోని వస్తువుల బింబం రెటీనా ముందే ఏర్పడుతుంది. అందుకే దూరపు వస్తువులు మసకగా కనిపిస్తాయి, దగ్గరి వస్తువులు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. దీనిని 'దగ్గరి చూపు' (Near-sightedness) అని కూడా అంటారు. పుటాకార కటకం (Concave Lens) ఉన్న కళ్లద్దాలతో సరిచేస్తారు. తరగతిలో ఇలాంటి పిల్లలను ముందు బెంచీలో కూర్చోబెట్టాలి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) దగ్గరగా ఉన్న వస్తువులను బాగా చూడగలరు.
పూర్తిగా చూడలేకపోవడం (1) అంధత్వం. మసకగా చూడటం (2) సరిపోదు, ఎందుకంటే హ్రస్వ దృష్టిలో దూరపు వస్తువులు మాత్రమే మసకగా కనిపిస్తాయి. దూరపు వస్తువులు బాగా కనిపించడం (4) దీర్ఘ దృష్టి (Hypermetropia) లక్షణం.
గుర్తుంచుకోండి: మయోపియా = దగ్గరిది కనిపిస్తుంది, దూరపుది కనిపించదు → పుటాకార కటకం.
ప్రశ్న 13 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
మెదడు లోని వెర్నిక్స్, బ్రోకా ప్రాంతాలకు దెబ్బ తగలడం/రుగ్మతలకు గురవడం వల్ల ఈ వైకల్యం సంభవిస్తుంది
- (1)Dyslexia
- (2)Dysgraphia
- (3)Aphasia
- (4)Dyscalculia
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) Aphasia
మెదడులోని బ్రోకా ప్రాంతం, వెర్నికే ప్రాంతం దెబ్బతింటే వచ్చే వైకల్యం ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఈ రెండూ భాషకు సంబంధించిన మెదడు భాగాలు. బ్రోకా ప్రాంతం మాటలు పలకడానికి, వాక్యాలు రూపొందించడానికి పనిచేస్తుంది. వెర్నికే ప్రాంతం విన్న మాటలు అర్థం చేసుకోవడానికి పనిచేస్తుంది. ఇవి దెబ్బతింటే భాషను ఉపయోగించే సామర్థ్యం పోవడాన్ని వాచా లోపం (Aphasia) అంటారు. బ్రోకా ప్రాంతం దెబ్బతింటే మాట్లాడటం కష్టం, వెర్నికే ప్రాంతం దెబ్బతింటే అర్థం చేసుకోవడం కష్టం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) Aphasia.
Dyslexia (1) చదవడంలో, Dysgraphia (2) రాయడంలో, Dyscalculia (4) గణితంలో ఇబ్బంది. ఇవి నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యాలు (Specific Learning Disabilities). ఇవి భాషా కేంద్రాలకు దెబ్బ తగలడం వల్ల వచ్చేవి కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: బ్రోకా, వెర్నికే = భాషా కేంద్రాలు → దెబ్బతింటే అఫేసియా.
ప్రశ్న 11 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
ఏ శరీర భాగంలో వైకల్యం ఉంటుందో ఆ భాగం పని చేయడంలో బలహీనమవడం, దీని వలన వ్యక్తులు మొత్తం పనితీరులో అశక్తులవటాన్ని "వైకల్యం" అని నిర్వచించినది
- (1)WHO, 1976
- (2)UNO, 1976
- (3)RCO, 1976
- (4)RTO, 1976
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) WHO, 1976
లోపం (Impairment) వల్ల వ్యక్తి పనితీరు, కార్యకలాపాల్లో వచ్చే పరిణామాన్ని 'వైకల్యం' (Disability) అని నిర్వచించిన సంస్థ ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) 1976లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సభలో Impairment, Disability, Handicap అనే మూడు పదాల మధ్య తేడాను చూపే వర్గీకరణను (ICIDH) ఆమోదించింది; అది 1980లో ప్రచురితమైంది. Impairment అంటే శరీర భాగంలో లేదా దాని నిర్మాణంలో లోపం. Disability అంటే ఆ లోపం వల్ల వ్యక్తి సాధారణ పనులు చేయలేకపోవడం. Handicap అంటే ఆ వైకల్యం వల్ల సమాజంలో వ్యక్తికి కలిగే ప్రతికూలత.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) WHO, 1976.
UNO (2) ఐక్యరాజ్యసమితి; ఆరోగ్య, వైకల్య నిర్వచనాల పని దాని ప్రత్యేక సంస్థ WHO చేస్తుంది. RCO (3), RTO (4) వైకల్యాన్ని నిర్వచించిన సంస్థలు కావు; RTO అంటే రవాణా కార్యాలయం.
గుర్తుంచుకోండి: Impairment → Disability → Handicap: WHO వర్గీకరణ.
ప్రశ్న 12 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
పిల్లలు చదవడంలో సమస్యలను ఎదుర్కొనుటను ఈ విధంగా పిలుస్తారు
- (1)డిస్గ్రాఫియా
- (2)డిస్లెక్సియా
- (3)డిస్ప్రాక్సియా
- (4)డిస్నోమియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) డిస్లెక్సియా
చదవడంలో కష్టాన్ని సూచించే అభ్యసన వైకల్యం (Specific Learning Disability) పేరు ఏమిటి అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
డిస్లెక్సియా (Dyslexia) లో Dys అంటే కష్టం, lexia అంటే పదాలు, చదవడం. ఈ పిల్లలు అక్షరాలను తారుమారుగా చూడటం (b-d, p-q), పదాలు గుర్తించలేకపోవడం, నెమ్మదిగా తప్పులతో చదవడం చేస్తారు. వారి ప్రజ్ఞ సాధారణంగానే ఉంటుంది. RPwD Act 2016 లో Dyslexia ను Specific Learning Disability లో భాగంగా చేర్చారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) డిస్లెక్సియా.
డిస్గ్రాఫియా (1) రాయడంలో కష్టం. డిస్ప్రాక్సియా (3) కదలికలను సమన్వయం చేసుకోవడంలో, ప్రణాళికగా చేయడంలో కష్టం. డిస్నోమియా (4) వస్తువుల పేర్లు, పదాలు సమయానికి గుర్తు రాకపోవడం.
గుర్తుంచుకోండి: Lexia = చదవడం, Graphia = రాయడం, Calculia = లెక్కలు.
ప్రశ్న 17 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
బెండా (1954) నిర్వచనం ప్రకారం ఎవరైతే స్వతంత్రంగా తమ పనులను చేసుకోలేరో, ఎవరికైతే ఇతరుల పర్యవేక్షణ, శ్రద్ధ అవసరమవుతాయో వారు ఈ లోపం కలిగినవారు
- (1)దృష్టిలోపం
- (2)బహుళ వైకల్యం
- (3)వినికిడి లోపం
- (4)బుద్ధిమాంద్యం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) బుద్ధిమాంద్యం
స్వతంత్రంగా తమ పనులు చేసుకోలేని, ఇతరుల పర్యవేక్షణ అవసరమైనవారిని బెండా (1954) ఏ లోపం ఉన్నవారిగా నిర్వచించాడు అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
బెండా బుద్ధిమాంద్యత (Mental Retardation, ఇప్పుడు Intellectual Disability) ఉన్న వ్యక్తిని "తన సంక్షేమం కోసం, సమాజ సంక్షేమం కోసం పర్యవేక్షణ, నియంత్రణ, సంరక్షణ అవసరమైన వ్యక్తి" అని నిర్వచించాడు. బుద్ధిమాంద్యతలో ప్రజ్ఞతో పాటు అనుకూల ప్రవర్తన (Adaptive Behaviour), అంటే రోజువారీ పనులు స్వయంగా చేసుకునే సామర్థ్యం తక్కువగా ఉంటుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) బుద్ధిమాంద్యం.
దృష్టి లోపం (1), వినికిడి లోపం (3) ఉన్నవారు సరైన శిక్షణ, Braille, Hearing Aid వంటి సహాయంతో స్వతంత్రంగా జీవించగలరు; బెండా నిర్వచనం వారి గురించి కాదు. బహుళ వైకల్యం (2) అంటే ఒకటి కంటే ఎక్కువ వైకల్యాలు కలిసి ఉండటం; అది ఈ నిర్వచనం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: బెండా 1954: పర్యవేక్షణ, నియంత్రణ, సంరక్షణ అవసరం = బుద్ధిమాంద్యత.
ప్రశ్న 18 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
అసమతుల్య ఎండోక్రైన్ గ్రంధుల స్రావాల వలన ఏర్పడే బుద్ధిమాంద్యత రకం
- (1)డౌన్ సిండ్రోమ్
- (2)క్రేనియల్ అనామలీస్
- (3)క్రెటినిజం
- (4)హైడ్రోసెఫలస్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) క్రెటినిజం
అంతస్రావ గ్రంథుల (Endocrine Glands) స్రావాలు సమతుల్యంగా లేకపోవడం వల్ల వచ్చే బుద్ధిమాంద్యత రకం ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
క్రెటినిజం (Cretinism) పుట్టుకతోనే అవటు గ్రంథి (Thyroid) హార్మోన్ తక్కువగా ఉండటం వల్ల వస్తుంది. దీనివల్ల శారీరక పెరుగుదల కుంటుపడుతుంది (మరుగుజ్జుతనం), మానసిక వికాసం ఆగిపోతుంది. తొందరగా గుర్తించి Thyroid హార్మోన్ ఇస్తే బుద్ధిమాంద్యతను నివారించవచ్చు. ఆహారంలో అయోడిన్ లోపం దీనికి ఒక ముఖ్య కారణం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) క్రెటినిజం.
డౌన్ సిండ్రోమ్ (1) 21వ క్రోమోజోమ్ మూడు ఉండటం (Trisomy 21) వల్ల వచ్చే జన్యు లోపం. క్రేనియల్ అనామలీస్ (2) పుర్రె ఆకారం, పరిమాణంలో లోపాలు (Microcephaly వంటివి). హైడ్రోసెఫలస్ (4) మెదడులో ద్రవం (CSF) పేరుకుపోవడం వల్ల తల పెద్దదవడం. వీటిలో ఏదీ హార్మోన్ అసమతుల్యత కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: Thyroid లోపం → క్రెటినిజం; Chromosome 21 → Down syndrome.
ప్రశ్న 19 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
కొంత మంది పిల్లల సంఖ్యల స్థాన విలువలను తరచుగా మార్చి చెపుతారు. ఇది దీని లక్షణం
- (1)అభ్యసన సమస్యలు
- (2)బుద్ధిమాంద్యత
- (3)చలన వైకల్యం
- (4)బహుళవైకల్యాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) అభ్యసన సమస్యలు
సంఖ్యల స్థాన విలువలను తరచుగా తారుమారు చేయడం (ఉదాహరణకు 52 ని 25 గా చెప్పడం) ఏ సమస్య లక్షణం అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఇది అభ్యసన వైకల్యం (Specific Learning Disability) లోని డిస్కాల్క్యులియా (Dyscalculia) లక్షణం. ఈ పిల్లలకు ప్రజ్ఞ సాధారణంగానే ఉంటుంది, కానీ అంకెలను తిప్పి రాయడం, స్థాన విలువ అర్థం కాకపోవడం, గుర్తుల (+, −) మధ్య గందరగోళం ఉంటాయి. చదవడంలో అక్షరాలు తారుమారు చేసినట్లే, లెక్కల్లో అంకెలు తారుమారు చేస్తారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) అభ్యసన సమస్యలు.
బుద్ధిమాంద్యత (2) లో అన్ని రంగాల్లో నెమ్మదిగా నేర్చుకుంటారు; ఒక నిర్దిష్ట తారుమారు లక్షణం దాని గుర్తింపు కాదు. చలన వైకల్యం (3) శరీర కదలికలకు సంబంధించినది. బహుళ వైకల్యం (4) రెండు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ వైకల్యాల కలయిక.
గుర్తుంచుకోండి: సాధారణ ప్రజ్ఞ + అంకెలు తారుమారు = అభ్యసన వైకల్యం (Dyscalculia).
ప్రశ్న 20 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
మధ్య చెవిలోని మొదటిభాగం
- (1)పిన్నా
- (2)కాక్లియర్
- (3)కర్ణభేరి
- (4)వినికిడి నరం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) కర్ణభేరి
మధ్య చెవి (Middle Ear) లో మొదట వచ్చే భాగం ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
చెవికి మూడు భాగాలు ఉన్నాయి. బాహ్య చెవిలో పిన్నా (Pinna), చెవి కాలువ ఉంటాయి. మధ్య చెవి కర్ణభేరి (Eardrum / Tympanic Membrane) తో మొదలై, మూడు చిన్న ఎముకలు (Malleus, Incus, Stapes) కలిగి ఉంటుంది. లోపలి చెవిలో కాక్లియా (Cochlea), అర్ధవృత్తాకార నాళాలు ఉంటాయి; అక్కడి నుంచి వినికిడి నరం సంకేతాలను మెదడుకు చేరుస్తుంది. శబ్దం కర్ణభేరిని తాకినప్పుడు అది కంపించి ఆ కంపనాలను ఎముకలకు అందిస్తుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) కర్ణభేరి.
