AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "థెరపీలు, సహాయక ఉపకరణాలు, పునరావాసం" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 12 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.
ముద్రణలో ఉన్న అంశాలను ఆంగ్ల భాషలోకి మౌఖిక రూపంలో మార్చి చెప్పే యంత్రం
(1)క్లోజ్డ్ సర్క్యూట్ టెలివిజన్
(2)మాట్లాడే కాలిక్యులేటర్
(3)కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామ్
(4)కర్జ్వైల్ చదివే యంత్రం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) కర్జ్వైల్ చదివే యంత్రం
ముద్రించిన అక్షరాలను ఆంగ్లంలో మాటలుగా (చదివి వినిపించే) మార్చే యంత్రం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది దృష్టి లోపం గలవారికి ఉపయోగపడే సహాయక ఉపకరణం (Assistive Device).
రే కర్జ్వైల్ (Ray Kurzweil) 1970లలో కర్జ్వైల్ రీడింగ్ మెషీన్ను రూపొందించాడు. పుస్తకం పేజీని స్కాన్ చేసి, అక్షరాలను గుర్తించి (Optical Character Recognition), వాటిని కృత్రిమ స్వరంతో (Text-to-Speech) చదివి వినిపిస్తుంది. అంధులు ఇతరుల సహాయం లేకుండా ముద్రిత పుస్తకాలు చదవడానికి ఇది తోడ్పడింది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
క్లోజ్డ్ సర్క్యూట్ టెలివిజన్ (CCTV) (1) అక్షరాలను తెరపై పెద్దవిగా చూపిస్తుంది; ఇది తక్కువ దృష్టి గలవారికి, మాటలుగా మార్చదు. మాట్లాడే కాలిక్యులేటర్ (2) లెక్కల సంఖ్యలను మాత్రమే పలుకుతుంది, ముద్రిత పాఠాన్ని చదవదు. కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామ్ (3) చాలా సాధారణ పదం, ఒక నిర్దిష్ట యంత్రం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ముద్రణ → మాట = కర్జ్వైల్ రీడింగ్ మెషీన్; పెద్దగా చూపడం = CCTV.
శ్రవణ లోపం గల వారు స్టైలస్ నుపయోగించి డ్రాయింగ్ వేయడానికి ఉపయోగపడే కంప్యూటర్ ఇన్పుట్ పరికరాలు
(1)జాయ్స్టిక్
(2)డిజిటల్ కెమెరా
(3)గ్రాఫిక్ టాబ్లెట్
(4)టచ్ ప్యాడ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) గ్రాఫిక్ టాబ్లెట్
స్టైలస్ (Stylus) అనే కలం వంటి పరికరంతో బొమ్మలు గీయడానికి వాడే కంప్యూటర్ ఇన్పుట్ పరికరం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. వినికిడి లోపం గలవారు దృశ్య మాధ్యమం ద్వారా బాగా నేర్చుకుంటారు, బొమ్మలు గీయడం వారికి భావ వ్యక్తీకరణకు మంచి మార్గం.
గ్రాఫిక్ టాబ్లెట్ (Graphic Tablet / Digitizer) ఒక చదునైన పలక. దానిపై స్టైలస్తో కాగితంపై పెన్నుతో గీసినట్టే గీస్తే, ఆ గీతలు నేరుగా కంప్యూటర్ తెరపై కనిపిస్తాయి. చిత్రకారులు, డిజైనర్లు దీన్ని ఎక్కువగా వాడుతారు. స్టైలస్తో డ్రాయింగ్ కోసమే తయారైన పరికరం ఇదే. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3).
జాయ్స్టిక్ (1) ఆటలు ఆడడానికి, కర్సర్ను కదిలించడానికి వాడే కర్ర వంటి పరికరం, స్టైలస్ వాడదు. డిజిటల్ కెమెరా (2) ఫొటోలు తీసే పరికరం, గీయడానికి కాదు. టచ్ ప్యాడ్ (4) ల్యాప్టాప్లో వేలితో కర్సర్ కదిలించే పరికరం; దానితో స్టైలస్ డ్రాయింగ్ సరిగా చేయలేం.
