ఒక విద్యార్థికి ఇంగ్లీషులో మార్కులు పెరుగుతూ ఉంటే సాంఘిక శాస్త్రంలో కూడా మార్కులు పెరుగుతూ ఉన్నాయి. ఇది సూచించే అంశం
(1)శూన్య సహసంబంధం
(2)రుణాత్మక సహసంబంధం
(3)సహసంబంధ గుణకం
(4)ధనాత్మక సహసంబంధం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) ధనాత్మక సహసంబంధం
ఇంగ్లీషు మార్కులు పెరిగినప్పుడు సాంఘిక శాస్త్రం మార్కులు కూడా పెరిగితే, ఆ రెండింటి మధ్య ఏ రకమైన సంబంధం ఉందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
రెండు చలరాశుల (Variables) మధ్య సంబంధాన్ని సహసంబంధం (Correlation) అంటారు. ఒకటి పెరిగినప్పుడు రెండోది కూడా పెరిగితే (లేదా ఒకటి తగ్గితే రెండోది తగ్గితే) అది ధనాత్మక సహసంబంధం (Positive Correlation). ఒకటి పెరిగితే రెండోది తగ్గితే అది రుణాత్మక సహసంబంధం. రెండింటి మధ్య ఏ సంబంధం లేకపోతే శూన్య సహసంబంధం. ఇక్కడ రెండు మార్కులూ ఒకే దిశలో పెరుగుతున్నాయి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4) ధనాత్మక సహసంబంధం.
శూన్య సహసంబంధం (1) అంటే సంబంధమే లేకపోవడం, ఇక్కడ స్పష్టమైన సంబంధం ఉంది. రుణాత్మక సహసంబంధం (2) అంటే వ్యతిరేక దిశ, ఇక్కడ అలా లేదు. సహసంబంధ గుణకం (3) సంబంధం ఎంత బలంగా ఉందో చూపే సంఖ్య (−1 నుంచి +1 వరకు), అది సహసంబంధం రకం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఒకే దిశ = ధనాత్మకం (+); వ్యతిరేక దిశ = రుణాత్మకం (−); సంబంధం లేదు = 0.
‘ఓజైవ్’ (Ogive) అని కూడా పిలిచే గ్రాఫ్ ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
దత్తాంశంలో ప్రతి తరగతి వరకు ఉన్న మొత్తం పౌనఃపున్యాలను కలుపుతూ పోతే సంచిత పౌనఃపున్యం (Cumulative Frequency) వస్తుంది. దాన్ని శాతాలుగా మారిస్తే సంచిత శాత పౌనఃపున్యం వస్తుంది. ఈ విలువలను తరగతుల ఎగువ హద్దులకు ఎదురుగా గుర్తించి కలిపితే ‘S’ ఆకారంలో ఒక వక్రం వస్తుంది. దీన్నే ఓజైవ్ లేదా సంచిత శాత వక్రం (Cumulative Percentage Curve) అంటారు. మధ్యగతం (Median), శతాంశాలు (Percentiles) కనుగొనడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
సోపానచిత్రం (Histogram) (1) లో ప్రతి తరగతికి ఒక దీర్ఘచతురస్రం ఉంటుంది. పౌనఃపున్య బహుభుజి (2) సోపానచిత్రం పైభాగాల మధ్య బిందువులను సరళరేఖలతో కలిపితే వస్తుంది. పౌనఃపున్య రేఖ (3) ఆ బిందువులను నునుపైన వక్రంతో కలిపితే వస్తుంది. ఈ మూడూ సంచితం కాని సాధారణ పౌనఃపున్యాలను చూపిస్తాయి, ఓజైవ్ కాదు.
ప్రామాణిక విచలనం గురించి సరైన సమాధానం గుర్తించండి.
a) దీనిని SD లేదా సిగ్మాతో సూచిస్తారు.
b) ఇది అత్యధిక స్థిరత్వం కలిగిన విచలనం
c) ఇది మార్పుకి లోనయ్యే కేంద్రీయ ప్రవృత్తిమానం
(1)a, c
(2)a, b
(3)b, c
(4)a, b, c
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) a, b
ప్రామాణిక విచలనం (Standard Deviation) గురించి ఇచ్చిన మూడు ప్రవచనాల్లో సరైనవి ఎంచుకోవాలి.
ప్రామాణిక విచలనం ఒక విచలన మానం (Measure of Dispersion). దత్తాంశం సగటు చుట్టూ ఎంత విస్తరించి ఉందో చెబుతుంది. దీన్ని SD అని లేదా గ్రీకు అక్షరం σ (సిగ్మా) తో సూచిస్తారు. విచలన మానాల్లో ఇది అత్యంత స్థిరమైనది, నమ్మదగినది. నమూనా మారినా దీని విలువ తక్కువగా మారుతుంది, అందుకే పరిశోధనలో ఎక్కువగా వాడతారు.
కాబట్టి (a) σ తో సూచించడం సరైనది, (b) అత్యధిక స్థిరత్వం గల విచలనం అనేదీ సరైనది. జవాబు ఆప్షన్ (2) a, b.
(c) తప్పు. ప్రామాణిక విచలనం కేంద్రీయ ప్రవృత్తి మానం (Measure of Central Tendency) కాదు. సగటు, మధ్యగతం, బాహుళకం మాత్రమే కేంద్రీయ ప్రవృత్తి మానాలు. అందుకే c ఉన్న ఆప్షన్లు (1), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: SD = σ = అత్యంత స్థిరమైన విచలన మానం; కేంద్రీయ ప్రవృత్తి మానం కాదు.
అవర్గీకృత దత్తాంశానికి సగటు విచలనం కనుగొనుటకు సూత్రము
(1)Σ(x − M)
(2)Σfx − M
(3)Σfx + M/2
(4)Σ(x − M) / N
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) Σ(x − M) / N
అవర్గీకృత దత్తాంశానికి (Ungrouped Data) సగటు విచలనం (Mean Deviation) సూత్రం ఏదో అడుగుతున్నారు.
సగటు విచలనం అంటే ప్రతి అంకం సగటు (M) నుంచి ఎంత దూరంలో ఉందో కనుక్కుని, ఆ దూరాలకు సగటు తీయడం. సూత్రం: MD = Σ|x − M| / N. ఇక్కడ x అంటే ప్రతి అంకం, M అంటే సగటు, N అంటే అంకాల సంఖ్య. గుర్తులను (+, −) పట్టించుకోకుండా తేడాలను మాత్రమే కలుపుతాం.
ఉదాహరణ: 2, 4, 6. సగటు M = 12 ÷ 3 = 4. తేడాలు |2 − 4| = 2, |4 − 4| = 0, |6 − 4| = 2. మొత్తం = 4. MD = 4 ÷ 3 = 1.33. ఈ రూపం ఆప్షన్ (4) Σ(x − M) / N లో ఉంది. ముద్రణలో నిరపేక్ష విలువ గుర్తులు (| |) లేవు, అయినా ఇచ్చిన వాటిలో ఇదే సరైన సూత్రం.
ఆప్షన్ (1) లో N తో భాగించలేదు; గుర్తులతో కలిపితే Σ(x − M) ఎప్పుడూ 0 అవుతుంది (పై ఉదాహరణలో −2 + 0 + 2 = 0). ఆప్షన్ (2), (3) లోని Σfx అనేది వర్గీకృత దత్తాంశంలో సగటు కనుక్కోవడంలో వచ్చే పదం, విచలన సూత్రం కాదు.
9,8,7,7,6,3,7,2,1,7,9 ల అవర్గీకృత దత్తాంశపు బాహుళకం
(1)9
(2)7
(3)8
(4)6
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 7
ఇచ్చిన అవర్గీకృత దత్తాంశానికి (Ungrouped Data) బాహుళకం (Mode) కనుక్కోవాలి.
బాహుళకం అంటే దత్తాంశంలో ఎక్కువసార్లు వచ్చే విలువ. అవర్గీకృత దత్తాంశంలో ప్రతి విలువ ఎన్నిసార్లు వచ్చిందో లెక్కిస్తే చాలు.
ఇచ్చిన 11 విలువల్లో: 1 ఒకసారి, 2 ఒకసారి, 3 ఒకసారి, 6 ఒకసారి, 7 నాలుగుసార్లు, 8 ఒకసారి, 9 రెండుసార్లు వచ్చాయి. (మొత్తం 1+1+1+1+4+1+2 = 11.) అత్యధిక పౌనఃపున్యం 4, అది 7కు ఉంది. కాబట్టి బాహుళకం 7, సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
9 (1) రెండుసార్లే వచ్చింది. 8 (3), 6 (4) ఒక్కొక్కసారే వచ్చాయి. ఇక్కడ 9 మొదట, చివర కనిపించడం వల్ల కొందరు (1) ఎంచుకుంటారు, కానీ లెక్కించాల్సింది పౌనఃపున్యాన్ని.
గుర్తుంచుకోండి: బాహుళకం = ఎక్కువసార్లు వచ్చే విలువ.
వ్యాప్తి అనేది విచలన మానాల్లో (Measures of Dispersion) అత్యంత సులభమైనది. సూత్రం: వ్యాప్తి = గరిష్ఠ విలువ − కనిష్ఠ విలువ.
ఇచ్చిన విలువలు 74, 58, 24, 46, 82, 92, 19. వీటిలో గరిష్ఠ విలువ 92, కనిష్ఠ విలువ 19. వ్యాప్తి = 92 − 19 = 73. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
92 (1) గరిష్ఠ విలువ మాత్రమే, 19 (3) కనిష్ఠ విలువ మాత్రమే; వ్యాప్తి కోసం వాటి తేడా తీసుకోవాలి. 46 (4) దత్తాంశంలోని ఒక విలువ, దానికి వ్యాప్తితో సంబంధం లేదు.
ఒక తరగతిలోని 10 మంది విద్యార్థుల ప్రజ్ఞా లబ్ధి వరుసగా 107,95,98,100,105,93,102,100,96 మరియు 104 ఆ తరగతి సగటు ప్రజ్ఞా లబ్ధి
(1)100
(2)105
(3)102
(4)98
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) 100
10 మంది విద్యార్థుల ప్రజ్ఞా లబ్ధి (IQ) విలువల సగటు (Mean) కనుక్కోవాలి.
సగటు = అన్ని విలువల మొత్తం ÷ విలువల సంఖ్య.
మొత్తం = 107 + 95 + 98 + 100 + 105 + 93 + 102 + 100 + 96 + 104 = 1000. విలువల సంఖ్య 10. సగటు = 1000 ÷ 10 = 100. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 100.
105 (2) ఇచ్చిన విలువల్లో ఒకటి మాత్రమే, సగటు కాదు. 102 (3), 98 (4) కూడా లెక్కతో సరిపోవు. ఒక చిన్న సూత్రం: 100 కంటే ఎక్కువ ఉన్నవి +7, +5, +2, +4 = +18; తక్కువ ఉన్నవి −5, −2, −7, −4 = −18. రెండూ సమానం కాబట్టి సగటు సరిగ్గా 100.
గుర్తుంచుకోండి: 100 నుంచి తేడాలు కూడితే సున్నా వస్తే సగటు 100.
విద్యామనోవిజ్ఞానశాస్త్ర పరిశోధనా అధ్యయనాల్లో అత్యంత స్థిరమైన చరశీలతమానంగా దీనిని ఉపయోగిస్తారు
(1)ప్రామాణిక విచలనం
(2)చతుర్థాంశక విచలనం
(3)సగటు విచలనం
(4)వ్యాప్తి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ప్రామాణిక విచలనం
పరిశోధనల్లో అత్యంత స్థిరమైన చరశీలత మానం (Measure of Dispersion) ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. చరశీలత అంటే దత్తాంశాలు సగటు చుట్టూ ఎంత దూరం చెదిరి ఉన్నాయో చెప్పే కొలత.
ప్రామాణిక విచలనం (Standard Deviation) లో ప్రతి విలువను సగటు నుంచి తీసివేసి, వర్గం చేసి, సగటు తీసి, వర్గమూలం తీస్తారు. ఇది అన్ని విలువలనూ లెక్కలోకి తీసుకుంటుంది. ఒక నమూనా నుంచి మరో నమూనాకు దీని విలువ తక్కువగా మారుతుంది. అందుకే దీన్ని అత్యంత స్థిరమైన, విశ్వసనీయమైన మానంగా పరిశోధనల్లో వాడతారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ప్రామాణిక విచలనం.
వ్యాప్తి (4) = గరిష్ఠ విలువ − కనిష్ఠ విలువ; రెండు విలువలనే చూస్తుంది, అందుకే అస్థిరం. చతుర్థాంశక విచలనం (2) మధ్యలోని 50% విలువలనే చూస్తుంది. సగటు విచలనం (3) ధన, ఋణ గుర్తులను వదిలేస్తుంది, కాబట్టి గణితపరంగా బలహీనం.
గుర్తుంచుకోండి: అత్యంత స్థిరమైన చరశీలత మానం = SD; అత్యంత అస్థిరం = వ్యాప్తి.
పరీక్షలలో సాధారణ విద్యార్థుల ఉత్తీర్ణత మార్కుల శాతం
(1)20%
(2)10%
(3)30%
(4)35%
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 35%
సాధారణ విద్యార్థులు పరీక్షలో పాస్ కావడానికి ఎన్ని శాతం మార్కులు రావాలి అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మన రాష్ట్రంలో పదో తరగతి వంటి పబ్లిక్ పరీక్షల్లో సాధారణ విద్యార్థులకు ఉత్తీర్ణత మార్కులు 35%. ఉదాహరణకు 100 మార్కుల పేపర్లో 35 మార్కులు రావాలి. దివ్యాంగ విద్యార్థులకు ప్రభుత్వం ఈ ఉత్తీర్ణత శాతాన్ని తగ్గించి సడలింపు ఇస్తుంది. అదే ఈ ప్రశ్న వెనుక ఉన్న ఆలోచన.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 35%.
20% (1), 10% (2), 30% (3) సాధారణ విద్యార్థుల ఉత్తీర్ణత శాతాలు కావు. తక్కువ శాతాలు దివ్యాంగ విద్యార్థులకు ఇచ్చే సడలింపుల సందర్భంలో వినిపిస్తాయి, అందుకే వాటితో కలవరపడకండి.
మన రాష్ట్రంలో ప్రత్యేక అసరాలుగల పిల్లలకు 10వ తరగతి పరీక్షలలో ప్రతి గంటకు అదనంగా కేటాయించే సమయం
(1)10 ని॥
(2)20 ని॥
(3)30 ని॥
(4)40 ని॥
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 20 ని॥
ఆంధ్రప్రదేశ్లో 10వ తరగతి (SSC) పరీక్షల్లో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు ప్రతి గంటకు ఎంత అదనపు సమయం ఇస్తారో అడుగుతున్నారు.
చూపు, చేతి కదలిక, అభ్యసన వంటి ఇబ్బందుల వల్ల CWSN సాధారణ పిల్లల వేగంతో రాయలేరు. అందుకే పరీక్షల్లో వారికి అదనపు సమయం (Compensatory Time), సహాయకుడు (Scribe), కొన్ని సబ్జెక్టుల నుంచి మినహాయింపు వంటి సడలింపులు ఇస్తారు. ఈ సడలింపుల వివరాలు ఆయా పరీక్షా బోర్డులు ఇచ్చే ఉత్తర్వుల ప్రకారం ఉంటాయి, కాలానుగుణంగా మారుతుంటాయి.
అధికారిక కీ ప్రకారం జవాబు ఆప్షన్ (3) 30 ని॥, అంటే ప్రతి గంటకు అరగంట అదనపు సమయం. ఈ సంఖ్యను నిర్ధారించే రాష్ట్ర ఉత్తర్వును నేను స్వతంత్రంగా ధృవీకరించలేకపోయాను, కాబట్టి కీ ప్రకారమే గుర్తుంచుకోండి.
ఈ ప్రశ్నకు కీ 10, 20, 40 నిమిషాలను (ఆప్షన్లు (1), (2), (4)) తీసుకోలేదు. పరీక్షకు ముందు ఆ సంవత్సరం బోర్డు ఇచ్చిన తాజా ఉత్తర్వును చూడటం మంచిది.
గుర్తుంచుకోండి: అధికారిక కీ: AP SSC లో CWSN కు గంటకు 30 నిమిషాలు అదనం.