ప్రశ్న 12 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 1B
RPwD Act 2016 ప్రకారం వైకల్యాల సంఖ్య
- (1)7
- (2)21
- (3)10
- (4)5
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 21
వికలాంగుల హక్కుల చట్టం 2016 (RPwD Act 2016) ఎన్ని రకాల వైకల్యాలను గుర్తించిందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RPwD Act 2016 మొత్తం 21 రకాల వైకల్యాలను గుర్తించింది. వాటిలో అంధత్వం, తక్కువ దృష్టి, వినికిడి లోపం, చలన వైకల్యం, మేధో వైకల్యం (Intellectual Disability), ఆటిజం, మస్తిష్క పక్షవాతం (Cerebral Palsy), నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం, మరుగుజ్జుతనం, యాసిడ్ దాడి బాధితులు, మానసిక వ్యాధి, బహుళ వైకల్యాలు వంటివి ఉన్నాయి. 40% లేదా అంతకు మించిన వైకల్యాన్ని ‘బెంచ్మార్క్ వైకల్యం’ అంటారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2) 21.
7 (1) అనేది పాత PwD Act 1995 గుర్తించిన వైకల్యాల సంఖ్య: అంధత్వం, తక్కువ దృష్టి, కుష్టు నయమైనవారు, వినికిడి లోపం, చలన వైకల్యం, బుద్ధిమాంద్యత, మానసిక వ్యాధి. 10 (3), 5 (4) ఏ చట్టంలోనూ వైకల్యాల సంఖ్య కాదు. ఇక్కడ 1995, 2016 చట్టాలను కలిపి గందరగోళపడకూడదు.
గుర్తుంచుకోండి: PwD 1995 = 7 వైకల్యాలు; RPwD 2016 = 21 వైకల్యాలు, బెంచ్మార్క్ 40%.
ప్రశ్న 15 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 1B
RPwD Act 2016 ప్రకారం వయోజనులైన మరుగుజ్జు వ్యక్తి యొక్క గరిష్ఠ ఎత్తు లేదా దీని కన్నా తక్కువ
- (1)5 అడుగుల 2 ఇంచులు
- (2)4 అడుగుల 11 ఇంచులు
- (3)5 అడుగుల 5 ఇంచులు
- (4)4 అడుగుల 10 ఇంచులు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 4 అడుగుల 10 ఇంచులు
RPwD Act 2016 ప్రకారం పెద్ద వయసు వ్యక్తిని మరుగుజ్జు (Dwarfism) గా గుర్తించడానికి గరిష్ఠ ఎత్తు ఎంతో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RPwD Act 2016 షెడ్యూల్లో మరుగుజ్జుతనాన్ని ఇలా నిర్వచించారు: వైద్య లేదా జన్యు కారణాల వల్ల పెద్ద వయసులో ఎత్తు 4 అడుగుల 10 అంగుళాలు (147 సెం.మీ.) లేదా అంతకంటే తక్కువ ఉండటం. లెక్క చూస్తే 4 అడుగులు = 4 × 12 = 48 అంగుళాలు, 48 + 10 = 58 అంగుళాలు. 58 × 2.54 = 147.32 సెం.మీ., అంటే దాదాపు 147 సెం.మీ. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4) 4 అడుగుల 10 అంగుళాలు. మరుగుజ్జుతనం చట్టంలోని చలన వైకల్యం (Locomotor Disability) వర్గంలో ఉంది.
మిగతా ఎత్తులు (1) 5 అ. 2 అం. = 62 అంగుళాలు, (2) 4 అ. 11 అం. = 59 అంగుళాలు, (3) 5 అ. 5 అం. = 65 అంగుళాలు. ఇవన్నీ చట్టం చెప్పిన 58 అంగుళాల పరిమితి కంటే ఎక్కువ. ముఖ్యంగా (2) దగ్గరగా ఉండటం వల్ల తికమకపడే అవకాశం ఉంది.
గుర్తుంచుకోండి: మరుగుజ్జుతనం: పెద్దవారిలో 4'10" (147 సెం.మీ.) లేదా తక్కువ.
ప్రశ్న 21 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 1B
RPwD Act 2016 ప్రకారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వైకల్యం గల వ్యక్తుల కొరకు ఒక ప్రత్యేక కోర్టును ఈ కింది సెక్షన్ ప్రకారం ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది.
- (1)సెక్షన్ 84
- (2)సెక్షన్ 86
- (3)సెక్షన్ 31
- (4)సెక్షన్ 91
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) సెక్షన్ 84
RPwD Act 2016 లో దివ్యాంగుల కోసం ప్రత్యేక కోర్టు (Special Court) ఏర్పాటు గురించి చెప్పే సెక్షన్ ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
దివ్యాంగులపై జరిగే నేరాల విచారణ త్వరగా పూర్తి కావాలని చట్టంలోని సెక్షన్ 84 చెబుతోంది. దీని ప్రకారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి అంగీకారంతో, ప్రతి జిల్లాలో ఒక సెషన్స్ కోర్టును ప్రత్యేక కోర్టుగా నోటిఫై చేయాలి. తర్వాతి సెక్షన్ 85 ఆ కోర్టుకు ప్రత్యేక పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్ నియామకం గురించి చెబుతుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) సెక్షన్ 84.
సెక్షన్ 86 (2) దివ్యాంగుల కోసం జాతీయ నిధి (National Fund) గురించి చెబుతుంది. సెక్షన్ 31 (3) బెంచ్మార్క్ వైకల్యం గల 6 నుంచి 18 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత విద్య హక్కు గురించి చెబుతుంది. సెక్షన్ 91 (4) దివ్యాంగులకు ఇచ్చే ప్రయోజనాలను మోసంతో పొందితే విధించే శిక్ష గురించి చెబుతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: RPwD: సెక్షన్ 84 = ప్రత్యేక కోర్టు; 85 = ప్రత్యేక ప్రాసిక్యూటర్; 31 = ఉచిత విద్య.
ప్రశ్న 22 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 1B
RTE Act 2009 ప్రకారం బాల బాలికలందరికీ నాణ్యమైన ఉచిత నిర్బంధ విద్యను అందివ్వాలని ఈ కింది అధ్యాయం తెలుపుతుంది.
- (1)అధ్యాయం–V
- (2)అధ్యాయం–VI
- (3)అధ్యాయం–VII
- (4)అధ్యాయం–II
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అధ్యాయం–II
విద్యా హక్కు చట్టం 2009 (RTE Act 2009) లో పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్య హక్కును ప్రకటించే అధ్యాయం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RTE చట్టంలో ఏడు అధ్యాయాలు ఉన్నాయి. అధ్యాయం I ప్రాథమిక అంశాలు, నిర్వచనాలు. అధ్యాయం II ‘ఉచిత, నిర్బంధ విద్య హక్కు’; ఇందులోని సెక్షన్ 3 ప్రకారం 6 నుంచి 14 ఏళ్ల ప్రతి బిడ్డకు దగ్గరలోని బడిలో ప్రాథమిక విద్య పూర్తయ్యే వరకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య హక్కు ఉంది. సెక్షన్ 4 వయసుకు తగిన తరగతిలో చేరిక గురించి, సెక్షన్ 5 బడి మార్పు గురించి చెబుతాయి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4) అధ్యాయం–II.
అధ్యాయం V (1) పాఠ్యప్రణాళిక, ప్రాథమిక విద్య పూర్తి గురించి (సెక్షన్లు 29, 30). అధ్యాయం VI (2) పిల్లల హక్కుల పరిరక్షణ, అంటే NCPCR, SCPCR పాత్ర గురించి. అధ్యాయం VII (3) ఇతర అంశాలు (Miscellaneous). ఇవేవీ విద్య హక్కును నేరుగా ప్రకటించవు.
గుర్తుంచుకోండి: RTE: అధ్యాయం II = విద్య హక్కు; III = ప్రభుత్వ బాధ్యతలు; IV = బడులు, ఉపాధ్యాయుల బాధ్యతలు.
ప్రశ్న 23 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 1B
విద్యా హక్కు చట్టం–2009 ప్రకారం బడిలో ప్రవేశాన్ని తిరస్కరించకూడదు అని క్రింది అధ్యాయంలోని ఈ సెక్షన్ తెలుపుతుంది.
- (1)అధ్యాయం IV, సెక్షన్ 28
- (2)అధ్యాయం IV, సెక్షన్ 16
- (3)అధ్యాయం IV, సెక్షన్ 15
- (4)అధ్యాయం IV, సెక్షన్ 20
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) అధ్యాయం IV, సెక్షన్ 15
RTE Act 2009 లో ‘ఏ బిడ్డకూ బడిలో ప్రవేశం నిరాకరించకూడదు’ అని చెప్పే సెక్షన్ ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. నాలుగు ఆప్షన్లూ అధ్యాయం IV లోనివే, కాబట్టి సెక్షన్ సంఖ్యే కీలకం.
అధ్యాయం IV బడులు, ఉపాధ్యాయుల బాధ్యతల గురించి (సెక్షన్లు 12 నుంచి 28). ఇందులో సెక్షన్ 15 ప్రకారం విద్యా సంవత్సరం మొదట్లో గానీ, నిర్దేశించిన పొడిగింపు గడువులో గానీ ఏ బిడ్డకూ ప్రవేశం నిరాకరించకూడదు. సెక్షన్ 14 ప్రకారం వయసు ధ్రువపత్రం లేదన్న కారణంతో కూడా ప్రవేశం ఆపకూడదు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) అధ్యాయం IV, సెక్షన్ 15.
సెక్షన్ 28 (1) ఉపాధ్యాయులు ప్రైవేట్ ట్యూషన్లు చెప్పడాన్ని నిషేధిస్తుంది. సెక్షన్ 16 (2) ప్రాథమిక విద్య పూర్తయ్యే వరకు ఏ బిడ్డనూ అదే తరగతిలో నిలిపివేయకూడదు, బడి నుంచి బహిష్కరించకూడదు అని చెబుతుంది. సెక్షన్ 20 (4) షెడ్యూల్ను సవరించే అధికారం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఇస్తుంది. ఇక్కడ (2) తో తికమకపడవచ్చు, కానీ అది ప్రవేశం గురించి కాదు, నిలిపివేత గురించి.
గుర్తుంచుకోండి: RTE: సెక్షన్ 13 = క్యాపిటేషన్ ఫీజు నిషేధం; 15 = ప్రవేశ నిరాకరణ వద్దు; 16 = నిలిపివేత వద్దు; 17 = శారీరక శిక్ష వద్దు.
ప్రశ్న 24 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 1B
“నిరామయ పథకం” ఈ క్రింది వారికి వర్తించును.
- (1)చలన వైకల్యం, బుద్ధిమాంద్యత, దృష్టిలోపం, వినికిడి లోపం
- (2)ఆటిజమ్, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యం, మస్తిష్క పక్షవాతం
- (3)ఆటిజమ్, బుద్ధిమాంద్యత, దృష్టిలోపం, వినికిడి లోపం
- (4)చలన వైకల్యం, బుద్ధిమాంద్యత, మస్తిష్క పక్షవాతం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ఆటిజమ్, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యం, మస్తిష్క పక్షవాతం
నిరామయ (Niramaya) పథకం ఎవరికి వర్తిస్తుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
నిరామయ నేషనల్ ట్రస్ట్ (National Trust) నడిపే ఆరోగ్య బీమా పథకం. నేషనల్ ట్రస్ట్ చట్టం 1999 నాలుగు వైకల్యాల గల వ్యక్తుల సంక్షేమం కోసం ఏర్పడింది: ఆటిజం, మస్తిష్క పక్షవాతం (Cerebral Palsy), బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability), బహుళ వైకల్యాలు (Multiple Disabilities). నిరామయ పథకం ఈ నలుగురికే వర్తిస్తుంది; వీరికి ఏడాదికి గరిష్ఠంగా లక్ష రూపాయల వరకు ఆరోగ్య బీమా ఇస్తుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
ఆప్షన్ (1) లో చలన వైకల్యం, దృష్టిలోపం, వినికిడి లోపం ఉన్నాయి; ఇవి నేషనల్ ట్రస్ట్ పరిధిలోని వైకల్యాలు కావు. ఆప్షన్ (3) లో దృష్టిలోపం, వినికిడి లోపం ఉన్నాయి, అవీ ఈ పరిధిలో లేవు. ఆప్షన్ (4) లో చలన వైకల్యం ఉంది, పైగా ఆటిజం, బహుళ వైకల్యాలు లేవు.
గుర్తుంచుకోండి: నేషనల్ ట్రస్ట్ నాలుగు: ఆటిజం, CP, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యం (ACMM).
ప్రశ్న 25 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 1B
“పడే భారత్ బడే భారత్” దేని యొక్క దేశ వ్యాప్త ఉపకార్యక్రమము
- (1)SSA
- (2)RCI ACT
- (3)NT ACT
- (4)Both 2 and 3
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) SSA
‘పఢే భారత్ బఢే భారత్’ (Padhe Bharat Badhe Bharat) ఏ కార్యక్రమానికి దేశవ్యాప్త ఉపకార్యక్రమమో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
కేంద్ర మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ 2014లో సర్వ శిక్షా అభియాన్ (SSA) కింద ఈ ఉపకార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. 1, 2 తరగతుల పిల్లల్లో అవగాహనతో చదవడం, రాయడం (Early Reading and Writing), ప్రారంభ గణితం (Early Mathematics) నైపుణ్యాలను బలపరచడం దీని లక్ష్యం. అంటే ఇది ప్రాథమిక విద్య నాణ్యతను పెంచే కార్యక్రమం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) SSA.
RCI చట్టం 1992 (2) పునరావాస నిపుణుల శిక్షణ, నమోదును నియంత్రించే చట్టం. NT చట్టం 1999 (3) ఆటిజం, CP, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యం గలవారి సంక్షేమం కోసం నేషనల్ ట్రస్ట్ను ఏర్పాటు చేసిన చట్టం. ఇవి చట్టాలు, పిల్లల చదువు, గణిత నైపుణ్యాల కార్యక్రమాలు కావు. అందుకే (4) కూడా తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: పఢే భారత్ బఢే భారత్ (2014) = SSA ఉపకార్యక్రమం, 1–2 తరగతుల చదవడం, గణితం.
ప్రశ్న 27 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 1B
DIKSHA విస్తరించగా
- (1)Digital Infrastructure for Knowledge Sharing.
- (2)Digital International Knowledge Sharing.
- (3)Divyang Infrastructure for Knowledge Sharing.
- (4)Divyang International Knowledge Sharing.
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) Digital Infrastructure for Knowledge Sharing.
DIKSHA అనే సంక్షిప్త పదం పూర్తి రూపం ఏమిటో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
DIKSHA అంటే Digital Infrastructure for Knowledge Sharing. ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వం 2017లో ప్రారంభించిన జాతీయ డిజిటల్ విద్యా వేదిక. ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థుల కోసం ఈ-పాఠ్యపుస్తకాలు, వీడియోలు, శిక్షణా కోర్సులు (ఉదాహరణకు NISHTHA శిక్షణ) ఇందులో ఉంటాయి. పాఠ్యపుస్తకాలపై ఉండే QR కోడ్ను స్కాన్ చేస్తే DIKSHA లోని సంబంధిత పాఠం తెరుచుకుంటుంది. అందుకే పేరులో ‘డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయం’ (Digital Infrastructure) ఉంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).