JAWS సాఫ్ట్వేర్ ఎవరికి ఉపయోగపడుతుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
JAWS అంటే Job Access With Speech. ఇది ఒక స్క్రీన్ రీడర్ (Screen Reader) సాఫ్ట్వేర్. కంప్యూటర్ తెరపై ఉన్న అక్షరాలు, మెనూలు, బటన్లను కృత్రిమ స్వరంతో చదివి వినిపిస్తుంది. బ్రెయిలీ డిస్ప్లేకు కూడా పంపగలదు. తెరను చూడలేనివారు కీబోర్డ్ షార్ట్కట్లతో, ఈ స్వరం సాయంతో కంప్యూటర్ వాడగలుగుతారు. కాబట్టి ఇది దృష్టి లోపం (Visual Impairment) గలవారికి ఉపయోగపడుతుంది. సమాధానం ఆప్షన్ (2).
శ్రవణ లోపం గలవారికి (1) మాటలు వినిపించే సాఫ్ట్వేర్ ఉపయోగపడదు; వారికి క్యాప్షన్లు, సంజ్ఞా భాష వంటి దృశ్య సహాయాలు కావాలి. మేధో వైకల్యం గలవారికి (3) సరళమైన, బొమ్మలతో కూడిన అభ్యసన సాఫ్ట్వేర్ కావాలి. శారీరక వైకల్యం గలవారికి (4) ప్రత్యేక కీబోర్డ్లు, స్విచ్లు వంటి ఉపకరణాలు కావాలి. JAWS వీరి కోసం రూపొందించింది కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: JAWS, NVDA = స్క్రీన్ రీడర్లు = దృష్టి లోపం గలవారికి.
వృత్తి విద్యాకోర్సులో 'డెస్క్ టాప్ పబ్లిషింగ్'' వీరికి తగినది.
(1)బధిరంధత్వం గల వారికి
(2)దృష్టిలోపం గల వారికి
(3)మేథో వైకల్యం గల వారికి
(4)శ్రవణలోపం గలవారికి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) శ్రవణలోపం గలవారికి
వృత్తి విద్యా కోర్సుల్లో డెస్క్టాప్ పబ్లిషింగ్ (DTP) ఏ వైకల్యం గలవారికి బాగా సరిపోతుందో అడుగుతున్నారు.
DTP అంటే కంప్యూటర్లో పుస్తకాలు, కరపత్రాలు, ఆహ్వాన పత్రాల పేజీలను రూపొందించడం, టైప్ చేయడం, డిజైన్ చేయడం. ఈ పనికి మంచి చూపు, చేతి నైపుణ్యం, దృశ్య ఏకాగ్రత కావాలి. వినికిడి పెద్దగా అవసరం లేదు.
వినికిడి లోపం (Hearing Impairment) గలవారికి చూపు, చేతులు బాగా పనిచేస్తాయి. దృశ్యంగా నేర్చుకోవడంలో వారు బలంగా ఉంటారు. కాబట్టి DTP వారికి తగిన వృత్తి కోర్సు. జవాబు ఆప్షన్ (4).
దృష్టి లోపం (2), బధిరాంధత్వం (1) గలవారికి స్క్రీన్పై లేఅవుట్, రంగులు, డిజైన్ చూడటం కష్టం. మేధో వైకల్యం (3) గలవారికి సాఫ్ట్వేర్ వాడకం, డిజైన్ నిర్ణయాల వంటి సంక్లిష్ట నైపుణ్యాలు కష్టమవుతాయి; వారికి సరళమైన, పునరావృత పనులు సరిపోతాయి.
గుర్తుంచుకోండి: చూపుతో చేసే కంప్యూటర్ పని (DTP) = వినికిడి లోపం గలవారికి అనుకూలం.
దృష్టిలోపం గల పిల్లలకు ఉపయోగపడే 'JAWS' ను విస్తరింపుము.
(1)Job Access with Speech
(2)Job And Work System
(3)Job Agree with System
(4)Job Available with Speech
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) Job Access with Speech
దృష్టి లోపం గల పిల్లలకు ఉపయోగపడే JAWS పూర్తి రూపం అడుగుతున్నారు.