పిన్నా (1) బాహ్య చెవిలో ఉంటుంది. కాక్లియా (2) లోపలి చెవిలో ఉంటుంది. వినికిడి నరం (4) లోపలి చెవి నుంచి మెదడుకు వెళ్తుంది. ఇవేవీ మధ్య చెవి భాగాలు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: బాహ్య: పిన్నా → మధ్య: కర్ణభేరి, 3 ఎముకలు → లోపలి: కాక్లియా.
ప్రశ్న 22 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
సాధారణ దృష్టి ఉన్న వ్యక్తి తన కళ్ళతో ఎదురుగా ఉన్న ప్రదేశాన్ని 180° పరిధిలో చూస్తాడు. దీన్ని ఇలా అంటారు.
- (1)దృష్టి వ్యవహారం
- (2)దృష్టి స్పష్టత
- (3)దృష్టి సామర్థ్యం
- (4)దృష్టి క్షేత్రం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) దృష్టి క్షేత్రం
కళ్లు కదపకుండా ఎదురుగా చూస్తున్నప్పుడు కనిపించే మొత్తం పరిధిని (సుమారు 180°) ఏమంటారు అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
దృష్టి క్షేత్రం (Visual Field) అంటే ఒక బిందువు వైపు స్థిరంగా చూస్తున్నప్పుడు పక్కల నుంచి సహా కనిపించే మొత్తం ప్రదేశం. సాధారణ దృష్టి ఉన్నవారికి ఇది అడ్డంగా సుమారు 180°. RPwD Act 2016 ప్రకారం దృష్టి క్షేత్రం 10° కంటే తక్కువైతే అంధత్వంగా పరిగణిస్తారు. అంటే అంధత్వాన్ని నిర్ణయించడానికి దృష్టి స్పష్టతతో పాటు దృష్టి క్షేత్రాన్ని కూడా కొలుస్తారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) దృష్టి క్షేత్రం.
దృష్టి స్పష్టత (2) అంటే ఎంత దూరం, ఎంత స్పష్టంగా చూడగలరు అనేది; దాన్ని Snellen Chart తో కొలుస్తారు, కోణంతో కాదు. దృష్టి సామర్థ్యం (3) అంటే ఉన్న దృష్టిని పనుల కోసం ఎంత బాగా వాడుకోగలరు అనేది. దృష్టి వ్యవహారం (1) అంటే కంటి పనితీరు అనే సాధారణ అర్థం; 180° పరిధికి అది పేరు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: డిగ్రీలు (180°) = దృష్టి క్షేత్రం; 6/6 = దృష్టి స్పష్టత.
ప్రశ్న 24 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
ఒకే వ్యక్తిలో వేరువేరు అంగవైకల్యాలు ఉన్నప్పుడు దానిని ఈ వైకల్యంగా పరిగణిస్తాం.
- (1)చలన
- (2)దృష్టి
- (3)బహుళ
- (4)ఏక
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) బహుళ
ఒకే వ్యక్తిలో రెండు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ వైకల్యాలు ఉంటే దాన్ని ఏమంటారు అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
బహుళ వైకల్యం (Multiple Disabilities) అంటే ఒకే వ్యక్తిలో రెండు లేదా ఎక్కువ వైకల్యాలు కలిసి ఉండటం. ఉదాహరణకు దృష్టి లోపం, వినికిడి లోపం రెండూ ఉండటం (Deaf-Blindness), లేదా Cerebral Palsy తో పాటు బుద్ధిమాంద్యత ఉండటం. RPwD Act 2016 లో గుర్తించిన 21 వైకల్యాల్లో బహుళ వైకల్యాలు (Deaf-Blindness తో సహా) ఒకటి. నేషనల్ ట్రస్ట్ చట్టం 1999 కూడా బహుళ వైకల్యాలను కవర్ చేస్తుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) బహుళ.
చలన వైకల్యం (1), దృష్టి లోపం (2) ఒక్కో రకం వైకల్యం మాత్రమే. ఏక (4) అంటే ఒకటే వైకల్యం; ప్రశ్న అడిగిన దానికి ఇది వ్యతిరేకం.
గుర్తుంచుకోండి: రెండు లేదా ఎక్కువ వైకల్యాలు కలిసి = బహుళ వైకల్యం.
ప్రశ్న 29 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
మెదడులోని వెనుకభాగం దెబ్బతినడం వలన ఇది సంభవిస్తుంది.
- (1)డిస్లెక్సియా
- (2)సెరిబ్రల్ పాల్సి
- (3)కాన్సర్
- (4)గతిలోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) గతిలోపం
మెదడు వెనుక భాగం దెబ్బతినడం వల్ల వచ్చే సమస్య ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మెదడు వెనుక భాగంలో, కింద ఉండే అనుమస్తిష్కం (Cerebellum) శరీర సమతుల్యతను, కదలికల సమన్వయాన్ని నియంత్రిస్తుంది. ఇది దెబ్బతింటే గతిలోపం (Ataxia) వస్తుంది: తడబడుతూ నడవడం, సమతుల్యత లేకపోవడం, చేతులు వణకడం, వస్తువులను సరిగా అందుకోలేకపోవడం. Cerebral Palsy లో కూడా ఈ రకాన్ని Ataxic CP అంటారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) గతిలోపం (Ataxia).
సెరిబ్రల్ పాల్సి (2) పుట్టుకకు ముందు, పుట్టేటప్పుడు లేదా తర్వాత మెదడులోని ఏ భాగం దెబ్బతిన్నా రావచ్చు; అది ఒక భాగానికి పరిమితం కాదు, అందుకే ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు కానీ కచ్చితమైన జవాబు Ataxia. డిస్లెక్సియా (1) చదవడంలో అభ్యసన వైకల్యం. కాన్సర్ (3) కణాల అసాధారణ పెరుగుదల వల్ల వచ్చే వ్యాధి.
గుర్తుంచుకోండి: Cerebellum (వెనుక మెదడు) దెబ్బ = Ataxia: సమతుల్యత పోవడం.
ప్రశ్న 4 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
మోనోప్లీజియా దీనికి సంబంధించినది
- (1)వినికిడి లోప అంధత్వం
- (2)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
- (3)బుద్ధిమాంద్యత
- (4)అంధత్వం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) సెరిబ్రల్ పాల్సీ
మోనోప్లీజియా (Monoplegia) అనే పదం ఏ వైకల్యానికి చెందిందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సెరిబ్రల్ పాల్సీ (CP)ని ఏ అవయవాలు ప్రభావితమయ్యాయో దాన్ని బట్టి విభజిస్తారు. 'మోనో' అంటే ఒకటి, 'ప్లీజియా' అంటే పక్షవాతం. ఒక్క చేయి లేదా ఒక్క కాలు మాత్రమే ప్రభావితమైతే మోనోప్లీజియా. ఒకవైపు చేయి, కాలు అయితే హెమిప్లీజియా, రెండు కాళ్లు అయితే పారాప్లీజియా, నాలుగు అవయవాలు అయితే క్వాడ్రిప్లీజియా.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) సెరిబ్రల్ పాల్సీ.
వినికిడి లోప అంధత్వం (1), అంధత్వం (4) ఇంద్రియ లోపాలు; వాటిలో అవయవాల పక్షవాతం ఉండదు. బుద్ధిమాంద్యత (3) మేధో సామర్థ్యానికి సంబంధించినది, చలనానికి కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: మోనో = ఒకటి: ఒకే అవయవం ప్రభావితమైన CP రకం.
ప్రశ్న 6 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
తక్కువ బుద్ధి మాంద్యత గల వారి ప్రజ్ఞాలబ్ది
- (1)20-35
- (2)35-50
- (3)50-70
- (4)70-90
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 50-70
స్వల్ప బుద్ధిమాంద్యత (Mild Intellectual Disability) గల వారి ప్రజ్ఞాలబ్ధి (IQ) ఏ పరిధిలో ఉంటుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
IQ ఆధారంగా బుద్ధిమాంద్యతను నాలుగు స్థాయిలుగా విభజిస్తారు: స్వల్ప (Mild) 50–70, మిత (Moderate) 35–50, తీవ్ర (Severe) 20–35, అతి తీవ్ర (Profound) 20 కన్నా తక్కువ. స్వల్ప స్థాయి పిల్లలు సరైన తోడ్పాటుతో సాధారణ బడిలో చదవగలరు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 50-70.
20-35 (1) తీవ్ర స్థాయి, 35-50 (2) మిత స్థాయి. 70-90 (4) బుద్ధిమాంద్యత కాదు; అది సగటు కన్నా కొంచెం తక్కువ, సరిహద్దు (Borderline), మందకొడి అభ్యాసకుల పరిధి.
గుర్తుంచుకోండి: Mild 50–70, Moderate 35–50, Severe 20–35, Profound 20 లోపు.
ప్రశ్న 8 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
“వ్యక్తి స్వతంత్రంగా సమాజంలో వ్యవహరించడానికి అవసరమైన మానసిక సామర్థ్యం లేని తనాన్ని బుద్ధిమాంద్యతగా” నిర్వచించినవారు
- (1)స్మిత్, నెస్వర్త్
- (2)సి.బెండా
- (3)ఎఫ్.ఎమ్.హిల్
- (4)గెలాండెట్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) స్మిత్, నెస్వర్త్
సమాజంలో స్వతంత్రంగా జీవించడానికి సరిపడా మానసిక సామర్థ్యం లేకపోవడమే బుద్ధిమాంద్యత అనే నిర్వచనం ఎవరిదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
బుద్ధిమాంద్యతను ఒకప్పుడు IQ తో మాత్రమే కొలిచేవారు. తర్వాత వచ్చిన నిర్వచనాలు వ్యక్తి సమాజంలో ఎంతవరకు స్వతంత్రంగా బతకగలడు అనే అనుకూల ప్రవర్తన (Adaptive Behaviour)కి కూడా ప్రాధాన్యం ఇచ్చాయి. ఈ నిర్వచనం అదే ఆలోచనను చెబుతోంది.
అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ నిర్వచనం స్మిత్, నెస్వర్త్ (Smith, Neisworth) ఇచ్చారు. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1).
గెలాండెట్ (4) వినికిడి లోపం గల వారి విద్యకు పేరుపొందిన వ్యక్తి, బుద్ధిమాంద్యత నిర్వచనంతో ఆయనకు సంబంధం లేదు. సి.బెండా (2), ఎఫ్.ఎమ్.హిల్ (3) పేర్లు కీ ప్రకారం సరైన జవాబు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: సమాజంలో స్వతంత్రంగా వ్యవహరించలేకపోవడం నిర్వచనం = స్మిత్, నెస్వర్త్ (కీ ప్రకారం).
ప్రశ్న 9 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
అవగాహనా సమస్యలను తరచుగా ఈ పిల్లల్లో గమనిస్తాము
- (1)బుద్ధిమాంద్యత
- (2)దృష్టి లోపం
- (3)వినికిడి లోపం
- (4)అభ్యసనా సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అభ్యసనా సమస్యలు
ప్రత్యక్షణ (Perception) సమస్యలు ఎక్కువగా ఏ పిల్లల్లో కనిపిస్తాయో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
కన్ను, చెవి సరిగానే పనిచేస్తున్నా, మెదడు ఆ సమాచారాన్ని సరిగా అర్థం చేసుకోలేకపోవడమే ప్రత్యక్షణ సమస్య. b, d లను తారుమారు చేయడం, ఒకేలా వినిపించే శబ్దాలను వేరు చేయలేకపోవడం, దిశలు తికమక పడడం వంటివి అభ్యసన సమస్యలు (Learning Disabilities) గల పిల్లల ముఖ్య లక్షణాలు. వీరి IQ సగటుగా ఉన్నా ఈ సమస్యల వల్ల చదవడం, రాయడం కష్టమవుతుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) అభ్యసనా సమస్యలు.
దృష్టి లోపం (2), వినికిడి లోపం (3)లో ఇంద్రియమే సరిగా పనిచేయదు; అది ప్రత్యక్షణ సమస్య కాదు. బుద్ధిమాంద్యత (1)లో మొత్తం మేధో సామర్థ్యం తక్కువ; ప్రత్యక్షణ సమస్య దాని ప్రధాన గుర్తింపు లక్షణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఇంద్రియం బాగుంది, మెదడు అర్థం చేసుకోవడంలో తడబాటు = అభ్యసన సమస్య.
ప్రశ్న 10 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
క్రోమోజోమ్ల అస్తవ్యస్త నిర్మాణం వలన ఏర్పడు వైకల్యం
- (1)ఆటిజం
- (2)డౌన్స్ సిండ్రోమ్
- (3)అభ్యసన సమస్యలు
- (4)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) డౌన్స్ సిండ్రోమ్
క్రోమోజోమ్ల లోపం వల్ల వచ్చే వైకల్యం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మనిషి కణంలో సాధారణంగా 46 క్రోమోజోమ్లు (23 జతలు) ఉంటాయి. డౌన్స్ సిండ్రోమ్లో 21వ క్రోమోజోమ్ రెండుకు బదులు మూడు ఉంటాయి (Trisomy 21). దాంతో మొత్తం 47 క్రోమోజోమ్లు అవుతాయి. ఈ పిల్లల్లో బుద్ధిమాంద్యత, చదునైన ముఖం, వాలు కళ్లు వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) డౌన్స్ సిండ్రోమ్.
ఆటిజం (1), అభ్యసన సమస్యలు (3) మెదడు వికాసానికి సంబంధించిన లోపాలు; ఒక నిర్దిష్ట క్రోమోజోమ్ లోపంతో వాటిని గుర్తించరు. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (4) పుట్టుక ముందు, పుట్టేటప్పుడు లేదా తర్వాత మెదడుకు జరిగిన గాయం వల్ల వస్తుంది, క్రోమోజోమ్ లోపం వల్ల కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: డౌన్స్ సిండ్రోమ్ = Trisomy 21 = 47 క్రోమోజోమ్లు.
ప్రశ్న 13 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
బడి ఈడు పిల్లల్లో అభ్యసన సమస్యలు గల వారి సంభావ్యత
- (1)5 – 10 %
- (2)10 – 12 %
- (3)15 – 18 %
- (4)4 – 6 %
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 10 – 12 %
బడి వయసు పిల్లల్లో అభ్యసన సమస్యలు (Learning Disabilities) ఉన్నవారు ఎంత శాతం ఉంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అభ్యసన సమస్యలు ఉన్న పిల్లల IQ సగటుగా ఉంటుంది కానీ చదవడం, రాయడం, లెక్కలు చేయడంలో ఇబ్బంది పడతారు. వీరు బయటకు మామూలుగా కనిపిస్తారు కాబట్టి తరచుగా గుర్తింపుకు రారు. వివిధ అధ్యయనాలు వేర్వేరు శాతాలు చెబుతాయి, అందుకే ఈ సంఖ్య మూలాన్ని బట్టి మారుతుంది.
అధికారిక కీ ప్రకారం బడి ఈడు పిల్లల్లో అభ్యసన సమస్యల సంభావ్యత 10 – 12 %. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (2).
5 – 10 % (1), 4 – 6 % (4) కూడా కొన్ని అధ్యయనాల్లో కనిపించే అంచనాలే, కానీ ఈ పరీక్ష కీ వాటిని తీసుకోలేదు. 15 – 18 % (3) ఎక్కువ అంచనా. పరీక్ష కోసం 10 – 12 % గుర్తుంచుకోండి.
గుర్తుంచుకోండి: ఈ పరీక్ష కీ ప్రకారం: అభ్యసన సమస్యలు 10–12%.
ప్రశ్న 17 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
‘అఫాసియా’ అనునది దీనికి సంబంధించినది
- (1)అభ్యసన సమస్యలు
- (2)బుద్ధిమాంద్యతలు
- (3)బహుళవైకల్యాలు
- (4)భాషణ మరియు భాష సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) భాషణ మరియు భాష సమస్యలు
అఫాసియా (Aphasia) ఏ రకమైన వైకల్యానికి సంబంధించిన పదమో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మెదడులో భాషను నియంత్రించే భాగానికి దెబ్బ తగిలినప్పుడు (ఉదాహరణకు పక్షవాతం లేదా తలకు గాయం) మాటలు అర్థం చేసుకోవడం, మాట్లాడడం, చదవడం, రాయడం కష్టమవుతుంది. దీన్నే అఫాసియా అంటారు. ఇది భాషకు సంబంధించిన లోపం కాబట్టి భాషణ, భాష సమస్యల కిందకు వస్తుంది. RPwD Act 2016 లోనూ ఈ వర్గం ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) భాషణ, భాష సమస్యలు.
అభ్యసన సమస్యలు (1)లో డిస్లెక్సియా, డిస్గ్రాఫియా, డిస్కాల్క్యులియా వంటి పదాలు వాడతారు. బుద్ధిమాంద్యత (2), బహుళ వైకల్యాలు (3) విస్తృత వర్గాలు; అఫాసియా అనే పదం వాటికి చెందదు.
గుర్తుంచుకోండి: అఫాసియా = మెదడు గాయం వల్ల భాష కోల్పోవడం.
ప్రశ్న 18 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
(A) బుద్ధిమాంద్యత (B) మానసిక రుగ్మత మరియు (సి) అభ్యసన సమస్య. వీటిపరంగా సరైనది
- (1)A & B ఒకటే
- (2)B & C ఒకటే
- (3)A & C ఒకటే
- (4)A & B & C లు వేర్వేరు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) A & B & C లు వేర్వేరు
బుద్ధిమాంద్యత, మానసిక రుగ్మత, అభ్యసన సమస్య ఈ మూడింటి మధ్య సంబంధం గురించి ప్రశ్న అడుగుతోంది.
బుద్ధిమాంద్యత (A)లో IQ సగటు కన్నా బాగా తక్కువ ఉంటుంది, అనుకూల ప్రవర్తనలోనూ లోటు ఉంటుంది; ఇది వికాస దశలోనే మొదలవుతుంది. మానసిక రుగ్మత (B) అంటే ఆలోచన, మనోభావాలు, ప్రవర్తనలో వచ్చే అనారోగ్యం; ఏ వయసులోనైనా రావచ్చు, చికిత్సతో నయం కావచ్చు, IQ మామూలుగా ఉండవచ్చు. అభ్యసన సమస్య (C)లో IQ సగటుగా ఉన్నా చదవడం, రాయడం, లెక్కల్లో ప్రత్యేక ఇబ్బంది ఉంటుంది. RPwD Act 2016 కూడా ఈ మూడింటినీ వేర్వేరు వైకల్యాలుగా చెబుతుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) A, B, C వేర్వేరు.
బుద్ధిమాంద్యత, మానసిక రుగ్మత ఒకటే అని చాలామంది పొరబడతారు, అందుకే (1) తప్పు. (2), (3) కూడా తప్పు, ఎందుకంటే ఏ రెండూ ఒకటి కావు.
గుర్తుంచుకోండి: బుద్ధిమాంద్యత ≠ మానసిక రుగ్మత ≠ అభ్యసన సమస్య.
ప్రశ్న 24 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
అంధత్వం అనగా
- (1)దృష్టి స్పష్టత 3/60 కన్నా తక్కువ
- (2)దృష్టి స్పష్టత 30/60 కన్నా తక్కువ
- (3)దృష్టి స్పష్టత 18/60 కన్నా తక్కువ
- (4)దృష్టి స్పష్టత 24/60 కన్నా తక్కువ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) దృష్టి స్పష్టత 3/60 కన్నా తక్కువ
అంధత్వం (Blindness) నిర్వచనంలో దృష్టి స్పష్టత ఎంత ఉండాలో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RPwD Act 2016 ప్రకారం అంధత్వం అంటే: చూపు పూర్తిగా లేకపోవడం, లేదా సరిచేసిన తర్వాత కూడా మెరుగైన కంటిలో దృష్టి స్పష్టత 3/60 కన్నా తక్కువ ఉండడం, లేదా దృష్టి క్షేత్రం 10 డిగ్రీల కన్నా తక్కువ ఉండడం. 3/60 అంటే మామూలు మనిషి 60 మీటర్ల దూరం నుంచి చూడగలిగే దాన్ని ఈ వ్యక్తి 3 మీటర్ల దూరం నుంచే చూడగలడు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) దృష్టి స్పష్టత 3/60 కన్నా తక్కువ.
30/60 (2), 24/60 (4), 18/60 (3) చాలా మెరుగైన చూపును సూచిస్తాయి. ఉదాహరణకు 18/60 అంటే 6/20 కి సమానం; ఇది కొంత చూపు తక్కువ (Low Vision) పరిధికి దగ్గర కానీ అంధత్వం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: అంధత్వం = 3/60 కన్నా తక్కువ లేదా క్షేత్రం 10° కన్నా తక్కువ.
ప్రశ్న 26 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
‘మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ’ అనేది ఈ విభాగం క్రిందికి వస్తుంది.
- (1)దృష్టిలోపం
- (2)చలన సంబంధ వైకల్యం
- (3)అభ్యసన సమస్యలు
- (4)బుద్ధి మాంద్యత
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) చలన సంబంధ వైకల్యం
కండరాల క్షీణత (Muscular Dystrophy) ఏ వైకల్య వర్గానికి చెందుతుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ ఒక వంశపారంపర్య వ్యాధి. ఇందులో కండరాలు క్రమంగా బలహీనపడి క్షీణిస్తాయి. దాంతో నడవడం, మెట్లు ఎక్కడం, కూర్చుని లేవడం కష్టమవుతుంది. RPwD Act 2016 లో ఇది శారీరక వైకల్యాల కింద, చలన సంబంధ వైకల్యం (Locomotor Disability) వర్గంలో ఉంది. ఇదే వర్గంలో సెరిబ్రల్ పాల్సీ, కుష్టు నయమైన వారు, మరుగుజ్జుతనం, యాసిడ్ దాడి బాధితులు ఉన్నారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) చలన సంబంధ వైకల్యం.
దృష్టిలోపం (1) కంటికి, అభ్యసన సమస్యలు (3) చదవడం రాయడానికి, బుద్ధిమాంద్యత (4) మేధో సామర్థ్యానికి సంబంధించినవి. కండరాల బలహీనత వీటి కిందకు రాదు.
గుర్తుంచుకోండి: కండరాల సమస్య = చలనం దెబ్బతింటుంది = Locomotor Disability.
ప్రశ్న 27 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం - 2016 ప్రకారం వినికిడి లోపాన్ని ఇలా పేర్కొన్నారు. (a) చెవుడు (b) వినికిడి లోపం గా పేర్కొన్నారు. వీటిలో సరైనది
- (1)a మరియు b ఒక్కటే
- (2)b మాత్రమే
- (3)a మాత్రమే
- (4)a మరియు b రెండూ వేర్వేరు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) a మరియు b రెండూ వేర్వేరు
RPwD Act 2016 వినికిడి లోపాన్ని చెవుడు (Deaf), వినికిడి తక్కువ (Hard of Hearing) అని రెండుగా చెప్పింది. ఆ రెండింటి మధ్య సంబంధం ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
చట్టం ప్రకారం (a) చెవుడు అంటే రెండు చెవుల్లో మాటల పౌనఃపున్యాల వద్ద 70 dB వినికిడి నష్టం. (b) వినికిడి తక్కువ అంటే రెండు చెవుల్లో 60 dB నుంచి 70 dB వరకు వినికిడి నష్టం. అంటే ఇవి ఒకే వైకల్యం కింద ఉన్న, తీవ్రతలో తేడా ఉన్న రెండు వేర్వేరు రకాలు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) a, b రెండూ వేర్వేరు.
(1) తప్పు, ఎందుకంటే చట్టం వీటికి వేర్వేరు నిర్వచనాలు ఇచ్చింది. (2), (3) తప్పు, ఎందుకంటే చట్టం రెండు రకాలనూ పేర్కొంది, ఒక్కదాన్నే కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: చెవుడు 70 dB; వినికిడి తక్కువ 60–70 dB: రెండు వేర్వేరు రకాలు.
ప్రశ్న 30 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
ఆటిజం గల పిల్లలు తరచుగా మనం చెప్పినవే తిరిగి చెప్తూ ఉండుటను ఇలా అంటారు
- (1)అఫాసియా
- (2)డిస్ఫాసియా
- (3)ఎకోలాలియా
- (4)సోమాలియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఎకోలాలియా
ఆటిజం గల పిల్లలు ఇతరులు చెప్పిన మాటలనే మళ్లీ మళ్లీ తిరిగి అనడాన్ని ఏమంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
'ఎకో' అంటే ప్రతిధ్వని, 'లాలియా' అంటే మాట. ఎదుటివారు అడిగిన ప్రశ్నకు జవాబు ఇవ్వకుండా ఆ ప్రశ్ననే తిరిగి అనడం ఎకోలాలియా (Echolalia). ఉదాహరణకు 'నీ పేరేంటి?' అని అడిగితే పిల్లవాడు కూడా 'నీ పేరేంటి?' అంటాడు. ఇది Autism లో కనిపించే ముఖ్యమైన భాషా లక్షణం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఎకోలాలియా.
అఫాసియా (1) మెదడు గాయం వల్ల భాష పూర్తిగా కోల్పోవడం. డిస్ఫాసియా (2) భాష పాక్షికంగా దెబ్బతినడం. సోమాలియా (4) ఆఫ్రికాలోని ఒక దేశం పేరు; ఇది తప్పుదారి పట్టించే ఆప్షన్.
గుర్తుంచుకోండి: ఎకో = ప్రతిధ్వని: విన్న మాటనే తిరిగి అనడం.
ప్రశ్న 6 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
ఈ పిల్లలకు తరగతి గదిలో ఉపాధ్యాయుడు తరచుగా ప్రేరణ కల్పించాలి
- (1)తలసేమియా
- (2)బుద్ధిమాంద్యత
- (3)హీమోఫీలియా
- (4)మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) బుద్ధిమాంద్యత
తరగతిలో ఏ పిల్లలకు తరచూ ప్రేరణ ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లల్లో ఏకాగ్రత తక్కువ, శ్రద్ధ ఎక్కువ సేపు నిలవదు. వరుసగా విఫలమైన అనుభవాల వల్ల 'నేను చేయలేను' అనే భావన పెరుగుతుంది. అందుకే వారికి తరచూ మెచ్చుకోలు, బహుమతులు, ఆసక్తికర కృత్యాలతో ప్రేరణ కల్పించాలి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) బుద్ధిమాంద్యత.
తలసేమియా (1), హీమోఫీలియా (3) రక్త సంబంధ వ్యాధులు. మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ (4) కండరాల బలహీనత. ఈ మూడింటిలో ప్రజ్ఞ సాధారణంగానే ఉంటుంది. వారికి ఆరోగ్య, శారీరక జాగ్రత్తలు అవసరం, నేర్చుకోవడానికి నిరంతర ప్రేరణ ప్రధాన అవసరం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: తక్కువ శ్రద్ధ, ఎక్కువ వైఫల్య భయం = బుద్ధిమాంద్యత, తరచూ ప్రేరణ.
ప్రశ్న 15 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
దృష్టి స్పష్టత, దృష్టి క్షేత్రం అనేవి
- (1)రెండూ వేర్వేరు
- (2)రెండూ ఒక్కటే
- (3)స్పష్టతకు మాత్రమే సంబంధించినది
- (4)క్షేత్రానికి మాత్రమే సంబంధించినది
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) రెండూ వేర్వేరు
దృష్టి స్పష్టత (Visual Acuity), దృష్టి క్షేత్రం (Visual Field) ఒకటేనా, వేర్వేరా అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
దృష్టి స్పష్టత అంటే నిర్దిష్ట దూరంలో ఉన్న వస్తువుల సూక్ష్మ వివరాలను ఎంత స్పష్టంగా చూడగలమో అది. దీనిని స్నెల్లెన్ చార్ట్తో కొలుస్తారు (సాధారణం 6/6). దృష్టి క్షేత్రం అంటే తల, కళ్లు కదపకుండా ఒకేసారి చూడగలిగే మొత్తం వైశాల్యం. దీనిని డిగ్రీలలో కొలుస్తారు. RPwD చట్టం 2016 అంధత్వం, అల్పదృష్టిని నిర్వచించేటప్పుడు ఈ రెండింటినీ విడివిడిగా ప్రమాణాలుగా తీసుకుంటుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) రెండూ వేర్వేరు.
రెండూ ఒక్కటే (2) తప్పు, ఒకటి స్పష్టతను, మరొకటి వైశాల్యాన్ని కొలుస్తాయి. (3), (4) రెండింటిలో ఒకదాన్నే చెబుతాయి, ప్రశ్నలో ఉన్న రెండు పదాల తేడాను చూపవు.
గుర్తుంచుకోండి: స్పష్టత = ఎంత బాగా; క్షేత్రం = ఎంత వెడల్పుగా.
ప్రశ్న 17 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
ఒక విద్యార్థి తరచుగా 1947ను 1974గా వ్రాస్తున్నాడు. ఆ విద్యార్థికి గల సమస్య
- (1)దృష్టిపరమైన సమస్య
- (2)వినికిడి సమస్య
- (3)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
- (4)ఆరోగ్య సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
1947 ను తరచూ 1974 గా రాసే విద్యార్థికి ఉన్న సమస్య ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అంకెల క్రమం మార్చి రాయడం (Transposition / Reversal) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యల (SLD) ముఖ్య లక్షణం. గణితంలో ఇది డిస్కాల్క్యులియా (Dyscalculia), రాతలో డిస్గ్రాఫియా (Dysgraphia), చదువులో డిస్లెక్సియా (Dyslexia)లో కనిపిస్తుంది. b-d, 6-9 తారుమారు చేయడం కూడా ఇలాంటిదే. పిల్లవాడికి చూపు, ప్రజ్ఞ బాగానే ఉన్నా మెదడు సమాచారాన్ని క్రమంలో ప్రక్రియ చేయడంలో ఇబ్బంది ఉంటుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు.
దృష్టి సమస్య (1) ఉంటే అక్షరాలు మసకగా కనిపిస్తాయి, కానీ ఒకే రకంగా క్రమం మారదు. వినికిడి సమస్య (2) రాసిన అంకెలను చూసి రాయడాన్ని ప్రభావితం చేయదు. ఆరోగ్య సమస్యలు (4) ఈ ప్రత్యేక తప్పును వివరించవు.
గుర్తుంచుకోండి: అంకెలు, అక్షరాలు తారుమారు = SLD.
ప్రశ్న 21 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు గల విద్యార్థుల ప్రజ్ఞా లబ్ధి
- (1)సగటు కన్నా తక్కువ
- (2)సగటు, సగటు కన్నా ఎక్కువ
- (3)తక్కువ
- (4)ఎక్కువ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) సగటు, సగటు కన్నా ఎక్కువ
నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు (SLD) ఉన్న విద్యార్థుల ప్రజ్ఞా లబ్ధి (IQ) ఎలా ఉంటుందని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
SLD నిర్వచనంలోనే ఒక ముఖ్య షరతు ఉంది: పిల్లవాడి ప్రజ్ఞ సగటు (సుమారు 90-110) లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ ఉండాలి, అయినా చదవడం, రాయడం, గణితంలో అతడి సాధన వయసుకు తగ్గట్టు ఉండదు. ప్రజ్ఞకు, సాధనకు మధ్య ఉన్న ఈ అంతరం (Discrepancy) ఆధారంగానే SLD ను గుర్తిస్తారు. ఐన్స్టీన్, ఎడిసన్ వంటి వారికి అభ్యసన సమస్యలు ఉండేవని చెబుతారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) సగటు, సగటు కన్నా ఎక్కువ.
సగటు కన్నా తక్కువ (1), తక్కువ (3) ప్రజ్ఞ బుద్ధిమాంద్యత లక్షణం, SLD ది కాదు. 'ఎక్కువ' (4) మాత్రమే అంటే సగటు ప్రజ్ఞ ఉన్న SLD పిల్లలను వదిలేసినట్టు అవుతుంది, అందుకే అది అసంపూర్ణం.
గుర్తుంచుకోండి: SLD: ప్రజ్ఞ బాగుంది, సాధన తక్కువ.
ప్రశ్న 23 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
“ఎవరైతే స్వంతంగా తమ పనులను చేసుకోలేరో, ఎవరికైతే ఇతరుల పర్యవేక్షణ, శ్రద్ధ అవసరం అవుతాయో వారిని బుద్ధి మాంద్యులు అంటారు” అని నిర్వచించిన వారు.
- (1)స్మిత్
- (2)బెండా
- (3)లూయిపాశ్చర్
- (4)ఐన్స్టీన్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) బెండా
తమ పనులు సొంతంగా చేసుకోలేని, ఇతరుల పర్యవేక్షణ, సంరక్షణ అవసరమైన వారిని బుద్ధిమాంద్యులుగా నిర్వచించింది ఎవరని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
బుద్ధిమాంద్యతకు చాలా నిర్వచనాలు ఉన్నాయి. వాటిలో బెండా (C. E. Benda) నిర్వచనం సామాజిక సామర్థ్యం మీద ఆధారపడింది. తనను తాను, తన వ్యవహారాలను నిర్వహించుకోలేని, తన సంక్షేమం కోసం, సమాజ సంక్షేమం కోసం పర్యవేక్షణ, నియంత్రణ, సంరక్షణ అవసరమైన వ్యక్తి బుద్ధిమాంద్యుడు అని బెండా చెప్పాడు. ప్రశ్నలోని వాక్యం ఇదే భావం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) బెండా.
లూయి పాశ్చర్ (3) సూక్ష్మజీవశాస్త్రవేత్త, టీకాలు, పాశ్చరైజేషన్కు ప్రసిద్ధుడు. ఐన్స్టీన్ (4) భౌతికశాస్త్రవేత్త. స్మిత్ (1) ఈ నిర్వచనానికి సంబంధించిన పేరు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: పర్యవేక్షణ, సంరక్షణ అవసరం అనే నిర్వచనం = బెండా.
ప్రశ్న 27 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
రెండు లేక అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యాలను కలిగి ఉండటాన్ని ఇలా అంటారు
- (1)బహుళ వైకల్యాలు
- (2)ఆటిజం
- (3)బుద్ధిమాంద్యత
- (4)ADHD
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) బహుళ వైకల్యాలు
ఒకే వ్యక్తిలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యాలు ఉంటే దానిని ఏమంటారని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RPwD చట్టం 2016 లోని 21 వైకల్యాలలో బహుళ వైకల్యాలు (Multiple Disabilities) ఒకటి. ఒక వ్యక్తిలో పేర్కొన్న వైకల్యాలలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కలిసి ఉండటమే బహుళ వైకల్యం. చెవిటి-అంధత్వం (Deaf-blindness) దీనికి మంచి ఉదాహరణ. జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం 1999 లో కూడా ఇది ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) బహుళ వైకల్యాలు.
ఆటిజం (2), బుద్ధిమాంద్యత (3), ADHD (4) ఒక్కొక్కటీ ఒకే వైకల్యం పేరు. ఇవి ఇతర వైకల్యాలతో కలిసి ఉన్నప్పుడు మాత్రమే బహుళ వైకల్యం అవుతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: రెండు లేదా అంతకు మించి = బహుళ వైకల్యం.
ప్రశ్న 29 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
“ఏకాగ్రతాలోపం మరియు అతి చురుకుదనం” కలిగిన విద్యార్థులు దీనికి సంబంధించిన వారు
- (1)బుద్ధిమాంద్యత
- (2)వినికిడిలోపం
- (3)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
- (4)ఆటిజం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
ఏకాగ్రతా లోపం, అతి చురుకుదనం (ADHD) ఉన్న విద్యార్థులు ఏ వర్గానికి సంబంధించిన వారని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ADHD ఉన్న పిల్లలు ఒక పని మీద ఎక్కువసేపు దృష్టి పెట్టలేరు, ఒకచోట కూర్చోలేరు, ఆలోచించకుండా వెంటనే స్పందిస్తారు. వీరి ప్రజ్ఞ సాధారణంగా సగటుగానే ఉంటుంది, అయినా చదువులో వెనుకబడతారు. ADHD తరచూ నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలతో (SLD) కలిసి కనిపిస్తుంది. అందుకే స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పాఠ్యపుస్తకాలు దీనిని అభ్యసన సమస్యల వర్గంలో చర్చిస్తాయి.
కాబట్టి అధికారిక జవాబు ఆప్షన్ (3) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు.
బుద్ధిమాంద్యతలో (1) ప్రజ్ఞ తక్కువగా ఉంటుంది, ADHD లో అలా కాదు. వినికిడి లోపం (2) ఇంద్రియ వైకల్యం. ఆటిజం (4) లో ప్రధాన సమస్య సామాజిక సంబంధాలు, సంభాషణ, పునరావృత ప్రవర్తన. ఆ లక్షణాలు ADHD కు ప్రధానం కావు.
గుర్తుంచుకోండి: సాధారణ ప్రజ్ఞ + చదువులో వెనుకబాటు = SLD వర్గం (ADHD కూడా ఇక్కడే చదువుతాం).
ప్రశ్న 7 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
నిర్ధిష్ట అభ్యసన సమస్యల విభాగానికి చెందనిది
- (1)డిస్గ్రాఫియా
- (2)డిస్కాల్క్యులియా
- (3)డివార్మింగ్
- (4)డిస్లెక్సియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) డివార్మింగ్
నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యాల (Specific Learning Disabilities) జాబితాలో లేనిది ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. "చెందనిది" అనే పదాన్ని గమనించాలి.
నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు సాధారణ తెలివి ఉంటుంది, కానీ ఒక ప్రత్యేక నైపుణ్యంలో ఇబ్బంది ఉంటుంది. డిస్లెక్సియా అంటే చదవడంలో ఇబ్బంది, డిస్గ్రాఫియా అంటే రాయడంలో ఇబ్బంది, డిస్కాల్క్యులియా అంటే లెక్కల్లో ఇబ్బంది. ఈ మూడు పేర్లూ "డిస్" (కష్టం) అనే పూర్వపదంతో మొదలవుతాయి.
డివార్మింగ్ (Deworming) అంటే కడుపులోని నులిపురుగులను మందులతో తొలగించడం. ఇది ఆరోగ్య కార్యక్రమం, వైకల్యం కాదు. ఇంగ్లీష్లో "Dewarming" అని అచ్చుతప్పు ఉంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) డివార్మింగ్.
డిస్గ్రాఫియా (1), డిస్కాల్క్యులియా (2), డిస్లెక్సియా (4) మూడూ నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యాలే. అందుకే అవి "చెందనిది" అనే ప్రశ్నకు జవాబు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: లెక్సియా = చదవడం, గ్రాఫియా = రాయడం, కాల్క్యులియా = లెక్కలు.
ప్రశ్న 8 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
పిల్లవాని చెవిలో తరచు చీముకారడం ఏరకమైన లోపానికి దారి తీయవచ్చు
- (1)దృష్టి లోపం
- (2)వినికిడి లోపం
- (3)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
- (4)బుద్ధిమాంద్యత
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) వినికిడి లోపం
చెవి నుంచి తరచుగా చీము కారడం వల్ల వచ్చే లోపం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
చెవి నుంచి చీము కారడం మధ్య చెవి ఇన్ఫెక్షన్ (Otitis Media) లక్షణం. చికిత్స చేయకపోతే కర్ణభేరికి (Ear drum) రంధ్రం పడవచ్చు, మధ్య చెవిలోని చిన్న ఎముకలు దెబ్బతినవచ్చు. దీనివల్ల శబ్దం లోపలి చెవికి సరిగా చేరదు. ఇది వాహక వినికిడి లోపానికి (Conductive Hearing Loss) దారి తీస్తుంది. పిల్లల్లో వినికిడి లోపానికి ఇది సాధారణ కారణాలలో ఒకటి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) వినికిడి లోపం. చెవి నుంచి చీము కారుతున్న పిల్లవాడిని ఉపాధ్యాయుడు గుర్తించి వెంటనే ENT డాక్టర్ దగ్గరకు పంపాలి.
దృష్టి లోపం (1) కంటికి సంబంధించినది. నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు (3), బుద్ధిమాంద్యత (4) మెదడు పనితీరుకు సంబంధించినవి. చెవి ఇన్ఫెక్షన్ నేరుగా వీటికి కారణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: చెవిలో చీము → కర్ణభేరి దెబ్బ → వినికిడి లోపం.
ప్రశ్న 9 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
పోలియో వలన సంభవించే వైకల్యం
- (1)చలన వైకల్యం
- (2)అభ్యసన సమస్య
- (3)బుద్ధిమాంద్యత
- (4)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) చలన వైకల్యం
పోలియో వల్ల వచ్చే వైకల్యం ఏ రకానికి చెందుతుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పోలియో (Poliomyelitis) ఒక వైరస్ వల్ల వచ్చే అంటువ్యాధి. ఈ వైరస్ వెన్నుపాములోని చలన నాడీ కణాలను దెబ్బతీస్తుంది. దాంతో కాళ్లు లేదా చేతుల కండరాలు బలహీనపడి, సన్నబడి, పక్షవాతం వస్తుంది. వ్యక్తి నడవడం, కదలడం కష్టమవుతుంది. శరీర కదలికకు సంబంధించిన ఇలాంటి వైకల్యాన్ని చలన వైకల్యం (Locomotor Disability) అంటారు. పోలియో మెదడును దెబ్బతీయదు కాబట్టి తెలివి మామూలుగానే ఉంటుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) చలన వైకల్యం.
అభ్యసన సమస్య (2), బుద్ధిమాంద్యత (3) మెదడు పనితీరుకు సంబంధించినవి. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (4) కూడా కదలికలపై ప్రభావం చూపుతుంది, కానీ అది పుట్టుకకు ముందు, పుట్టేటప్పుడు లేదా పుట్టిన కొద్ది కాలంలో మెదడు దెబ్బతినడం వల్ల వస్తుంది, పోలియో వైరస్ వల్ల కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: పోలియో = వెన్నుపాము నాడులు → చలన వైకల్యం; తెలివి మామూలే.
ప్రశ్న 16 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
క్రింది వానిలో అంటువ్యాధుల ద్వారా సంభవించే అంగవైకల్యం
- (1)ఎథెటోసిస్
- (2)కీళ్ళనొప్పులు
- (3)ఎముకలు విరగడం
- (4)స్పాస్టిసిటీ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) కీళ్ళనొప్పులు
ఇచ్చిన వాటిలో అంటువ్యాధి (Infection) వల్ల వచ్చే అంగవైకల్యం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
కీళ్ళనొప్పులు లేదా కీళ్లవాపు (Arthritis) అంటే కీళ్లలో వాపు, నొప్పి. దీనికి ఎన్నో కారణాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ఒకటి బ్యాక్టీరియా లేదా వైరస్ ఇన్ఫెక్షన్. సూక్ష్మజీవులు కీలులోకి చేరితే Septic Arthritis వస్తుంది; గొంతు ఇన్ఫెక్షన్ తర్వాత వచ్చే రుమాటిక్ జ్వరం వల్ల కూడా కీళ్లవాపు వస్తుంది. ఇది కదలికను దెబ్బతీసే అంగవైకల్యంగా మారవచ్చు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) కీళ్ళనొప్పులు.
ఎథెటోసిస్ (1), స్పాస్టిసిటీ (4) సెరిబ్రల్ పాల్సీ రకాలు: మెదడులో కదలికను నియంత్రించే భాగాలు దెబ్బతినడం వల్ల అసంకల్పిత కదలికలు (ఎథెటోసిస్), కండరాల బిగుతు (స్పాస్టిసిటీ) వస్తాయి. ఎముకలు విరగడం (3) ప్రమాదం లేదా దెబ్బ వల్ల జరుగుతుంది, అంటువ్యాధి వల్ల కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఎథెటోసిస్, స్పాస్టిసిటీ = సెరిబ్రల్ పాల్సీ రకాలు; ఫ్రాక్చర్ = దెబ్బ; ఇన్ఫెక్షన్ = కీళ్లవాపు.
ప్రశ్న 29 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
దృష్టి తీవ్రత 3/60 కన్నా తక్కువ ఉంటే వారిని ఇలా పిలుస్తారు
- (1)మరుగుజ్జుతనం
- (2)అంధులు
- (3)బధిరులు
- (4)బుద్ధిమాంద్యులు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) అంధులు
దృష్టి తీవ్రత (Visual Acuity) 3/60 లేదా అంతకంటే తక్కువ ఉన్నవారిని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
దృష్టి తీవ్రత 3/60 అంటే మామూలు కంటిచూపు ఉన్నవారు 60 మీటర్ల దూరం నుంచి చూడగలిగే అక్షరాన్ని ఈ వ్యక్తి 3 మీటర్ల దూరం నుంచి మాత్రమే చూడగలడు. 3 ÷ 60 = 0.05, అంటే మామూలు చూపులో ఇరవయ్యో వంతు. RPwD Act 2016 ప్రకారం అంధత్వం (Blindness) అంటే: పూర్తిగా చూపు లేకపోవడం, లేదా కళ్లద్దాలతో సరిచేసినా మంచి కంటిలో దృష్టి తీవ్రత 3/60 కన్నా తక్కువ, లేదా దృష్టి క్షేత్రం 10 డిగ్రీల కన్నా తక్కువ.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) అంధులు.
మరుగుజ్జుతనం (1) ఎత్తు తక్కువగా ఉండే స్థితి. బధిరులు (3) వినికిడి లోపం ఉన్నవారు. బుద్ధిమాంద్యులు (4) తెలివి, అనుకూల ప్రవర్తనలో పరిమితి ఉన్నవారు. ఈ మూడింటికీ దృష్టి తీవ్రతతో సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: 3/60 కన్నా తక్కువ = అంధత్వం; 6/18 కన్నా తక్కువ నుంచి 3/60 వరకు = తక్కువ దృష్టి (Low Vision).
ప్రశ్న 30 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
క్వాడ్రిప్లేజియా అనునది దీనికి సంబంధించినది
- (1)బుద్ధిమాంద్యత
- (2)ఆటిజం
- (3)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
- (4)తలసేమియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) సెరిబ్రల్ పాల్సీ
క్వాడ్రిప్లేజియా (Quadriplegia) ఏ వైకల్యానికి సంబంధించిన పదమో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
"క్వాడ్రి" అంటే నాలుగు, "ప్లేజియా" అంటే పక్షవాతం. రెండు చేతులు, రెండు కాళ్లు నాలుగూ ప్రభావితమైన స్థితినే క్వాడ్రిప్లేజియా అంటారు. సెరిబ్రల్ పాల్సీని ప్రభావితమైన అవయవాల ఆధారంగా వర్గీకరిస్తారు: మోనోప్లేజియా (ఒక అవయవం), హెమిప్లేజియా (ఒక వైపు చేయి, కాలు), పారాప్లేజియా (రెండు కాళ్లు), డైప్లేజియా (కాళ్లు ఎక్కువగా, చేతులు తక్కువగా), క్వాడ్రిప్లేజియా (నాలుగు అవయవాలు).
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) సెరిబ్రల్ పాల్సీ.
బుద్ధిమాంద్యత (1) తెలివికి, ఆటిజం (2) సామాజిక సంభాషణ, ప్రవర్తనకు సంబంధించినవి. తలసేమియా (4) రక్త రుగ్మత. వీటిని అవయవాల పక్షవాతం ఆధారంగా వర్గీకరించరు.
గుర్తుంచుకోండి: మోనో = 1, హెమి = ఒక వైపు, పారా = 2 కాళ్లు, క్వాడ్రి = 4 అవయవాలు.
ప్రశ్న 5 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
సాధారణ దృష్టి ఉన్న వ్యక్తి తన రెండు కళ్ళతో ఎదురుగా ఉన్న ప్రదేశాన్ని 180° పరిధిలో చూచుటను ఇలా అంటారు
- (1)దృష్టి వ్యవహారం
- (2)దృష్టి సామర్థ్యం
- (3)దృష్టి స్పష్టత
- (4)దృష్టి క్షేత్రం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) దృష్టి క్షేత్రం
కళ్ళు కదపకుండా ఒకేసారి ఎంత పక్క ప్రాంతాన్ని చూడగలమో దాన్ని ఏమంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
తల, కళ్ళు కదపకుండా ఎదురుగా చూస్తూ ఉన్నప్పుడు కనిపించే మొత్తం ప్రాంతమే దృష్టి క్షేత్రం (Visual Field). సాధారణ దృష్టి ఉన్నవారికి రెండు కళ్ళతో అడ్డంగా దాదాపు 180° వరకు కనిపిస్తుంది. Visual Field 20° లేదా అంతకంటే తక్కువగా కుంచించుకుపోతే దాన్ని కూడా దృష్టి లోపంగా పరిగణిస్తారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) దృష్టి క్షేత్రం.
దృష్టి స్పష్టత (Visual Acuity) (3) అంటే చిన్న వివరాలను ఎంత స్పష్టంగా చూడగలమో; దాన్ని Snellen చార్ట్తో కొలుస్తారు. దృష్టి సామర్థ్యం (Visual Efficiency) (2) అంటే ఉన్న దృష్టిని పనుల్లో ఎంత బాగా వాడుకుంటామో. దృష్టి వ్యవహారం (Visual Function) (1) కళ్ళు మొత్తంగా ఎలా పనిచేస్తాయో చెప్పే విస్తృత పదం; 180° పరిధికి ప్రత్యేక పేరు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: కోణం (డిగ్రీలు) అంటే Field; స్పష్టత (6/6) అంటే Acuity.
ప్రశ్న 6 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
కింది వానిలో సెరిబ్రల్ పాల్సీకి సంబంధించినది
- (1)మోనోప్లీజియా
- (2)డిస్ప్రాక్సియా
- (3)స్నెల్లెన్
- (4)ఫిలడెల్ఫియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) మోనోప్లీజియా
సెరిబ్రల్ పాల్సీ (Cerebral Palsy) కి సంబంధించిన పదం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పుట్టుకకు ముందు, పుట్టేటప్పుడు లేదా చిన్న వయసులో మెదడుకు దెబ్బ తగలడం వల్ల కదలికలు, భంగిమపై నియంత్రణ పోవడమే సెరిబ్రల్ పాల్సీ. శరీరంలో ఏ భాగాలు ప్రభావితమయ్యాయో బట్టి దీన్ని వర్గీకరిస్తారు: ఒక అవయవం మాత్రమే అయితే Monoplegia, ఒకవైపు చేయి, కాలు అయితే Hemiplegia, రెండు కాళ్ళు అయితే Paraplegia/Diplegia, నాలుగు అవయవాలూ అయితే Quadriplegia.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) మోనోప్లీజియా.
Dyspraxia (2) కదలికల ప్రణాళిక, సమన్వయం లోపం; ఇది అభ్యసన వైకల్యాలకు సంబంధించిన పదంగా వాడతారు. Snellen (3) దృష్టి స్పష్టతను కొలిచే చార్ట్. ఫిలడెల్ఫియా (4) ఒక నగరం పేరు; సెరిబ్రల్ పాల్సీ వర్గీకరణ పదం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: -plegia అంటే పక్షవాతం; Mono = ఒకటి, Hemi = సగం, Quadri = నాలుగు.
ప్రశ్న 7 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
“ఆటిజమ్” “ఆటోస్” అనే గ్రీకు పదం నుంచి ఉద్భవించింది. “ఆటోస్” అంటే
- (1)ఆమె
- (2)అతను
- (3)తాను
- (4)దేవత
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) తాను
Autism అనే పదం వచ్చిన గ్రీకు పదం Autos కి అర్థం ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
గ్రీకు భాషలో Autos అంటే "తాను" (Self). Autism ఉన్న పిల్లలు తమ లోకంలోనే ఉంటారు. ఇతరులతో కలవడం, కళ్ళలోకి చూడటం, మాట్లాడటం తక్కువ. ఈ "తనలో తానే" ఉండే లక్షణం వల్ల ఈ పేరు వచ్చింది. 1943లో Leo Kanner ఈ స్థితిని వివరించాడు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) తాను.
ఆమె (1), అతను (2) ఇతర వ్యక్తులను సూచించే సర్వనామాలు; Autos అర్థానికి ఇవి సరిపోవు. దేవత (4) కి Autos తో సంబంధం లేదు. Automobile (తనంతట తాను కదిలేది), Autobiography (తన జీవిత చరిత్ర) పదాల్లోనూ Auto అంటే "తాను".
గుర్తుంచుకోండి: Autobiography లో Auto = తాను; Autism లోనూ అదే.
ప్రశ్న 9 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
ఎవరైతే స్వతంత్రంగా తమ పనులను చేసుకోలేరో, ఎవరికైతే ఇతరుల పర్యవేక్షణ, శ్రద్ధ అవసరమవుతాయో వారే మానసిక వికలాంగులు అని పేర్కొన్నవారు
- (1)NPE - 1986
- (2)Chandrika - 2002
- (3)Premi - 1988
- (4)Benda - 1954
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) Benda - 1954
తన పనులు తాను చేసుకోలేని, ఇతరుల పర్యవేక్షణ అవసరమైన వ్యక్తులను మానసిక వికలాంగులుగా (బుద్ధిమాంద్యత, Intellectual Disability) నిర్వచించింది ఎవరో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఈ నిర్వచనాన్ని C.E. Benda 1954లో ఇచ్చాడు. ఆయన ప్రకారం బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న వ్యక్తి తన పనులను, వ్యవహారాలను తానే నిర్వహించుకోలేడు; అతనికి ఇతరుల పర్యవేక్షణ, నియంత్రణ, సంరక్షణ అవసరం. ఈ నిర్వచనం IQ కంటే సామాజిక సామర్థ్యం మీద దృష్టి పెడుతుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) Benda - 1954.
NPE 1986 (1) ఒక విద్యా విధానం; దివ్యాంగుల విద్య గురించి చెప్పింది కానీ ఈ నిర్వచనం దానిది కాదు. Chandrika - 2002 (2), Premi - 1988 (3) ఈ నిర్వచనంతో ప్రమాణ గ్రంథాల్లో కనిపించే పేర్లు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఇతరుల పర్యవేక్షణ అవసరం అనే మాట ఉంటే Benda (1954).
ప్రశ్న 10 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
ప్రజ్ఞా లబ్ధి (Intelligent Quotient) 50-70 మధ్య ఉన్న వారు
- (1)అతితీవ్ర బుద్ధి మాంద్యులు
- (2)తీవ్ర బుద్ధి మాంద్యులు
- (3)మిత బుద్ధి మాంద్యులు
- (4)తక్కువ బుద్ధి మాంద్యులు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) తక్కువ బుద్ధి మాంద్యులు
IQ 50 నుంచి 70 మధ్య ఉండే బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) స్థాయి ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
IQ ఆధారంగా బుద్ధిమాంద్యతను నాలుగు స్థాయిలుగా విభజిస్తారు: తేలికపాటి (Mild) 50-70, మధ్యస్థ (Moderate) 35-50, తీవ్ర (Severe) 20-35, అతితీవ్ర (Profound) 20 కంటే తక్కువ. Mild స్థాయి పిల్లలు సాధారణ పాఠశాలలో కొంత సహాయంతో చదువుకోగలరు; వీరిని విద్యనేర్వగల (Educable) వారు అంటారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) తక్కువ బుద్ధి మాంద్యులు (Mild).
ఇక్కడ చాలామంది (3) ఎంచుకుంటారు, ఎందుకంటే "మిత" అనే మాట తేలికపాటి అనిపిస్తుంది. కానీ ఇంగ్లిష్లో (3) Moderate, అంటే 35-50. తీవ్ర (2) 20-35, అతితీవ్ర (1) 20 కంటే తక్కువ.
గుర్తుంచుకోండి: Mild 50-70, Moderate 35-50, Severe 20-35, Profound 20 కంటే తక్కువ.
ప్రశ్న 11 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
ఒక వ్యక్తి రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యాలు కలిగి ఉండటాన్ని ఇలా అంటారు.
- (1)శారీరక వైకల్యం
- (2)బహుళ వైకల్యం
- (3)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
- (4)అభ్యసన వైకల్యం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) బహుళ వైకల్యం
ఒకే వ్యక్తిలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యాలు ఉంటే దాన్ని ఏమంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఒకే వ్యక్తిలో రెండు లేదా ఎక్కువ వైకల్యాలు కలిసి ఉండటాన్ని బహుళ వైకల్యం (Multiple Disabilities) అంటారు. ఉదాహరణకు, దృష్టి లోపం, వినికిడి లోపం రెండూ ఉంటే Deaf-blindness. RPwD Act 2016 లోని 21 వైకల్యాల్లో బహుళ వైకల్యం కూడా ఒకటి. National Trust Act 1999 కూడా దీన్ని కవర్ చేస్తుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) బహుళ వైకల్యం.
శారీరక వైకల్యం (Orthopedic Impairment) (1) కదలికలకు సంబంధించిన ఒక రకం వైకల్యం మాత్రమే. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (3) మెదడు దెబ్బ వల్ల వచ్చే చలన లోపం; దానితో పాటు ఇతర లోపాలు రావచ్చు కానీ దాని పేరు అర్థం అది కాదు. అభ్యసన వైకల్యం (4) చదవడం, రాయడం, గణితంలో ఇబ్బంది; అది ఒకే రకం వైకల్యం.
గుర్తుంచుకోండి: రెండు లేదా ఎక్కువ = బహుళ (Multiple).
ప్రశ్న 22 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
తీవ్ర బుద్ధిమాంద్యత గల వారి ప్రజ్ఞాలబ్ధి
- (1)20 కంటే తక్కువ
- (2)40 కంటే ఎక్కువ
- (3)20 - 35 మధ్యలో
- (4)110 - 120 మధ్యలో
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 20 - 35 మధ్యలో
తీవ్ర బుద్ధిమాంద్యత (Severe Intellectual Disability) ఉన్నవారి IQ ఏ పరిధిలో ఉంటుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
IQ ఆధారంగా బుద్ధిమాంద్యత స్థాయిలు: తేలికపాటి (Mild) 50-70, మధ్యస్థ (Moderate) 35-50, తీవ్ర (Severe) 20-35, అతితీవ్ర (Profound) 20 కంటే తక్కువ. తీవ్ర స్థాయి పిల్లలకు రోజువారీ పనుల్లో నిరంతర సహాయం, స్వయం సహాయ నైపుణ్యాల (Self-help Skills) శిక్షణ అవసరం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 20 - 35 మధ్యలో.
20 కంటే తక్కువ (1) అతితీవ్ర (Profound) స్థాయి. 40 కంటే ఎక్కువ (2) మధ్యస్థ, తేలికపాటి స్థాయిలు లేదా సాధారణ స్థాయిని సూచిస్తుంది. 110 - 120 (4) సగటు కంటే కొంచెం ఎక్కువ (High Average) ప్రజ్ఞ; అది బుద్ధిమాంద్యత కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: Mild 50-70, Moderate 35-50, Severe 20-35, Profound 20 కంటే తక్కువ.
ప్రశ్న 24 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
ఈ కోవకు చెందిన పిల్లలు తరుచుగా 12కు బదులు 21 అని రాస్తుంటారు.
- (1)బుద్ధి మాంద్యత
- (2)దృష్టి లోపం
- (3)వినికిడి లోపం
- (4)అభ్యసన సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అభ్యసన సమస్యలు
12 కి బదులు 21 అని తరచూ రాసే పిల్లలు ఏ వర్గానికి చెందినవారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అంకెలను, అక్షరాలను తిరగబడి రాయడాన్ని తారుమారు (Reversal) అంటారు: 12 కి 21, 6 కి 9, b కి d, was కి saw. ఇది అభ్యసన వైకల్యం (Learning Disability) ఉన్న పిల్లల ముఖ్య లక్షణం. చదవడంలో ఇబ్బంది Dyslexia, రాయడంలో Dysgraphia, గణితంలో Dyscalculia. వీరి ప్రజ్ఞ సాధారణంగానే ఉంటుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) అభ్యసన సమస్యలు.
బుద్ధిమాంద్యత (1) ఉన్న పిల్లల్లో అన్ని రంగాల్లోనూ నేర్చుకోవడం నెమ్మదిగా ఉంటుంది; Reversal వారి ప్రత్యేక లక్షణం కాదు. దృష్టి లోపం (2) ఉన్నవారికి చూడటంలో ఇబ్బంది, వినికిడి లోపం (3) ఉన్నవారికి భాష, మాటల్లో ఇబ్బంది; అంకెలను తిప్పి రాయడం వీరి ముఖ్య లక్షణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: 12 ↔ 21, b ↔ d అంటే అభ్యసన వైకల్యం (Reversal).
ప్రశ్న 25 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
ఈ పిల్లలు అర్థం లేకుండా నవ్వుతారు
- (1)శారీరక అంగవైకల్యం
- (2)వినికిడిలోపం
- (3)ఆటిజమ్
- (4)దృష్టిలోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఆటిజమ్
సందర్భం లేకుండా, అనవసరంగా నవ్వే పిల్లలు ఏ వర్గానికి చెందినవారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఆటిజం (Autism Spectrum Disorder) ఉన్న పిల్లల్లో సామాజిక సంబంధాలు, సంభాషణలో ఇబ్బంది ఉంటుంది. కళ్ళలోకి చూడకపోవడం, ఒకే పనిని మళ్ళీ మళ్ళీ చేయడం, చేతులు ఊపడం, మార్పును తట్టుకోలేకపోవడం, సందర్భానికి సంబంధం లేకుండా నవ్వడం లేదా ఏడవడం వీరి లక్షణాలు. పరిస్థితికి తగిన భావాన్ని చూపడం వీరికి కష్టం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఆటిజమ్.
శారీరక అంగవైకల్యం (1) కదలికల సమస్య; భావ ప్రకటనలో తేడా ఉండదు. వినికిడి లోపం (2) ఉన్న పిల్లలు మాటలు వినలేకపోయినా సందర్భాన్ని గమనించి స్పందిస్తారు. దృష్టి లోపం (4) ఉన్న పిల్లలకూ ఇది ప్రత్యేక లక్షణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: అర్థం లేని నవ్వు, కళ్ళలోకి చూడకపోవడం, పునరావృత ప్రవర్తన అంటే Autism.
ప్రశ్న 28 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
ఒక వ్యక్తి చికిత్స అనంతరం కూడా సరైన దృష్టిని పొందలేకపోతే అతనికి “దృష్టిమాంద్యం” ఉన్నట్లుగా పేర్కొనవచ్చు. అని నిర్వచించినది
- (1)అన్నే కార్న్, 1989
- (2)WHO, 1997
- (3)బెర్త్ లాట్, 1989
- (4)హెర్బర్ట్, 1997
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) అన్నే కార్న్, 1989
చికిత్స తర్వాత కూడా సరైన దృష్టి రాని వ్యక్తిని దృష్టి లోపం (Visual Impairment) ఉన్నవారిగా నిర్వచించింది ఎవరో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఈ నిర్వచనంలో ముఖ్యమైన అంశం: కళ్ళజోడు, మందులు, శస్త్రచికిత్స వంటి చికిత్సల తర్వాత కూడా దృష్టి సరిగా రాకపోతేనే దాన్ని దృష్టి లోపంగా పరిగణిస్తారు. చికిత్సతో సరిపోయే సమస్యను వైకల్యం అనరు. Anne Corn దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లల విద్యపై పనిచేసిన విద్యావేత్త.
అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) అన్నే కార్న్, 1989.
WHO (2) దృష్టి లోపాన్ని ప్రధానంగా Visual Acuity, Visual Field కొలతలతో నిర్వచిస్తుంది. బెర్త్ లాట్ (3), హెర్బర్ట్ (4) పేర్లు ఈ నిర్వచనంతో ప్రమాణ గ్రంథాల్లో కనిపించవు; హెర్బర్ట్ పేరు ఎక్కువగా బోధనా సోపానాలతో గుర్తుకొస్తుంది.
గుర్తుంచుకోండి: చికిత్స తర్వాత కూడా దృష్టి రాకపోతే దృష్టి లోపం: Anne Corn (1989).
ప్రశ్న 2 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు అనగా
- (1)దైనందిన జీవితంలోనూ, విద్యాభ్యాసంలోనూ స్వతంత్రంగా వ్యవహరిస్తారు
- (2)దైనందిన జీవితంలో మాత్రమే స్వతంత్రంగా వ్యవహరిస్తారు
- (3)విద్యాభ్యాసంలో మాత్రమే స్వతంత్రంగా వ్యవహరిస్తారు
- (4)దైనందిన జీవితంలోనూ, విద్యాభ్యాసంలోనూ ఇతరుల సహాయ సహకారాలు అవసరమౌతాయి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) దైనందిన జీవితంలోనూ, విద్యాభ్యాసంలోనూ ఇతరుల సహాయ సహకారాలు అవసరమౌతాయి
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు (CWSN) ఎవరో గుర్తించమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
శారీరక, మానసిక, ఇంద్రియ లేదా అభ్యసన పరమైన లోపం వల్ల సాధారణ పిల్లలతో సమానంగా నేర్చుకోవడానికి, రోజువారీ పనులు చేసుకోవడానికి అదనపు సహాయం, సర్దుబాట్లు, ప్రత్యేక సేవలు అవసరమైన పిల్లలనే ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు అంటాం. వీరికి అవసరం ఒక్క చదువులోనే కాదు, దైనందిన జీవితంలోనూ ఉంటుంది.
కాబట్టి "దైనందిన జీవితంలోనూ, విద్యాభ్యాసంలోనూ ఇతరుల సహాయ సహకారాలు అవసరమౌతాయి" అనే ఆప్షన్ (4) సరైనది. శిక్షణ, సహాయక ఉపకరణాలతో వీరు క్రమంగా స్వతంత్రత పెంచుకోగలరు, కానీ నిర్వచనం వారికి కావలసిన మద్దతు మీదే ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఆప్షన్ (1) పూర్తి స్వతంత్రత అంటోంది; అలా అయితే వారికి ప్రత్యేక అవసరాలే ఉండవు. ఆప్షన్లు (2), (3) సహాయం ఒక రంగంలోనే అవసరమని పరిమితం చేస్తున్నాయి, అది సరికాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రత్యేక అవసరం = రోజువారీ జీవితంలోనూ, చదువులోనూ అదనపు సహాయం.
ప్రశ్న 5 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
27-06-1880 ఏ ప్రముఖ దివ్యాంగ వ్యక్తి జన్మదినం
- (1)లూయీ బ్రెయిలీ
- (2)హెలెన్ కెల్లర్
- (3)నిక్ వుజిసిక్
- (4)లూయీ పాశ్చర్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) హెలెన్ కెల్లర్
1880 జూన్ 27న పుట్టిన ప్రముఖ దివ్యాంగ వ్యక్తి ఎవరో అడుగుతున్నారు.
హెలెన్ కెల్లర్ 1880 జూన్ 27న అమెరికాలో పుట్టారు. దాదాపు 19 నెలల వయసులో వచ్చిన జబ్బుతో చూపు, వినికిడి రెండూ కోల్పోయారు. ఉపాధ్యాయురాలు ఆన్ సలివాన్ సహాయంతో చదువుకుని, డిగ్రీ పూర్తి చేసి, రచయితగా, దివ్యాంగుల హక్కుల ఉద్యమకారిణిగా పేరు తెచ్చుకున్నారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) హెలెన్ కెల్లర్.
లూయీ బ్రెయిలీ 1809 లో ఫ్రాన్స్లో పుట్టారు; చూపులేనివారి కోసం Braille లిపిని రూపొందించారు. నిక్ వుజిసిక్ 1982 లో పుట్టారు; కాళ్లు, చేతులు లేకుండా పుట్టిన ప్రేరణాత్మక వక్త. లూయీ పాశ్చర్ 1822 లో పుట్టిన శాస్త్రవేత్త; ఆయన దివ్యాంగ వ్యక్తిగా ప్రసిద్ధుడు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: హెలెన్ కెల్లర్: 27 జూన్ 1880, చూపు, వినికిడి రెండూ లేవు.
ప్రశ్న 6 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
అతి తీవ్రస్థాయి బుద్ధి మాంద్యత గల వారి ప్రజ్ఞాలబ్ధి
- (1)50 - 70
- (2)20 - 34
- (3)35 - 49
- (4)20 కంటే తక్కువ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 20 కంటే తక్కువ
అతి తీవ్రస్థాయి బుద్ధిమాంద్యత (Profound Intellectual Disability) ఉన్నవారి ప్రజ్ఞాలబ్ధి (IQ) పరిధి అడుగుతున్నారు.
ప్రజ్ఞాలబ్ధి ఆధారంగా బుద్ధిమాంద్యతను నాలుగు స్థాయిలుగా విభజిస్తారు: స్వల్ప (Mild) 50 – 70, మధ్యస్థ (Moderate) 35 – 49, తీవ్ర (Severe) 20 – 34, అతి తీవ్ర (Profound) 20 కంటే తక్కువ. 70 కంటే తక్కువ IQ తో పాటు అనుకూల ప్రవర్తనలో లోపం ఉంటేనే బుద్ధిమాంద్యతగా గుర్తిస్తారు.
కాబట్టి అతి తీవ్ర స్థాయికి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 20 కంటే తక్కువ. వీరికి రోజువారీ పనులన్నింటిలోనూ నిరంతర సహాయం అవసరం.
ఆప్షన్ (1) 50 – 70 స్వల్ప స్థాయి, ఆప్షన్ (3) 35 – 49 మధ్యస్థ స్థాయి, ఆప్షన్ (2) 20 – 34 తీవ్ర స్థాయి. ఇవి అతి తీవ్ర స్థాయికి సరిపోవు.
గుర్తుంచుకోండి: Mild 50-70, Moderate 35-49, Severe 20-34, Profound 20 కంటే తక్కువ.
ప్రశ్న 7 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
ADHD ని విస్తరించి రాయగా
- (1)Active Dynamic Hyperactive Disorder
- (2)Attractive Dynamic Hyperactive Disorder
- (3)Attention Deficit Hyperactive Disorder
- (4)Attention Deficit High-power Disorder
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) Attention Deficit Hyperactive Disorder
ADHD అనే సంక్షిప్త రూపానికి పూర్తి పేరు అడుగుతున్నారు.
ADHD అంటే Attention Deficit Hyperactivity Disorder, అంటే అవధాన లోపం, అతి చురుకుదనం. ఈ పిల్లలు ఒక పని మీద ఎక్కువ సేపు దృష్టి నిలపలేరు, ఒకచోట కుదురుగా కూర్చోలేరు, ఆలోచించకుండా తొందరపడి పనులు చేస్తారు. అవధాన లోపం (Attention Deficit), అతి చురుకుదనం (Hyperactivity), ఆవేశపూరిత ప్రవర్తన (Impulsivity) దీని మూడు ముఖ్య లక్షణాలు.
పేపర్లో ముద్రించిన ఆప్షన్ (3) Attention Deficit Hyperactive Disorder దీనికి సరిపోతుంది, కాబట్టి అదే సరైన జవాబు.
ఆప్షన్లు (1), (2) లో Attention Deficit అనే ముఖ్య పదమే లేదు. ఆప్షన్ (4) లో Hyperactive స్థానంలో High-power అని ఉంది, అది తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: ADHD: అవధానం తక్కువ, చురుకుదనం ఎక్కువ.
ప్రశ్న 8 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
26 - 40 dB శబ్దాలను వినగలిగే వారిని ఏమంటారు.
- (1)తక్కువ వినికిడిలోపం గలవారు
- (2)మిత వినికిడి లోపం గలవారు
- (3)తీవ్రమైన వినికిడి లోపం గలవారు
- (4)అతి తీవ్రమైన వినికిడి లోపం గలవారు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) తక్కువ వినికిడిలోపం గలవారు
వినికిడి స్థాయి 26 – 40 dB (డెసిబెల్) ఉన్నవారిని ఏ వర్గంలో చేరుస్తారో అడుగుతున్నారు.
వినికిడి లోపాన్ని dB లో కొలుస్తారు. సాధారణంగా వాడే వర్గీకరణ: 0 – 25 dB సాధారణ వినికిడి, 26 – 40 dB తక్కువ (Mild) లోపం, 41 – 55 dB మిత (Moderate) లోపం, 56 – 70 dB మధ్యస్థ-తీవ్ర లోపం, 71 – 90 dB తీవ్ర (Severe) లోపం, 91 dB పైన అతి తీవ్ర (Profound) లోపం.
26 – 40 dB పరిధి Mild వర్గంలోకి వస్తుంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) తక్కువ వినికిడిలోపం గలవారు. వీరికి గుసగుసలు, దూరం నుంచి మాటలు వినడం కష్టంగా ఉంటుంది; ముందు వరుసలో కూర్చోబెడితే బాగా వింటారు.
మిత లోపం 41 – 55 dB, తీవ్ర లోపం 71 – 90 dB, అతి తీవ్ర లోపం 91 dB పైన ఉంటుంది. కాబట్టి ఆప్షన్లు (2), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: 26-40 Mild, 41-55 Moderate, 71-90 Severe, 91 పైన Profound.
ప్రశ్న 9 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
వినికిడి లోపం మరియు బుద్ధి మాంద్యత కలిగిన వారు
- (1)వినికిడిలోపం గలవారు
- (2)బుద్ధి మాంద్యత గలవారు
- (3)బహుళవైకల్యం గలవారు
- (4)పై వేవీ కావు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) బహుళవైకల్యం గలవారు
ఒకే వ్యక్తికి వినికిడి లోపం, బుద్ధిమాంద్యత రెండూ ఉంటే వారిని ఏమంటారో అడుగుతున్నారు.
ఒక వ్యక్తిలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యాలు కలిసి ఉంటే దాన్ని బహుళ వైకల్యం (Multiple Disabilities) అంటారు. RPwD Act 2016 లోని 21 వైకల్యాల్లో ఇది ఒకటి; National Trust Act 1999 కూడా దీన్ని చేర్చింది. రెండు లోపాలు కలిసినప్పుడు వచ్చే సమస్యలు విడివిడిగా ఉన్నప్పటి కంటే ఎక్కువ, అందుకే వీరికి ప్రత్యేక బోధన కావాలి.
ఇక్కడ వినికిడి లోపం, బుద్ధిమాంద్యత రెండూ ఉన్నాయి కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) బహుళవైకల్యం గలవారు.
ఆప్షన్ (1) వినికిడి లోపాన్ని మాత్రమే, ఆప్షన్ (2) బుద్ధిమాంద్యతను మాత్రమే చెబుతుంది; రెండూ సగం వివరణే. సరైన పేరు ఉంది కాబట్టి ఆప్షన్ (4) కూడా తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: రెండు లేదా ఎక్కువ వైకల్యాలు కలిస్తే = బహుళ వైకల్యం.
ప్రశ్న 10 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
మానసిక రోగం మరియు బుద్ధి మాంద్యత అనేవి
- (1)రెండు ఒక్కటే
- (2)రెండు వేర్వేరు
- (3)బహుళ వైకల్యం
- (4)స్వతంత్ర వైకల్యం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) రెండు వేర్వేరు
మానసిక రోగం (Mental Illness), బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఒకటేనా, వేరా అని అడుగుతున్నారు. చాలామంది ఈ రెండింటినీ కలిపి "పిచ్చి" అనుకుంటారు, అది తప్పు.
బుద్ధిమాంద్యత అనేది అభివృద్ధి దశలో (18 ఏళ్లలోపు) మొదలయ్యే స్థితి; ప్రజ్ఞ (IQ) సగటు కంటే తక్కువగా ఉంటుంది, అనుకూల ప్రవర్తనలో లోపం ఉంటుంది. ఇది జబ్బు కాదు, మందులతో నయం కాదు; శిక్షణతో సామర్థ్యాలు పెంచవచ్చు. మానసిక రోగం (Schizophrenia, Depression వంటివి) ఏ వయసులోనైనా రావచ్చు; ఆలోచన, భావోద్వేగం, ప్రవర్తనలో మార్పులు వస్తాయి; ప్రజ్ఞ సాధారణంగానే ఉండవచ్చు; చికిత్సతో తగ్గవచ్చు.
కాబట్టి ఈ రెండూ వేర్వేరు స్థితులు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) రెండు వేర్వేరు. RPwD Act 2016 కూడా వీటిని రెండు వేర్వేరు వైకల్యాలుగా చూపింది.
ఆప్షన్ (1) రెండూ ఒకటే అనే అపోహ. ఆప్షన్ (3) బహుళ వైకల్యం అంటే ఒకే వ్యక్తిలో రెండు వైకల్యాలు ఉండటం; ప్రశ్న ఆ విషయం అడగడం లేదు. ఆప్షన్ (4) ఈ రెండింటి మధ్య తేడాను చెప్పదు.
గుర్తుంచుకోండి: బుద్ధిమాంద్యత = ప్రజ్ఞ తక్కువ; మానసిక రోగం = ఆలోచన, భావోద్వేగంలో మార్పు.
ప్రశ్న 19 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
సమాజంలో స్వతహాగా జీవించడానికి తగిన మేధాశక్తి లేక పోవడమే బుద్ధి మాంద్యత అని నిర్వచించిన వారు
- (1)బెండా
- (2)రూసో
- (3)స్మిత్, నెయిస్ వర్త్
- (4)హెబర్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) స్మిత్, నెయిస్ వర్త్
"సమాజంలో స్వతంత్రంగా జీవించడానికి తగిన మేధాశక్తి లేకపోవడమే బుద్ధిమాంద్యత" అనే నిర్వచనం ఎవరిదో అడుగుతున్నారు.
బుద్ధిమాంద్యతకు చాలామంది నిర్వచనాలు ఇచ్చారు. కొన్ని నిర్వచనాలు ప్రజ్ఞ (IQ) మీద దృష్టి పెడతాయి; మరికొన్ని సమాజంలో స్వతంత్రంగా బతకగల సామర్థ్యం (సామాజిక సామర్థ్యం) మీద దృష్టి పెడతాయి. ఈ ప్రశ్నలోని నిర్వచనం రెండో రకం: మేధాశక్తి లోపాన్ని స్వతంత్ర జీవనంతో ముడిపెడుతుంది.
అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ నిర్వచనం స్మిత్, నెయిస్వర్త్ (Smith, Neisworth) లది, కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (3). ఈ నిర్వచనం ఎవరిదో ప్రామాణిక ఆధారాలతో నేను స్వతంత్రంగా నిర్ధారించలేకపోయాను; కీ ప్రకారమే గుర్తుంచుకోండి.
హెబర్ (Heber) పేరు 1959, 1961 AAMD నిర్వచనంతో ముడిపడి ఉంది; అది సగటు కంటే తక్కువ ప్రజ్ఞ, అనుకూల ప్రవర్తనలో లోపం గురించి చెబుతుంది. రూసో ప్రకృతి సిద్ధ విద్య గురించి చెప్పిన తత్వవేత్త. కీ ఈ ప్రశ్నకు ఆప్షన్లు (1), (2), (4) ను తీసుకోలేదు.
గుర్తుంచుకోండి: అధికారిక కీ: "స్వతంత్ర జీవనానికి తగిన మేధాశక్తి లేకపోవడం" → స్మిత్, నెయిస్వర్త్.
ప్రశ్న 20 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
థామస్ అల్వా ఎడిసన్ కింది వాటిలో ఏ సమస్య ఎదుర్కొన్నాడు
- (1)ఆటిజం
- (2)అభ్యసన సమస్యలు
- (3)వినికిడి లోపం
- (4)దృష్టిలోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2), (3) ఆప్షన్లకు పూర్తి మార్కులు (అధికారిక కీ)
ప్రసిద్ధ శాస్త్రవేత్త థామస్ అల్వా ఎడిసన్ ఎదుర్కొన్న సమస్య ఏదో అడుగుతున్నారు. అధికారిక కీ ఆప్షన్ (2), ఆప్షన్ (3) రెండింటికీ మార్కులు ఇచ్చింది.
ఎడిసన్ చిన్నతనంలో బడిలో చదువులో వెనుకబడ్డాడు; ఉపాధ్యాయుడు ఆయనను నేర్చుకోలేని పిల్లవాడిగా చూశాడు. తర్వాత తల్లే ఇంట్లో చదువు చెప్పింది. అందుకే ఆయనను అభ్యసన సమస్యలు (Learning Disabilities) ఎదుర్కొన్న ప్రముఖుల జాబితాలో తరచూ చెబుతారు. అదే సమయంలో ఆయనకు చిన్నప్పటి నుంచి వినికిడి లోపం ఉండేదని, అది వయసుతో పెరిగి దాదాపు పూర్తిగా వినిపించని స్థితికి చేరిందని చరిత్ర చెబుతుంది.
కాబట్టి ఆప్షన్ (2) అభ్యసన సమస్యలు, ఆప్షన్ (3) వినికిడి లోపం రెండూ అంగీకరించదగినవే. రెండింటిలో వినికిడి లోపం చరిత్రలో బాగా నమోదైన విషయం కాబట్టి అది బలమైన జవాబు; అభ్యసన సమస్య విషయం ఆయన బడి అనుభవాల మీద ఆధారపడిన అభిప్రాయం.
ఎడిసన్కు ఆటిజం గానీ, దృష్టిలోపం గానీ ఉన్నట్లు ఆధారాలు లేవు. కాబట్టి ఆప్షన్లు (1), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: ఎడిసన్: వినికిడి లోపం, చిన్నతనంలో చదువులో ఇబ్బందులు.
ప్రశ్న 21 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
"అభ్యసన వైకల్యం" అన్న భావనను మొట్ట మొదటి సారిగా శామ్యూల్ కిర్క్ ఈ సం॥లో ఉపయోగించారు.
- (1)1958
- (2)1959
- (3)1961
- (4)1962
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 1962
"అభ్యసన వైకల్యం" (Learning Disability) అనే పదాన్ని శామ్యూల్ కిర్క్ మొదటిసారి ఏ సంవత్సరంలో వాడారో అడుగుతున్నారు.
అమెరికాకు చెందిన మనోవిజ్ఞానవేత్త శామ్యూల్ కిర్క్ (Samuel Kirk) ను అభ్యసన వైకల్యాల రంగానికి పితామహుడిగా చెబుతారు. 1962 లో ప్రచురించిన తన పుస్తకం "Educating Exceptional Children" లో ఆయన Learning Disability అనే పదాన్ని వాడారు. తర్వాత 1963 లో చికాగోలో తల్లిదండ్రుల సదస్సులో చేసిన ప్రసంగంతో ఈ పదం విస్తృతంగా ప్రచారంలోకి వచ్చింది.
కాబట్టి ఈ పదం మొదటిసారి వాడిన సంవత్సరం 1962; సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
1958, 1959, 1961 లకు ఈ పదం పుట్టుకతో సంబంధం లేదు. కాబట్టి ఆప్షన్లు (1), (2), (3) తప్పు. 1963 ఆప్షన్లో లేదు కానీ, అది ప్రచారంలోకి వచ్చిన సంవత్సరంగా గుర్తుంచుకోండి.
గుర్తుంచుకోండి: కిర్క్: పుస్తకంలో 1962, చికాగో ప్రసంగం 1963.
ప్రశ్న 22 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
కింది లక్షణాలలో ఒకటి ఆటిజంకు సంబంధించినది
- (1)పూర్తిగా మాట్లాడలేక పోవడం
- (2)చెప్పిన మాటలనే తిరిగి మాట్లాడటం
- (3)చెప్పిన మాటలకు అదనంగా కొత్త పదాలు చేర్చి మాట్లాడటం
- (4)చెప్పిన మాటలు అసలు వినక పోవడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) చెప్పిన మాటలనే తిరిగి మాట్లాడటం
Autism (ఆటిజం) ఉన్న పిల్లల్లో కనిపించే ఒక లక్షణాన్ని గుర్తించమని అడుగుతున్నారు.
ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ ఉన్న పిల్లల్లో సామాజిక సంబంధాల్లో ఇబ్బంది, భాష, భావవ్యక్తీకరణలో లోపాలు, ఒకే పనిని మళ్లీ మళ్లీ చేయడం (పునరావృత ప్రవర్తన) ముఖ్య లక్షణాలు. భాషలో కనిపించే ప్రత్యేక లక్షణం ఎకోలాలియా (Echolalia): ఇతరులు చెప్పిన మాటలనే అర్థం లేకుండా తిరిగి అదే విధంగా పలకడం. ఉదాహరణకు "నీ పేరు ఏమిటి?" అంటే జవాబు చెప్పకుండా "నీ పేరు ఏమిటి?" అనే తిరిగి అనడం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) చెప్పిన మాటలనే తిరిగి మాట్లాడటం.
ఆటిజం ఉన్న కొందరు పిల్లలు మాట్లాడరు, కానీ అది అందరిలో ఉండే లక్షణం కాదు; అందుకే ఆప్షన్ (1) సరిపోదు. కొత్త పదాలు చేర్చి మాట్లాడటం (3) ఆటిజం లక్షణం కాదు. మాటలు వినకపోవడం (4) వినికిడి లోపానికి సంబంధించినది; ఆటిజం పిల్లలు వింటారు కానీ స్పందించకపోవచ్చు.
గుర్తుంచుకోండి: Echolalia = విన్న మాటలనే తిరిగి పలకడం → ఆటిజం.
ప్రశ్న 23 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
అభ్యసన సమస్యలకు దారితీసే కారణాలలో ఒకటి
- (1)శారీరక పరమైన
- (2)జన్యుపరమైన
- (3)స్నేహితుల ప్రభావం
- (4)పాఠ్య ప్రణాళిక
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) జన్యుపరమైన
అభ్యసన వైకల్యాలు (Learning Disabilities) రావడానికి గల కారణాల్లో ఒకటి అడుగుతున్నారు.
అభ్యసన వైకల్యం మెదడు సమాచారాన్ని గ్రహించే, ప్రాసెస్ చేసే విధానంలో ఉండే లోపం వల్ల వస్తుంది. దీనికి ముఖ్య కారణాలు: జన్యుపరమైన కారణాలు (కుటుంబంలో ఎవరికైనా Dyslexia వంటివి ఉంటే పిల్లల్లో వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ), గర్భంలో లేదా ప్రసవ సమయంలో మెదడుకు జరిగే హాని, పుట్టిన తర్వాత మెదడుకు గాయం. ఇందులో వంశపారంపర్యత (Heredity) బలమైన కారణంగా పరిశోధనలు చూపుతున్నాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) జన్యుపరమైన.
శారీరక కారణాలు (1) అనేది చాలా సాధారణమైన మాట; శరీర లోపం వల్ల వచ్చే చదువు సమస్యలను అభ్యసన వైకల్యం అనరు. స్నేహితుల ప్రభావం (3), పాఠ్య ప్రణాళిక (4) చదువు మీద ప్రభావం చూపవచ్చు, కానీ అవి బయటి కారణాలు; వాటి వల్ల వచ్చే వెనుకబాటును అభ్యసన వైకల్యం అనరు.
గుర్తుంచుకోండి: అభ్యసన వైకల్యం = మెదడు ప్రాసెసింగ్ లోపం; ముఖ్య కారణం జన్యువులు.