ఆప్షన్ (2), (4) లో ‘International’ ఉంది, కానీ DIKSHA ఒక జాతీయ వేదిక, అంతర్జాతీయ వేదిక కాదు. ఆప్షన్ (3), (4) లో ‘Divyang’ ఉంది; DIKSHA అందరికీ ఉద్దేశించిన వేదిక, కేవలం దివ్యాంగుల కోసం కాదు. ‘D’ అక్షరంతో మొదలవుతుందని దివ్యాంగ్ అనుకుని తికమకపడకూడదు.
గుర్తుంచుకోండి: DIKSHA = Digital Infrastructure for Knowledge Sharing (2017), QR కోడ్ పాఠ్యపుస్తకాలు.
ప్రశ్న 21 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 2B
RTE Act 2009 ప్రకారం, సరిగ్గా చదవడం లేదని లేదా మరొక కారణం చేత విద్యార్థిని ఒకే తరగతిలో ఉంచకూడదు. ఎలిమెంటరీ విద్య పూర్తి అయ్యేంత వరకు పాఠశాలలో ఉంచాలి అని తెలిపే ఆర్టికల్
- (1)Article 15
- (2)Article 16
- (3)Article 17 (1)
- (4)Article 18 (1)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) Article 16
ప్రవేశం పొందిన విద్యార్థిని ఏ తరగతిలోనూ నిలిపివేయకూడదు (Hold back), ప్రాథమిక విద్య పూర్తయ్యే వరకు పాఠశాల నుంచి బహిష్కరించకూడదు అని RTE చట్టం 2009 లో ఏ నిబంధన చెబుతుందో అడుగుతున్నారు.
RTE చట్టంలో వీటిని 'సెక్షన్లు' అంటారు; ప్రశ్నలో 'ఆర్టికల్' అని ముద్రించారు. సెక్షన్ 16 'నిలిపివేత, బహిష్కరణ నిషేధం' గురించి చెబుతుంది. 6–14 ఏళ్ల పిల్లలు భయం లేకుండా చదువు కొనసాగించాలనేది దీని ఉద్దేశం. 2019 సవరణ తర్వాత 5, 8 తరగతుల్లో పరీక్ష పెట్టి, మళ్లీ పరీక్షకు అవకాశం ఇచ్చిన తర్వాత కూడా ఉత్తీర్ణులు కాకపోతే నిలిపివేసే అధికారం రాష్ట్రాలకు వచ్చింది, కానీ బహిష్కరణ నిషేధం అలాగే ఉంది.
కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (2) సెక్షన్ 16.
ఆప్షన్ (1) సెక్షన్ 15: విద్యా సంవత్సరం ప్రారంభంలో లేదా పొడిగించిన కాలంలో ప్రవేశం నిరాకరించకూడదని చెబుతుంది. ఆప్షన్ (3) సెక్షన్ 17 (1): పిల్లలకు శారీరక దండన, మానసిక వేధింపుల నిషేధం. ఆప్షన్ (4) సెక్షన్ 18 (1): గుర్తింపు లేకుండా పాఠశాల నడపకూడదని చెబుతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: RTE: 16 = నిలిపివేత/బహిష్కరణ లేదు, 17 = దండన లేదు, 18 = గుర్తింపు తప్పనిసరి.
ప్రశ్న 22 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 2B
మేథోవైకల్యం గల విద్యార్థి 10వ తరగతి చదువుచున్నట్లయితే NEP 2020 ప్రకారం ఆ విద్యార్థి ఈ దశలో ఉండును.
- (1)పునాది దశ
- (2)సిద్ధపాటు దశ
- (3)మధ్య దశ
- (4)మాధ్యమిక దశ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) మాధ్యమిక దశ
NEP 2020 ప్రకారం 10వ తరగతి చదివే విద్యార్థి (వైకల్యం ఉన్నా లేకపోయినా) ఏ దశలో ఉంటాడో అడుగుతున్నారు.
NEP 2020 పాత 10+2 విధానాన్ని 5+3+3+4 విధానంగా మార్చింది. పునాది దశ (Foundational): 3–8 ఏళ్లు, మూడేళ్ల పూర్వ ప్రాథమిక విద్య, 1, 2 తరగతులు. సన్నాహక దశ (Preparatory): 3 నుంచి 5 తరగతులు. మధ్య దశ (Middle): 6 నుంచి 8 తరగతులు. మాధ్యమిక దశ (Secondary): 9 నుంచి 12 తరగతులు.
10వ తరగతి 9–12 పరిధిలో ఉంది, కాబట్టి విద్యార్థి మాధ్యమిక దశలో ఉంటాడు. జవాబు ఆప్షన్ (4). మేధో వైకల్యం ఉందని దశ మారదు; సమ్మిళిత విద్యలో అదే దశలో వసతులతో చదువుతాడు.
పునాది దశ (1) 2వ తరగతితో, సన్నాహక దశ (2) 5వ తరగతితో, మధ్య దశ (3) 8వ తరగతితో ముగుస్తాయి. కాబట్టి అవి 10వ తరగతికి వర్తించవు.
గుర్తుంచుకోండి: 5+3+3+4: పునాది (2వ వరకు), సన్నాహక (3–5), మధ్య (6–8), మాధ్యమిక (9–12).
ప్రశ్న 23 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 2B
RPWD Act 2016 ప్రకారం 'వైకల్యం గల విద్యార్థుల అవసరాలకు అనుగుణంగా విద్యాప్రణాళికలో, పరీక్షావ్యవస్థలో ప్రశ్నాపత్రాన్ని పూర్తి చేసేందుకు అవసరమైన అదనపు సమయం, లేఖకుడు (scribe) సౌకర్యం, ద్వితీయ, తృతీయ భాషలకు మినహాయింపు వంటి అదనపు సౌకర్యాలు' కల్పించాలి అని ఈ క్రింది సెక్షన్ తెలుపుతుంది.
- (1)8 (1)
- (2)12 (1)
- (3)19 (2) D
- (4)17 (I)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 17 (I)
పరీక్షల్లో అదనపు సమయం, లేఖకుడు (Scribe), రెండో, మూడో భాషల నుంచి మినహాయింపు వంటి సవరణలు చేయాలని RPwD చట్టం 2016 లో ఏ సెక్షన్ చెబుతుందో అడుగుతున్నారు.
RPwD చట్టం అధ్యాయం 3 విద్య గురించి చెబుతుంది. సెక్షన్ 16 సమ్మిళిత విద్యను అందించే బాధ్యతను చెబుతుంది. సెక్షన్ 17 సమ్మిళిత విద్యను ప్రోత్సహించడానికి ప్రభుత్వం తీసుకోవాల్సిన చర్యలను జాబితా చేస్తుంది. అందులో క్లాజ్ (i): పాఠ్యప్రణాళికలో, పరీక్షా విధానంలో తగిన మార్పులు చేయాలి, ఉదాహరణకు అదనపు సమయం, లేఖకుడు సౌకర్యం, రెండో, మూడో భాషల నుంచి మినహాయింపు.
ప్రశ్నలోని వివరణ సెక్షన్ 17 (i) కు సరిగ్గా సరిపోతుంది. జవాబు ఆప్షన్ (4).
సెక్షన్ 8 ప్రమాద పరిస్థితుల్లో, విపత్తుల్లో దివ్యాంగుల రక్షణ, భద్రత గురించి చెబుతుంది. సెక్షన్ 12 న్యాయం పొందే హక్కు (Access to Justice) గురించి. సెక్షన్ 19 వృత్తి శిక్షణ, స్వయం ఉపాధి గురించి. ఇవి పరీక్ష సౌకర్యాలకు సంబంధించినవి కావు.
గుర్తుంచుకోండి: RPwD 17 (i) = పరీక్షల్లో అదనపు సమయం, స్క్రైబ్, భాషా మినహాయింపు.
ప్రశ్న 24 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 2B
కేంద్ర సామాజిక, న్యాయ మరియు సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం ద్వారా ఈ క్రింది 4 రకాల వైకల్యాల వారికి ఉచిత ఆరోగ్యభీమా పథకం వర్తించును.
- (1)ఆటిజమ్, బుద్ధిమాంద్యత, దృష్టిలోపం, బహుళ వైకల్యం
- (2)ఆటిజమ్, దృష్టిలోపం, వినికిడి లోపం, బుద్ధి మాంద్యత
- (3)బహుళ వైకల్యం, ఆటిజమ్, బుద్ధిమాంద్యత, మస్తిష్క పక్షవాతం
- (4)బహుళవైకల్యం, చలనవైకల్యం, బుద్ధిమాంద్యత, మస్తిష్క పక్షవాతం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) బహుళ వైకల్యం, ఆటిజమ్, బుద్ధిమాంద్యత, మస్తిష్క పక్షవాతం
జాతీయ ట్రస్ట్ (National Trust) ఉచిత ఆరోగ్య బీమా పథకం ఏ నాలుగు వైకల్యాలకు వర్తిస్తుందో అడుగుతున్నారు.
జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం 1999 కేవలం నాలుగు వైకల్యాల కోసం ఏర్పడింది: ఆటిజం, మస్తిష్క పక్షవాతం (Cerebral Palsy), బుద్ధిమాంద్యత (Mental Retardation, ఇప్పుడు మేధో వైకల్యం), బహుళ వైకల్యాలు. ఈ ట్రస్ట్ కేంద్ర సామాజిక న్యాయ, సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేస్తుంది. దీని ఆరోగ్య బీమా పథకం పేరు 'నిరామయ'. ఇది ఈ నాలుగు వైకల్యాల వారికే వర్తిస్తుంది.
ఆ నాలుగు వైకల్యాలు ఆప్షన్ (3) లో ఉన్నాయి. అదే జవాబు.
ఆప్షన్ (1), (2) లో దృష్టి లోపం, ఆప్షన్ (2) లో వినికిడి లోపం, ఆప్షన్ (4) లో చలన వైకల్యం ఉన్నాయి. ఇవి జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం పరిధిలోని వైకల్యాలు కావు, కాబట్టి ఆ ఆప్షన్లు తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: జాతీయ ట్రస్ట్ = ఆటిజం, CP, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యం (ACMM).
ప్రశ్న 25 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2026 · Paper 2B
RPWD Act 2016 సెక్షన్ 32 (1) ప్రకారం కనీస వైకల్యం గల విద్యార్థుల కోసం, ప్రతి ప్రభుత్వ ఉన్నత విద్యా సంస్థలలోను, ప్రభుత్వ నిధులు వచ్చే ప్రతి ఇతర ఉన్నత విద్యా సంస్థలలోను తప్పక కేటాయించాల్సిన సీట్లశాతం
- (1)5%
- (2)4%
- (3)3%
- (4)6%
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) 5%
RPwD చట్టం 2016 సెక్షన్ 32 (1) ప్రకారం ఉన్నత విద్యా సంస్థల్లో బెంచ్మార్క్ వైకల్యం గలవారికి కనీసం ఎంత శాతం సీట్లు కేటాయించాలో అడుగుతున్నారు.
బెంచ్మార్క్ వైకల్యం అంటే 40% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యం. సెక్షన్ 32 (1) ప్రకారం ప్రభుత్వ ఉన్నత విద్యా సంస్థలు, ప్రభుత్వ సహాయం పొందే ఉన్నత విద్యా సంస్థలు వీరికి 5% కంటే తక్కువ కాకుండా సీట్లు కేటాయించాలి. సెక్షన్ 32 (2) ప్రకారం వీరికి ప్రవేశంలో గరిష్ఠ వయోపరిమితిలో 5 ఏళ్ల సడలింపు ఉంటుంది.
కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1) 5%.
4% (2) ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో రిజర్వేషన్ (సెక్షన్ 34). ఇక్కడ చాలామంది ఈ రెండింటినీ కలిపేస్తారు. 3% (3) పాత PwD చట్టం 1995 లోని రిజర్వేషన్. 6% (4) ఈ చట్టంలో ఏ రిజర్వేషన్కూ సంబంధించినది కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: RPwD: ఉన్నత విద్య సీట్లు 5% (సె. 32), ఉద్యోగాలు 4% (సె. 34).
ప్రశ్న 22 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B
వికలాంగుల చట్టం-1995 ఈ రాష్ట్రాల మినహా , భారత దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలకు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుంది
- (1)Haryana-Chandigarh
- (2)Jammu-Kashmir
- (3)Andhra Pradesh-Telangana
- (4)Gujarat-Punjab
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) Jammu-Kashmir
వికలాంగుల చట్టం 1995 (PwD Act 1995) ఏ రాష్ట్రానికి వర్తించదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
PwD చట్టం 1995 (సమాన అవకాశాలు, హక్కుల రక్షణ, సంపూర్ణ భాగస్వామ్యం) 7 రకాల వైకల్యాలను గుర్తించింది. ఈ చట్టంలోని మొదటి సెక్షనే ‘ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం తప్ప భారతదేశం మొత్తానికి వర్తిస్తుంది’ అని చెబుతుంది. అప్పట్లో జమ్మూ కాశ్మీర్కు ఆర్టికల్ 370 కింద ప్రత్యేక హోదా ఉండేది, కాబట్టి పార్లమెంటు చేసిన ఇలాంటి చట్టాలు అక్కడ నేరుగా వర్తించేవి కావు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
హర్యానా-చండీగఢ్ (1), ఆంధ్రప్రదేశ్-తెలంగాణ (3), గుజరాత్-పంజాబ్ (4) అన్నింటికీ ఈ చట్టం పూర్తిగా వర్తించింది. ఈ చట్టం స్థానంలో ఇప్పుడు RPwD చట్టం 2016 అమల్లో ఉంది, అది 21 రకాల వైకల్యాలను గుర్తిస్తుంది.
గుర్తుంచుకోండి: 1995 నాటి కేంద్ర చట్టాలు చాలావరకు ‘జమ్మూ కాశ్మీర్ మినహా’.
ప్రశ్న 23 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B
6 నుండి 14 సంవత్సరాల లోపు బాలలందరూ తమ పరిసర పాఠశాలలో ఎలిమెంటరీ విద్య పూర్తయ్యే వరకు ‘ఉచిత నిర్బంధిత విద్య’ ను పొందే హక్కును కలిగియున్నారు – అని తెలిపే చట్టం
- (1)POCSO Act
- (2)Narasimhan Act
- (3)RTE Act-2009
- (4)RTI Act-2005
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) RTE Act-2009
6 నుంచి 14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ పరిసర బడిలో ఉచిత, నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య హక్కు ఇచ్చిన చట్టం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఉచిత నిర్బంధ విద్యా హక్కు చట్టం 2009 (RTE Act 2009) ఈ హక్కును ఇచ్చింది. 86వ రాజ్యాంగ సవరణ (2002) ద్వారా చేర్చిన ఆర్టికల్ 21Aను అమలు చేయడానికి ఈ చట్టం వచ్చింది, 1 ఏప్రిల్ 2010 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. దీని ప్రకారం 6-14 ఏళ్ల ప్రతి బిడ్డకు 1 నుంచి 8వ తరగతి వరకు (ఎలిమెంటరీ విద్య) పరిసర బడిలో ఉచితంగా చదువుకునే హక్కు ఉంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).
POCSO చట్టం (1) 2012లో వచ్చింది, పిల్లలను లైంగిక నేరాల నుంచి రక్షించడానికి. ‘నరసింహన్ చట్టం’ (2) అనే విద్యా చట్టం లేదు; నరసింహం కమిటీ బ్యాంకింగ్ సంస్కరణలకు సంబంధించింది. RTI చట్టం 2005 (4) ప్రభుత్వ సమాచారం పొందే హక్కు ఇస్తుంది, విద్యా హక్కు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: RTE 2009: 6-14 ఏళ్లు, ఆర్టికల్ 21A, 1 ఏప్రిల్ 2010 నుంచి అమలు.
ప్రశ్న 24 · 2026 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B
‘సర్వ శిక్షా అభియాన్’ కార్యక్రమును ప్రారంభించిన భారత పూర్వ ప్రధాన మంత్రి
- (1)P.V.Narasimha Rao
- (2)Atal Bihari Vajpeyi
- (3)Rajiv Gandhi
- (4)V.P.Singh
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) Atal Bihari Vajpeyi
సర్వ శిక్షా అభియాన్ (SSA) కార్యక్రమాన్ని ఏ ప్రధానమంత్రి హయాంలో ప్రారంభించారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సర్వ శిక్షా అభియాన్ 2000-01లో అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు మొదలైంది. 6-14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ నాణ్యమైన ప్రాథమిక విద్య అందించడం (Universalisation of Elementary Education) దీని లక్ష్యం. ఇందులో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ‘శూన్య తిరస్కరణ’ (Zero Rejection) విధానం, ఇంటి వద్ద విద్య వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. 2018 నుంచి ఇది సమగ్ర శిక్షలో భాగమైంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
రాజీవ్ గాంధీ (3) హయాంలో జాతీయ విద్యా విధానం 1986 వచ్చింది. పి.వి. నరసింహారావు (1) హయాంలో 1992 కార్యాచరణ ప్రణాళిక (POA), DPEP వచ్చాయి. వి.పి. సింగ్ (4) 1989-90 మధ్య కొద్దికాలం ప్రధానిగా ఉన్నారు, SSAతో సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: SSA – 2000-01 – వాజ్పేయి; NPE 1986 – రాజీవ్ గాంధీ.
ప్రశ్న 14 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
దేశ అభివృద్ధిలో విద్య యొక్క పాత్రను పునర్ మూల్యాంకనం చేయడం ఈ కమీషన్ యొక్క లక్ష్యం
- (1)కొఠారి కమీషన్
- (2)జాతీయ విద్యా విధానం 1986
- (3)మొదలియార్ కమీషన్
- (4)నరసింహన్ కమిటీ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) కొఠారి కమీషన్
దేశ అభివృద్ధిలో విద్య పాత్రను మళ్లీ పరిశీలించడం ఏ కమిషన్ లక్ష్యం అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
డా. డి.ఎస్. కొఠారి అధ్యక్షతన 1964-66లో పనిచేసిన భారత విద్యా కమిషన్ (Indian Education Commission) అన్ని స్థాయిల విద్యను ఒకేసారి పరిశీలించింది. 'భారతదేశ భవిష్యత్తు తరగతి గదుల్లో రూపుదిద్దుకుంటోంది' అనే వాక్యంతో దాని నివేదిక మొదలవుతుంది. విద్యను జాతీయ అభివృద్ధికి సాధనంగా చూడాలని అది చెప్పింది. విద్య, ఉత్పాదకత, జాతీయ సమైక్యత, ఆధునీకరణ మధ్య సంబంధాన్ని నొక్కి చెప్పింది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) కొఠారి కమిషన్.
జాతీయ విద్యా విధానం 1986 (2) ఒక విధానం, కమిషన్ కాదు. మొదలియార్ కమిషన్ (3) 1952-53లో మాధ్యమిక విద్యను మాత్రమే పరిశీలించింది. నరసింహం కమిటీ (4) బ్యాంకింగ్ రంగ సంస్కరణలకు సంబంధించినది, విద్యకు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: కొఠారి (1964-66) = విద్య ద్వారా జాతీయ అభివృద్ధి.
ప్రశ్న 17 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
చలన వైకల్యం గల వారికి సంబంధించిన సంస్థ 'NIRTAR' గల ప్రదేశం
- (1)న్యూ ఢిల్లీ
- (2)ముంబాయి
- (3)కోల్ కత్తా
- (4)హైదరాబాదు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) కోల్ కత్తా
చలన వైకల్యం (Locomotor Disability) గలవారి కోసం పనిచేసే జాతీయ సంస్థ 'NIRTAR' ఎక్కడ ఉంది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక్కో వైకల్యానికి ఒక జాతీయ సంస్థను నడుపుతోంది. చలన వైకల్యం కోసం రెండు సంస్థలు ఉన్నాయి: కోల్ కతాలోని పండిట్ దీనదయాళ్ ఉపాధ్యాయ జాతీయ చలన వైకల్యాల సంస్థ (NILD, పాత పేరు NIOH), ఒడిశాలోని స్వామి వివేకానంద జాతీయ పునరావాస శిక్షణ, పరిశోధన సంస్థ (NIRTAR). రెండూ చలన వైకల్యం గలవారికి పునరావాసం, శిక్షణ, కృత్రిమ అవయవాల సేవలు అందిస్తాయి.
అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) కోల్ కతా. చలన వైకల్యానికి సంబంధించిన జాతీయ సంస్థ కోల్ కతాలో ఉంది, కీ దానిని దృష్టిలో పెట్టుకుంది. న్యూఢిల్లీ (1) లో శారీరక వైకల్యాల సంస్థ (PDUNIPPD), ముంబై (2) లో వినికిడి లోపం సంస్థ (AYJNISHD), హైదరాబాదు (4) లో మేధో వైకల్యం సంస్థ (NIEPID) ఉన్నాయి.
గమనిక: NIRTAR నిజానికి ఒడిశాలోని కటక్ దగ్గర ఓలత్ పూర్ లో ఉంది. ఆ పేరుతో చూస్తే ఇచ్చిన నాలుగు ఆప్షన్లలో ఏదీ కచ్చితంగా సరైనది కాదు. కోల్ కతాలో ఉన్నది NILD. ప్రశ్న NIRTAR పేరు బదులు చలన వైకల్యాల సంస్థను అడిగిందని తీసుకుంటేనే (3) సరిపోతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: చలన వైకల్యం: NILD = కోల్ కతా, NIRTAR = కటక్ (ఒడిశా).
ప్రశ్న 18 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు ప్రభుత్వం అందజేస్తున్న భత్యాలు/ఉపకారవేతనాలలో లేనిది
- (1)విద్యా ఉపకారవేతనాలు
- (2)పాఠకుని భత్యం
- (3)రవాణా భత్యం
- (4)కుటుంబ భత్యం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) కుటుంబ భత్యం
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు (CWSN) ప్రభుత్వం ఇచ్చే సహాయాల్లో లేనిది ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
CWSN పాఠశాలకు వచ్చి చదువు కొనసాగించడానికి ప్రభుత్వం కొన్ని సహాయాలు ఇస్తుంది. సమగ్ర శిక్ష (Samagra Shiksha) సమ్మిళిత విద్య భాగం, కేంద్ర, రాష్ట్ర పథకాల ద్వారా విద్యా ఉపకారవేతనాలు, దృష్టి లోపం గల పిల్లలకు పాఠకుని భత్యం (Reader Allowance), పాఠశాలకు రావడానికి రవాణా భత్యం, ఎస్కార్ట్ భత్యం, బాలికలకు స్టైపెండ్ అందుతాయి. ఇవన్నీ పిల్లవాడి చదువుతో నేరుగా ముడిపడినవి.
కాబట్టి లేనిది ఆప్షన్ (4) కుటుంబ భత్యం. పిల్లవాడి విద్య కోసం కుటుంబానికి ప్రత్యేకంగా 'కుటుంబ భత్యం' అనే సహాయం లేదు.
విద్యా ఉపకారవేతనాలు (1), పాఠకుని భత్యం (2), రవాణా భత్యం (3) మూడూ CWSN కి నిజంగా అందే సహాయాలే. అందుకే అవి జవాబు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: CWSN సహాయాలు: ఉపకారవేతనం, రీడర్, రవాణా, ఎస్కార్ట్ భత్యాలు; కుటుంబ భత్యం లేదు.
ప్రశ్న 21 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
'జాతీయ పాఠ్యప్రణాళికా చట్రాన్ని' రూపొందించిన వారు
- (1)CABE
- (2)NCTE
- (3)NCERT
- (4)SCERT
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) NCERT
జాతీయ పాఠ్యప్రణాళికా చట్రం (NCF - National Curriculum Framework) ఏ సంస్థ రూపొందించింది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
జాతీయ విద్యా పరిశోధన, శిక్షణ మండలి (NCERT) 1961లో ఏర్పడిన కేంద్ర సంస్థ. పాఠశాల విద్యకు పాఠ్యప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకాలు, పరిశోధన దీని పని. NCF 1975, 1988, 2000, 2005, పాఠశాల విద్య కోసం NCF 2023 అన్నీ NCERT రూపొందించినవే. ఎక్కువగా అడిగే NCF 2005 ను ప్రొ. యశ్ పాల్ అధ్యక్షతన తయారుచేశారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) NCERT.
CABE (1) కేంద్ర విద్యా సలహా మండలి, అది సలహాలు మాత్రమే ఇస్తుంది. NCTE (2) ఉపాధ్యాయ విద్యను నియంత్రిస్తుంది, దాని చట్రం ఉపాధ్యాయ విద్య కోసం (NCFTE). SCERT (4) రాష్ట్ర స్థాయి సంస్థ, NCF ఆధారంగా రాష్ట్ర పాఠ్యప్రణాళిక తయారుచేస్తుంది.
గుర్తుంచుకోండి: NCF = NCERT; NCFTE = ఉపాధ్యాయ విద్య; రాష్ట్రంలో SCERT.
ప్రశ్న 22 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
10+2+3 విద్యా విధానాన్ని ప్రతిపాదించింది
- (1)ఈశ్వర్ భాయ్ పటేల్ కమిటి
- (2)కొఠారి కమీషన్
- (3)మాధ్యమిక విద్యా కమీషన్
- (4)విశ్వ విద్యాలయ విద్యా కమీషన్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) కొఠారి కమీషన్
దేశమంతా ఒకే విధమైన 10+2+3 విద్యా విధానం (10 ఏళ్ల పాఠశాల, 2 ఏళ్ల ఉన్నత మాధ్యమిక, 3 ఏళ్ల డిగ్రీ) ఎవరు సూచించారు అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. (ప్రశ్నపత్రంలో చివరి రెండు ఆప్షన్లకు పొరపాటున (3) అని ముద్రించారు, చివరిది నాలుగో ఆప్షన్.)
కొఠారి కమిషన్ (1964-66) దేశమంతా ఒకే విద్యా నిర్మాణం ఉండాలని 10+2+3 విధానాన్ని సిఫార్సు చేసింది. జాతీయ విద్యా విధానం 1968 దీన్ని ఆమోదించింది, తర్వాత రాష్ట్రాలన్నీ అమలు చేశాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) కొఠారి కమిషన్.
ఈశ్వర్ భాయ్ పటేల్ కమిటీ (1) 1977లో పది సంవత్సరాల పాఠశాల పాఠ్యప్రణాళికను సమీక్షించి, సామాజికంగా ఉపయోగపడే ఉత్పాదక పని (SUPW) ని సూచించింది. మాధ్యమిక విద్యా కమిషన్ (3) 1952-53 లో, విశ్వవిద్యాలయ విద్యా కమిషన్ (4) 1948-49 లో పనిచేశాయి. ఇవి 10+2+3 ని ప్రతిపాదించలేదు.
గుర్తుంచుకోండి: 10+2+3 = కొఠారి కమిషన్ సిఫార్సు, NPE 1968 ఆమోదం.
ప్రశ్న 23 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
విద్యా హక్కు చట్టం ప్రకారం–2009 ఉచిత నిర్బంధ విద్యా హక్కు ను గురించి తెలిపే అధ్యాయం
- (1)Chapter-I
- (2)Chapter-II
- (3)Chapter-IV
- (4)Chapter-VII
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) Chapter-II
విద్యా హక్కు చట్టం (RTE Act 2009) లో 'ఉచిత, నిర్బంధ విద్యా హక్కు' గురించి చెప్పే అధ్యాయం ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RTE చట్టంలో 7 అధ్యాయాలు, 38 సెక్షన్లు ఉన్నాయి. అధ్యాయం I ప్రాథమిక అంశాలు, నిర్వచనాలు (సెక్షన్లు 1-2). అధ్యాయం II 'ఉచిత, నిర్బంధ విద్యా హక్కు' (సెక్షన్లు 3-5): 6-14 ఏళ్ల ప్రతి పిల్లవాడికి దగ్గరి పాఠశాలలో ఉచిత, నిర్బంధ విద్య హక్కు, వయసుకు తగిన తరగతిలో చేరే హక్కు, బదిలీ హక్కు ఇందులో ఉన్నాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) Chapter-II.
అధ్యాయం I (1) లో నిర్వచనాలు మాత్రమే ఉంటాయి. అధ్యాయం IV (3) పాఠశాలలు, ఉపాధ్యాయుల బాధ్యతల గురించి చెబుతుంది. అధ్యాయం VII (4) ఇతర అంశాలు (Miscellaneous) గురించి. అధ్యాయం VI పిల్లల హక్కుల రక్షణ గురించి.
గుర్తుంచుకోండి: RTE: అధ్యాయం II = హక్కు; అధ్యాయం IV = పాఠశాల, ఉపాధ్యాయుల బాధ్యతలు.
ప్రశ్న 24 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
'సర్వ శిక్షా అభియాన్' యొక్క దేశవ్యాప్త ఉప కార్యక్రమము
- (1)'బేటీ పడావో – బేటీ బచావో'
- (2)'స్వచ్ఛ ఆంధ్ర – స్వర్ణ ఆంధ్ర'
- (3)'పడే భారత్ – బడే భారత్'
- (4)'జై జవాన్ – జై కిసాన్'
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 'పడే భారత్ – బడే భారత్'
సర్వ శిక్షా అభియాన్ (SSA) కింద దేశమంతా అమలైన ఉప కార్యక్రమం ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
2014లో కేంద్ర ప్రభుత్వం SSA ఉప కార్యక్రమంగా 'పఢే భారత్ – బఢే భారత్' ప్రారంభించింది. 1, 2 తరగతుల పిల్లలు అర్థం చేసుకుంటూ చదవడం, రాయడం, ప్రాథమిక గణితం నేర్చుకోవడం దీని లక్ష్యం. ప్రాథమిక స్థాయిలో పునాది నైపుణ్యాలు బలపడితేనే తర్వాతి చదువు బాగుంటుందని దీని ఆలోచన.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) పడే భారత్ – బడే భారత్.
బేటీ బచావో – బేటీ పఢావో (1) బాలికల రక్షణ, చదువు కోసం 2015లో మొదలైన వేరే పథకం, అది SSA ఉప కార్యక్రమం కాదు. స్వచ్ఛ ఆంధ్ర – స్వర్ణ ఆంధ్ర (2) రాష్ట్ర స్థాయి నినాదం, దేశవ్యాప్తం కాదు. జై జవాన్ – జై కిసాన్ (4) లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి ఇచ్చిన నినాదం.
గుర్తుంచుకోండి: పఢే భారత్ బఢే భారత్ (2014) = SSA ఉప కార్యక్రమం, తరగతులు 1-2.
ప్రశ్న 25 · 2026 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B
UNESCAP అవలంబించిన ఒక కార్యాచరణ ప్రణాళిక పేరు
- (1)TCAB
- (2)UNCRPD
- (3)INCHEON
- (4)ICT
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) INCHEON
ఆసియా, పసిఫిక్ ప్రాంతాల ఐక్యరాజ్యసమితి ఆర్థిక, సామాజిక కమిషన్ (UNESCAP) ఆమోదించిన కార్యాచరణ ప్రణాళిక పేరు ఏమిటి అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
2012లో దక్షిణ కొరియాలోని ఇంచియాన్ నగరంలో జరిగిన సమావేశంలో UNESCAP 'ఇంచియాన్ వ్యూహం' (Incheon Strategy to 'Make the Right Real') ఆమోదించింది. ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో దివ్యాంగుల కోసం 2013-2022 దశాబ్దానికి ఇది లక్ష్యాలు నిర్దేశించింది. పేదరికం తగ్గించడం, ఉపాధి, విద్య, అందుబాటు (Accessibility), నిర్ణయాల్లో భాగస్వామ్యం లాంటి అంశాలు ఇందులో ఉన్నాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) INCHEON.
UNCRPD (2) 2006లో ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం ఆమోదించిన దివ్యాంగుల హక్కుల ఒప్పందం, అది UNESCAP కార్యాచరణ ప్రణాళిక కాదు. ICT (4) సమాచార, ప్రసార సాంకేతికత, ప్రణాళిక పేరు కాదు. TCAB (1) ఈ సందర్భంలో గుర్తింపు పొందిన ప్రణాళిక కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: UNESCAP → ఇంచియాన్ వ్యూహం (2012), దశాబ్దం 2013-2022.
ప్రశ్న 10 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
UNICEF విస్తరించండి ....
- (1)United National International Children Education Fund
- (2)Universal New Information Children Education Fund
- (3)United National International Children's Emergency Fund
- (4)Universal New Information Children's Emergency Fund
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) United National International Children's Emergency Fund
UNICEF పూర్తి పేరు ఏమిటి అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
UNICEF ను 1946లో ఐక్యరాజ్యసమితి ఏర్పాటు చేసింది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత పిల్లలకు అత్యవసర సహాయం (ఆహారం, ఆరోగ్యం) అందించడానికి దీన్ని పెట్టారు. అందుకే దీని పేరు United Nations International Children's Emergency Fund. పేరులో Emergency (అత్యవసరం) అనే పదం ముఖ్యం. తర్వాత పేరు United Nations Children's Fund గా మారింది, కానీ UNICEF అనే సంక్షిప్త రూపం అలాగే ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3). ప్రశ్నపత్రంలో Nations బదులు National అని ముద్రణ పొరపాటు ఉంది, అయినా Emergency Fund ఉన్న ఆప్షన్ ఇదే.
(1) లో E అంటే Education అని ఇచ్చారు, అది తప్పు. (2), (4) లో U అంటే Universal, N అంటే New Information అని ఇచ్చారు; UNICEF లో U, N అంటే United Nations.
గుర్తుంచుకోండి: UNICEF లో E = Emergency, Education కాదు.
ప్రశ్న 21 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
అఖిల భారత భాషణ శ్రవణ సంస్థ కేంద్ర కార్యస్థానం
- (1)బెంగళూరు
- (2)మైసూరు
- (3)హైదరాబాద్
- (4)చెన్నై
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) మైసూరు
అఖిల భారత భాషణ, శ్రవణ సంస్థ (All India Institute of Speech and Hearing - AIISH) ఎక్కడ ఉంది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
AIISH ను 1965లో కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని మైసూరులో స్థాపించారు. ఇది కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేస్తుంది. మాటలు (Speech), వినికిడి (Hearing) లోపాల నిర్ధారణ, చికిత్స, Audiology, Speech-Language Pathology కోర్సులు, పరిశోధనలకు ఇది ప్రసిద్ధ సంస్థ.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) మైసూరు.
బెంగళూరు (1) కర్ణాటక రాజధాని కావడంతో చాలామంది దాన్ని ఎంచుకుంటారు, కానీ AIISH మైసూరులోనే ఉంది. హైదరాబాద్ (3) లో బుద్ధిమాంద్యత జాతీయ సంస్థ (NIEPID) ఉంది. చెన్నై (4) లో బహుళ వైకల్యాల జాతీయ సంస్థ (NIEPMD) ఉంది.
గుర్తుంచుకోండి: AIISH = మైసూరు; NIEPID = సికింద్రాబాద్; NIEPMD = చెన్నై.
ప్రశ్న 23 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
NIEPVD విస్తరించుము
- (1)National Institute for the Empowerment of persons with Visual Disabilities
- (2)National Institute for the Education of people with Visual Disabilities
- (3)New India Education Policy for Visual Disabilities
- (4)New India Economic Power for Visual disabilities
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) National Institute for the Empowerment of persons with Visual Disabilities
NIEPVD పూర్తి పేరు ఏమిటి అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
NIEPVD అంటే National Institute for the Empowerment of Persons with Visual Disabilities. ఇది ఉత్తరాఖండ్లోని డెహ్రాడూన్లో ఉంది. కేంద్ర సామాజిక న్యాయ, సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ కింద దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య, శిక్షణ, పునరావాసం, Braille పుస్తకాల ముద్రణ కోసం పనిచేస్తుంది. వైకల్యాల జాతీయ సంస్థల పేర్లలో 'E' అంటే Empowerment (సాధికారత), 'P' అంటే Persons with.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).
(2) లో E అంటే Education అని ఇచ్చారు; పేరు దగ్గరగా ఉన్నా తప్పు. (3), (4) లో N అంటే New India అని, మిగతా అక్షరాలకు Policy, Economic Power అని ఇచ్చారు; ఇవి ఏ సంస్థ పేర్లూ కావు.
గుర్తుంచుకోండి: NIEP___ సంస్థల్లో E = Empowerment.
ప్రశ్న 25 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
మనదేశంలో ప్రాథమిక విద్యను మరింత ప్రోత్సహించే విషయంలో ఈ కార్యక్రమం 1996-97 సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడింది.
- (1)ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రైమరీ ఎడ్యుకేషన్ ప్రోజెక్ట్ (APPEP)
- (2)జిల్లా ప్రాథమిక విద్యా కార్యక్రమం (DPEP)
- (3)ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్ (OBB)
- (4)సర్వశిక్ష అభియాన్ (SSA)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) జిల్లా ప్రాథమిక విద్యా కార్యక్రమం (DPEP)
ప్రాథమిక విద్యను ప్రోత్సహించడానికి 1996-97లో మొదలైన కార్యక్రమం ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఈ ప్రశ్న మన రాష్ట్రం దృష్టితో అడిగింది.
జిల్లా ప్రాథమిక విద్యా కార్యక్రమం (DPEP) ను కేంద్రం 1994లో ప్రారంభించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్లో DPEP 1996-97లో మొదటి దశగా ఐదు జిల్లాల్లో (నెల్లూరు, విజయనగరం, కర్నూలు, కరీంనగర్, వరంగల్) మొదలైంది, తర్వాత 19 జిల్లాలకు విస్తరించింది. పాఠశాలల్లో నమోదు పెంచడం, బడి మానేయడం తగ్గించడం, అభ్యసన స్థాయిలు పెంచడం దీని లక్ష్యాలు. సమ్మిళిత విద్యకు (IED) కూడా ఇందులో భాగం ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) DPEP.
APPEP (1) 1980లలో మొదలైన రాష్ట్ర ప్రాజెక్టు; ఆ తర్వాత దాని స్థానంలో DPEP వచ్చింది. ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్ (3) జాతీయ విద్యా విధానం 1986 తర్వాత 1987-88లో మొదలైంది. సర్వశిక్ష అభియాన్ (4) 2000-01లో మొదలైంది.
గుర్తుంచుకోండి: APPEP (1980లు) → OBB 1987 → DPEP (AP లో 1996-97) → SSA 2001.
ప్రశ్న 26 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
1964-66 సంవత్సరంలో ఏర్పాటుచేసిన విద్యా కమీషన్
- (1)శ్రీకృష్ణ కమిషన్
- (2)జనార్ధన్ రెడ్డి కమిషన్
- (3)సుందరయ్య కమిషన్
- (4)కొఠారి కమిషన్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) కొఠారి కమిషన్
1964-66 మధ్య పనిచేసిన విద్యా కమిషన్ ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
డా. డి.ఎస్. కొఠారి అధ్యక్షతన భారత విద్యా కమిషన్ (Indian Education Commission) 1964లో ఏర్పాటై, 1966లో నివేదిక ఇచ్చింది. 'భారతదేశ భవిత దాని తరగతి గదుల్లో రూపుదిద్దుకుంటోంది' అనే మాటతో నివేదిక మొదలవుతుంది. 10+2+3 విద్యా విధానం, సామాన్య పాఠశాల విధానం (Common School System), వికలాంగ పిల్లలను సాధారణ పాఠశాలల్లో చేర్చడం వంటి సిఫార్సులు చేసింది. ఈ సిఫార్సుల ఆధారంగా 1968 జాతీయ విద్యా విధానం వచ్చింది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) కొఠారి కమిషన్.
శ్రీకృష్ణ కమిషన్ (1) ప్రత్యేక తెలంగాణ అంశంపై 2010లో ఏర్పాటైంది, విద్యా కమిషన్ కాదు. జనార్ధన్ రెడ్డి (2), సుందరయ్య (3) పేర్లు 1964-66 విద్యా కమిషన్కు సంబంధించినవి కావు.
గుర్తుంచుకోండి: 1964-66 = కొఠారి కమిషన్ → NPE 1968.
ప్రశ్న 28 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 1B
లోక్ జంబుష్ ( Lok Jambush) కార్యక్రమం ఈ సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడినది.
- (1)1992
- (2)1892
- (3)1995
- (4)1895
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) 1992
లోక్ జుంబిష్ (Lok Jumbish) కార్యక్రమం ఏ సంవత్సరంలో మొదలైంది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
లోక్ జుంబిష్ అంటే 'ప్రజా ఉద్యమం'. అందరికీ ప్రాథమిక విద్య (Education for All) లక్ష్యంగా రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం 1992లో దీన్ని మొదలుపెట్టింది. ప్రజల భాగస్వామ్యంతో పాఠశాలల మ్యాపింగ్, బాలికల విద్య, బడి బయటి పిల్లలను చేర్చడం దీని ముఖ్యాంశాలు. స్వీడిష్ సంస్థ SIDA, కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు దీనికి నిధులు ఇచ్చాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 1992.
1892 (2), 1895 (4) స్వాతంత్ర్యానికి ముందు కాలం; అప్పుడు ఈ కార్యక్రమం లేదు. 1995 (3) దగ్గరగా ఉన్నా తప్పు; ఇక్కడ చాలామంది తికమకపడతారు.
గుర్తుంచుకోండి: లోక్ జుంబిష్ = రాజస్థాన్, 1992; ముందుది శిక్షాకర్మి (1987).
ప్రశ్న 1 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
ఆలియవర్ జంగ్ జాతీయ భాషణ మరియు వినికిడి లోపాల సంస్థ కేంద్ర స్థానం ఇక్కడ కలదు
- (1)సికింద్రాబాద్
- (2)చెన్నై
- (3)ముంబాయి
- (4)న్యూ ఢిల్లీ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ముంబాయి
వినికిడి లోపం, భాషణ లోపాల కోసం పనిచేసే జాతీయ సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయం ఏ నగరంలో ఉందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
భారత ప్రభుత్వం ఒక్కో వైకల్యానికి ఒక జాతీయ సంస్థను నెలకొల్పింది. వినికిడి లోపం, భాషణ లోపాల కోసం ఉన్న సంస్థ ఆలీ యావర్ జంగ్ జాతీయ సంస్థ (AYJNISHD). దీని ప్రధాన కేంద్రం ముంబాయిలోని బాంద్రాలో ఉంది. దీనికి దేశంలో పలుచోట్ల ప్రాంతీయ కేంద్రాలు ఉన్నాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ముంబాయి.
సికింద్రాబాద్ (1)లో బుద్ధిమాంద్యత కోసం ఉన్న జాతీయ సంస్థ (NIEPID) ఉంది; అక్కడ AYJNISHD ప్రాంతీయ కేంద్రం మాత్రమే ఉంది, అందుకే చాలామంది (1) ఎంచుకుంటారు. చెన్నై (2)లో బహుళ వైకల్యాల జాతీయ సంస్థ (NIEPMD) ఉంది. న్యూ ఢిల్లీ (4)లోనూ ప్రాంతీయ కేంద్రమే ఉంది, ప్రధాన కేంద్రం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: వినికిడి – ముంబాయి, బుద్ధిమాంద్యత – సికింద్రాబాద్, బహుళ వైకల్యం – చెన్నై.
ప్రశ్న 3 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం పరిధిలోకి రాని ఒక వైకల్యం
- (1)ఆటిజం
- (2)బహుళ వైకల్యం
- (3)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
- (4)అభ్యసన సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అభ్యసన సమస్యలు
National Trust Act 1999 కిందకు రాని వైకల్యం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
National Trust Act 1999 నాలుగు వైకల్యాలు గల వ్యక్తుల సంక్షేమం కోసం వచ్చింది: ఆటిజం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యం. వీరికి జీవితాంతం ఇతరుల తోడు అవసరం కావచ్చు కాబట్టి సంరక్షకుల నియామకం (legal guardianship) వంటి ఏర్పాట్లు ఈ చట్టం చేసింది.
అభ్యసన సమస్యలు (Learning Disabilities) ఈ నాలుగింటిలో లేవు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) అభ్యసన సమస్యలు.
ఆటిజం (1), బహుళ వైకల్యం (2), సెరిబ్రల్ పాల్సీ (3) మూడూ ఈ చట్టంలో పేరుతో ఉన్నాయి. కాబట్టి అవి 'రాని' వైకల్యాలు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: National Trust = ఆటిజం, CP, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యం (నాలుగు మాత్రమే).
ప్రశ్న 5 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
క్రిందివానిలో ఏ చట్టం ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల విద్యకు సంబంధించినది కాదు
- (1)RTE చట్టం
- (2)RPWD చట్టం
- (3)RTI చట్టం
- (4)RCI చట్టం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) RTI చట్టం
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల (CWSN) విద్యతో సంబంధం లేని చట్టం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RTE Act 2009 ఆరు నుంచి పద్నాలుగేళ్ల పిల్లలందరికీ, దివ్యాంగ పిల్లలతో సహా, ఉచిత నిర్బంధ విద్యను హక్కుగా ఇచ్చింది. RPwD Act 2016 దివ్యాంగుల సమ్మిళిత విద్య గురించి ప్రత్యేక అధ్యాయం పెట్టింది. RCI Act 1992 ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల శిక్షణ, నమోదును నియంత్రిస్తుంది. RTI Act 2005 మాత్రం ప్రభుత్వ సమాచారం పొందే హక్కు చట్టం; దానికి విద్యతో నేరుగా సంబంధం లేదు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) RTI చట్టం.
RTE (1), RPWD (2), RCI (4) మూడూ CWSN విద్యను నేరుగా ప్రభావితం చేస్తాయి. పేర్లు దగ్గరగా ఉండడం వల్ల RTE, RTI కలగలిసిపోకుండా జాగ్రత్తగా చదవండి.
గుర్తుంచుకోండి: RTI = సమాచార హక్కు; RTE = విద్యా హక్కు.
ప్రశ్న 19 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల కోసం భవిత కేంద్రాలను ప్రతీ ___ లో స్థాపించారు.
- (1)జిల్లా కేంద్రం
- (2)డివిజన్ కేంద్రం
- (3)మండల కేంద్రం
- (4)పంచాయితీ కేంద్రం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) మండల కేంద్రం
ఆంధ్రప్రదేశ్లో CWSN కోసం భవిత కేంద్రాలు ఏ స్థాయిలో ఏర్పాటు చేశారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
భవిత కేంద్రాలు సమ్మిళిత విద్యా వనరుల కేంద్రాలు (Inclusive Education Resource Centres). సమగ్ర శిక్ష కింద ఇవి మండల స్థాయిలో పనిచేస్తాయి. ఇక్కడ ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయులు పిల్లలకు బడి సంసిద్ధత శిక్షణ, Therapy సేవలు, సహాయ ఉపకరణాల పంపిణీ, తల్లిదండ్రులకు సలహా అందిస్తారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) మండల కేంద్రం.
జిల్లా కేంద్రం (1), డివిజన్ కేంద్రం (2) మరీ పెద్ద యూనిట్లు; దూర గ్రామాల పిల్లలు రోజూ అక్కడికి రాలేరు. పంచాయితీ (4) స్థాయిలో ప్రతిచోటా ఇలాంటి కేంద్రం పెట్టడం సాధ్యం కాదు. అందుకే మధ్యస్థంగా మండల స్థాయిని ఎంచుకున్నారు.
గుర్తుంచుకోండి: భవిత = మండల స్థాయి IERC.
ప్రశ్న 23 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టాన్ని భారత పార్లమెంట్ ఆమోదించిన తేదీ
- (1)27-12-2016
- (2)27-11-2016
- (3)27-10-2016
- (4)27-04-2017
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) 27-12-2016
దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం (RPwD Act 2016) చట్టంగా ఆమోదం పొందిన తేదీని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఈ బిల్లును రాజ్యసభ 14 డిసెంబర్ 2016న, లోక్సభ 16 డిసెంబర్ 2016న ఆమోదించాయి. రాష్ట్రపతి 27 డిసెంబర్ 2016న సమ్మతి ఇవ్వడంతో ఇది చట్టమైంది. చట్టం 19 ఏప్రిల్ 2017 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. ఇది PwD Act 1995 స్థానంలో వచ్చింది, వైకల్యాల సంఖ్యను 7 నుంచి 21కి పెంచింది.
ఇచ్చిన తేదీల్లో పార్లమెంట్ ఆమోద ప్రక్రియ పూర్తై చట్టంగా మారిన తేదీ 27-12-2016. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).
27-11-2016 (2), 27-10-2016 (3) నాటికి బిల్లు ఇంకా పార్లమెంట్లో ఆమోదం పొందలేదు. 27-04-2017 (4) కూడా తప్పు; చట్టం అమల్లోకి వచ్చింది ఏప్రిల్ 2017లోనే కానీ ఆ తేదీ 19, 27 కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: RPwD: రాష్ట్రపతి సమ్మతి 27-12-2016, అమలు 19-04-2017.
ప్రశ్న 25 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET March 2024 · Paper 2B
దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం-2016 నందు ‘విద్య’ గురించి పొందుపరిచిన అధ్యాయం
- (1)II
- (2)III
- (3)IV
- (4)V
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) III
RPwD Act 2016 లో విద్య గురించి చెప్పే అధ్యాయం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఈ చట్టంలో అధ్యాయం II హక్కులు, అర్హతల గురించి; అధ్యాయం III విద్య గురించి; అధ్యాయం IV నైపుణ్యాభివృద్ధి, ఉపాధి గురించి; అధ్యాయం V సామాజిక భద్రత, ఆరోగ్యం, పునరావాసం, వినోదం గురించి చెబుతాయి. అధ్యాయం III లోని సెక్షన్లు 16, 17, 18 సమ్మిళిత విద్య, ప్రభుత్వ బాధ్యతలు, వయోజన విద్య గురించి చెబుతాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) III.
II (1) హక్కులు, అర్హతల అధ్యాయం. IV (3) నైపుణ్యం, ఉపాధి అధ్యాయం. V (4) సామాజిక భద్రత, ఆరోగ్య అధ్యాయం. ఏదీ విద్యకు కేటాయించినది కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: RPwD: II హక్కులు, III విద్య, IV ఉపాధి, V సామాజిక భద్రత.
ప్రశ్న 3 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
భారతప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో విద్యాశాఖ ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రస్తుతం అమలు అవుతున్న పథకం
- (1)సర్వశిక్ష అభియాన్
- (2)రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్
- (3)సమగ్రశిక్షా
- (4)రాష్ట్రీయ బాల్ స్వాస్థ్య కార్యక్రమం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) సమగ్రశిక్షా
కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో రాష్ట్ర విద్యాశాఖ ఇప్పుడు అమలుచేస్తున్న పథకం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
2018-19 నుంచి కేంద్ర ప్రభుత్వం సర్వశిక్ష అభియాన్ (SSA), రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్ (RMSA), ఉపాధ్యాయ విద్య (Teacher Education) అనే మూడు పథకాలను కలిపి ఒకే పథకంగా చేసింది. అదే సమగ్ర శిక్ష. ప్రీ-ప్రైమరీ నుంచి 12వ తరగతి వరకు ఒకే పథకం కింద వస్తుంది. CWSN కోసం సమ్మిళిత విద్య భాగం కూడా ఇందులో ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) సమగ్రశిక్షా.
SSA (1), RMSA (2) ఇప్పుడు విడిగా లేవు, సమగ్ర శిక్షలో కలిసిపోయాయి. రాష్ట్రీయ బాల్ స్వాస్థ్య కార్యక్రమం (4) పిల్లల ఆరోగ్య పరీక్షల కోసం ఆరోగ్య శాఖ పథకం, విద్యాశాఖది కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: SSA + RMSA + ఉపాధ్యాయ విద్య = సమగ్ర శిక్ష (2018).
ప్రశ్న 7 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
భారత పునరావాస మండలి చట్టం - 1992 అమలులోకి వచ్చిన తేది.
- (1)22.06.1992
- (2)22.09.1993
- (3)22.07.1992
- (4)22.06.1993
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 22.06.1993
భారత పునరావాస మండలి (RCI) చట్టం 1992 ఏ తేదీ నుంచి అమలులోకి వచ్చిందని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RCI చట్టాన్ని పార్లమెంటు 1992లో ఆమోదించింది. కానీ అది అమలులోకి వచ్చి, RCI చట్టబద్ధ సంస్థగా మారింది 22 జూన్ 1993న. RCI పునరావాస, స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ నిపుణుల శిక్షణను నియంత్రిస్తుంది. వారి పేర్లను కేంద్ర పునరావాస రిజిస్టర్ (CRR)లో నమోదు చేస్తుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 22.06.1993.
ఇక్కడ చాలామంది చట్టం సంవత్సరం 1992 చూసి (1) లేదా (3) ఎంచుకుంటారు. కానీ 1992 చట్టం చేసిన సంవత్సరం మాత్రమే. (2) లో సంవత్సరం సరైనదే, నెల తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: RCI: చట్టం 1992, అమలు 22 జూన్ 1993.
ప్రశ్న 19 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
భారతదేశంలో బుద్ధిమాంద్యులకు సంబంధించిన జాతీయ సంస్థను ఏర్పాటు చేసిన సంవత్సరం
- (1)1973
- (2)1983
- (3)1974
- (4)1984
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 1984
బుద్ధిమాంద్యుల కోసం భారతదేశంలో జాతీయ సంస్థను ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించారని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
జాతీయ బుద్ధిమాంద్యుల సంస్థ (NIMH) 1984లో సికింద్రాబాద్లో స్థాపించారు. ఇప్పుడు దాని పేరు జాతీయ బౌద్ధిక వైకల్యాలు గల వ్యక్తుల సాధికారత సంస్థ (NIEPID). ఇది బుద్ధిమాంద్యతపై శిక్షణ, పరిశోధన, సేవలు అందిస్తుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 1984.
1973 (1), 1983 (2), 1974 (3) సరైన సంవత్సరాలు కావు. అంకెలు దగ్గరగా ఉండేలా ఆప్షన్లు ఇచ్చారు, అందుకే '84, సికింద్రాబాద్' అని జంటగా గుర్తుంచుకోండి.
గుర్తుంచుకోండి: NIMH (ఇప్పుడు NIEPID): 1984, సికింద్రాబాద్.
ప్రశ్న 22 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం (1999)లో లేని వైకల్యం
- (1)ఆటిజం
- (2)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
- (3)బుద్ధిమాంద్యత
- (4)మరుగుజ్జుతనం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) మరుగుజ్జుతనం
జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం 1999 పరిధిలో లేని వైకల్యం ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం 1999 నాలుగు వైకల్యాల వారి సంక్షేమం కోసం చేశారు: ఆటిజం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బుద్ధిమాంద్యత (Mental Retardation), బహుళ వైకల్యాలు (Multiple Disabilities). వీరు జీవితాంతం ఇతరులపై ఆధారపడే అవకాశం ఎక్కువ. అందుకే సంరక్షకుల నియామకం (Legal Guardianship), నిరామయ బీమా వంటి పథకాలు ఈ చట్టం కింద ఉన్నాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) మరుగుజ్జుతనం.
ఆటిజం (1), సెరిబ్రల్ పాల్సీ (2), బుద్ధిమాంద్యత (3) మూడూ ఈ చట్టంలో ఉన్నాయి. మరుగుజ్జుతనం (Dwarfism) RPwD చట్టం 2016 లోని 21 వైకల్యాలలో ఉంది, కానీ జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టంలో లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: జాతీయ ట్రస్ట్ = ఆటిజం, CP, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యాలు.
ప్రశ్న 25 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
వినికిడి లోపం, అంధత్వం గల హెలెన్ కెల్లర్ జన్మించిన సంవత్సరం
- (1)1970
- (2)1870
- (3)1880
- (4)1980
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 1880
వినికిడి లోపం, అంధత్వం రెండూ ఉన్న హెలెన్ కెల్లర్ ఏ సంవత్సరంలో పుట్టారని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
హెలెన్ కెల్లర్ 1880 జూన్ 27న అమెరికాలోని అలబామాలో పుట్టారు. 19 నెలల వయసులో వచ్చిన జబ్బు వల్ల చూపు, వినికిడి రెండూ కోల్పోయారు. ఉపాధ్యాయురాలు ఆన్ సలివన్ (Anne Sullivan) చేతిలో వేలితో అక్షరాలు రాసి ఆమెకు భాష నేర్పారు. తర్వాత హెలెన్ డిగ్రీ పూర్తిచేసి, రచయిత్రిగా, దివ్యాంగుల హక్కుల ఉద్యమకారిణిగా ప్రపంచ ప్రసిద్ధి పొందారు. ఆమె 1968లో చనిపోయారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 1880.
1970 (1), 1980 (4) ఆమె మరణం (1968) తర్వాతి సంవత్సరాలు, అసాధ్యం. 1870 (2) పది సంవత్సరాలు ముందుది, తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: హెలెన్ కెల్లర్: పుట్టుక 1880, గురువు ఆన్ సలివన్.
ప్రశ్న 26 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 1B
ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 3వ తేదీని ఈ దినోత్సవంగా జరుపుకొంటున్నాం.
- (1)డౌన్స్ సిండ్రోమ్ దినోత్సవం
- (2)ఆటిజం దినోత్సవం
- (3)అంతర్జాతీయ దివ్యాంగుల దినోత్సవం
- (4)బ్రెయిలీ దినోత్సవం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) అంతర్జాతీయ దివ్యాంగుల దినోత్సవం
ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 3న ఏ దినోత్సవం జరుపుకుంటామని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఐక్యరాజ్య సమితి 1992లో డిసెంబర్ 3ను అంతర్జాతీయ దివ్యాంగుల దినోత్సవంగా (International Day of Persons with Disabilities) ప్రకటించింది. దివ్యాంగుల హక్కులు, సమాన అవకాశాలపై అవగాహన పెంచడం దీని ఉద్దేశం. ఈ రోజు పాఠశాలల్లో అవగాహన కార్యక్రమాలు, ఆటల పోటీలు నిర్వహిస్తారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) అంతర్జాతీయ దివ్యాంగుల దినోత్సవం.
ప్రపంచ డౌన్స్ సిండ్రోమ్ దినోత్సవం (1) మార్చి 21. ప్రపంచ ఆటిజం అవగాహన దినోత్సవం (2) ఏప్రిల్ 2. ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం (4) జనవరి 4, లూయి బ్రెయిలీ పుట్టినరోజు.
గుర్తుంచుకోండి: డిసెంబర్ 3 = దివ్యాంగుల దినోత్సవం; జనవరి 4 = బ్రెయిలీ; ఏప్రిల్ 2 = ఆటిజం; మార్చి 21 = డౌన్స్.
ప్రశ్న 6 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
AAMD ని విస్తరించండి.
- (1)Association for Advanced Medical Diagnostics
- (2)American Association of Medical Diagnostics
- (3)American Association of Moral Dialogue
- (4)American Association on Mental Deficiency
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) American Association on Mental Deficiency
AAMD అనే సంక్షిప్త రూపానికి పూర్తి పేరు ఏమిటో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
AAMD అంటే American Association on Mental Deficiency. ఇది అమెరికాలో బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) మీద పనిచేసే పాత, పేరున్న సంస్థ. బుద్ధిమాంద్యతకు నిర్వచనం, IQ ఆధారంగా స్థాయిల వర్గీకరణ (స్వల్ప, మధ్యస్థ, తీవ్ర, అతి తీవ్ర), అనుకూల ప్రవర్తన (Adaptive Behaviour) భావనను ఈ సంస్థ ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చింది. తర్వాత దీని పేరు AAMR గా, ఇప్పుడు AAIDD (American Association on Intellectual and Developmental Disabilities) గా మారింది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) American Association on Mental Deficiency.
మిగతా మూడు ఆప్షన్లు (1), (2), (3) అక్షరాలకు సరిపోయేలా కల్పించిన పేర్లు మాత్రమే. స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్లో "MD" అంటే Mental Deficiency అని గుర్తుంచుకుంటే ఈ ప్రశ్న సులభం.
గుర్తుంచుకోండి: AAMD → AAMR → AAIDD: పేరు మారినా సంస్థ ఒకటే, విషయం బుద్ధిమాంద్యత.
ప్రశ్న 21 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
ఈ చట్టాల సరైన కాలక్రమానుసారాన్ని గుర్తించండి.
a. NT Act
b. RCI Act
c. PWD Act
d. RPWD Act
- (1)a, b, c, d
- (2)b, c, d, a
- (3)b, c, a ,d
- (4)c, b, a, d
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) b, c, a ,d
నాలుగు వైకల్య చట్టాలను అవి వచ్చిన సంవత్సరాల క్రమంలో అమర్చమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఒక్కో చట్టం సంవత్సరం: RCI Act (భారత పునరావాస మండలి చట్టం) 1992. PwD Act (వికలాంగుల సమాన అవకాశాలు, హక్కుల రక్షణ, పూర్తి భాగస్వామ్య చట్టం) 1995. NT Act (National Trust Act: ఆటిజం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యాల వారి సంక్షేమం కోసం) 1999. RPwD Act (వైకల్యం గల వ్యక్తుల హక్కుల చట్టం, 21 వైకల్యాలు) 2016.
క్రమం: 1992 (b) → 1995 (c) → 1999 (a) → 2016 (d), అంటే b, c, a, d. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).
ఆప్షన్ (1) NT Actను మొదట పెట్టింది, కానీ అది 1999లో వచ్చింది. ఆప్షన్ (2) RPwD Actను NT Act కంటే ముందు పెట్టింది; 2016 చట్టం 1999 కంటే ముందు రాదు. ఆప్షన్ (4) PwD Actను RCI Act కంటే ముందు పెట్టింది; కానీ 1995 కంటే 1992 ముందు.
గుర్తుంచుకోండి: 92 RCI → 95 PwD → 99 NT → 2016 RPwD.
ప్రశ్న 22 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
‘IEDSS’ పథకం ప్రారంభించిన సంవత్సరం
- (1)1999
- (2)2009
- (3)2019
- (4)2000
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 2009
IEDSS పథకం ఏ సంవత్సరం ప్రారంభమైందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
IEDSS అంటే Inclusive Education of the Disabled at Secondary Stage. ప్రాథమిక స్థాయిలో సర్వశిక్షా అభియాన్ CWSN అవసరాలు చూస్తుంటే, 9, 10 తరగతులు (సెకండరీ స్థాయి) చదివే వైకల్యం ఉన్న పిల్లల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం 2009లో (2009-10 నుంచి) ఈ పథకం ప్రారంభించింది. ఇది అంతకుముందు ఉన్న IEDC (Integrated Education for Disabled Children, 1974) పథకం స్థానంలో వచ్చింది. తర్వాత ఇది RMSAలో, 2018 నుంచి సమగ్ర శిక్షలో కలిసిపోయింది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 2009.
1999 (1) NT Act వచ్చిన సంవత్సరం. 2000 (4) సర్వశిక్షా అభియాన్ ప్రారంభమైన కాలం (2000-01). 2019 (3) ఈ పథకానికి సంబంధించిన సంవత్సరం కాదు. RTE Act కూడా 2009లోనే వచ్చింది అని గుర్తుంచుకుంటే సులభం.
గుర్తుంచుకోండి: IEDC 1974 → IEDSS 2009 (RTE వచ్చిన సంవత్సరమే) → సమగ్ర శిక్ష 2018.
ప్రశ్న 25 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల విద్యకు సంబంధించి, విద్యా హక్కు చట్టం - 2009 సూచించే సెక్షన్
- (1)3(1)
- (2)3(2)
- (3)3(3)
- (4)3(4)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 3(3)
RTE Act 2009లో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల విద్య గురించి చెప్పే సెక్షన్ ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RTE Act సెక్షన్ 3 ఉచిత, నిర్బంధ విద్యా హక్కు గురించి చెబుతుంది. 3(1) ప్రకారం 6 నుంచి 14 సంవత్సరాల ప్రతి పిల్లవాడికి దగ్గరలోని బడిలో ఉచిత, నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య పొందే హక్కు ఉంది. 3(2) ప్రకారం ఆ చదువు కోసం పిల్లవాడు ఎలాంటి ఫీజు, ఖర్చు చెల్లించనక్కర్లేదు. 2012 సవరణ చట్టం ఈ సెక్షన్లో వైకల్యం ఉన్న పిల్లల కోసం నిబంధనలు చేర్చి, 3(3)ను కలిపింది. దాని ప్రకారం బహుళ వైకల్యాలు, తీవ్ర వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ఇంటి వద్దే విద్య (Home Based Education) ఎంచుకునే హక్కు కూడా ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 3(3).
3(1) (1) అందరి పిల్లల విద్యా హక్కు గురించిన సాధారణ నిబంధన. 3(2) (2) ఫీజు లేకపోవడం గురించి చెబుతుంది. RTE సెక్షన్ 3లో 3(4) (4) అనే ఉప సెక్షన్ లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: RTE 3(3) = వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు, Home Based Education (2012 సవరణ).
ప్రశ్న 26 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
RTE Act – 2009 ప్రకారం బడి ఆవరణలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు అవసరమైన రైలింగ్తో కూడిన ర్యాంపుల నిర్మాణం చేయుటకు బాధ్యత వహించేవారు
- (1)ఉపాధ్యాయులు
- (2)తల్లిదండ్రులు
- (3)సంబంధిత ప్రభుత్వం
- (4)విద్యార్థులు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) సంబంధిత ప్రభుత్వం
RTE Act ప్రకారం బడిలో రైలింగ్తో ర్యాంపులు కట్టించే బాధ్యత ఎవరిదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RTE Act సెక్షన్ 8 "సంబంధిత ప్రభుత్వం" (Appropriate Government) విధులను చెబుతుంది: ప్రతి పిల్లవాడికి ఉచిత, నిర్బంధ విద్య అందించడం, దగ్గరలో బడి ఏర్పాటు చేయడం, బడి భవనం, ఉపాధ్యాయులు, బోధనా సామగ్రి వంటి మౌలిక వసతులు కల్పించడం. చట్టం షెడ్యూల్లో బడి భవనానికి కావాల్సిన ప్రమాణాలు ఉన్నాయి; అందులో అడ్డంకులు లేని ప్రవేశం (Barrier free access) కూడా ఒకటి. ర్యాంపులు, రైలింగ్ ఈ అడ్డంకులు లేని ప్రవేశంలో భాగం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) సంబంధిత ప్రభుత్వం.
ఉపాధ్యాయులు (1) బోధన, పిల్లల హాజరు, మూల్యాంకనం చూసుకుంటారు; భవన నిర్మాణం వారి బాధ్యత కాదు. తల్లిదండ్రులు (2) పిల్లలను బడికి పంపాలి (సెక్షన్ 10). విద్యార్థులు (4) వసతులు పొందేవారు, నిర్మించేవారు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: మౌలిక వసతులు (భవనం, ర్యాంపులు) = ప్రభుత్వం; పిల్లలను బడికి పంపడం = తల్లిదండ్రులు.
ప్రశ్న 27 · 2024 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET October 2024 · Paper 2B
UNCRPD జరిగిన ప్రదేశం
- (1)లండన్
- (2)ప్యారిస్
- (3)న్యూయార్క్
- (4)న్యూఢిల్లీ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) న్యూయార్క్
UNCRPD ఎక్కడ జరిగిందో (ఆమోదించబడిన ప్రదేశం) ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
UNCRPD అంటే United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities. దీన్ని ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ 13 డిసెంబర్ 2006న న్యూయార్క్లోని ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయంలో ఆమోదించింది. 30 మార్చి 2007 నుంచి దేశాలు సంతకాలు చేయడం మొదలైంది; భారత్ ఆ రోజే సంతకం చేసి, అదే సంవత్సరం ఆమోదించింది. ఈ ఒప్పందానికి అనుగుణంగానే భారత్ RPwD Act 2016 తెచ్చింది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) న్యూయార్క్.
లండన్ (1), ప్యారిస్ (2), న్యూఢిల్లీ (4)లలో UNCRPD ఆమోదం జరగలేదు. ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయం న్యూయార్క్లో ఉంది అని గుర్తుంచుకుంటే జవాబు సులభం.
గుర్తుంచుకోండి: UNCRPD: 13 డిసెంబర్ 2006, న్యూయార్క్ (UN ప్రధాన కార్యాలయం).
ప్రశ్న 1 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
వైకల్యం ఉన్న పిల్లల విద్యావసరాలను తీర్చడానికి 1992లో చేయబడిన చట్టం
- (1)నేషనల్ ట్రస్ట్ చట్టం
- (2)రిహాబిలిటేషన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం
- (3)బాలల హక్కుల చట్టం
- (4)ప్రత్యేక అవసరాలు గల బాలల చట్టం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) రిహాబిలిటేషన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం
1992లో వచ్చిన, వైకల్యం ఉన్న పిల్లల విద్యకు సంబంధించిన చట్టం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RCI Act 1992 ద్వారా Rehabilitation Council of India (RCI) ఏర్పడింది. ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయులు, పునరావాస నిపుణుల శిక్షణ కోర్సులను ఇది నియంత్రిస్తుంది. వారిని Central Rehabilitation Register లో నమోదు చేస్తుంది. శిక్షణ పొందిన ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయులు ఉంటేనే దివ్యాంగ పిల్లలకు సరైన విద్య అందుతుంది. 2000లో వచ్చిన సవరణతో దీని పరిధి ఇంకా పెరిగింది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) రిహాబిలిటేషన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం.
National Trust Act (1) 1999లో వచ్చింది; ఆటిజం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యాలు ఉన్నవారి సంక్షేమం కోసం. బాలల హక్కుల చట్టం (3), ప్రత్యేక అవసరాలు గల బాలల చట్టం (4) అనే పేర్లతో 1992లో ఏ చట్టమూ రాలేదు.
గుర్తుంచుకోండి: RCI – 1992, PwD – 1995, National Trust – 1999, RPwD – 2016.
ప్రశ్న 2 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
APPEP విస్తరించి రాయగా
- (1)Andhra Pradesh Primary Education Project
- (2)Andhra Pradesh Panchayath Education Project
- (3)Andhra Pradesh Population Education Project
- (4)Andhra Pradesh Primary Empowerment Project
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) Andhra Pradesh Primary Education Project
APPEP అనే సంక్షిప్త రూపానికి పూర్తి పేరు ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
APPEP అంటే Andhra Pradesh Primary Education Project. బ్రిటన్ ప్రభుత్వ సహాయంతో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రాథమిక విద్య నాణ్యత పెంచడానికి ఇది అమలైంది. పాఠశాల భవనాలు, ఉపాధ్యాయ కేంద్రాల (Teacher Centres) ద్వారా శిక్షణ, కృత్యాధార బోధన (Activity Based Teaching) దీని ముఖ్య అంశాలు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) Andhra Pradesh Primary Education Project.
ఇక్కడ రెండో P "Primary", E "Education". Panchayath (2), Population (3) పదాలు తప్పు. (4)లో Primary సరైనదే కానీ E అంటే Empowerment కాదు, Education.
గుర్తుంచుకోండి: APPEP = ప్రాథమిక విద్య ప్రాజెక్టు; ఉపాధ్యాయ కేంద్రాలు, కృత్యాధార బోధన దీని గుర్తులు.
ప్రశ్న 3 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
జాతీయ బాల కార్మిక ప్రాజెక్ట్ పాఠశాలలు భారతదేశంలో ప్రారంభించబడిన సంవత్సరం
- (1)1975
- (2)1985
- (3)1995
- (4)2005
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 1995
జాతీయ బాల కార్మిక ప్రాజెక్ట్ (NCLP) ప్రత్యేక పాఠశాలలు ఏ సంవత్సరంలో మొదలయ్యాయో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పనుల నుంచి విడిపించిన బాల కార్మికులను ఈ ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో (Special Schools) చేర్చి, బ్రిడ్జ్ విద్య, వృత్తి శిక్షణ, మధ్యాహ్న భోజనం ఇచ్చి, తర్వాత సాధారణ పాఠశాలల్లో చేరుస్తారు. ఈ పథకాన్ని కేంద్ర కార్మిక శాఖ అమలు చేస్తుంది.
అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 1995. 1990ల మధ్యలో ఈ పాఠశాలలు చాలా జిల్లాలకు పెద్ద ఎత్తున విస్తరించాయి. 1975 (1), 1985 (2), 2005 (4) సంవత్సరాలను కీ అంగీకరించలేదు.
గమనిక: కేంద్ర కార్మిక శాఖ ప్రకారం NCLP పథకం 1988లో, 1987 జాతీయ బాల కార్మిక విధానం ఆధారంగా, 12 జిల్లాల్లో మొదలైంది. ఆ సంవత్సరం ఆప్షన్లలో లేదు, కాబట్టి కీ (3)ని ఇచ్చింది.
గుర్తుంచుకోండి: బాల కార్మిక విధానం 1987, NCLP పథకం 1988; ఈ పరీక్ష కీ 1995.
ప్రశ్న 4 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
“శిశువులో మంచి శరీర, కండర, చలన నైపుణ్యాలను అభివృద్ధిపరచడం” పూర్వప్రాథమిక విద్యలో ఒక లక్ష్యముగా సూచించినది.
- (1)కొఠారీ కమీషన్
- (2)మెకాలే కమీషన్
- (3)జనార్ధనరెడ్డి కమీషన్
- (4)శ్రీకృష్ణ కమీషన్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) కొఠారీ కమీషన్
పూర్వ ప్రాథమిక విద్య (Pre-Primary Education) లక్ష్యాల్లో శరీర, కండర, చలన నైపుణ్యాల అభివృద్ధిని చెప్పిన కమిషన్ ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
కొఠారీ కమిషన్ (1964-66) పూర్వ ప్రాథమిక విద్యకు కొన్ని లక్ష్యాలను సూచించింది: మంచి ఆరోగ్య అలవాట్లు, మంచి శరీరం, కండరాల సమన్వయం, ప్రాథమిక చలన నైపుణ్యాలు (Motor Skills), సామాజిక, భావోద్వేగ వికాసం, భాషా వికాసం. పిల్లల సమగ్ర వికాసమే దీని ఉద్దేశం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) కొఠారీ కమీషన్.
మెకాలే (2) 1835లో ఇంగ్లిష్ విద్య గురించి Minute రాశాడు, పూర్వ ప్రాథమిక విద్య గురించి కాదు. జనార్ధనరెడ్డి కమిటీ (3) 1992లో 1986 విద్యా విధానాన్ని సమీక్షించింది. శ్రీకృష్ణ కమిటీ (4) రాష్ట్ర విభజన అంశంపై ఏర్పడింది, విద్యపై కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: పూర్వ ప్రాథమిక విద్య లక్ష్యాలు అంటే గుర్తుకు రావాల్సింది కొఠారీ (1964-66).
ప్రశ్న 8 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
వికలాంగుల చట్టం (PWD Act – 1995) ప్రకారం _____ లేదా అంత కంటే ఎక్కువ లోపం ఉంటే వారిని ‘వినికిడి లోపం’ ఉన్న వారిగా నిర్వచించారు.
- (1)30 dBHL
- (2)40 dBHL
- (3)50 dBHL
- (4)60 dBHL
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 60 dBHL
PwD Act 1995 వినికిడి లోపానికి (Hearing Impairment) ఇచ్చిన నిర్వచనంలో డెసిబెల్ పరిమితి ఎంతో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
PwD Act 1995 ప్రకారం సంభాషణ పౌనఃపున్యాల (Conversational Range) లో మెరుగైన చెవిలో 60 డెసిబెల్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వినికిడి నష్టం ఉంటే వారికి వినికిడి లోపం ఉన్నట్టు. dBHL అంటే Decibel Hearing Level; దీన్ని Audiometer తో కొలుస్తారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 60 dBHL.
30 (1), 40 (2), 50 (3) dBHL ఈ చట్టంలోని నిర్వచన పరిమితులు కాదు. RPwD Act 2016 లో వేరే నిర్వచనాలు ఉన్నాయి: Deaf అంటే రెండు చెవుల్లో 70 dB నష్టం, Hard of Hearing అంటే 60 నుంచి 70 dB నష్టం. చట్టం పేరు, సంవత్సరం చూసి జవాబు ఎంచుకోవాలి.
గుర్తుంచుకోండి: PwD 1995: మెరుగైన చెవిలో 60 dB.
ప్రశ్న 13 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
ఈ కింది వానిలో సరిగా జతపరచబడిన దానిని గుర్తించండి.
i. అంధుల లిపి — a. కొఠారి కమీషన్
ii. 1964 - 66 — b. శ్రవణ మానిని
iii. కిండర్ గార్టెన్ విద్యా విధానం — c. బ్రెయిలీ
iv. వినికిడి లోపం అంచనా — d. ఫ్రోబెల్
- (1)i - b, ii – a, iii – d, iv - c
- (2)i - c, ii – a, iii – d, iv - b
- (3)i - d, ii – c, iii – b, iv - a
- (4)i - c, ii – a, iii – b, iv – d
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) i - c, ii – a, iii – d, iv - b
నాలుగు అంశాలను సరైన జతలతో కలపాలి.
ఒక్కొక్కటి చూద్దాం. అంధుల లిపి అంటే Braille; దీన్ని Louis Braille రూపొందించాడు, కాబట్టి i - c. 1964-66 కాలంలో పనిచేసింది కొఠారి కమిషన్, కాబట్టి ii - a. Kindergarten పద్ధతిని ప్రారంభించింది Friedrich Froebel, కాబట్టి iii - d. వినికిడి లోపాన్ని శ్రవణ మానిని (Audiometer) తో చేసే Audiometry ద్వారా అంచనా వేస్తారు, కాబట్టి iv - b.
ఈ జతలు i - c, ii - a, iii - d, iv - b. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
(1)లో అంధుల లిపిని శ్రవణ మానినితో జతచేశారు, తప్పు. (3)లో అంధుల లిపిని Froebel తో కలిపారు, తప్పు. (4)లో ii - a సరైనదే, కానీ Kindergarten ను Audiometry తో, వినికిడి అంచనాను Froebel తో కలిపారు, తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: కచ్చితంగా తెలిసిన ఒక జత (i - c) తో మొదలుపెడితే రెండు ఆప్షన్లు వెంటనే పోతాయి.
ప్రశ్న 14 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
ఏ సంవత్సరంలో దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం ఆమోదించబడినది
- (1)1996
- (2)1994
- (3)2016
- (4)2022
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 2016
దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం (RPwD Act) పార్లమెంటులో ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదం పొందిందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
Rights of Persons with Disabilities Act ను పార్లమెంటు డిసెంబర్ 2016లో ఆమోదించింది. ఇది 2017 ఏప్రిల్ నుంచి అమలులోకి వచ్చింది. ఇది PwD Act 1995 స్థానంలో వచ్చింది. వైకల్యాల సంఖ్యను 7 నుంచి 21కి పెంచింది. 40% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యం ఉంటే Benchmark Disability అంటారు. UNCRPD 2006 కి అనుగుణంగా ఈ చట్టం వచ్చింది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 2016.
1996 (1) దగ్గర చాలామంది తడబడతారు, ఎందుకంటే PwD Act 1995 చట్టం 1996లో అమలులోకి వచ్చింది. కానీ అది హక్కుల చట్టం కాదు. 1994 (2), 2022 (4) సంవత్సరాల్లో ఇలాంటి చట్టం రాలేదు.
గుర్తుంచుకోండి: RPwD Act 2016: 21 వైకల్యాలు, Benchmark 40%.
ప్రశ్న 17 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
U.E.E ని విస్తరించగా
- (1)Universalization of Elementary Education
- (2)University Economic Evaluation
- (3)Universalization of Economic Education
- (4)Up grading of Elementary Education
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) Universalization of Elementary Education
U.E.E పూర్తి రూపం ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
U.E.E అంటే Universalization of Elementary Education, అంటే ప్రాథమిక విద్య సార్వత్రికీకరణ. 6 నుంచి 14 సంవత్సరాల పిల్లలందరినీ పాఠశాలలో చేర్చడం (Enrolment), వారిని బడిలో నిలిపి ఉంచడం (Retention), నాణ్యమైన విద్య అందించడం (Achievement) దీని లక్ష్యాలు. సర్వశిక్ష అభియాన్, RTE Act 2009 ఈ లక్ష్యం కోసమే వచ్చాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) Universalization of Elementary Education.
(2) University Economic Evaluation అనే పథకం లేదు. (3)లో Elementary స్థానంలో Economic పెట్టారు, తప్పు. (4)లో Universalization స్థానంలో Up grading పెట్టారు; లక్ష్యం అందరికీ విద్య అందించడం, కేవలం స్థాయి పెంచడం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: UEE: అందరూ చేరాలి, నిలవాలి, నేర్చుకోవాలి.
ప్రశ్న 18 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
1 - 10వ తరగతి వరకు సాధారణ పాఠశాలల్లో నమోదు అయిన ప్రత్యేకఅవసరాలు గల విద్యార్థులకు జగనన్న విద్యా కానుక కిట్టు ఎంత శాతం మందికి ఇవ్వాలి.
- (1)10 %
- (2)100 %
- (3)50 %
- (4)20 %
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 100 %
సాధారణ పాఠశాలల్లో 1 నుంచి 10వ తరగతి వరకు చదివే ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లల్లో (CWSN) ఎంత శాతం మందికి జగనన్న విద్యా కానుక (JVK) కిట్ ఇవ్వాలో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
జగనన్న విద్యా కానుక ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో చదివే విద్యార్థులకు పాఠ్యపుస్తకాలు, నోటు పుస్తకాలు, యూనిఫారం, బూట్లు, బ్యాగ్ వంటివి కిట్గా ఇచ్చే పథకం. సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) సూత్రం ప్రకారం CWSN కూడా మిగతా పిల్లలతో సమానంగా అన్ని ప్రయోజనాలు పొందాలి. ఏ ఒక్కరినీ వదిలేయకూడదు.
కాబట్టి నమోదైన CWSN అందరికీ కిట్ ఇవ్వాలి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 100 %.
10 % (1), 50 % (3), 20 % (4) అంటే కొంతమంది పిల్లలకు కిట్ అందదు. అది సమానత్వ సూత్రానికి విరుద్ధం.
గుర్తుంచుకోండి: సమ్మిళిత విద్యలో ప్రయోజనాలు అందరికీ: 100 %.
ప్రశ్న 19 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
“పిల్లల సమగ్ర వికాసానికి అవకాశాలు కల్పించడం” పూర్వ ప్రాథమిక విద్యా లక్ష్యాలలో ఒకటిగా పేర్కొన్న కమీషన్
- (1)మిస్గ్రేస్
- (2)కొఠారీ
- (3)మెకాలే
- (4)గాల్టన్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) కొఠారీ
పిల్లల సమగ్ర వికాసానికి అవకాశాలు కల్పించడాన్ని పూర్వ ప్రాథమిక విద్య లక్ష్యంగా చెప్పిన కమిషన్ ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
కొఠారీ కమిషన్ (1964-66) భారత విద్యా వ్యవస్థ మొత్తాన్ని సమీక్షించిన కమిషన్. పూర్వ ప్రాథమిక విద్యకు ఇది ఇచ్చిన లక్ష్యాల్లో శారీరక, మానసిక, సామాజిక, భావోద్వేగ వికాసం, అంటే పిల్లల సమగ్ర వికాసం ప్రధానమైనది. ఈ పేపర్లోని 4వ ప్రశ్న కూడా ఇదే కమిషన్ గురించి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) కొఠారీ.
మెకాలే (3) 1835లో ఇంగ్లిష్ విద్యను సమర్థిస్తూ Minute రాశాడు; అది కమిషన్ కాదు, పూర్వ ప్రాథమిక విద్య గురించీ కాదు. గాల్టన్ (4) వ్యక్తిగత భేదాలు, వారసత్వంపై పరిశోధన చేసిన మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త. మిస్గ్రేస్ (1) పేరుతో భారతదేశంలో విద్యా కమిషన్ లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: పూర్వ ప్రాథమిక విద్య లక్ష్యాలు = కొఠారీ కమిషన్.
ప్రశ్న 20 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
నల్లబల్ల పథకం అమలులోకి వచ్చిన తేది
- (1)30 సెప్టెంబర్ 1986
- (2)30 సెప్టెంబర్ 1996
- (3)5 సెప్టెంబర్ 1986
- (4)5 సెప్టెంబర్ 1996
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) 30 సెప్టెంబర్ 1986
నల్లబల్ల పథకం (Operation Blackboard) ఏ తేదీ నుంచి అమలులోకి వచ్చిందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
జాతీయ విద్యా విధానం 1986 (NPE 1986) సూచన మేరకు ప్రతి ప్రాథమిక పాఠశాలకు కనీస సౌకర్యాలు ఇవ్వడానికి ఈ పథకం వచ్చింది: కనీసం రెండు గదులు, కనీసం ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు (వారిలో ఒకరు మహిళ వీలైనంతవరకు), నల్లబల్ల, పటాలు, బొమ్మలు వంటి బోధనోపకరణాలు (TLM).
అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 30 సెప్టెంబర్ 1986. 1996 తో ఉన్న (2), (4) తప్పు, ఎందుకంటే ఈ పథకం NPE 1986 తర్వాత వెంటనే వచ్చింది, పదేళ్ళ తర్వాత కాదు. 5 సెప్టెంబర్ (3) ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం కాబట్టి ఆకర్షణీయంగా అనిపిస్తుంది, కానీ కీ దాన్ని అంగీకరించలేదు.
గమనిక: చాలా ప్రమాణ ఆధారాలు ఈ పథకం NPE-POA ప్రకారం 1987లో మొదలైందని చెబుతాయి. ఆప్షన్లలో 1987 లేదు, కాబట్టి 1986 తో ఉన్న (1)నే కీ ఇచ్చింది.
గుర్తుంచుకోండి: NPE 1986 → Operation Blackboard (కనీస సౌకర్యాలు). ఈ పరీక్ష కీ 30-9-1986.
ప్రశ్న 27 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
AYJNISHD, ముంబాయి సంస్థ ఈ వ్యక్తుల కొరకు పనిచేస్తున్నది
- (1)వినికిడి లోపం
- (2)దృష్టిలోపం
- (3)బుద్ధి మాంద్యత
- (4)అభ్యసన సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) వినికిడి లోపం
ముంబయిలోని AYJNISHD సంస్థ ఏ వైకల్యం ఉన్నవారి కోసం పనిచేస్తుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
AYJNISHD అంటే Ali Yavar Jung National Institute of Speech and Hearing Disabilities (Divyangjan). ఇది 1983లో ముంబయిలో ఏర్పడిన జాతీయ సంస్థ. వినికిడి, మాట లోపాలు ఉన్నవారి కోసం శిక్షణ, పరిశోధన, పునరావాస సేవలు అందిస్తుంది. పేరులోనే Speech and Hearing ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) వినికిడి లోపం.
దృష్టి లోపం (2) కోసం జాతీయ సంస్థ డెహ్రాడూన్లో ఉంది (NIEPVD). బుద్ధిమాంద్యత (3) కోసం జాతీయ సంస్థ సికింద్రాబాద్లో ఉంది (NIEPID). అభ్యసన సమస్యలకు (4) AYJNISHD ప్రత్యేక సంస్థ కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: AYJNISHD (ముంబయి) = Speech, Hearing; NIEPID = సికింద్రాబాద్; NIEPVD = డెహ్రాడూన్.
ప్రశ్న 30 · 2022 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 1B
APPEP మొదటి దశ
- (1)1989 - 95
- (2)1984 - 87
- (3)1889 - 95
- (4)1884 – 87
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 1984 - 87
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాథమిక విద్యా ప్రాజెక్టు (APPEP) మొదటి దశ ఏ సంవత్సరాల్లో జరిగిందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
APPEP బ్రిటన్ ప్రభుత్వ సహాయంతో రెండు దశల్లో అమలైంది. మొదటి దశ 1984-87 లో కొన్ని జిల్లాల్లో పైలట్ దశగా జరిగింది. అది విజయవంతం కావడంతో రెండో దశ 1989-95 లో రాష్ట్రమంతా విస్తరించింది. పాఠశాల భవనాలు, ఉపాధ్యాయ కేంద్రాలు, కృత్యాధార బోధన దీని ముఖ్య అంశాలు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 1984 - 87.
1989 - 95 (1) రెండో దశ; ఇక్కడ చాలామంది తడబడతారు. 1889 - 95 (3), 1884 - 87 (4) పందొమ్మిదో శతాబ్దం సంవత్సరాలు; అప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రమే లేదు, కాబట్టి అవి స్పష్టంగా తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: APPEP: మొదటి దశ 1984-87, రెండో దశ 1989-95.
ప్రశ్న 1 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
IEDSS – RMSA నిబంధనల ప్రకారం సెకండరీ విద్య నందు ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు - ఉపాధ్యాయుల నిష్పత్తి
- (1)10 : 1
- (2)8 : 1
- (3)6 : 1
- (4)5 : 1
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 5 : 1
ఈ ప్రశ్న సెకండరీ స్థాయిలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల (CWSN) కోసం ఎంతమంది పిల్లలకు ఒక ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు ఉండాలో అడుగుతోంది.
IEDSS (Inclusive Education of the Disabled at Secondary Stage) పథకం 9, 10 తరగతుల్లో చదివే దివ్యాంగ పిల్లలకు సమ్మిళిత విద్య అందించడానికి వచ్చింది. తర్వాత ఇది RMSA లో, ఇప్పుడు సమగ్ర శిక్షలో కలిసిపోయింది. ఈ పథకం నిబంధనల ప్రకారం ప్రతి ఐదుగురు ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలకు ఒక ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు ఉండాలి.
అంటే పిల్లలు : ఉపాధ్యాయుల నిష్పత్తి 5 : 1. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 5 : 1. ఈ పిల్లలకు వ్యక్తిగత శ్రద్ధ ఎక్కువ కావాలి కాబట్టి సాధారణ తరగతి నిష్పత్తి కంటే ఇది చాలా తక్కువగా ఉంటుంది.
10 : 1, 8 : 1, 6 : 1 అనేవి ఈ పథకం పెట్టిన నిష్పత్తి కాదు. వీటిలో ఏదైనా ఎంచుకుంటే ఒక్కో ఉపాధ్యాయుడికి ఎక్కువ మంది పిల్లలు వస్తారు, అది IEDSS నిబంధనకు సరిపోదు.
గుర్తుంచుకోండి: IEDSS: ఐదుగురు పిల్లలకు ఒక ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు (5 : 1).
ప్రశ్న 3 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
దివ్యాంగుల కొరకు భారత ప్రభుత్వం ఏ సంవత్సరంలో మొదటి చట్టాన్ని ఆమోదించినది
- (1)1994
- (2)1995
- (3)1996
- (4)1997
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 1995
దివ్యాంగుల కోసం భారత ప్రభుత్వం తెచ్చిన మొదటి సమగ్ర హక్కుల చట్టం ఏ సంవత్సరంలో వచ్చిందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
వికలాంగుల (సమాన అవకాశాలు, హక్కుల పరిరక్షణ, సంపూర్ణ భాగస్వామ్యం) చట్టం – PwD Act 1995 దివ్యాంగుల విద్య, ఉద్యోగం, పునరావాసం, వివక్ష నిరోధం అన్నింటినీ ఒకేసారి చెప్పిన మొదటి సమగ్ర చట్టం. ఇది 1996 ఫిబ్రవరి 7 నుంచి అమలులోకి వచ్చింది. ఇందులో 7 వైకల్యాలు ఉన్నాయి, ఉద్యోగాల్లో 3% రిజర్వేషన్ ఇచ్చింది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 1995. (RCI Act 1992 పునరావాస నిపుణుల శిక్షణ, నమోదు కోసం వచ్చిన చట్టం; దివ్యాంగుల హక్కులకు మొదటి సమగ్ర చట్టం 1995 దే.)
1996 అనేది చట్టం అమలులోకి వచ్చిన సంవత్సరం, ఆమోదించిన సంవత్సరం కాదు; ఇక్కడ చాలామంది (3) ఎంచుకుంటారు. 1994, 1997 లకు ఈ చట్టంతో సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: PwD Act 1995 → 7 వైకల్యాలు; RPwD Act 2016 → 21 వైకల్యాలు.
ప్రశ్న 12 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
దివ్యాంగుల హక్కులు చట్టం - 2016 ప్రకారం వైకల్యాల సంఖ్య
- (1)10
- (2)15
- (3)18
- (4)21
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 21
RPwD Act 2016 (దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం) గుర్తించిన వైకల్యాల సంఖ్య అడుగుతున్నారు.
PwD Act 1995 లో 7 వైకల్యాలు మాత్రమే ఉండేవి. RPwD Act 2016 ఆ జాబితాను 21 కి పెంచింది. కొత్తగా చేరిన వాటిలో Autism Spectrum Disorder, Specific Learning Disabilities, Cerebral Palsy, Muscular Dystrophy, Acid Attack Victims, Thalassemia, Haemophilia, Sickle Cell Disease, Parkinson's Disease వంటివి ఉన్నాయి. 40% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యం ఉంటే Benchmark Disability అంటారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 21.
10, 15, 18 అనే సంఖ్యలు ఏ చట్టంలోనూ వైకల్యాల సంఖ్య కాదు. కాబట్టి ఆప్షన్లు (1), (2), (3) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: 1995 చట్టం → 7, 2016 చట్టం → 21 వైకల్యాలు.
ప్రశ్న 13 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
ప్రస్తుతం మన దేశంలోని పాఠశాలల్లో అమలు అవుతున్న విద్యా పథకం
- (1)సర్వ శిక్షా అభియాన్
- (2)రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్
- (3)సమగ్ర శిక్ష
- (4)రాజీవ్ విద్యా మిషన్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) సమగ్ర శిక్ష
ప్రస్తుతం దేశంలోని పాఠశాలల్లో అమలవుతున్న కేంద్ర పథకం ఏదో అడుగుతున్నారు.
2018 నుంచి కేంద్ర ప్రభుత్వం సర్వ శిక్షా అభియాన్ (SSA), రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్ (RMSA), ఉపాధ్యాయ విద్య (Teacher Education) అనే మూడు పథకాలను కలిపి సమగ్ర శిక్ష (Samagra Shiksha) అనే ఒకే పథకంగా అమలు చేస్తోంది. ఇది ప్రీ-స్కూల్ నుంచి 12వ తరగతి వరకు పాఠశాల విద్యను ఒకే దృష్టితో చూస్తుంది. CWSN కోసం సమ్మిళిత విద్య భాగం కూడా ఇందులోనే ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) సమగ్ర శిక్ష.
SSA, RMSA ఇప్పుడు విడిగా లేవు; సమగ్ర శిక్షలో కలిసిపోయాయి. రాజీవ్ విద్యా మిషన్ అనేది ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్లో SSA ను అమలు చేసిన సంస్థ పేరు. కాబట్టి ఆప్షన్లు (1), (2), (4) ప్రస్తుత పథకాలు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: SSA + RMSA + Teacher Education = సమగ్ర శిక్ష (2018).
ప్రశ్న 14 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
ఏ దేశంలో సాలమాంకా ప్రకటన 1994 సం॥లో వెలువడింది.
- (1)అమెరికా
- (2)స్పెయిన్
- (3)ఇంగ్లాండ్
- (4)ఐర్లాండ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) స్పెయిన్
సమ్మిళిత విద్యకు పునాది అయిన సాలమాంకా ప్రకటన ఏ దేశంలో వెలువడిందో అడుగుతున్నారు.
1994 జూన్లో UNESCO, స్పెయిన్ ప్రభుత్వం కలిసి స్పెయిన్లోని సాలమాంకా నగరంలో "ప్రత్యేక అవసరాల విద్యపై ప్రపంచ సదస్సు" నిర్వహించాయి. ఆ సదస్సు ప్రకటించిందే Salamanca Statement. ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు సాధారణ పాఠశాలల్లోనే చదవాలని, సమ్మిళిత పాఠశాలలే వివక్షను తగ్గించే ఉత్తమ మార్గమని ఇది చెప్పింది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) స్పెయిన్.
అమెరికా, ఇంగ్లాండ్, ఐర్లాండ్ లలో ఈ ప్రకటన జరగలేదు. కాబట్టి ఆప్షన్లు (1), (3), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: Salamanca = స్పెయిన్లోని నగరం, 1994, సమ్మిళిత విద్య.
ప్రశ్న 15 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
మన రాష్ట్రంలో పాఠశాలల అభివృద్ధిలో భాగంగా తరగతిగదులకు ర్యాంపు నిర్మాణం చేపడుతున్న పథకం
- (1)జగనన్న గోరుముద్ద
- (2)మనబడి నాడు - నేడు
- (3)జగనన్న అమ్మఒడి
- (4)జగనన్న విద్యా కానుక
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) మనబడి నాడు - నేడు
ఆంధ్రప్రదేశ్లో పాఠశాల భవనాల అభివృద్ధిలో భాగంగా తరగతి గదులకు ర్యాంపులు కట్టిన పథకం ఏదో అడుగుతున్నారు.
మనబడి నాడు – నేడు పథకం ప్రభుత్వ పాఠశాలల మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడానికి వచ్చింది. తాగునీరు, మరుగుదొడ్లు, ఫర్నిచర్, రంగులు, విద్యుత్, ప్రహరీ గోడ, మరమ్మతులతో పాటు దివ్యాంగ పిల్లలు సులభంగా తరగతి గదిలోకి రావడానికి ర్యాంపులు, రెయిలింగ్లు కూడా ఇందులో భాగం. ర్యాంపు అనేది అడ్డంకులు లేని వాతావరణానికి (Barrier-free Access) ఉదాహరణ.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) మనబడి నాడు – నేడు.
జగనన్న గోరుముద్ద మధ్యాహ్న భోజన పథకం. జగనన్న అమ్మఒడి పిల్లలను బడికి పంపే తల్లులకు ఆర్థిక సహాయం. జగనన్న విద్యా కానుక విద్యార్థులకు పుస్తకాలు, యూనిఫాం, బ్యాగ్ వంటి కిట్ ఇస్తుంది. వీటిలో భవన నిర్మాణ పనులు లేవు.
గుర్తుంచుకోండి: భవనాలు, సదుపాయాలు, ర్యాంపులు = నాడు – నేడు.
ప్రశ్న 16 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
6 నుంచి 14 సంవత్సరాల పిల్లలందరికీ సార్వత్రిక నిర్బంధ, ఉచిత ప్రాథమిక విద్యను ఏ ఆర్టికల్ ద్వారా భారత రాజ్యాంగంలో పొందుపరిచారు.
- (1)ఆర్టికల్ 45
- (2)ఆర్టికల్ 46
- (3)ఆర్టికల్ 47
- (4)ఆర్టికల్ 48
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ఆర్టికల్ 45
పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య గురించి చెప్పిన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏదో అడుగుతున్నారు.
రాజ్యాంగంలోని ఆదేశిక సూత్రాల్లో ఆర్టికల్ 45 మొదట 14 ఏళ్లు నిండే వరకు పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్య అందించడానికి ప్రభుత్వం కృషి చేయాలని చెప్పింది. 2002 లో 86వ రాజ్యాంగ సవరణ ఆర్టికల్ 21A ను చేర్చి 6 – 14 ఏళ్ల పిల్లల విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా చేసింది; అప్పుడు ఆర్టికల్ 45 ను 6 ఏళ్లలోపు పిల్లల సంరక్షణ, విద్యకు మార్చారు. 21A ను అమలు చేయడానికే RTE Act 2009 వచ్చింది.
ఇచ్చిన ఆప్షన్లలో 21A లేదు. ఉచిత, నిర్బంధ విద్య గురించి చెప్పిన ఆదేశిక సూత్రం ఆర్టికల్ 45 కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ఆర్టికల్ 45.
ఆర్టికల్ 46 SC, ST, బలహీన వర్గాల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాల గురించి; ఆర్టికల్ 47 పోషకాహారం, ప్రజారోగ్యం గురించి; ఆర్టికల్ 48 వ్యవసాయం, పశుసంపద గురించి చెబుతాయి. కాబట్టి ఆప్షన్లు (2), (3), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: ఆదేశిక సూత్రం: ఆర్టికల్ 45; ప్రాథమిక హక్కు: ఆర్టికల్ 21A.
ప్రశ్న 17 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
1885వ సం॥లో భారతదేశంలో మొట్టమొదటి బధిరుల పాఠశాలను ఈ నగరంలో స్థాపించారు.
- (1)ఢిల్లీ
- (2)ముంబాయి
- (3)కోల్కతా
- (4)చెన్నై
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ముంబాయి
భారతదేశంలో 1885 లో బధిరుల (వినికిడి లోపం ఉన్నవారి) కోసం మొదటి పాఠశాల ఏ నగరంలో మొదలైందో అడుగుతున్నారు.
భారతదేశంలో స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ చరిత్రలో ముఖ్యమైన తేదీలు: చూపులేనివారి కోసం మొదటి పాఠశాల 1887 లో అమృత్సర్లో మొదలైంది; బధిరుల కోసం మొదటి పాఠశాల 1885 లో బొంబాయి (ఇప్పటి ముంబై) లో మొదలైంది. ఈ రెండూ క్రైస్తవ మిషనరీల కృషితో వచ్చాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) ముంబాయి.
ఢిల్లీ, కోల్కతా, చెన్నై లలో తర్వాత బధిరుల పాఠశాలలు వచ్చాయి, కానీ 1885 నాటి మొదటి పాఠశాల అక్కడ కాదు. కాబట్టి ఆప్షన్లు (1), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: బధిరుల మొదటి బడి: బొంబాయి 1885; అంధుల మొదటి బడి: అమృత్సర్ 1887.
ప్రశ్న 18 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం - 2016 మనదేశంలో అమలులోకి వచ్చిన తేది
- (1)19 ఏప్రిల్ 2016
- (2)1 ఏప్రిల్ 2016
- (3)19 ఏప్రిల్ 2017
- (4)1 ఏప్రిల్ 2017
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 19 ఏప్రిల్ 2017
RPwD Act 2016 అమలులోకి వచ్చిన తేదీ అడుగుతున్నారు. చట్టం పేరులో 2016 ఉందని చాలామంది 2016 తేదీలు ఎంచుకుంటారు, కానీ ఆమోదం, అమలు వేర్వేరు.
ఈ చట్టాన్ని పార్లమెంటు 2016 డిసెంబర్లో ఆమోదించింది; రాష్ట్రపతి ఆమోదం 2016 డిసెంబర్ 27న వచ్చింది. ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ ద్వారా 2017 ఏప్రిల్ 19 నుంచి ఇది అమలులోకి వచ్చింది. అదే రోజు నుంచి PwD Act 1995 రద్దయింది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 19 ఏప్రిల్ 2017.
2016 లో చట్టం ఇంకా ఆమోదం పొందలేదు కాబట్టి ఆప్షన్లు (1), (2) సాధ్యం కావు. 1 ఏప్రిల్ 2017 అమలు తేదీ కాదు కాబట్టి ఆప్షన్ (4) కూడా తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: RPwD Act: ఆమోదం 2016, అమలు 19 ఏప్రిల్ 2017.
ప్రశ్న 24 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
ఉచిత నిర్బంధ విద్యాహక్కు చట్టం-2009 ప్రకారం ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు విద్యను ఈ పాఠశాలల ద్వారా అందించాలి.
- (1)ప్రత్యేక పాఠశాలలు
- (2)సాధారణ పాఠశాలలు
- (3)గురుకుల పాఠశాలలు
- (4)కేంద్రీయ విద్యాలయాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) సాధారణ పాఠశాలలు
RTE Act 2009 ప్రకారం ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు (CWSN) ఏ పాఠశాలల్లో చదవాలో అడుగుతున్నారు.
RTE Act 2009 6 – 14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ పొరుగు పాఠశాలలో (Neighbourhood School) ఉచిత, నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య హక్కు ఇచ్చింది. దివ్యాంగ పిల్లలు కూడా ఈ హక్కులో భాగమే; వారు ఇతర పిల్లలతో కలిసి సాధారణ పాఠశాలల్లో చదవాలన్నది సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) ఆలోచన. అవసరమైన సహాయక ఉపకరణాలు, ర్యాంపులు, ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల సహాయం అక్కడే అందాలి. తీవ్ర వైకల్యం ఉన్నవారికి ఇంటి వద్ద విద్య (Home-based Education) అవకాశం కూడా ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) సాధారణ పాఠశాలలు.
ప్రత్యేక పాఠశాలలు (1) పిల్లలను వేరు చేస్తాయి; అది సమ్మిళిత విద్యకు వ్యతిరేకం. గురుకుల పాఠశాలలు (3), కేంద్రీయ విద్యాలయాలు (4) కొన్ని రకాల ప్రభుత్వ పాఠశాలలు మాత్రమే; చట్టం CWSN ను వాటికే పరిమితం చేయలేదు.
గుర్తుంచుకోండి: RTE + సమ్మిళిత విద్య = CWSN కూడా సాధారణ బడిలోనే.
ప్రశ్న 26 · 2022 · Paper 2B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు · AP TET August 2022 · Paper 2B
నేషనల్ ట్రస్ట్ చట్టం - 1999 ప్రకారం వైకల్యంగా పేర్కొనబడినది
- (1)ఎపిలెప్సీ
- (2)హెచ్.ఐ.వి
- (3)ఆటిజం
- (4)వినికిడిలోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఆటిజం
National Trust Act 1999 పరిధిలోకి వచ్చే వైకల్యం ఏదో అడుగుతున్నారు.
National Trust Act 1999 నాలుగు వైకల్యాలు ఉన్నవారి సంక్షేమం కోసం వచ్చింది: Autism (ఆటిజం), Cerebral Palsy (మస్తిష్క పక్షవాతం), Mental Retardation (బుద్ధిమాంద్యత), Multiple Disabilities (బహుళ వైకల్యం). ఈ వ్యక్తులకు జీవితాంతం సంరక్షణ, చట్టపరమైన సంరక్షకుల (Legal Guardian) నియామకం, కుటుంబాలకు మద్దతు ఈ చట్టం ఉద్దేశాలు.
ఈ నాలుగింటిలో ఆటిజం ఉంది కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఆటిజం.
ఎపిలెప్సీ, HIV ఈ చట్టంలో వైకల్యాలుగా లేవు. వినికిడి లోపం PwD Act 1995, RPwD Act 2016 లో ఉంది కానీ National Trust Act లో లేదు. కాబట్టి ఆప్షన్లు (1), (2), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: National Trust: Autism, CP, MR, Multiple Disabilities.