JAWS అంటే Job Access With Speech. ఇది కంప్యూటర్ కోసం ఒక స్క్రీన్ రీడర్ (Screen Reader) సాఫ్ట్వేర్. తెరపై ఉన్న అక్షరాలు, మెనూలు, బటన్లను ఇది మాటల రూపంలో చదివి వినిపిస్తుంది. బ్రెయిలీ డిస్ప్లేకు కూడా పంపగలదు. దృష్టి లోపం గలవారు మౌస్ లేకుండా కీబోర్డుతోనే కంప్యూటర్ వాడటానికి, చదువుకోవడానికి, ఉద్యోగాలు చేయడానికి ఇది సహాయక సాంకేతికత (Assistive Technology) గా ఉపయోగపడుతుంది.
కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1) Job Access with Speech.
మిగతా ఆప్షన్లు (2), (3), (4) J, A, W, S అక్షరాలతో కల్పించిన రూపాలు. 'With Speech' అనే మాటే ఇది మాటలతో చదివే సాఫ్ట్వేర్ అని గుర్తు చేస్తుంది; ఆప్షన్ (4) లో 'Access' కు బదులు 'Available' అని మార్చారు.
గుర్తుంచుకోండి: JAWS = Job Access With Speech, ఒక స్క్రీన్ రీడర్.
దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థులకు ముద్రణలో ఉన్న అంశాలను ఆంగ్ల భాషలో మౌఖిక రూపంలో మార్చి చదివే యంత్రం
(1)Kurzweil Reading Machine
(2)CCTV
(3)SLAS Reading Machine
(4)2D Teaching aids
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) Kurzweil Reading Machine
దృష్టి లోపం (Visual Impairment) ఉన్న విద్యార్థుల కోసం ముద్రించిన అక్షరాలను ఇంగ్లిష్లో మాటలుగా మార్చి చదివి వినిపించే సహాయక పరికరం (Assistive Device) పేరును ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
కర్జ్వైల్ రీడింగ్ మెషిన్ (Kurzweil Reading Machine)ను రే కర్జ్వైల్ 1970ల్లో తయారు చేశాడు. ఇది ముద్రించిన పేజీని స్కాన్ చేసి, అక్షరాలను గుర్తించి (OCR), వాటిని కృత్రిమ స్వరంలో ఇంగ్లిష్లో చదివి వినిపిస్తుంది. అంధ విద్యార్థులు బ్రెయిలీలో లేని పుస్తకాలను కూడా ఇలా ‘వినగలరు’. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).
CCTV (2) అక్షరాలను పెద్దవిగా చేసి తెర మీద చూపిస్తుంది; ఇది అల్ప దృష్టి (Low Vision) ఉన్నవారికి ఉపయోగపడుతుంది, మాటలుగా మార్చదు. SLAS రీడింగ్ మెషిన్ (3) ఈ ప్రశ్న వివరించే పరికరంగా ప్రామాణిక పుస్తకాల్లో కనిపించదు. 2D బోధనోపకరణాలు (4) చార్టులు, చిత్రాలు వంటి చదునైన సామగ్రి; అవి యంత్రాలు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: ముద్రణ → మాట (ఇంగ్లిష్) = కర్జ్వైల్; పెద్ద అక్షరాలు = CCTV.
క్రిందివానిలో దృష్టిలోపం గల వారు సాధారణంగా కంప్యూటర్లో వాడే సాఫ్ట్వేర్
(1)MS - విండోస్
(2)గ్రాఫిక్స్
(3)జాస్ (JAWS)
(4)యం.యస్.ఆఫీస్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) జాస్ (JAWS)
దృష్టిలోపం గల వారు Computer వాడేటప్పుడు ప్రత్యేకంగా ఉపయోగించే సాఫ్ట్వేర్ ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
JAWS (Job Access With Speech) ఒక స్క్రీన్ రీడర్ (Screen Reader). తెర మీద ఉన్న అక్షరాలను, మెనూలను ఇది గట్టిగా చదివి వినిపిస్తుంది. కీబోర్డ్ ద్వారానే అన్ని పనులు చేయవచ్చు. Braille display కి కూడా ఇది సమాచారం పంపగలదు. దాంతో చూపు లేని వారు ఈమెయిల్, ఇంటర్నెట్, టైపింగ్ స్వయంగా చేయగలుగుతారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) జాస్ (JAWS).
MS Windows (1) కంప్యూటర్ నడిపే ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్, MS Office (4) పత్రాలు తయారు చేసే సాఫ్ట్వేర్; ఇవి అందరూ వాడేవి, దృష్టిలోపం గల వారి కోసం ప్రత్యేకమైనవి కావు. గ్రాఫిక్స్ (2) బొమ్మల కోసం; చూపు లేని వారికి అవి ఉపయోగపడవు.
గుర్తుంచుకోండి: JAWS = తెరను చదివి వినిపించే స్క్రీన్ రీడర్.
అంధత్వం గల వారు సులభంగా 100 రూపాయలు కరెన్సీ నోటు గుర్తించుటకు ఉపయోగించు చిహ్నం ఆకారం
(1)త్రిభుజం
(2)చతురస్రం
(3)వృత్తం
(4)దీర్ఘచతురస్రం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) త్రిభుజం
అంధులు 100 రూపాయల నోటును గుర్తించడానికి నోటుపై ఉండే చిహ్నం ఆకారం ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ కరెన్సీ నోట్లపై ఉబ్బెత్తుగా ముద్రించిన (Intaglio) గుర్తింపు చిహ్నం ఉంటుంది. అంధులు దానిని వేలితో తాకి నోటు విలువను గుర్తిస్తారు. ప్రతి విలువకు వేరే ఆకారం ఉంటుంది. 100 రూపాయల నోటుపై ఉండే చిహ్నం త్రిభుజం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) త్రిభుజం.
చతురస్రం (2), వృత్తం (3), దీర్ఘచతురస్రం (4) ఆకారాలు 100 రూపాయల నోటుకు కావు. నోట్ల పరిమాణాలు వేర్వేరుగా ఉండటం, అంచుల దగ్గర ఉబ్బెత్తు గీతలు కూడా అంధులకు సహాయపడతాయి.
డిస్లెక్సియా పిల్లలకు ఉపయోగపడే సహాయ సాంకేతిక ఉపకరణాలు
a. టెక్స్ట్ టు స్పీచ్ సాఫ్ట్వేర్
b. బ్రెయిలీ బుక్స్
c. ఆడియో బుక్స్
(1)a మాత్రమే
(2)a, b, c
(3)b, c మాత్రమే
(4)a, c మాత్రమే
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) a, c మాత్రమే
డిస్లెక్సియా (Dyslexia) ఉన్న పిల్లలకు ఉపయోగపడే సహాయ సాంకేతిక ఉపకరణాలు (Assistive Technology) ఏవో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
డిస్లెక్సియా అంటే చదవడంలో ఇబ్బంది. ఈ పిల్లలకు కంటిచూపు మామూలుగానే ఉంటుంది, తెలివి కూడా మామూలే. సమస్య అక్షరాలను గుర్తించి, శబ్దాలుగా మార్చడంలో ఉంటుంది. అందుకే వారికి అచ్చు అక్షరాలను వినిపించే ఉపకరణాలు బాగా సహాయపడతాయి. టెక్స్ట్ టు స్పీచ్ సాఫ్ట్వేర్ (a) తెరపై ఉన్న పాఠాన్ని గట్టిగా చదివి వినిపిస్తుంది. ఆడియో బుక్స్ (c) పుస్తకాన్ని వినే రూపంలో అందిస్తాయి.
కాబట్టి a, c రెండూ ఉపయోగపడతాయి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) a, c మాత్రమే.
బ్రెయిలీ పుస్తకాలు (b) దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం; వేళ్లతో తడిమి చదివే లిపి అది. డిస్లెక్సియా పిల్లలకు చూపు ఉంటుంది కాబట్టి Braille అవసరం లేదు. b ఉన్న ఆప్షన్లు (2), (3) తప్పు. ఆప్షన్ (1) ఆడియో బుక్స్ను వదిలేసింది, కాబట్టి అసంపూర్ణం.
గుర్తుంచుకోండి: డిస్లెక్సియా = చదవడంలో ఇబ్బంది → వినిపించే ఉపకరణాలు; Braille = దృష్టి లోపం.
ఇచ్చిన వాటిలో వృత్తి విద్య శిక్షణ (Vocational Training) ఎవరికి అవసరమో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
వృత్తి విద్య ఉద్దేశం ఒక పని నైపుణ్యం నేర్పి, వ్యక్తి తన కాళ్లపై తాను నిలబడేలా చేయడం. వినికిడి లోపం ఉన్నవారికి భాష, సంభాషణ పరిమితుల వల్ల సాధారణ ఉద్యోగాలు దొరకడం కష్టం. కానీ వారి చేతులు, కళ్లు, తెలివి మామూలుగానే ఉంటాయి. టైలరింగ్, కంప్యూటర్ పని, చిత్రకళ, ఎలక్ట్రికల్ పనుల వంటి వృత్తి శిక్షణ వారి పునరావాసంలో ముఖ్య భాగం.
కాబట్టి అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) వినికిడి లోపం.
హిమోఫిలియా (2), తలసేమియా (3), సికిల్ సెల్ డిసీజ్ (4) రక్త సంబంధ రుగ్మతలు. RPwD Act 2016 వీటిని కూడా వైకల్యాలుగా గుర్తించింది, కానీ వీరికి ప్రధాన అవసరం నిరంతర వైద్య చికిత్స, రక్తమార్పిడి, దెబ్బలు తగలకుండా జాగ్రత్త. ప్రత్యేక వృత్తి శిక్షణ వారి మొదటి అవసరం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: రక్త రుగ్మతలకు ముందు వైద్యం; వినికిడి లోపానికి వృత్తి శిక్షణతో పునరావాసం.
కాళ్ళు, చేతి కండరాలు బలహీనంగా ఉండి, చలన సమస్యలు గల వ్యక్తికి నిపుణులు సూచించే ఉపకరణం
(1)మూడు చక్రాల సైకిల్
(2)రొలేటర్
(3)చక్రాల కుర్చీ
(4)అబాకస్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) చక్రాల కుర్చీ
కాళ్ళతో పాటు చేతుల కండరాలు కూడా బలహీనంగా ఉన్న చలన వైకల్యం (Locomotor Disability) ఉన్న వ్యక్తికి సరిపోయే ఉపకరణం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఉపకరణాన్ని ఎంచుకునేటప్పుడు ఏ అవయవాలు పనిచేస్తాయో చూడాలి. కాళ్ళు బలహీనంగా ఉంటే నడవలేరు. చేతులు కూడా బలహీనంగా ఉంటే చేతులతో తొక్కే లేదా పట్టుకుని నడిచే ఉపకరణాలు వాడలేరు. అలాంటివారికి కూర్చుని కదలడానికి చక్రాల కుర్చీ (Wheel Chair) సరైనది; దాన్ని సహాయకులు నెట్టవచ్చు లేదా అవసరమైతే మోటారుతో నడిచేది వాడవచ్చు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) చక్రాల కుర్చీ.
మూడు చక్రాల సైకిల్ (Tricycle) (1) ను చేతులతో తొక్కాలి; చేతులు బలంగా ఉన్నవారికే పనికొస్తుంది. రొలేటర్ (Rollator) (2) చక్రాలున్న నడక సాధనం; దాన్ని చేతులతో పట్టుకుని, కాళ్ళతో కొంత నడవగలవారికే. అబాకస్ (4) గణిత బోధనోపకరణం, దృష్టి లోపం ఉన్నవారు లెక్కలకు వాడతారు; చలనానికి కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: కాళ్ళు, చేతులు రెండూ బలహీనం అంటే Wheel Chair.
వినికిడి లోపం ఉన్నవారు వాడే ఉపకరణం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
వినికిడి యంత్రం (Hearing Aid) చెవి దగ్గర పెట్టుకునే చిన్న ఎలక్ట్రానిక్ పరికరం. ఇందులో Microphone శబ్దాన్ని అందుకుంటుంది, Amplifier దాన్ని పెంచుతుంది, Receiver పెద్ద శబ్దాన్ని చెవిలోకి పంపుతుంది. Body Level, BTE (Behind The Ear), ITE (In The Ear) వంటి రకాలు ఉన్నాయి. మిగిలిన వినికిడిని (Residual Hearing) వాడుకోవడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) వినికిడియంత్రం.
బోధనోపకరణం (TLM) (1) పాఠం బోధించడానికి వాడేది; వినికిడిని మెరుగుపరచదు. టేప్ రికార్డర్ (3) శబ్దాన్ని రికార్డ్ చేసి వినిపిస్తుంది, వ్యక్తిగత వినికిడి లోపాన్ని సరిచేయదు. కళ్ళజోడు (4) దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి.