AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

వ్యాకరణం: లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు Previous Papers ప్రశ్నలు, వివరణలు

AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "వ్యాకరణం" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 82 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.

ప్రశ్న 49 · 2026 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2026 · Paper 1B

"ఋణార్ణం" అనే పదానికి సంధి నామం

  1. (1)సవర్ణదీర్ఘసంధి
  2. (2)వృద్ధిసంధి
  3. (3)రుగాగమసంధి
  4. (4)అత్వసంధి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) వృద్ధిసంధి

"ఋణార్ణం" అనే పదంలోని సంధి పేరు గుర్తించాలి.

సంధి విడదీస్తే ఋణ + ఋణం. సాధారణంగా అ + ఋ కలిస్తే గుణసంధి వచ్చి "అర్" అవుతుంది. కానీ సంస్కృత వ్యాకరణంలో ఒక ప్రత్యేక సూత్రం ఉంది: ప్ర, వత్సతర, కంబల, వసన, ఋణ, దశ అనే పదాల అకారానికి "ఋణ" శబ్దంలోని ఋకారం పరమైతే వృద్ధి వచ్చి "ఆర్" అవుతుంది. అందుకే ఋణ + ఋణం = ఋణార్ణం (అ + ఋ = ఆర్). ఇలాగే ప్ర + ఋణం = ప్రార్ణం, దశ + ఋణం = దశార్ణం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) వృద్ధిసంధి.

సవర్ణదీర్ఘసంధిలో ఒకే వర్ణం కలిసి దీర్ఘం అవుతుంది (విద్యా + ఆలయం = విద్యాలయం), ఇక్కడ అ, ఋ వేర్వేరు. రుగాగమసంధి తెలుగు సంధి (పేద + ఆలు = పేదరాలు). అత్వసంధిలో అకారం లోపిస్తుంది (రామ + అయ్య = రామయ్య). ఈ మూడూ ఇక్కడ వర్తించవు.

గుర్తుంచుకోండి: ఋణ, ప్ర, దశ + ఋణం → ఆర్ (వృద్ధి): ఋణార్ణం, ప్రార్ణం, దశార్ణం.

ప్రశ్న 50 · 2026 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2026 · Paper 1B

"ఆదర్శభావాలు" అనే పదంలోని సమాసం

  1. (1)విశేషణ ఉత్తరపద కర్మధారయసమాసం
  2. (2)పంచమీ తత్పురుష సమాసం
  3. (3)ఉపమాన పూర్వపదకర్మధారయ సమాసం
  4. (4)విశేషణపూర్వపదకర్మధారయ సమాసం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) విశేషణపూర్వపదకర్మధారయ సమాసం

"ఆదర్శభావాలు" అనే సమాసం పేరు గుర్తించాలి. ముందు విగ్రహవాక్యం రాస్తే సమాసం తేలిపోతుంది.

విగ్రహవాక్యం: "ఆదర్శమైన భావాలు". ఇక్కడ "ఆదర్శ" అనేది విశేషణం (ఎలాంటి భావాలు? ఆదర్శమైనవి), "భావాలు" విశేష్యం. విశేషణం మొదటి పదంగా (పూర్వపదంగా) ఉంటే అది విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం. ఉదాహరణ: నల్లకలువ (నల్లని కలువ). కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

విశేషణ ఉత్తరపద కర్మధారయంలో విశేషణం రెండో పదంగా ఉంటుంది (పురుషోత్తముడు = ఉత్తముడైన పురుషుడు). పంచమీ తత్పురుషకు "వలన" విగ్రహం ఉంటుంది (దొంగభయం = దొంగ వలన భయం). ఉపమాన పూర్వపదంలో మొదటి పదం పోలిక (తేనెపలుకులు = తేనె వంటి పలుకులు). ఇవేవీ ఇక్కడ వర్తించవు.

గుర్తుంచుకోండి: విగ్రహంలో "-మైన/-ఐన" మొదటి పదానికి వస్తే విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయం.

ప్రశ్న 51 · 2026 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2026 · Paper 1B

A) కొరకున్, కై – షష్ఠీ విభక్తి B) వలనన్, కంటెన్, పట్టి – పంచమీ విభక్తి C) డు, ము, వు, లు – ప్రథమా విభక్తి ఈ వాక్యాలలో తప్పుగా ఇవ్వబడిన జతను గుర్తించండి.

  1. (1)B మాత్రమే
  2. (2)C మాత్రమే
  3. (3)A మాత్రమే
  4. (4)B, C లు రెండూ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) A మాత్రమే

విభక్తి ప్రత్యయాలను వాటి విభక్తి పేర్లతో సరిగా జతపరచని దాన్ని గుర్తించాలి.

తెలుగు విభక్తులు: ప్రథమ – డు, ము, వు, లు; ద్వితీయ – నిన్, నున్, లన్, కూర్చి, గురించి; తృతీయ – చేతన్, చేన్, తోడన్, తోన్; చతుర్థి – కొఱకున్ (కొరకున్), కై; పంచమి – వలనన్, కంటెన్, పట్టి; షష్ఠి – కిన్, కున్, లోన్, లోపలన్; సప్తమి – అందున్, నన్. ఈ పట్టికతో పోలిస్తే A లో "కొరకున్, కై" చతుర్థీ విభక్తి, షష్ఠీ కాదు. కాబట్టి A తప్పు జత. B, C సరైనవి. జవాబు ఆప్షన్ (3) A మాత్రమే.

(1), (2), (4) సరైన జతలైన B, C లను తప్పు అంటున్నాయి, కాబట్టి అవి తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: కొఱకు, కై – చతుర్థి; వలన, కంటె, పట్టి – పంచమి.

ప్రశ్న 53 · 2026 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2026 · Paper 1B

కింది వాటిలో శత్రర్థకానికి ఉదాహరణ

  1. (1)చూసి
  2. (2)చూస్తూ
  3. (3)చూస్తే
  4. (4)చూసినా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) చూస్తూ

శత్రర్థకం (ఒక పని జరుగుతూ ఉండగానే మరో పని జరగడం) కు ఉదాహరణ గుర్తించాలి.

శత్రర్థకంలో క్రియకు "-తూ" (గ్రాంథికంలో "-చున్") ప్రత్యయం చేరుతుంది. ఇది వర్తమానంలో కొనసాగుతున్న పనిని చూపిస్తుంది. ఉదాహరణ: "పాట పాడుతూ పని చేశాడు". చూడు + తూ = చూస్తూ. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) చూస్తూ.

"చూసి" క్త్వార్థకం (ఒక పని పూర్తయ్యాక మరో పని: చూసి వెళ్ళాడు). "చూస్తే" చేదర్థకం (షరతు: చూస్తే తెలుస్తుంది). "చూసినా" అప్యర్థకం (అయినప్పటికీ: చూసినా గుర్తుపట్టలేదు). కాబట్టి (1), (3), (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: -తూ శత్రర్థకం, -ఇ క్త్వార్థకం, -తే చేదర్థకం, -ఇనా అప్యర్థకం.

ప్రశ్న 52 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2026 · Paper 2B

"పారదము" ఈ పదానికి ప్రకృతి

  1. (1)పాదరసం
  2. (2)పారావతం
  3. (3)పల్లంకి
  4. (4)పరపతి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) పాదరసం

"పారదము" అనే పదానికి ప్రకృతి ఏదని అడిగారు. ప్రకృతి అంటే మూల రూపం (సాధారణంగా సంస్కృత, ప్రాకృత రూపం); వికృతి అంటే తెలుగులో మారిన రూపం. పారదము, పాదరసం రెండూ ఒకే లోహాన్ని (Mercury) సూచిస్తాయి.

అధికారిక కీ ప్రకారం "పారదము" పదానికి ప్రకృతి ఆప్షన్ (1) పాదరసం. ఇచ్చిన నాలుగింటిలో పారదముకు సమానమైన అర్థం ఉన్న పదం ఇదొక్కటే. ప్రకృతి - వికృతి జతలో రెండు పదాలకూ అర్థం ఒకటే ఉండాలి, రూపం మాత్రమే మారాలి అనే సూత్రంతో మిగిలిన ఆప్షన్లను తొలగించవచ్చు.

"పారావతం" (2) అంటే పావురం; ఇది "పావురం" అనే వికృతికి ప్రకృతి. "పల్లంకి" (3) పల్లకి/మంచం అనే అర్థం ఉన్న పదం. "పరపతి" (4) అంటే పలుకుబడి. పేర్లు పారదముకు దగ్గరగా వినిపించినా వీటి అర్థాలు వేరు, కాబట్టి ఇవి ప్రకృతి కావు.

గుర్తుంచుకోండి: ప్రకృతి - వికృతి జతలో అర్థం ఒకటే, రూపం మాత్రమే మారుతుంది.

ప్రశ్న 53 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2026 · Paper 2B

కింది వర్ణోత్పత్తి స్థానాలు సంబంధిత అక్షరాలతో జతపరచండి i) కంఠ్యాలు - A) త, థ ii) ఓష్ఠ్యాలు - B) ఇ, య iii) తాలవ్యాలు - C) అ, క iv) దంత్యాలు - D) ఊ, ప

  1. (1)i – C, ii – B, iii – D, iv – A
  2. (2)i – C, ii – D, iii – B, iv – A
  3. (3)i – C, ii – A, iii – B, iv – D
  4. (4)i – C, ii – A, iii – D, iv – B
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) i – C, ii – D, iii – B, iv – A

వర్ణోత్పత్తి స్థానాలు అంటే అక్షరాలను పలికేటప్పుడు అవి పుట్టే నోటిలోని స్థానాలు. ఒక్కో స్థానానికి సంబంధించిన అక్షరాలతో జతపరచాలి.

కంఠ్యాలు (గొంతు నుంచి): అ, ఆ, క వర్గం → i – C. ఓష్ఠ్యాలు (పెదవుల నుంచి): ఉ, ఊ, ప వర్గం → ii – D. తాలవ్యాలు (దవడ/తాలువు నుంచి): ఇ, ఈ, చ వర్గం, య, శ → iii – B. దంత్యాలు (పళ్ల నుంచి): త వర్గం, ల, స → iv – A. ఈ జతలు i – C, ii – D, iii – B, iv – A. ఇది ఆప్షన్ (2).

ఆప్షన్ (1) ఓష్ఠ్యాలకు "ఇ, య", తాలవ్యాలకు "ఊ, ప" ఇచ్చింది; తారుమారు. ఆప్షన్లు (3), (4) ఓష్ఠ్యాలకు "త, థ" ఇచ్చాయి; త, థ పళ్ల సాయంతో పలుకుతాం కాబట్టి అవి దంత్యాలు. పలికి చూస్తే ఏ అవయవం కదులుతుందో తెలుస్తుంది: "ప" అంటే పెదవులు, "త" అంటే నాలుక పళ్లకు తగులుతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: అక్షరాన్ని పలికి చూడండి: పెదవులు కలిస్తే ఓష్ఠ్యం, నాలుక పళ్లకు తగిలితే దంత్యం.

ప్రశ్న 55 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2026 · Paper 2B

కింద పదాలలో అత్వసంధికి సంబంధించినవి గుర్తించండి A) ఏమంటివి B) సీతమ్మ C) చింతాకు D) చూసినప్పుడు

  1. (1)A, B
  2. (2)C, D
  3. (3)A, C, D
  4. (4)B, C, D
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) B, C, D

ఇచ్చిన పదాల్లో అత్వసంధికి చెందినవి ఏవని అడిగారు. ప్రతి పదాన్ని విడదీసి, పూర్వపదం చివర ఏ అచ్చు ఉందో చూడాలి.

అత్వసంధి సూత్రం: "అత్తునకు సంధి బహుళము" - పూర్వపదం చివర ఉన్న హ్రస్వ "అ" కు అచ్చు పరమైతే సంధి బహుళంగా వస్తుంది. సీత + అమ్మ = సీతమ్మ (B), చింత + ఆకు = చింతాకు (C), చూసిన + అప్పుడు = చూసినప్పుడు (D). ఈ మూడింటిలో పూర్వపదం "అ" తో ముగుస్తుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4) B, C, D.

"ఏమంటివి" (A) = ఏమి + అంటివి. ఇక్కడ పూర్వపదం "ఏమి" "ఇ" తో ముగుస్తుంది. ఇది ఇత్వసంధి ("ఏమ్యాదుల ఇత్తునకు సంధి వైకల్పికము"). A ఉన్న ఆప్షన్లు (1), (3) తప్పు. ఆప్షన్ (2) B ని వదిలేసింది.

గుర్తుంచుకోండి: సంధిని గుర్తించడానికి పదాన్ని విడదీసి, పూర్వపదం చివరి అచ్చు చూడండి: అ → అత్వ, ఇ → ఇత్వ, ఉ → ఉత్వ.

ప్రశ్న 57 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2026 · Paper 2B

కిందివాటిలో సమాసాలు – ఉదాహరణాలలో సరైన వాటిని గుర్తించండి A) రెండు నిమిషాలు – ద్విగు B) ప్రసన్నవదనం – ద్వంద్వ C) వింతచప్పుడు – కర్మధారయ D) పాపఫలం – అవ్యయీభావ

  1. (1)A, B
  2. (2)A, C
  3. (3)C, D
  4. (4)B, D
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) A, C

ఇచ్చిన సమాసాలకు సరైన పేరు జతపరిచినవి ఏవని అడిగారు. ప్రతి సమాసానికి విగ్రహవాక్యం రాస్తే సమాసం పేరు తెలుస్తుంది.

రెండు నిమిషాలు → "రెండు సంఖ్య గల నిమిషాలు"; పూర్వపదం సంఖ్య కాబట్టి ద్విగు సమాసం (A సరైనది). వింతచప్పుడు → "వింతైన చప్పుడు"; పూర్వపదం విశేషణం కాబట్టి విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం (C సరైనది). కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2) A, C.

ప్రసన్నవదనం (B) → "ప్రసన్నమైన వదనం"; ఇది కూడా విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయం. ద్వంద్వంలో రెండు పదాలూ ప్రధానం, విగ్రహంలో "-ను, -ను" వస్తాయి (ఉదా: తల్లిదండ్రులు = తల్లియును, తండ్రియును). కాబట్టి B తప్పు. పాపఫలం (D) → "పాపం వలన ఫలం / పాపం ఫలం"; ఇది తత్పురుష సమాసం. అవ్యయీభావంలో పూర్వపదం అవ్యయం ఉంటుంది (ఉదా: యథాశక్తి). D తప్పు. B, D ఉన్న ఆప్షన్లు (1), (3), (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: సమాసాన్ని గుర్తించడానికి ముందు విగ్రహవాక్యం రాయండి; పూర్వపదం సంఖ్య అయితే ద్విగు, విశేషణం అయితే కర్మధారయం.

ప్రశ్న 58 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2026 · Paper 2B

ఖ, ఘ, ఛ, ఝ, ఠ, ధ అనేవి A) వర్గయుక్కులు B) స్థిరాలు C) అంతస్థాలు D) సరళాలు

  1. (1)B, D
  2. (2)B, C
  3. (3)A, C
  4. (4)A, B
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) A, B

ఖ, ఘ, ఛ, ఝ, ఠ, ధ అనే అక్షరాలు ఏ వర్గీకరణలకు చెందుతాయని అడిగారు. ఒకే అక్షరం రెండు వేర్వేరు వర్గీకరణల్లో ఉండవచ్చు.

ప్రతి వర్గంలో (క, చ, ట, త, ప వర్గాలు) 2వ, 4వ అక్షరాలను వర్గయుక్కులు (మహాప్రాణాలు) అంటారు: ఖ, ఘ / ఛ, ఝ / ఠ, ఢ / థ, ధ / ఫ, భ. కాబట్టి ఇచ్చినవి వర్గయుక్కులు (A). పరుషాలు (క, చ, ట, త, ప), సరళాలు (గ, జ, డ, ద, బ) కాని మిగిలిన హల్లులన్నీ స్థిరాలు. ఇచ్చిన అక్షరాలు పరుషాలూ కావు, సరళాలూ కావు, కాబట్టి స్థిరాలు (B). సమాధానం ఆప్షన్ (4) A, B.

అంతస్థాలు (C) య, ర, ల, వ మాత్రమే; ఇచ్చిన అక్షరాలు అంతస్థాలు కావు. సరళాలు (D) గ, జ, డ, ద, బ మాత్రమే; "ఘ, ఝ" చూసి సరళాలు అనుకుంటే పొరపాటు. C లేదా D ఉన్న ఆప్షన్లు (1), (2), (3) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: పరుషాలు: క చ ట త ప; సరళాలు: గ జ డ ద బ; ఈ పది కాని హల్లులన్నీ స్థిరాలు.

ప్రశ్న 59 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2026 · Paper 2B

సంధి జరుగునప్పుడు ఉన్నవర్ణాన్ని తొలగించి దాని స్థానంలో శత్రువుగా వేరొక వర్ణం వచ్చి చేరడం

  1. (1)సంశ్లేష
  2. (2)ఆగమం
  3. (3)ఆదేశం
  4. (4)బహుళం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఆదేశం

సంధిలో ఉపయోగించే పారిభాషిక పదాల్లో (సాంకేతిక పదాలు) ఇచ్చిన నిర్వచనం దేనిదని అడిగారు.

ఆదేశం: ఉన్న వర్ణాన్ని తొలగించి దాని స్థానంలో వేరొక వర్ణం రావడం. ఇది శత్రువు లాంటిది - ఉన్నవాడిని తరిమేసి ఆ చోటును ఆక్రమిస్తుంది. ఉదా: గసడదవాదేశ సంధిలో "వాడు + కొట్టె = వాడు గొట్టె" - "క" స్థానంలో "గ" వచ్చింది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఆదేశం.

ఆగమం (2) అంటే ఉన్న వర్ణాన్ని తొలగించకుండా కొత్త వర్ణం అదనంగా వచ్చి చేరడం; ఇది మిత్రుడి లాంటిది (ఉదా: యడాగమం, "మా + అమ్మ = మాయమ్మ"). సంశ్లేష (1) అంటే రెండు వర్ణాలు కలవడం. బహుళం (4) అంటే సంధి ఒక్కోసారి జరగడం, ఒక్కోసారి జరగకపోవడం, వేరే రూపం రావడం వంటి అనేక విధాలు. ఆగమం, ఆదేశం తేడా ఇక్కడ ముఖ్యం.

గుర్తుంచుకోండి: ఆదేశం = శత్రువు (ఉన్నదాన్ని తొలగిస్తుంది); ఆగమం = మిత్రుడు (ఉన్నదాని పక్కన చేరుతుంది).

ప్రశ్న 60 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2026 · Paper 2B

"రైతుల చేత పంటలు పండింపబడతాయి". ఈ వాక్యానికి కర్తరి వాక్యం గుర్తించండి

  1. (1)పంటలు రైతుల వలన పండుతాయి
  2. (2)పంటలను రైతులు పండిస్తున్నారు
  3. (3)రైతుల చేత పంటలను పండిస్తున్నారు
  4. (4)రైతుల కొరకు పంటలు పండింపబడుతున్నాయి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) పంటలను రైతులు పండిస్తున్నారు

ఇచ్చిన కర్మణి వాక్యానికి (Passive Voice) కర్తరి వాక్యం (Active Voice) ఏదని అడిగారు. "చేత", "బడు" ఉన్నాయి కాబట్టి ఇచ్చిన వాక్యం కర్మణి.

కర్తరి వాక్యంలో కర్త ప్రథమా విభక్తిలో ("రైతులు"), కర్మ ద్వితీయా విభక్తిలో ("పంటలను") ఉంటాయి; క్రియలో "బడు" ఉండదు. "రైతుల చేత" → "రైతులు", "పంటలు" → "పంటలను", "పండింపబడతాయి" → "పండిస్తున్నారు". కాబట్టి కర్తరి వాక్యం "పంటలను రైతులు పండిస్తున్నారు". సమాధానం ఆప్షన్ (2).

ఆప్షన్ (1) "రైతుల వలన పండుతాయి" అర్థం మార్చింది; పంటలే కర్తలా కనిపిస్తాయి, ఇది సరైన కర్తరి కాదు. ఆప్షన్ (3) లో "చేత" అలాగే ఉంది; కర్త ప్రథమలోకి రాలేదు. ఆప్షన్ (4) లో "బడు" ఉంది కాబట్టి ఇది ఇంకా కర్మణి వాక్యమే, పైగా "కొరకు" అర్థం మార్చింది.

గుర్తుంచుకోండి: కర్మణి → కర్తరి: "చేత" తీసేయండి, కర్తను ప్రథమలో పెట్టండి, "బడు" తీసేయండి.

ప్రశ్న 49 · 2026 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B

'అయ్యో! చల్లని నీరు త్రాగకండి.' ఈ వాక్యంలో ఉన్న విశేషణం

  1. (1)అయ్యో!
  2. (2)నీరు
  3. (3)తాగకండి
  4. (4)చల్లని
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) చల్లని

ఇచ్చిన వాక్యంలో విశేషణం ఏదో గుర్తించాలి.

నామవాచకం (విశేష్యం) గుణాన్ని, స్వభావాన్ని తెలిపే పదాన్ని విశేషణం అంటారు. ఈ వాక్యంలో "చల్లని" అనే పదం నీరు ఎలాంటిదో (చల్లగా ఉంది) చెబుతోంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) చల్లని.

ఆప్షన్ (1) అయ్యో! భావాన్ని (బాధ, జాలి) తెలిపే అవ్యయం. ఆప్షన్ (2) నీరు నామవాచకం, అదే విశేష్యం. ఆప్షన్ (3) తాగకండి క్రియ (వ్యతిరేక ఆజ్ఞార్థకం).

గుర్తుంచుకోండి: ఎలాంటి? అని అడిగితే వచ్చే జవాబు విశేషణం.

ప్రశ్న 50 · 2026 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B

ముక్కుసాయంతో పలికే అక్షరాలు

  1. (1)అంతస్థాలు
  2. (2)అనునాసికాలు
  3. (3)అవ్యయాలు
  4. (4)ఓష్ఠ్యాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) అనునాసికాలు

ముక్కు సహాయంతో (నాసిక ద్వారా గాలి వెళ్తూ) పలికే అక్షరాలను ఏమంటారో అడుగుతున్నారు.

ఙ, ఞ, ణ, న, మ అనే ఐదు అక్షరాలు పలికేటప్పుడు గాలి నోటితో పాటు ముక్కు ద్వారా కూడా బయటికి వస్తుంది. అందుకే వీటిని అనునాసికాలు అంటారు. ప్రతి వర్గంలో ఐదో అక్షరం అనునాసికం.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) అనునాసికాలు.

ఆప్షన్ (1) అంతస్థాలు య, ర, ల, వ. ఆప్షన్ (4) ఓష్ఠ్యాలు పెదవులతో పలికేవి (ప, ఫ, బ, భ, మ, ఉ, ఊ). ఆప్షన్ (3) అవ్యయాలు అక్షరాల వర్గం కాదు; లింగ, వచన, విభక్తుల వల్ల మారని పదాలు.

గుర్తుంచుకోండి: ప్రతి వర్గంలో ఐదో అక్షరం అనునాసికం.

ప్రశ్న 51 · 2026 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B

'దేవర్షి' అనే పదం ఈ సంధి

  1. (1)సవర్ణదీర్ఘ సంధి
  2. (2)గుణ సంధి
  3. (3)అత్వ సంధి
  4. (4)యడాగమ సంధి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) గుణ సంధి

"దేవర్షి" అనే పదంలో ఏ సంధి ఉందో అడుగుతున్నారు.

దేవర్షి = దేవ + ఋషి. గుణ సంధి సూత్రం: అ కారానికి ఇ, ఉ, ఋ లు పరమైతే వరుసగా ఏ, ఓ, అర్ లు ఏకాదేశం అవుతాయి. ఇక్కడ "వ" లోని అ + ఋ కలిసి "అర్" అయింది: దేవ + ఋషి → దేవర్షి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) గుణ సంధి. ఇదే సంధికి మరో ఉదాహరణ: మహా + ఋషి = మహర్షి.

ఆప్షన్ (1) సవర్ణదీర్ఘ సంధిలో ఒకే రకమైన అచ్చులు కలిసి దీర్ఘం అవుతాయి (విద్యా + ఆలయం = విద్యాలయం). ఆప్షన్ (3) అత్వ సంధిలో పదం చివరి అ లోపిస్తుంది (రామ + అయ్య = రామయ్య). ఆప్షన్ (4) యడాగమంలో సంధి జరగనప్పుడు య్ వచ్చి చేరుతుంది (మా + అమ్మ = మాయమ్మ).

గుర్తుంచుకోండి: అ + ఇ/ఉ/ఋ → ఏ/ఓ/అర్ = గుణ సంధి.

ప్రశ్న 52 · 2026 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B

కింది వానిలో షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం

  1. (1)చేత
  2. (2)వలన
  3. (3)యొక్క
  4. (4)కొఱకు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) యొక్క

ఇచ్చిన ప్రత్యయాల్లో షష్ఠీ విభక్తికి చెందినది ఏదో అడుగుతున్నారు.

తెలుగులో విభక్తి ప్రత్యయాలు: ప్రథమ (డు, ము, వు, లు), ద్వితీయ (ని, ను, ల, కూర్చి, గురించి), తృతీయ (చేతన్, చేన్, తోడన్, తోన్), చతుర్థి (కొఱకున్, కై), పంచమి (వలనన్, కంటెన్, పట్టి), షష్ఠి (కిన్, కున్, లోన్, లోపలన్ తో పాటు సంబంధాన్ని చెప్పే ప్రత్యయం), సప్తమి (అందున్, నన్).

షష్ఠి రెండు వస్తువుల మధ్య సంబంధాన్ని (ఇది దానిది) చెబుతుంది. ఆప్షన్ (3) లోని ప్రత్యయం సరిగ్గా ఈ సంబంధాన్నే చెబుతుంది (ఉదాహరణ: రాముని పుస్తకం). కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

ఆప్షన్ (1) చేత తృతీయ విభక్తి. ఆప్షన్ (2) వలన పంచమి విభక్తి. ఆప్షన్ (4) కొఱకు చతుర్థి విభక్తి.

గుర్తుంచుకోండి: చేత-3, కొఱకు-4, వలన-5, షష్ఠి = సంబంధం.

ప్రశ్న 53 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B

క చ ట త ప అనే అక్షరాలు

  1. (1)సరళాలు
  2. (2)అంతస్థాలు
  3. (3)పరుషాలు
  4. (4)అనునాసికలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పరుషాలు

క, చ, ట, త, ప అనే ఐదు హల్లులను వ్యాకరణంలో ఏమంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

తెలుగు వ్యాకరణంలో హల్లులను ఉచ్చారణను బట్టి వర్గీకరిస్తారు. క, చ, ట, త, ప లను గట్టిగా, కఠినంగా పలుకుతాం, కాబట్టి వీటిని పరుషాలు అంటారు. ఇవే సంధిలో మెత్తబడితే గ, జ, డ, ద, బ (సరళాలు) అవుతాయి. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (3) పరుషాలు.

సరళాలు గ, జ, డ, ద, బ; కాబట్టి (1) తప్పు. అంతస్థాలు య, ర, ల, వ; కాబట్టి (2) తప్పు. అనునాసికాలు ఙ, ఞ, ణ, న, మ (ముక్కు సాయంతో పలికేవి); కాబట్టి (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: పరుషాలు: క చ ట త ప; సరళాలు: గ జ డ ద బ; అంతస్థాలు: య ర ల వ.

ప్రశ్న 54 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B

గరుత్మంతునికి తల్లి అందు భక్తి ఉంది. ఈ వాక్యంలో 'అందు' అనే పదం ఈ విభక్తి

  1. (1)పంచమీవిభక్తి
  2. (2)షష్ఠీవిభక్తి
  3. (3)సప్తమీవిభక్తి
  4. (4)ప్రథమావిభక్తి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) సప్తమీవిభక్తి

"తల్లి అందు భక్తి" అనే మాటలో "అందు" అనే ప్రత్యయం ఏ విభక్తికి చెందినదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

తెలుగులో విభక్తి ప్రత్యయాలు ఎనిమిది విభక్తులుగా ఉన్నాయి. "అందు, న" సప్తమీ విభక్తి ప్రత్యయాలు. ఇవి ఒక విషయం దేనిలో, ఎవరి పట్ల ఉందో (ఆధారం) చెబుతాయి. "తల్లి అందు భక్తి" అంటే తల్లి పట్ల భక్తి. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (3) సప్తమీవిభక్తి.

పంచమీ విభక్తి ప్రత్యయాలు వలన, కంటె, పట్టి; కాబట్టి (1) తప్పు. షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయాలు కిన్, కున్, లోన్, లోపలన్ వంటివి; వాక్యంలోని "గరుత్మంతునికి" లోని "కి" షష్ఠీ ప్రత్యయం, "అందు" కాదు, కాబట్టి (2) తప్పు. ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయాలు డు, ము, వు, లు; కాబట్టి (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: అందు, న → సప్తమీ.

ప్రశ్న 55 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B

కుఱు, చిఱు, కడు, నడు, నిడు శబ్దంబుల ఱ, డలకు అచ్చులు పరమైనప్పుడు ఏర్పడు సంధి

  1. (1)ఆమ్రేడిత సంధి
  2. (2)ద్విరుక్తటకారదేశ సంధి
  3. (3)టుగాగమ సంధి
  4. (4)లులనల సంధి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ద్విరుక్తటకారదేశ సంధి

కుఱు, చిఱు, కడు, నడు, నిడు అనే పదాల్లోని ఱ, డ లకు అచ్చు పరమైతే వచ్చే సంధి పేరు ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది. ప్రశ్నలో ఉన్నది ఆ సంధి సూత్రమే.

సూత్రం: ఈ పదాల్లోని ఱ, డ లకు అచ్చు పరమైతే వాటి స్థానంలో ద్విరుక్త టకారం (ట్ట) వస్తుంది. ఉదాహరణలు: కుఱు + ఉసురు = కుట్టుసురు, చిఱు + ఎలుక = చిట్టెలుక, కడు + ఎదురు = కట్టెదురు, నడు + ఇల్లు = నట్టిల్లు, నిడు + ఊర్పు = నిట్టూర్పు. ట్ట అనే రెండు టకారాలు ఆదేశంగా వస్తాయి కాబట్టి ఇది ద్విరుక్తటకారాదేశ సంధి. జవాబు ఆప్షన్ (2).

ఆమ్రేడిత సంధి అచ్చుకు ఆమ్రేడితం (అదే పదం రెండోసారి) పరమైతే వస్తుంది (ఔర + ఔర = ఔరౌర), కాబట్టి (1) తప్పు. టుగాగమ సంధిలో "ట్" ఆగమంగా వస్తుంది (పల్లె + ఊరు = పల్లెటూరు), కాబట్టి (3) తప్పు. లులనల సంధిలో లు, ల, న లు లోపిస్తాయి (పూలు + తోట = పూతోట), కాబట్టి (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: కుఱు, చిఱు, కడు, నడు, నిడు + అచ్చు → ట్ట (ద్విరుక్తటకారాదేశం).

ప్రశ్న 56 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B

'పిల్లలప్రపంచం' ఈ సమాసం

  1. (1)ద్వంద్వసమాసం
  2. (2)ద్విగుసమాసం
  3. (3)షష్ఠీతత్పురుషసమాసం
  4. (4)విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) షష్ఠీతత్పురుషసమాసం

"పిల్లల ప్రపంచం" ఏ సమాసమో ప్రశ్న అడుగుతోంది. సమాసం గుర్తించడానికి ముందుగా విగ్రహవాక్యం రాయాలి.

"పిల్లల ప్రపంచం" అంటే పిల్లలకు చెందిన ప్రపంచం. విగ్రహవాక్యంలో మొదటి పదం "పిల్లలు" షష్ఠీ విభక్తి అర్థంతో (సంబంధం చూపిస్తూ) వస్తుంది. పూర్వపదం షష్ఠీ విభక్తిలో ఉండి, ఉత్తరపదం అర్థం ప్రధానంగా ఉంటే అది షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం. ఉదా: రాజభటుడు (రాజుకు చెందిన భటుడు). కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (3) షష్ఠీతత్పురుషసమాసం.

ద్వంద్వ సమాసంలో రెండు పదాల అర్థమూ సమానంగా ప్రధానం (తల్లిదండ్రులు), కాబట్టి (1) తప్పు. ద్విగు సమాసంలో మొదటి పదం సంఖ్య (ముల్లోకాలు), కాబట్టి (2) తప్పు. విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయంలో మొదటి పదం విశేషణం (మంచిమాట), కానీ "పిల్లలు" విశేషణం కాదు, కాబట్టి (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: విగ్రహంలో "కు చెందిన / యొక్క" అర్థం వస్తే → షష్ఠీ తత్పురుషం.

ప్రశ్న 59 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B

'వానలు ఎక్కువగా పడ్డాయి' వాక్యానికి వ్యతిరేకార్థక వాక్యం

  1. (1)వానలు ఎక్కువగా పడలేదు.
  2. (2)వానలు ఎక్కువగా పడుతున్నాయి.
  3. (3)వానలు ఎక్కువగా పడతాయి .
  4. (4)వానలు ఎక్కువగా పడితే పంటలు పండుతాయి.
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) వానలు ఎక్కువగా పడలేదు.

"వానలు ఎక్కువగా పడ్డాయి" అనే వాక్యానికి వ్యతిరేకార్థక వాక్యం (Negative sentence) ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

వ్యతిరేకార్థక వాక్యం ఒక పని జరగలేదని, లేదా జరగదని చెబుతుంది. ఇచ్చిన వాక్యం భూతకాలంలో ఉంది (పడ్డాయి). భూతకాల క్రియను వ్యతిరేకంగా మార్చితే "-లేదు" చేరుతుంది: పడ్డాయి → పడలేదు. కాలం మారకుండా అర్థం మాత్రమే వ్యతిరేకమైంది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1) వానలు ఎక్కువగా పడలేదు.

"పడుతున్నాయి" వర్తమాన కాలంలోని అనుకూల వాక్యం, కాబట్టి (2) తప్పు. "పడతాయి" భవిష్యత్/తద్ధర్మ అనుకూల వాక్యం, కాబట్టి (3) తప్పు. "పడితే పంటలు పండుతాయి" చేదర్థక (షరతు) వాక్యం, వ్యతిరేకం కాదు, కాబట్టి (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: వ్యతిరేకార్థకం = అదే అర్థం, "లేదు / దు / కూడదు" తో.

ప్రశ్న 60 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B

షాజహాన్ తాజ్ మహల్ ను నిర్మించాడు. ఈ కర్తరివాక్యాన్ని కర్మణివాక్యంగా మార్చండి

  1. (1)షాజహాన్ తాజ్ మహల్‌ను నిర్మించలేదు
  2. (2)షాజహాన్ చేత తాజ్ మహల్ నిర్మించబడింది
  3. (3)తాజ్ మహల్ చేత షాజహాన్ నిర్మించబడెను
  4. (4)తాజ్ మహల్ ను షాజహాన్ నిర్మించాడు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) షాజహాన్ చేత తాజ్ మహల్ నిర్మించబడింది

"షాజహాన్ తాజ్ మహల్‌ను నిర్మించాడు" అనే కర్తరి వాక్యాన్ని (Active Voice) కర్మణి వాక్యంగా (Passive Voice) మార్చమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

కర్తరి వాక్యంలో కర్త (చేసేవాడు) ప్రధానం. కర్మణి వాక్యంగా మార్చేటప్పుడు మూడు మార్పులు జరుగుతాయి: కర్తకు "చేత" చేరుతుంది (షాజహాన్ చేత), కర్మకు ఉన్న "ను" పోతుంది (తాజ్ మహల్), క్రియకు "బడు" చేరుతుంది (నిర్మించాడు → నిర్మించబడింది). దీంతో "షాజహాన్ చేత తాజ్ మహల్ నిర్మించబడింది" వస్తుంది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (2).

(1) "నిర్మించలేదు" వ్యతిరేకార్థక వాక్యం, కాబట్టి తప్పు. (3) లో "చేత" తాజ్ మహల్‌కు చేరింది; అంటే తాజ్ మహలే షాజహాన్‌ను నిర్మించిందని అర్థం వస్తుంది, ఇది తలకిందుల అర్థం, కాబట్టి తప్పు. (4) పదాల వరుస మాత్రమే మారిన కర్తరి వాక్యమే, కాబట్టి తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: కర్మణి: కర్త + చేత, క్రియ + బడు.

ప్రశ్న 33 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

Passage: చందమామ రావే! జాబిల్లిరావే! అంటూ పాట పాడుతూ అమ్మ ముద్దు ముద్దుగా తినిపిస్తుంటే పిల్లలు మైమరిచి తింటారు. మన కవుల్లో చాలా మంది వెన్నెల సిరాలో కలాలు ముంచి కవిత్వం ఒలకబోసిన వాళ్లున్నారు. “ఎన్నెలంతా మేసి ఏరు నెమరేసింది” అనే రసాత్మక వాక్యం రాశారు. ఎంకి పాటల కవి నండూరి. ఎన్నెలంతా మేసి ఏరు నెమరేసింది అనే రసాత్మక వాక్యంలో గీతగీసిన పదం (ఎన్నెలంతా) విడదీసిన రూపం

  1. (1)ఎన్నో + అంతా
  2. (2)ఎన్నె + అంత
  3. (3)ఎన్నెల + అంతా
  4. (4)ఎన్నోన్నో + అంత
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఎన్నెల + అంతా

“ఎన్నెలంతా” అనే పదాన్ని సంధి విడదీయాలి. “ఎన్నెల” అంటే వెన్నెల (వెన్నెల అనే పదానికి జానపద రూపం). “అంతా” అంటే మొత్తం. “ఎన్నెలంతా” అంటే “వెన్నెల మొత్తం”.

ఎన్నెల + అంతా: మొదటి పదం చివర “అ”, రెండో పదం మొదట “అ”. అత్వ సంధి సూత్రం ప్రకారం అకారానికి అచ్చు పరమైతే సంధి బహుళంగా వస్తుంది, అంటే మొదటి “అ” లోపిస్తుంది: ఎన్నెల్ + అంతా = ఎన్నెలంతా. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఎన్నెల + అంతా.

(1), (4) లో “ఎన్నో” అనేది వేరే పదం (చాలా అనే అర్థం); ఇక్కడ వెన్నెల అర్థం రాదు. (2) ఎన్నె + అంత అని విడదీస్తే “ల” పోతుంది, “అంతా” లోని దీర్ఘం కూడా పోతుంది. విడదీసిన రెండు భాగాలను కలిపితే అసలు పదం అక్షరం తేడా లేకుండా రావాలి.

గుర్తుంచుకోండి: విడదీసిన భాగాలను మళ్లీ కలిపి చూడండి; అసలు పదం అలాగే రావాలి.

ప్రశ్న 42 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

భళా! ఈ వినోదం అందరికీ అవసరం. ఈ వాక్యంలోని అవ్యయం

  1. (1)భళా
  2. (2)ఈ
  3. (3)వినోదం
  4. (4)అవసరం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) భళా

వాక్యంలో అవ్యయం ఏదో గుర్తించాలి. అవ్యయం అంటే లింగ, వచన, విభక్తుల వల్ల రూపం మారని పదం. ఆశ్చర్యం, ఆనందం, మెచ్చుకోలు, బాధ తెలిపే భళా, ఆహా, అయ్యో, ఔరా, ఓహో లాంటి పదాలు అవ్యయాలు.

“భళా!” అనేది మెచ్చుకోలు తెలిపే పదం. దీనికి బహువచనం లేదు, విభక్తి చేర్చి మార్చలేం; ఎప్పుడూ “భళా” గానే ఉంటుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) భళా.

“ఈ” (2) దగ్గరి వస్తువును చూపే సర్వనామ విశేషణం (నిర్దేశం). “వినోదం” (3), “అవసరం” (4) నామవాచకాలు; వీటికి వినోదాలు, అవసరాలు అని బహువచనం, వినోదానికి, అవసరంలో అని విభక్తి రూపాలు వస్తాయి. రూపం మారుతుంది కాబట్టి ఇవి అవ్యయాలు కావు.

గుర్తుంచుకోండి: భళా, ఆహా, అయ్యో, ఔరా – రూపం మారని పదాలు అవ్యయాలు.

ప్రశ్న 43 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

క్షమ వలన సిరి కలుగును. ఈ వాక్యంలో గల విభక్తి

  1. (1)పంచమీ విభక్తి
  2. (2)షష్ఠీ విభక్తి
  3. (3)తృతీయ విభక్తి
  4. (4)చతుర్థీ విభక్తి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) పంచమీ విభక్తి

వాక్యంలోని “వలన” అనే ప్రత్యయం ఏ విభక్తికి చెందుతుందో గుర్తించాలి. తెలుగులో ఎనిమిది విభక్తులు ఉన్నాయి; ప్రతి విభక్తికి కొన్ని ప్రత్యయాలు ఉంటాయి.

పంచమీ విభక్తి ప్రత్యయాలు: వలనన్, కంటెన్, పట్టి. ఇవి కారణాన్ని, పోలికను తెలుపుతాయి. “క్షమ వలన సిరి కలుగును” అంటే “క్షమ కారణంగా సంపద వస్తుంది”; ఇక్కడ “వలన” కారణాన్ని చూపుతోంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) పంచమీ విభక్తి.

తృతీయ (3) ప్రత్యయాలు చేతన్, చేన్, తోడన్, తోన్ (“రాముని చేత”, “అతనితో”). చతుర్థి (4) ప్రత్యయాలు కొఱకున్, కై (“నీ కొరకు”). షష్ఠి (2) ప్రత్యయాలు కిన్, కున్, లోన్, లోపలన్ (“అతనికి”, “ఇంటిలో”). వీటిలో ఏదీ “వలన” కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: పంచమి: వలనన్, కంటెన్, పట్టి – కారణం, పోలిక.

ప్రశ్న 44 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

‘ప్రథమ పురుష’కు ఉదాహరణలు

  1. (1)నేను మంచి పుస్తకం చదువుతాను.
  2. (2)మీరు మంచి పుస్తకం చదవండి.
  3. (3)వాడు మంచి పుస్తకం చదువుతాడు
  4. (4)మేము మంచి పుస్తకాలు చదువుతాము.
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) వాడు మంచి పుస్తకం చదువుతాడు

ప్రథమ పురుషకు ఉదాహరణగా ఉన్న వాక్యం గుర్తించాలి. తెలుగులో పురుషలు మూడు: ప్రథమ పురుష, మధ్యమ పురుష, ఉత్తమ పురుష.

ఎవరి గురించి మాట్లాడుతున్నామో (మాట్లాడేవారు, వినేవారు కాకుండా మూడో వ్యక్తి) వారు ప్రథమ పురుష: వాడు, వీడు, ఆమె, అది, వారు. ఎదుట ఉండి వినేవారు మధ్యమ పురుష: నీవు, మీరు. మాట్లాడేవారు ఉత్తమ పురుష: నేను, మేము, మనం. “వాడు మంచి పుస్తకం చదువుతాడు” లో కర్త “వాడు”, కాబట్టి ఇది ప్రథమ పురుష. సమాధానం ఆప్షన్ (3).

(1) “నేను”, (4) “మేము” ఉత్తమ పురుష. (2) “మీరు” మధ్యమ పురుష. ఇంగ్లీషులో First Person అంటే “I”, కానీ తెలుగులో ప్రథమ పురుష అంటే “he/she/it”. ఇక్కడే చాలామంది పొరబడి (1) ఎంచుకుంటారు.

గుర్తుంచుకోండి: తెలుగు ప్రథమ పురుష = ఇంగ్లీషు Third Person (వాడు, ఆమె, అది).

ప్రశ్న 45 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

కింది పదాలకు బహువచనాలు గుర్తించి జతపరచండి. అ. పద్యం ఆ. కవి ఇ. ప్రశ్న ఈ. తరువు ఎ. తరువులు బి. ప్రశ్నలు సి. కవులు డి. పద్యాలు

  1. (1)అ-డి, ఆ-సి, ఇ-బి, ఈ-ఎ
  2. (2)అ-బి, ఆ-సి, ఇ-ఎ, ఈ-డి
  3. (3)అ-ఎ, ఆ-బి, ఇ-డి, ఈ-సి
  4. (4)అ-డి, ఆ-బి, ఇ-సి, ఈ-ఎ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అ-డి, ఆ-సి, ఇ-బి, ఈ-ఎ

ప్రతి ఏకవచన పదానికి సరైన బహువచన రూపాన్ని జతపరచాలి. తెలుగులో ఏకవచనానికి “లు” చేర్చి బహువచనం చేస్తాం; “-ము/-ం” తో ముగిసే పదాలు “-ములు/-ాలు” అవుతాయి.

అ. పద్యం → పద్యాలు (డి). ఆ. కవి → కవులు (సి); ఇకారాంత పదం ఉకారంగా మారి “లు” చేరుతుంది. ఇ. ప్రశ్న → ప్రశ్నలు (బి). ఈ. తరువు → తరువులు (ఎ). అంటే అ-డి, ఆ-సి, ఇ-బి, ఈ-ఎ. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).

జత కుదర్చడంలో ఒక్క జత సరిగ్గా ఉందని మొత్తం ఆప్షన్ ఎంచుకోకూడదు. (4) లో అ-డి సరైనదే, కానీ ఆ-బి (కవి-ప్రశ్నలు), ఇ-సి (ప్రశ్న-కవులు) తప్పు. (2), (3) లో దాదాపు అన్ని జతలూ తప్పే. ప్రతి ఆప్షన్‌లో నాలుగు జతలనూ సరిచూడాలి.

గుర్తుంచుకోండి: జతపరచే ప్రశ్నల్లో ఖచ్చితంగా తెలిసిన ఒక జతతో ఆప్షన్లను తొలగించండి.

ప్రశ్న 46 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

“ఆత్మానందుడు కంబళిని భుజాన వేసుకొని వెళ్ళాడు.” ఈ వాక్యంలో కర్తను గుర్తించండి.

  1. (1)ఆత్మానందుడు
  2. (2)కంబళి
  3. (3)భుజాన వేసుకొని
  4. (4)వెళ్ళాడు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఆత్మానందుడు

వాక్యంలో కర్త ఎవరో గుర్తించాలి. పని చేసేవారిని కర్త అంటారు. “ఎవరు వెళ్ళారు?”, “ఎవరు వేసుకున్నారు?” అని క్రియను అడిగితే వచ్చే సమాధానమే కర్త.

“ఎవరు కంబళిని భుజాన వేసుకొని వెళ్ళారు?” అంటే “ఆత్మానందుడు”. కాబట్టి కర్త ఆత్మానందుడు; సమాధానం ఆప్షన్ (1). క్రియ “వెళ్ళాడు” లోని “-ఆడు” ప్రత్యయం కూడా కర్త పుంలింగ, ఏకవచన ప్రథమ పురుష అని చూపుతోంది.

“కంబళి” (2) పని ఎవరి మీద జరిగిందో చెప్పే కర్మ; “ఏమి వేసుకున్నాడు?” అంటే కంబళి. “భుజాన వేసుకొని” (3) అసమాపక క్రియతో కూడిన పదబంధం. “వెళ్ళాడు” (4) సమాపక క్రియ. వాక్యం కర్త-కర్మ-క్రియ వరుసలో ఉంది.

గుర్తుంచుకోండి: క్రియను “ఎవరు?” అని అడిగితే కర్త, “ఏమి?” అని అడిగితే కర్మ.

ప్రశ్న 47 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

క్రింది వానిలో సంయుక్తాక్షరపదము

  1. (1)చంద్రుడు
  2. (2)మొగ్గ
  3. (3)కొయ్యబొమ్మ
  4. (4)దిబ్బ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) చంద్రుడు

సంయుక్తాక్షరం ఉన్న పదం ఏదో గుర్తించాలి. ఒక హల్లుకు వేరే హల్లు ఒత్తుగా చేరితే అది సంయుక్తాక్షరం (క్య, ద్ర, స్త). ఒక హల్లుకు అదే హల్లు ఒత్తుగా చేరితే అది ద్విత్వాక్షరం (గ్గ, య్య, మ్మ, బ్బ).

“చంద్రుడు” లో “ద్రు” = ద్ + ర్ + ఉ; ఇక్కడ “ద” కు వేరే హల్లు “ర” ఒత్తుగా వచ్చింది. కాబట్టి ఇది సంయుక్తాక్షర పదం. సమాధానం ఆప్షన్ (1) చంద్రుడు.

“మొగ్గ” (2) లో గ్గ = గ్ + గ, “కొయ్యబొమ్మ” (3) లో య్య, మ్మ, “దిబ్బ” (4) లో బ్బ – ఇవన్నీ ఒకే హల్లు రెండుసార్లు వచ్చిన ద్విత్వాక్షరాలు. ఒత్తు అక్షరం అదే హల్లా, వేరే హల్లా అని చూస్తే తేడా వెంటనే తెలుస్తుంది.

గుర్తుంచుకోండి: ఒత్తు అదే హల్లు → ద్విత్వం; వేరే హల్లు → సంయుక్తం.

ప్రశ్న 48 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

క్రింది వానిలో ఊష్మాక్షరాన్ని గుర్తించండి.

  1. (1)ప
  2. (2)న
  3. (3)ష
  4. (4)ర
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ష

ఊష్మాక్షరం ఏదో గుర్తించాలి. ఉచ్చరించేటప్పుడు గాలి రాపిడితో, వేడి శ్వాసలా బయటకు వచ్చే హల్లులను ఊష్మాలు అంటారు.

తెలుగులో ఊష్మాలు నాలుగు: శ, ష, స, హ. కాబట్టి ఇచ్చిన వాటిలో ఊష్మాక్షరం ఆప్షన్ (3) ష.

“ప” (1) పవర్గానికి చెందిన స్పర్శం (వర్గాక్షరం). “న” (2) అనునాసికం (ఙ, ఞ, ణ, న, మ). “ర” (4) అంతస్థం (య, ర, ల, వ). ఇవేవీ ఊష్మాల జాబితాలో లేవు. హల్లుల వర్గీకరణ – స్పర్శాలు, అనునాసికాలు, అంతస్థాలు, ఊష్మాలు – ఒకేసారి గుర్తుంచుకుంటే ఇలాంటి ప్రశ్నలు సులువు.

గుర్తుంచుకోండి: ఊష్మాలు: శ, ష, స, హ; అంతస్థాలు: య, ర, ల, వ.

ప్రశ్న 49 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

కుఱు, చిఱు, కడు, నడు, నిడు శబ్దంబుల ఱ, డ లకు అచ్చు పరమైనప్పుడు వచ్చే సంధి

  1. (1)అత్వ సంధి
  2. (2)ఇత్వ సంధి
  3. (3)గుణ సంధి
  4. (4)ద్విరుక్తటకార సంధి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ద్విరుక్తటకార సంధి

ప్రశ్నలో ఒక సంధి సూత్రాన్నే ఇచ్చి, దాని పేరు అడుగుతున్నారు. కుఱు, చిఱు, కడు, నడు, నిడు అనే పదాల్లోని ఱ, డ లకు అచ్చు పరమైతే ఏం జరుగుతుందో తెలియాలి.

సూత్రం: ఈ శబ్దాల ఱ, డ లకు అచ్చు పరమైనప్పుడు వాటి స్థానంలో ద్విరుక్తమైన టకారం (ట్ట) వస్తుంది. ఉదాహరణలు: చిఱు + ఎలుక = చిట్టెలుక, నడు + ఇల్లు = నట్టిల్లు, నిడు + ఊర్పు = నిట్టూర్పు, కడు + ఎదురు = కట్టెదురు, కుఱు + ఉసురు = కుట్టుసురు. అందుకే దీని పేరు ద్విరుక్తటకార సంధి, ఆప్షన్ (4).

అత్వ సంధి (1) అకారానికి అచ్చు పరమైనప్పుడు (రామ + అయ్య = రామయ్య). ఇత్వ సంధి (2) ఇకారానికి అచ్చు పరమైనప్పుడు (ఏమి + అంటివి = ఏమంటివి). గుణ సంధి (3) అకారానికి ఇ, ఉ, ఋ లు పరమైనప్పుడు ఏ, ఓ, అర్ రావడం (మహా + ఇంద్రుడు = మహేంద్రుడు). వీటిలో ఏదీ “ట్ట” ను తేదు.

గుర్తుంచుకోండి: చిట్టెలుక, నట్టిల్లు, నిట్టూర్పు – “ట్ట” కనిపిస్తే ద్విరుక్తటకార సంధి.

ప్రశ్న 50 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

‘స్వర్గాధినాథుడు’ ఈ పదానికి సంధి విడదీసిన రూపం

  1. (1)స్వర్గ + అధినాథుడు
  2. (2)సర్గ + అధినాథుడు
  3. (3)స్వర్గం + అదినాథుడు
  4. (4)స్వర్గ + ఆధినాథుడు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) స్వర్గ + అధినాథుడు

“స్వర్గాధినాథుడు” ను సరిగ్గా విడదీయాలి. పదం అర్థం స్వర్గానికి అధిపతి, అంటే ఇంద్రుడు. కాబట్టి రెండు భాగాలు “స్వర్గ”, “అధినాథుడు”.

స్వర్గ + అధినాథుడు: “గ” లోని అ, “అధి” లోని అ – రెండూ సవర్ణాలు. సవర్ణదీర్ఘ సంధి సూత్రం ప్రకారం అ + అ = ఆ. అందుకే స్వర్గ + అధినాథుడు = స్వర్గాధినాథుడు. సమాధానం ఆప్షన్ (1).

(2) “సర్గ” లో “వ” పోయింది; సర్గ అంటే అధ్యాయం, అర్థం మారిపోతుంది. (3) “అదినాథుడు” లో “ధ” బదులు “ద” ఉంది; పైగా “స్వర్గం” అని పూర్ణబిందువుతో విడదీస్తే అ + అ కలయిక రాదు. (4) “ఆధినాథుడు” అని దీర్ఘంతో మొదలుపెడితే మూల పదం “అధి” మారుతుంది. దీర్ఘం సంధి వల్ల వచ్చిందే, మూల పదంలో లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: సవర్ణదీర్ఘం విడదీసేటప్పుడు దీర్ఘాన్ని రెండు హ్రస్వాలుగా (అ + అ) విడదీయండి.

ప్రశ్న 54 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 1B

క్రింది వానిలో అనుమత్యర్థక వాక్యం గుర్తించండి.

  1. (1)ఆహా! ఎంతబాగుందో!
  2. (2)గిరీ ఎక్కడున్నావు?
  3. (3)మీరు ఉత్తీర్ణులగుదురు గాక!
  4. (4)మీరు పుస్తకాలు తీసుకోవచ్చు.
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) మీరు పుస్తకాలు తీసుకోవచ్చు.

అనుమత్యర్థక వాక్యం గుర్తించాలి. అనుమతి అంటే ఒక పని చేయడానికి ఇచ్చే అంగీకారం. అనుమతిని తెలిపే వాక్యాల్లో సాధారణంగా క్రియ చివర “-వచ్చు” ఉంటుంది.

“మీరు పుస్తకాలు తీసుకోవచ్చు” అంటే “పుస్తకాలు తీసుకోవడానికి మీకు అనుమతి ఉంది”. “తీసుకోవచ్చు” లోని “-వచ్చు” అనుమతిని చూపుతోంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).

“ఆహా! ఎంతబాగుందో!” (1) ఆశ్చర్యార్థక వాక్యం. “గిరీ ఎక్కడున్నావు?” (2) ప్రశ్నార్థక వాక్యం. “మీరు ఉత్తీర్ణులగుదురు గాక!” (3) ఆశీరర్థక వాక్యం; “గాక” దీవెనను తెలుపుతుంది. ఇక్కడ చాలామంది (3) ను అనుమతిగా పొరబడతారు, కానీ అది దీవెన.

గుర్తుంచుకోండి: “-వచ్చు” → అనుమతి; “-గాక” → ఆశీస్సు.

ప్రశ్న 44 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 2B

దౌడ భాగంలో పుట్టే అక్షరాలు

  1. (1)ఓష్ఠ్యాలు
  2. (2)కంఠ్యములు
  3. (3)తాలవ్యాలు
  4. (4)మూర్ధన్యాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) తాలవ్యాలు

నోటిలో ఏ భాగం (ఉచ్చారణ స్థానం) నుంచి ఏ అక్షరాలు పుడతాయో అడిగారు. వర్ణాలను ఉచ్చారణ స్థానాన్ని బట్టి కంఠ్యాలు, తాలవ్యాలు, మూర్ధన్యాలు, దంత్యాలు, ఓష్ఠ్యాలు అని విభజిస్తారు.

తాలువు అంటే అంగిలి. నాలుక అంగిలిని తాకినప్పుడు పుట్టే అక్షరాలు తాలవ్యాలు: ఇ, ఈ, చ, ఛ, జ, ఝ, ఞ, య, శ. ఈ ప్రశ్నలో ఆ తాలు ప్రదేశాన్నే "దౌడ భాగం" అన్నారు. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (3) తాలవ్యాలు.

ఓష్ఠ్యాలు (1) పెదవుల నుంచి పుడతాయి: ఉ, ఊ, ప, ఫ, బ, భ, మ. కంఠ్యాలు (2) గొంతు నుంచి: అ, ఆ, క, ఖ, గ, ఘ, ఙ, హ. మూర్ధన్యాలు (4) నోటి పైభాగం (మూర్ధం) నుంచి: ఋ, ట, ఠ, డ, ఢ, ణ, ర, ష.

గుర్తుంచుకోండి: కంఠం-కంఠ్యాలు, తాలువు-తాలవ్యాలు, మూర్ధం-మూర్ధన్యాలు, ఓష్ఠం-ఓష్ఠ్యాలు.

ప్రశ్న 45 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 2B

"వారికి సమాజాభివృద్ధి కాంక్ష లేదు" గీత గీసిన పదంలోని సంధి (గీత గీసిన పదం: సమాజాభివృద్ధి)

  1. (1)సవర్ణదీర్ఘ సంధి
  2. (2)వృద్ధి సంధి
  3. (3)గుణ సంధి
  4. (4)అత్వ సంధి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) సవర్ణదీర్ఘ సంధి

గీత గీసిన పదం "సమాజాభివృద్ధి". దాన్ని విడదీసి, కలిసిన అచ్చులను బట్టి సంధిని గుర్తించాలి.

సమాజాభివృద్ధి = సమాజ + అభివృద్ధి. ఇక్కడ "జ" లోని అ, "అభి" లోని అ కలిశాయి: అ + అ = ఆ. ఒకే జాతి (సవర్ణ) అచ్చులు కలిసి వాటి దీర్ఘం ఏకాదేశం అయితే అది సవర్ణదీర్ఘ సంధి. ఉదా: రామ + ఆలయం = రామాలయం. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1).

వృద్ధి సంధి (2) లో అ కి ఏ/ఐ కలిస్తే ఐ, ఓ/ఔ కలిస్తే ఔ వస్తాయి (ఉదా: ఏక + ఏక = ఏకైక). గుణ సంధి (3) లో అ కి ఇ, ఉ, ఋ కలిస్తే ఏ, ఓ, అర్ వస్తాయి (ఉదా: దేవ + ఇంద్రుడు = దేవేంద్రుడు). అత్వ సంధి (4) తెలుగు సంధి; అందులో అ కి అచ్చు కలిస్తే అ లోపిస్తుంది, దీర్ఘం రాదు (ఉదా: రామ + అయ్య = రామయ్య).

గుర్తుంచుకోండి: అ + అ = ఆ, ఇ + ఇ = ఈ, ఉ + ఉ = ఊ → సవర్ణదీర్ఘ సంధి.

ప్రశ్న 46 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 2B

ఉభయ పద ప్రాధాన్యం కలిగిన సమాసం

  1. (1)ద్వంద్వ సమాసం
  2. (2)రూపక సమాసం
  3. (3)ద్విగు సమాసం
  4. (4)బహువ్రీహి సమాసం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ద్వంద్వ సమాసం

సమాసంలో రెండు పదాలు ఉంటాయి: పూర్వపదం, ఉత్తరపదం. ఏ పదానికి ప్రాధాన్యం ఉందో బట్టి సమాసాన్ని గుర్తిస్తారు. రెండు పదాలకూ (ఉభయ పదాలకు) సమాన ప్రాధాన్యం ఉండే సమాసం ఏదో అడిగారు.

ద్వంద్వ సమాసంలో రెండు పదాలూ సమానమైనవే; విగ్రహవాక్యంలో "-ను, -ను" (లేదా "-యును") వస్తాయి. ఉదా: రామలక్ష్మణులు = రాముడును, లక్ష్మణుడును; తల్లిదండ్రులు = తల్లియును, తండ్రియును. ఇక్కడ ఇద్దరికీ సమాన ప్రాధాన్యం ఉంది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1).

రూపక సమాసం (2) లో ఉపమాన, ఉపమేయాలకు అభేదం చెబుతారు (ఉదా: విద్యాధనం = విద్య అనే ధనం). ద్విగు సమాసం (3) లో మొదటి పదం సంఖ్య (ఉదా: ముల్లోకాలు = మూడు లోకాలు). బహువ్రీహి సమాసం (4) లో అన్యపదానికి, అంటే సమాసంలో లేని మరో పదానికి, ప్రాధాన్యం ఉంటుంది (ఉదా: చక్రపాణి = చక్రం చేతిలో గలవాడు, విష్ణువు).

గుర్తుంచుకోండి: ఉభయపద ప్రాధాన్యం = ద్వంద్వం; అన్యపద ప్రాధాన్యం = బహువ్రీహి.

ప్రశ్న 48 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 2B

భూత కాలిక అసమాపక క్రియ

  1. (1)క్త్వార్థకం
  2. (2)చేదర్థకం
  3. (3)శత్రర్థకం
  4. (4)అప్యర్థకం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) క్త్వార్థకం

అసమాపక క్రియ అంటే వాక్యాన్ని పూర్తి చేయని క్రియ. దాని తర్వాత మరో క్రియ రావాలి. వీటిలో గతంలో (భూతకాలంలో) పూర్తయిన పనిని చూపే రకం ఏదో అడిగారు.

క్త్వార్థకం గతంలో జరిగిన పనిని చూపుతుంది. దాని ప్రత్యయం "-ఇ": చూసి, తిని, వచ్చి, చెప్పి. ఉదా: "అతడు అన్నం తిని బడికి వెళ్ళాడు" — తినడం ముందే పూర్తయింది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1).

చేదర్థకం (2) షరతును చూపుతుంది, "-తే" ప్రత్యయం (వస్తే, చదివితే). శత్రర్థకం (3) పని జరుగుతూ ఉండగా అనే అర్థం, "-తూ" ప్రత్యయం (వస్తూ, పాడుతూ). అప్యర్థకం (4) "అయినప్పటికీ" అనే అర్థం, "-ఇనా" ప్రత్యయం (వచ్చినా, చదివినా). ఇవి భూతకాల సూచకాలు కావు.

గుర్తుంచుకోండి: -ఇ = క్త్వార్థకం, -తే = చేదర్థకం, -తూ = శత్రర్థకం, -ఇనా = అప్యర్థకం.

ప్రశ్న 49 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 2B

"చెప్పవలసినవి చెప్పారు. నీదే భారం అన్నారు". ఈ వాక్యాన్ని సంశ్లిష్ట వాక్యంగా మారిస్తే

  1. (1)చెప్పవలసినవి చెబుతూ, నీదే భారం అన్నారు
  2. (2)చెప్పవలసినవి చెప్పి, నీదే భారం అన్నారు
  3. (3)చెప్పవలసినవి చెప్పక, నీదే భారం అన్నారు
  4. (4)చెప్పకూడనివి చెప్పి, నీదే భారం అన్నారు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) చెప్పవలసినవి చెప్పి, నీదే భారం అన్నారు

ఒకే కర్త చేసిన రెండు పనులను చెప్పే రెండు సామాన్య వాక్యాలను కలిపి ఒకే వాక్యం చేస్తే అది సంశ్లిష్ట వాక్యం. ముందు జరిగిన పని క్రియను క్త్వార్థకంగా ("-ఇ") మారుస్తాం, చివరి క్రియ అలాగే ఉంటుంది.

ఇక్కడ రెండు పనులు: "చెప్పవలసినవి చెప్పారు", "నీదే భారం అన్నారు". ముందు జరిగినది చెప్పడం. "చెప్పారు" → "చెప్పి". కాబట్టి "చెప్పవలసినవి చెప్పి, నీదే భారం అన్నారు" సరైన సంశ్లిష్ట వాక్యం, ఆప్షన్ (2).

ఆప్షన్ (1) లో "చెబుతూ" శత్రర్థకం; రెండు పనులు ఒకేసారి జరిగినట్లు అర్థం మారుతుంది. ఆప్షన్ (3) లో "చెప్పక" వ్యతిరేకార్థకం; చెప్పలేదు అనే వ్యతిరేక అర్థం వస్తుంది. ఆప్షన్ (4) లో "చెప్పకూడనివి" అని మూల వాక్యం అర్థమే మారిపోయింది.

గుర్తుంచుకోండి: సంశ్లిష్ట వాక్యం: మొదటి క్రియ క్త్వార్థకం (-ఇ) అవుతుంది, అర్థం మారకూడదు.

ప్రశ్న 55 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 2B

పూర్వ పరస్వరాలకు పరస్వరం ఏకాదేశం కావడం

  1. (1)సంధి
  2. (2)ఆదేశం
  3. (3)సమాసం
  4. (4)ఆగమం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) సంధి

ఇది బాలవ్యాకరణంలోని ఒక నిర్వచనం. "పూర్వ పరస్వరంబులకు పరస్వరం ఏకాదేశంబగుట సంధి" అని చిన్నయసూరి సంధిని నిర్వచించారు. ఈ నిర్వచనం దేనిదో అడిగారు.

పూర్వస్వరం అంటే మొదటి పదం చివరి అచ్చు, పరస్వరం అంటే రెండో పదం మొదటి అచ్చు. ఈ రెండు అచ్చులకు బదులు ఒకే అచ్చు (పరస్వరం) రావడమే సంధి. ఉదా: రాముడు + అతడు = రాముడతడు; ఉ, అ రెండింటికీ బదులు అ ఒక్కటే వచ్చింది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1).

ఆదేశం (2) అంటే ఒక వర్ణానికి బదులు మరో వర్ణం రావడం (శత్రువు లాగా తొలగించి వస్తుంది). ఆగమం (4) అంటే కొత్త వర్ణం అదనంగా చేరడం (మిత్రుడి లాగా వచ్చి చేరుతుంది), ఉదా: యడాగమం. సమాసం (3) అంటే అర్థ సంబంధం గల పదాలు కలిసి ఒకే పదం కావడం; అది అచ్చుల నిర్వచనం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: పూర్వ, పర స్వరాలకు పరస్వరం ఏకాదేశం = సంధి.

ప్రశ్న 56 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 2B

"నీవు బయటికి వెళ్ళ వద్దు" ఏ రకమైన వాక్యం

  1. (1)ఆశీరర్థక వాక్యం
  2. (2)నిషేధార్థక వాక్యం
  3. (3)ప్రశ్నార్థక వాక్యం
  4. (4)అనుమత్యర్థక వాక్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) నిషేధార్థక వాక్యం

వాక్యం చెప్పే భావాన్ని బట్టి వాక్యాలను రకాలుగా విభజిస్తారు. "నీవు బయటికి వెళ్ళ వద్దు" ఏ రకమో అడిగారు.

ఒక పని చేయవద్దని ఆపే, అడ్డుకునే భావం ఉన్న వాక్యం నిషేధార్థక వాక్యం. సాధారణంగా "వద్దు", "-కూడదు" వంటి మాటలు వస్తాయి. ఇక్కడ "వెళ్ళ వద్దు" అని బయటికి వెళ్ళడాన్ని నిషేధిస్తున్నారు. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (2).

ఆశీరర్థక వాక్యం (1) దీవెనను చెబుతుంది (ఉదా: "నీకు శుభం కలుగుగాక"). ప్రశ్నార్థక వాక్యం (3) ప్రశ్న అడుగుతుంది (ఉదా: "నీవు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?"). అనుమత్యర్థక వాక్యం (4) అనుమతి ఇస్తుంది (ఉదా: "నీవు బయటికి వెళ్ళవచ్చు").

గుర్తుంచుకోండి: వద్దు/కూడదు = నిషేధం; -వచ్చు = అనుమతి; -గాక = ఆశీస్సు.

ప్రశ్న 57 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 2B

మీ యిల్లు - సంధి

  1. (1)యడాగమ సంధి
  2. (2)అనునాసిక సంధి
  3. (3)అత్వ సంధి
  4. (4)ఇత్వ సంధి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) యడాగమ సంధి

"మీ యిల్లు" లో ఏ సంధి ఉందో అడిగారు. విడదీస్తే మీ + ఇల్లు.

మొదటి పదం చివర "ఈ", రెండో పదం మొదట "ఇ" ఉన్నాయి. సంధి జరగని చోట అచ్చుకు అచ్చు పరమైతే రెండింటి మధ్య "య" కారం ఆగమంగా వస్తుంది. దీన్ని యడాగమ సంధి అంటారు. మీ + ఇల్లు → మీ + య్ + ఇల్లు = మీ యిల్లు. ఇలాగే మా + అమ్మ = మా యమ్మ. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1).

అనునాసిక సంధి (2) లో వర్గ ప్రథమాక్షరాలకు అనునాసికం పరమైతే అనునాసికం వస్తుంది (ఉదా: వాక్ + మయం = వాఙ్మయం). అత్వ సంధి (3) లో అ కి అచ్చు పరమైతే అ లోపిస్తుంది (రామ + అయ్య = రామయ్య). ఇత్వ సంధి (4) లో ఏమి వంటి పదాల ఇ కి అచ్చు పరమైతే ఇ వికల్పంగా లోపిస్తుంది (ఏమి + అంటివి = ఏమంటివి). ఇక్కడ ఏ అచ్చూ లోపించలేదు, "య" కొత్తగా చేరింది.

గుర్తుంచుకోండి: అచ్చుల మధ్య కొత్తగా "య" చేరితే = యడాగమం.

ప్రశ్న 58 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET March 2024 · Paper 2B

క్రింది వాటిలో వ్యతిరేకార్థక క్రియాపదం

  1. (1)రాస్తే
  2. (2)రాయక
  3. (3)రాసి
  4. (4)రాస్తూ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) రాయక

వ్యతిరేకార్థక క్రియ అంటే పని జరగలేదు, చేయలేదు అనే అర్థాన్ని ఇచ్చే అసమాపక క్రియ. దీనికి "-అక" ప్రత్యయం వస్తుంది. ఉదా: చదవక, తినక, రాయక.

"రాయక" అంటే రాయకుండా, రాయని స్థితిలో. ఉదా: "అతడు పరీక్ష రాయక ఇంటికి వెళ్ళాడు." ఇక్కడ రాయడం జరగలేదు అని తెలుస్తోంది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (2).

రాస్తే (1) చేదర్థకం, షరతు చూపుతుంది (రాస్తే పాసవుతావు). రాసి (3) క్త్వార్థకం, పని పూర్తయిందని చూపుతుంది. రాస్తూ (4) శత్రర్థకం, పని జరుగుతూ ఉండగా అని చూపుతుంది. ఈ మూడూ అనుకూల (సకారాత్మక) అర్థాలే, వ్యతిరేకం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: -అక = వ్యతిరేకార్థకం: రాయక, చేయక, చూడక.

ప్రశ్న 41 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

కింది వాటిలో మధ్యమ పురుష - సర్వనామపదాలు

  1. (1)అతడు, ఆమె
  2. (2)నేను, మేము
  3. (3)అవి, ఇవి
  4. (4)మీరు, నీవు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) మీరు, నీవు

తెలుగు వ్యాకరణంలో పురుషలు మూడు: ప్రథమ, మధ్యమ, ఉత్తమ. ఇందులో మధ్యమ పురుష సర్వనామాలు ఏవో అడిగారు.

మాట్లాడే వ్యక్తి తన గురించి చెప్పేది ఉత్తమ పురుష (నేను, మేము, మనం). ఎదుటివారిని ఉద్దేశించి మాట్లాడేది మధ్యమ పురుష (నీవు, మీరు). ఇక్కడ లేని మూడో వ్యక్తి గురించి చెప్పేది ప్రథమ పురుష (అతడు, ఆమె, అది, వారు). కాబట్టి "మీరు, నీవు" మధ్యమ పురుష, ఆప్షన్ (4) సరైనది.

"అతడు, ఆమె" (1), "అవి, ఇవి" (3) ప్రథమ పురుష. "నేను, మేము" (2) ఉత్తమ పురుష. ఇంగ్లిష్‌లో First person అంటే 'I' కాబట్టి చాలామంది ప్రథమ పురుష అంటే 'నేను' అనుకుంటారు. తెలుగులో వరుస తిరగబడి ఉంటుంది, జాగ్రత్త.

గుర్తుంచుకోండి: తెలుగులో ఉత్తమ = నేను, మధ్యమ = నువ్వు, ప్రథమ = అతడు (ఇంగ్లిష్‌కు వ్యతిరేక క్రమం).

ప్రశ్న 44 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

స్త్రీలను గూర్చి చెప్పే పదాలు

  1. (1)మహతీ వాచకాలు
  2. (2)మహద్వాచకాలు
  3. (3)తిర్యగ్వాచకాలు
  4. (4)జడ వాచకాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) మహతీ వాచకాలు

తెలుగు వ్యాకరణంలో నామవాచకాలను అవి సూచించే వాటి ఆధారంగా మహద్వాచకాలు, మహతీ వాచకాలు, అమహద్వాచకాలుగా విభజిస్తారు. స్త్రీలను సూచించే పదాలను ఏమంటారో అడిగారు.

పురుషులను సూచించే పదాలు మహద్వాచకాలు (రాముడు, అతడు). స్త్రీలను సూచించే పదాలు మహతీ వాచకాలు (సీత, ఆమె). జంతువులు, వస్తువులు మొదలైనవి సూచించేవి అమహద్వాచకాలు. కాబట్టి ఆప్షన్ (1) మహతీ వాచకాలు సరైనది.

మహద్వాచకాలు (2) పురుషులకు సంబంధించినవి. తిర్యగ్వాచకాలు (3) పశుపక్ష్యాదులను సూచిస్తాయి. జడ వాచకాలు (4) ప్రాణం లేని వస్తువులను సూచిస్తాయి. ఈ మూడూ స్త్రీలను సూచించవు.

గుర్తుంచుకోండి: మహత్ = పురుషుడు, మహతి = స్త్రీ.

ప్రశ్న 45 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

"మనమంతా ధర్మం కొరకు పాటుపడాలి" - గీత గీసిన పదం ఏ విభక్తి ప్రత్యయం

  1. (1)సప్తమీ విభక్తి
  2. (2)చతుర్థీ విభక్తి
  3. (3)షష్ఠీ విభక్తి
  4. (4)ప్రథమా విభక్తి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) చతుర్థీ విభక్తి

వాక్యంలో గీత గీసిన పదం "కొరకు". ఇది ఏ విభక్తి ప్రత్యయమో అడిగారు. తెలుగులో ఎనిమిది విభక్తులు, ప్రతిదానికీ ప్రత్యేక ప్రత్యయాలు ఉన్నాయి.

చతుర్థీ విభక్తి ప్రత్యయాలు: "కొఱకున్ (కొరకు), కై". ఒక పని ఎవరి కోసం లేదా దేని కోసం జరుగుతుందో చెప్పడానికి వీటిని వాడతారు. "ధర్మం కొరకు" అంటే ధర్మం కోసం. కాబట్టి ఆప్షన్ (2) చతుర్థీ విభక్తి సరైనది.

సప్తమీ విభక్తి ప్రత్యయాలు "అందున్, నన్" (1). షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయాలు "కిన్, కున్, లోన్, లోపలన్" మొదలైనవి (3). ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయాలు "డు, ము, వు, లు" (4). "కొరకు" వీటిలో దేనిలోనూ లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: కొరకు, కై = చతుర్థి (కోసం అనే అర్థం).

ప్రశ్న 46 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

క్రింది వాటిలో వర్తమానకాల వాక్యం.

  1. (1)ఖాదర్ కథ రాశాడు
  2. (2)జోసెఫ్ ఊరికి వెళ్లాడు
  3. (3)సింధుజ పాట పాడింది
  4. (4)మణిమేఖల ముగ్గు వేస్తున్నది
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) మణిమేఖల ముగ్గు వేస్తున్నది

ఇప్పుడు జరుగుతున్న పనిని చెప్పే వాక్యాన్ని వర్తమానకాల వాక్యం అంటారు. ఇచ్చిన నాలుగు వాక్యాల్లో అది ఏదో గుర్తించాలి. దీనికి క్రియ చివర చూడాలి.

వర్తమానకాల క్రియల్లో "-తున్న-" (చేస్తున్నాడు, వేస్తున్నది) రూపం ఉంటుంది. "మణిమేఖల ముగ్గు వేస్తున్నది" అంటే ఇప్పుడు ముగ్గు వేసే పని జరుగుతోంది. కాబట్టి ఆప్షన్ (4) సరైనది.

"రాశాడు" (1), "వెళ్లాడు" (2), "పాడింది" (3) అన్నీ పని ఇప్పటికే పూర్తయిందని చెప్పే భూతకాల క్రియలు. అందుకే ఈ మూడూ వర్తమానకాల వాక్యాలు కావు.

గుర్తుంచుకోండి: క్రియలో '-తున్న-' కనిపిస్తే వర్తమానకాలం.

ప్రశ్న 47 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

కింది వాటిలో భూతకాలిక అసమాపక క్రియ గల వాక్యాన్ని గుర్తించండి.

  1. (1)మీరు బడికి వెళ్తే చదువుకోగలరు.
  2. (2)నేను బడికి వెళ్ళి చదువుకున్నాను.
  3. (3)నేను బడికి వెళ్తూ చదువుకుంటున్నాను.
  4. (4)మీరు బడికి వెళ్ళకపోతే చదువుకోలేరు.
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) నేను బడికి వెళ్ళి చదువుకున్నాను.

వాక్యాన్ని పూర్తి చేయని క్రియను అసమాపక క్రియ అంటారు. వాటిలో ఒక పని పూర్తయిన తర్వాత మరో పని జరిగిందని చెప్పే "-ఇ" రూపాన్ని భూతకాలిక అసమాపక క్రియ (క్త్వార్థకం) అంటారు. అలాంటి క్రియ ఉన్న వాక్యం అడిగారు.

"నేను బడికి వెళ్ళి చదువుకున్నాను" వాక్యంలో "వెళ్ళి" అంటే వెళ్లడం పూర్తయిన తర్వాత చదువుకోవడం జరిగింది. ఇది భూతకాలిక అసమాపక క్రియ (క్త్వార్థకం). కాబట్టి ఆప్షన్ (2) సరైనది.

"వెళ్తే" (1) షరతును చెప్పే చేదర్థకం. "వెళ్తూ" (3) రెండు పనులు ఒకేసారి జరుగుతున్నాయని చెప్పే శత్రర్థకం (వర్తమాన అసమాపక క్రియ). "వెళ్ళకపోతే" (4) వ్యతిరేక చేదర్థకం. ఈ మూడూ భూతకాలిక అసమాపక క్రియలు కావు.

గుర్తుంచుకోండి: -ఇ (వెళ్ళి, చూసి) = క్త్వార్థకం; -తే = చేదర్థకం; -తూ = శత్రర్థకం.

ప్రశ్న 48 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

కింది వాటిలో సరైన సంయుక్తవాక్యం

  1. (1)శారద టిఫిన్ తిన్నది. శారద కాఫీ తాగింది
  2. (2)వివేకానందుడు షికాగోవెళ్ళి, ఉపన్యసించాడు
  3. (3)సౌజన్య తెలివైనది, చురుకైనది.
  4. (4)కమల పరీక్ష రాసి, ఊరికి వెళ్ళింది.
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) సౌజన్య తెలివైనది, చురుకైనది.

సమాన ప్రాధాన్యం ఉన్న రెండు సామాన్య వాక్యాలు కలిసి ఒకే వాక్యంగా ఏర్పడితే దాన్ని సంయుక్త వాక్యం అంటారు. ఒక వాక్యం ప్రధానంగా, మరొకటి దానిపై ఆధారపడి అసమాపక క్రియతో కలిస్తే అది సంక్లిష్ట వాక్యం.

"సౌజన్య తెలివైనది", "సౌజన్య చురుకైనది" అనే రెండు సమాన వాక్యాలు కలిసి "సౌజన్య తెలివైనది, చురుకైనది" అయింది. రెండు భాగాలకూ సమాన ప్రాధాన్యం ఉంది, ఏదీ మరోదానిపై ఆధారపడలేదు. కాబట్టి ఇది సంయుక్త వాక్యం, ఆప్షన్ (3) సరైనది.

ఆప్షన్ (1) లో రెండు వాక్యాలు విడివిడిగానే ఉన్నాయి, కలపలేదు. (2) లో "వెళ్ళి", (4) లో "రాసి" అనే క్త్వార్థక అసమాపక క్రియలు ఉన్నాయి. అవి సంక్లిష్ట వాక్యాలు. ఇక్కడ చాలామంది (2) లేదా (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ '-ఇ' రూపం ఉంటే సంక్లిష్ట వాక్యం అని గుర్తుంచుకోండి.

గుర్తుంచుకోండి: సమాన వాక్యాలు కలిస్తే సంయుక్తం; అసమాపక క్రియతో కలిస్తే సంక్లిష్టం.

ప్రశ్న 49 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

పెదవి సహాయంతో పలికే అక్షరాలు

  1. (1)ఓష్ఠ్యాలు
  2. (2)మూర్ధన్యాలు
  3. (3)కంఠ్యాలు
  4. (4)తాలవ్యాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఓష్ఠ్యాలు

అక్షరాలను నోటిలో ఏ భాగం (ఉచ్చారణ స్థానం) సహాయంతో పలుకుతామో దాని ఆధారంగా వర్గీకరిస్తారు. పెదవుల సహాయంతో పలికే అక్షరాలను ఏమంటారో అడిగారు.

సంస్కృతంలో ఓష్ఠం అంటే పెదవి. పెదవుల సహాయంతో పలికే అక్షరాలు ఓష్ఠ్యాలు: ఉ, ఊ, ప, ఫ, బ, భ, మ. ఈ అక్షరాలు పలికేటప్పుడు రెండు పెదవులు కలుస్తాయి లేదా గుండ్రంగా అవుతాయి. కాబట్టి ఆప్షన్ (1) సరైనది.

మూర్ధన్యాలు (2) నాలుక చివర నోటి పైభాగాన్ని (మూర్ధం) తాకి పలికేవి (ట, ఠ, డ, ఢ, ణ). కంఠ్యాలు (3) గొంతు నుంచి పలికేవి (అ, ఆ, క, ఖ, గ, ఘ). తాలవ్యాలు (4) దవడ/అంగిలి సహాయంతో పలికేవి (ఇ, ఈ, చ, ఛ, జ, ఝ). ఇవి పెదవితో పలికేవి కావు.

గుర్తుంచుకోండి: ఓష్ఠం = పెదవి; ప వర్గం (ప ఫ బ భ మ) ఓష్ఠ్యాలు.

ప్రశ్న 50 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

"పితౄణం" ఈ పదంలోని సంధి

  1. (1)యణాదేశసంధి
  2. (2)గుణసంధి
  3. (3)అకారసంధి
  4. (4)సవర్ణదీర్ఘసంధి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) సవర్ణదీర్ఘసంధి

"పితౄణం" అనే పదాన్ని విడదీసి, అందులో జరిగిన మార్పును బట్టి సంధి పేరు చెప్పాలి.

పితౄణం = పితృ + ఋణం. ఇక్కడ మొదటి పదం చివర 'ఋ', రెండో పదం మొదట 'ఋ'. రెండూ ఒకే రకం (సవర్ణ) అచ్చులు. సవర్ణదీర్ఘ సంధి సూత్రం: అ, ఇ, ఉ, ఋలకు అవే అచ్చులు పరమైతే వాటి దీర్ఘం ఏకాదేశంగా వస్తుంది. కాబట్టి ఋ + ఋ = ౠ అయి "పితౄణం" ఏర్పడింది. ఇది సవర్ణదీర్ఘ సంధి, ఆప్షన్ (4) సరైనది.

యణాదేశ సంధి (1) లో ఇ, ఉ, ఋలకు వేరే అచ్చు పరమైతే య, వ, ర వస్తాయి (ఉదా: పితృ + ఆజ్ఞ = పిత్రాజ్ఞ). గుణ సంధి (2) లో అకారానికి ఇ, ఉ, ఋ పరమైతే ఏ, ఓ, అర్ వస్తాయి (ఉదా: రాజ + ఋషి = రాజర్షి). అకార సంధి (3) తెలుగు సంధి, ఇక్కడ పదం మొదటి భాగం అకారాంతం కాదు. కాబట్టి ఇవి వర్తించవు.

గుర్తుంచుకోండి: ఒకే అచ్చులు కలిసి దీర్ఘమైతే సవర్ణదీర్ఘ సంధి: ఋ + ఋ = ౠ.

ప్రశ్న 51 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

అచ్చులను ఇలా కూడా పిలుస్తాం. అ. స్వరాలు ఆ. వ్యంజనాలు ఇ. నాదాలు ఈ. స్పర్శాలు

  1. (1)అ, ఆ సరైనవి
  2. (2)ఇ, ఈ సరైనవి
  3. (3)అ, ఇ సరైనవి
  4. (4)ఆ, ఈ సరైనవి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అ, ఇ సరైనవి

అచ్చులకు ఉన్న ఇతర పేర్లు ఏవో అడిగారు. ఇచ్చిన నాలుగు పేర్లలో అచ్చులకు వర్తించే రెండింటిని గుర్తించాలి.

అచ్చులను స్వరాలు, ప్రాణాలు అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే అవి వేరే అక్షరం సహాయం లేకుండా స్వతంత్రంగా పలుకుతాయి. అచ్చులు పలికేటప్పుడు స్వరతంత్రులు కంపిస్తాయి, అందుకే వాటిని నాదాలు అని కూడా అంటారు. కాబట్టి "స్వరాలు" (అ), "నాదాలు" (ఇ) సరైనవి. ఆప్షన్ (3) సరైనది.

వ్యంజనాలు (ఆ) అంటే హల్లులు, ఇవి అచ్చుల సహాయంతోనే పలుకుతాయి. స్పర్శాలు (ఈ) అంటే క నుంచి మ వరకు ఉన్న వర్గాక్షరాలు, ఇవి కూడా హల్లులే. కాబట్టి 'ఆ' లేదా 'ఈ' ఉన్న ఆప్షన్లు (1), (2), (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: అచ్చులు = స్వరాలు, ప్రాణాలు, నాదాలు; హల్లులు = వ్యంజనాలు, ప్రాణులు.

ప్రశ్న 53 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 1B

"దేశచరిత్ర" పదానికి విగ్రహవాక్యం

  1. (1)దేశము వలన చరిత్ర
  2. (2)దేశములో చరిత్ర
  3. (3)దేశము కొరకు చరిత్ర
  4. (4)దేశము యొక్క చరిత్ర
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) దేశము యొక్క చరిత్ర

సమాసంలోని పదాలను విడదీసి, వాటి మధ్య సంబంధాన్ని విభక్తి ప్రత్యయంతో చెప్పే వాక్యాన్ని విగ్రహవాక్యం అంటారు. "దేశచరిత్ర" సమాసానికి సరైన విగ్రహవాక్యం అడిగారు.

"దేశచరిత్ర" అంటే దేశానికి సంబంధించిన చరిత్ర. ఇక్కడ రెండు పదాల మధ్య సంబంధ (Possession) అర్థం ఉంది. సంబంధాన్ని చెప్పేది షష్ఠీ విభక్తి. ఆప్షన్ (4) లోని విగ్రహవాక్యం ఈ షష్ఠీ ప్రత్యయంతోనే ఉంది, అంటే "దేశానికి చెందిన చరిత్ర" అనే అర్థం ఇస్తుంది. ఇది షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం. కాబట్టి ఆప్షన్ (4) సరైనది.

"వలన" (1) పంచమీ విభక్తి, "లో" (2) సప్తమీ విభక్తి, "కొరకు" (3) చతుర్థీ విభక్తి. చరిత్ర దేశం వల్ల రాదు, దేశం కోసం రాయరు, దేశం లోపల ఉన్న చరిత్ర అనే అర్థం కూడా కాదు. దేశానికి చెందిన చరిత్ర అనే అర్థమే సరిపోతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: 'దానికి చెందిన' అనే అర్థం వస్తే షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం.

ప్రశ్న 50 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 2B

ప్రథమ మీది పరుషములకు గసడదవలు ఇలావస్తాయి

  1. (1)ఆగమం
  2. (2)బహుళం
  3. (3)వికల్పం
  4. (4)నిత్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) బహుళం

ఈ ప్రశ్న గసడదవాదేశ సంధి సూత్రం గురించి అడుగుతోంది. ప్రథమా విభక్తి పదం తర్వాత వచ్చే పరుషాలకు (క, చ, ట, త, ప) గసడదవలు (గ, స, డ, ద, వ) ఏ విధంగా వస్తాయో చెప్పాలి.

సూత్రం: "ప్రథమ మీది పరుషములకు గసడదవలు బహుళముగానగు". బహుళం అంటే నాలుగు విధాలు: ప్రవృత్తి (వస్తుంది), అప్రవృత్తి (రాదు), వికల్పం (రావచ్చు, రాకపోవచ్చు), అన్యకార్యం (వేరే మార్పు). ఉదాహరణ: వాడు + కొట్టె = వాడు గొట్టె (క → గ), కొన్నిచోట్ల మార్పు లేకుండా వాడు కొట్టె అని కూడా ఉంటుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).

ఆగమం అంటే కొత్త అక్షరం చేరడం (ఉదా: యడాగమం); ఇక్కడ అక్షరం చేరడం లేదు, ఒక అక్షరం స్థానంలో మరొకటి (ఆదేశం) వస్తోంది. నిత్యం అంటే తప్పకుండా జరగడం; వికల్పం అంటే రెండు రూపాలు మాత్రమే. గసడదవాదేశానికి సూత్రంలో "బహుళం" అని ఉంది. అందుకే (1), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: గసడదవాదేశం = బహుళం; ఉత్వసంధి = నిత్యం; ఇత్వసంధి = వైకల్పికం.

ప్రశ్న 52 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 2B

ఉత్తరపద అర్థ ప్రాధాన్యం గల సమాసం

  1. (1)ద్వంద్వ
  2. (2)బహుపద ద్వంద్వ
  3. (3)తత్పురుష
  4. (4)బహువ్రీహి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) తత్పురుష

సమాసంలో మొదటి పదాన్ని పూర్వపదం, రెండో పదాన్ని ఉత్తరపదం అంటారు. రెండో పదం అర్థమే ప్రధానంగా ఉండే సమాసం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఏ పదం అర్థం ప్రధానమో దాని ఆధారంగా సమాసాలను గుర్తిస్తారు: పూర్వపద అర్థ ప్రాధాన్యం → అవ్యయీభావం. ఉత్తరపద అర్థ ప్రాధాన్యం → తత్పురుష (కర్మధారయం, ద్విగు కూడా దీని రకాలే). ఉభయపద అర్థ ప్రాధాన్యం → ద్వంద్వ. అన్యపద అర్థ ప్రాధాన్యం → బహువ్రీహి.

ఉదాహరణ: "రాజభటుడు" అంటే రాజు భటుడు; ఇక్కడ ముఖ్యమైనవాడు భటుడు (ఉత్తరపదం). కాబట్టి ఉత్తరపద ప్రాధాన్యం తత్పురుషకు ఉంటుంది. సమాధానం ఆప్షన్ (3).

ద్వంద్వం, బహుపద ద్వంద్వం (రామలక్ష్మణులు, అన్నదమ్ములు) రెండు పదాల అర్థాలకూ సమాన ప్రాధాన్యం ఇస్తాయి. బహువ్రీహి (ఉదా: చక్రపాణి = విష్ణువు) సమాసంలో లేని మూడో వ్యక్తిని సూచిస్తుంది. అందుకే (1), (2), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: పూర్వ → అవ్యయీభావం; ఉత్తర → తత్పురుష; ఉభయ → ద్వంద్వ; అన్య → బహువ్రీహి.

ప్రశ్న 53 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 2B

కింది వాటిని జతపరచండి పదం — సంధి అ. వంటాముదము — య. సరళాదేశసంధి ఆ. ఏమనిరి — ర. ఉత్వసంధి ఇ. పూచెంగలువలు — ల. అత్వసంధి ఈ. బంధమూడ్చి — వ. ఇత్వసంధి

  1. (1)అ-ర, ఆ-ల, ఇ-వ, ఈ-య
  2. (2)అ-ల, ఆ-వ, ఇ-య, ఈ-ర
  3. (3)అ-ల, ఆ-ర, ఇ-వ, ఈ-య
  4. (4)అ-ల, ఆ-య, ఇ-ర, ఈ-వ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) అ-ల, ఆ-వ, ఇ-య, ఈ-ర

నాలుగు పదాలను విడదీసి, అవి ఏ సంధులో గుర్తించి జతపరచమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

అ. వంటాముదము = వంట + ఆముదము. "వంట" చివరి "అ"కు "ఆ" కలిసి "అ" లోపించింది. ఇది అత్వసంధి (అత్తునకు సంధి బహుళం) → ల. ఆ. ఏమనిరి = ఏమి + అనిరి. "ఏమి" చివరి "ఇ" లోపించింది. ఏమ్యాదుల ఇత్తునకు సంధి వైకల్పికం, అంటే ఇత్వసంధి → వ. ఇ. పూచెంగలువలు = పూచెన్ + కలువలు. ద్రుతం (న్) తర్వాత వచ్చిన పరుషం "క" సరళం "గ"గా మారింది, ద్రుతం పూర్ణబిందువైంది. ఇది సరళాదేశ సంధి → య. ఈ. బంధమూడ్చి = బంధము + ఊడ్చి. "ము" చివరి "ఉ"కు అచ్చు పరమై "ఉ" లోపించింది. ఉత్తునకు అచ్చు పరమైతే సంధి నిత్యం, ఇది ఉత్వసంధి → ర.

కాబట్టి జతలు: అ-ల, ఆ-వ, ఇ-య, ఈ-ర. సమాధానం ఆప్షన్ (2).

ఆప్షన్ (1) వంటాముదాన్ని ఉత్వసంధి అంటుంది; "వంట" అకారాంతం, ఉకారాంతం కాదు. ఆప్షన్ (3) ఏమనిరిని ఉత్వసంధి, పూచెంగలువలును ఇత్వసంధి అంటుంది. ఆప్షన్ (4) ఏమనిరిని సరళాదేశం అంటుంది. ఈ మూడూ పదాలను విడదీస్తే తప్పని తెలుస్తుంది.

గుర్తుంచుకోండి: సంధి గుర్తించడానికి ముందు పదాన్ని విడదీసి, మొదటి పదం చివరి అక్షరం చూడండి.

ప్రశ్న 54 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 2B

'ప్రతిదినము' - ఈ పదంలోని సమాసం

  1. (1)విశేషణ ఉభయపద కర్మధారయం
  2. (2)ద్వంద్వం
  3. (3)ద్వితీయా తత్పురుష
  4. (4)అవ్యయీభావం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) అవ్యయీభావం

"ప్రతిదినము" ఏ సమాసమో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

అవ్యయీభావ సమాసంలో మొదటి పదం ఒక అవ్యయం (ప్రతి, యథా, అను, ఉప వంటివి) అవుతుంది. పూర్వపదం అర్థమే ప్రధానం. ఈ సమాసం మొత్తం కూడా అవ్యయం లాగా పనిచేస్తుంది.

"ప్రతిదినము" అంటే "దినము దినము", అంటే ప్రతి రోజూ. ఇక్కడ మొదటి పదం "ప్రతి" అవ్యయం; దాని అర్థమే (ప్రతి ఒక్కటి) ప్రధానం. ఇలాంటివే యథాశక్తి, అనుదినము. కాబట్టి ఇది అవ్యయీభావ సమాసం. సమాధానం ఆప్షన్ (4).

విశేషణ ఉభయపద కర్మధారయంలో రెండు పదాలూ విశేషణాలు (ఉదా: శీతోష్ణము). ద్వంద్వంలో రెండు నామవాచకాలు "ఇంకా" అనే అర్థంతో కలుస్తాయి (తల్లిదండ్రులు). ద్వితీయా తత్పురుషలో "ని, ను" విభక్తి ఉంటుంది. "ప్రతిదినము"కు వీటిలో ఏదీ సరిపోదు.

గుర్తుంచుకోండి: మొదటి పదం ప్రతి, యథా, అను వంటి అవ్యయమైతే అవ్యయీభావం.

ప్రశ్న 58 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 2B

"నాకు పరీక్షలో మంచి మార్కులు వచ్చాయి" అని రఫీ చెప్పాడు. ఇది

  1. (1)పరోక్ష కథనం
  2. (2)అకర్మక వాక్యం
  3. (3)ప్రత్యక్ష కథనం
  4. (4)కర్మణి వాక్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ప్రత్యక్ష కథనం

ఈ వాక్యం ఏ రకమైనదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఒకరి మాటలను వారు చెప్పినట్టే, ఉద్ధరణ చిహ్నాల (" ") మధ్య, "నేను, నాకు" వంటి మొదటి పురుష మాటలతో ఉంచి చెబితే అది ప్రత్యక్ష కథనం. అదే మాటలను మన మాటల్లోకి మార్చి, "తనకు... అని" అంటూ చెబితే అది పరోక్ష కథనం.

ఇచ్చిన వాక్యంలో రఫీ మాటలు ఉద్ధరణ చిహ్నాల మధ్య ఉన్నాయి, "నాకు" అనే మాట అలాగే ఉంది. కాబట్టి ఇది ప్రత్యక్ష కథనం, ఆప్షన్ (3). దీని పరోక్ష కథనం: తనకు పరీక్షలో మంచి మార్కులు వచ్చాయని రఫీ చెప్పాడు.

ఆప్షన్ (1) పరోక్ష కథనం అయితే "నాకు" బదులు "తనకు" ఉండేది, ఉద్ధరణ చిహ్నాలు ఉండేవి కావు. అకర్మక, కర్మణి వాక్యాలు క్రియ, కర్మ ఆధారంగా చేసే విభజన; ఉద్ధరణ వాక్యాన్ని గుర్తించే పేర్లు కావు. పైగా ఈ వాక్యం కర్మణి (చేయబడింది అనే రూపం) కూడా కాదు. అందుకే (1), (2), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: ఉద్ధరణ చిహ్నాలు + "నేను/నాకు" = ప్రత్యక్ష కథనం; "తాను/తనకు ... అని" = పరోక్ష కథనం.

ప్రశ్న 59 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 2B

కింది వాటిలో సరైన సంయుక్త వాక్యాలు అ. సీత సంగీతం, నృత్యం, ఆటలు నేర్చుకుంటుంది ఆ. సీత సంగీతం నేర్చుకొని, నృత్యం నేర్చుకొని, ఇంటికి వెళ్తుంది ఇ. సీతకు పాడటమంటే ఆసక్తి వినడమంటే విరక్తి ఈ. సీత చక్కని పాటలుపాడి, అందర్నీ అలరిస్తుంది.

  1. (1)అ, ఇ
  2. (2)ఆ, ఈ
  3. (3)అ, ఆ
  4. (4)ఇ, ఈ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అ, ఇ

ఇచ్చిన నాలుగు వాక్యాల్లో సంయుక్త వాక్యాలు ఏవో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

సంయుక్త వాక్యం: సమాన ప్రాధాన్యం ఉన్న రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సామాన్య వాక్యాలు కలిసి ఏర్పడే వాక్యం. సంక్లిష్ట వాక్యం: ఒక ప్రధాన వాక్యం, దానిపై ఆధారపడే అసమాపక క్రియ (క్త్వార్థకం: చేసి, నేర్చుకొని, పాడి) ఉన్న ఉపవాక్యం కలిసి ఏర్పడే వాక్యం.

"అ"లో "సీత సంగీతం నేర్చుకుంటుంది, సీత నృత్యం నేర్చుకుంటుంది, సీత ఆటలు నేర్చుకుంటుంది" అనే మూడు సమాన వాక్యాలు కలిశాయి; ఇది సంయుక్తం. "ఇ"లో "సీతకు పాడటమంటే ఆసక్తి", "సీతకు వినడమంటే విరక్తి" అనే రెండు సమాన వాక్యాలు కలిశాయి; ఇదీ సంయుక్తం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).

"ఆ"లో "నేర్చుకొని", "ఈ"లో "పాడి" అనే క్త్వార్థక అసమాపక క్రియలు ఉన్నాయి. అవి ప్రధాన క్రియ (వెళ్తుంది, అలరిస్తుంది)పై ఆధారపడతాయి; అందుకే అవి సంక్లిష్ట వాక్యాలు. "ఆ", "ఈ" ఉన్న ఆప్షన్లు (2), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: చేసి, నేర్చుకొని, పాడి వంటి క్త్వార్థకం కనిపిస్తే సంక్లిష్ట వాక్యం.

ప్రశ్న 60 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET October 2024 · Paper 2B

చేయాల్సిన పనిని తప్పనిసరిగా చేయమని చెప్పే వాక్యం.

  1. (1)సామర్థ్యార్థక వాక్యం
  2. (2)విధ్యర్థక వాక్యం
  3. (3)ఆశ్చర్యార్థక వాక్యం
  4. (4)అనుమత్యర్థక వాక్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) విధ్యర్థక వాక్యం

ఒక పనిని తప్పనిసరిగా చేయమని ఆజ్ఞాపించే, ఆదేశించే వాక్యం ఏ రకమో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

విధి అంటే ఆజ్ఞ, చేయవలసిన కర్తవ్యం. చేయాల్సిన పనిని తప్పక చేయమని చెప్పే వాక్యాన్ని విధ్యర్థక వాక్యం అంటారు. ఉదా: "నువ్వు రోజూ బడికి వెళ్ళు", "ఇంటిపని పూర్తి చెయ్యి". కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).

సామర్థ్యార్థక వాక్యం ఒకరి శక్తిని చెబుతుంది (ఉదా: "రవి ఈదగలడు"). ఆశ్చర్యార్థక వాక్యం ఆశ్చర్యాన్ని చెబుతుంది (ఉదా: "ఆహా! ఎంత అందంగా ఉంది!"). అనుమత్యర్థక వాక్యం అనుమతి ఇస్తుంది (ఉదా: "మీరు లోపలికి రావచ్చు"). ఇక్కడ చాలామంది అనుమతి, ఆజ్ఞ మధ్య తికమకపడతారు; "తప్పనిసరిగా" అనే మాట ఆజ్ఞను సూచిస్తుంది. అందుకే (1), (3), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: ఆజ్ఞ → విధ్యర్థకం; -గలడు → సామర్థ్యార్థకం; -వచ్చు → అనుమత్యర్థకం.

ప్రశ్న 33 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

కింది పేరా చదివి ప్రశ్నకు జవాబు గుర్తించండి. వాక్యానికి కనిష్ఠ రూపం పదమైనా ప్రతి పదాన్ని సందర్భవిరహితంగా వాక్యం అనటానికి వీల్లేదు. ఒక కోశంలో ఉన్న పదాలను ఒక దాని తరువాత ఒకటి చదివినపుడు అవి వాక్యాలుకావు. స్థూలంగా వాక్యాన్ని నిర్వచించవలసివస్తే, “రెండు విరామాల మధ్య సహజమైన వ్యవహారంలో ఏర్పడే వాగ్రూపం” అనవచ్చు. అంటే ప్రతి వాక్యానికీ ముందూ చివరా విరామం నిశ్శబ్దత హద్దులుగా ఉంటాయి. వాక్యం అర్థవంతంగా ఉంటుంది. కేవలం పదసంయోజన వల్లనే వాక్యాలేర్పడవు. కింది వాక్యాలలో సరైనది

  1. (1)పద సంయోజన వల్లనే వాక్యాలు ఏర్పడతాయి.
  2. (2)పదకోశంలోని పదాలు వరుసగా చదివితే వాక్యాలౌతాయి
  3. (3)రెండు విరామాల మధ్య సహజమైన వ్యవహార రూపం వాక్యం అవుతుంది.
  4. (4)ప్రతిపదం సందర్భవిరహితంగా వాక్యం అవుతుంది
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) రెండు విరామాల మధ్య సహజమైన వ్యవహార రూపం వాక్యం అవుతుంది.

ఈ ప్రశ్న పేరాలో చెప్పిన విషయానికి సరిపోయే వాక్యం ఏదో అడుగుతోంది. అంటే అవగాహన (Comprehension) ప్రశ్న. పేరాలో లేని విషయం గానీ, పేరాకు వ్యతిరేకమైన విషయం గానీ జవాబు కాదు.

పేరా వాక్యానికి నిర్వచనం ఇస్తుంది: “రెండు విరామాల మధ్య సహజమైన వ్యవహారంలో ఏర్పడే వాగ్రూపం”. ఆప్షన్ (3) ఇదే మాటను చెబుతోంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

మిగతావి పేరాకు వ్యతిరేకం. ‘కేవలం పదసంయోజన వల్లనే వాక్యాలేర్పడవు’ అని పేరా చెబుతుంది, కాబట్టి (1) తప్పు. కోశంలోని పదాలు వరుసగా చదివితే వాక్యాలు కావు అని ఉంది, కాబట్టి (2) తప్పు. ప్రతి పదాన్ని సందర్భవిరహితంగా వాక్యం అనటానికి వీల్లేదు అని ఉంది, కాబట్టి (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: పేరా ప్రశ్నల్లో ‘కాదు’, ‘వీల్లేదు’ అనే మాటలు ఉన్న వాక్యాలను తిప్పి చెప్పిన ఆప్షన్లు తప్పు.

ప్రశ్న 34 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

కింది పేరా చదివి ప్రశ్నకు జవాబు గుర్తించండి. వాక్యానికి కనిష్ఠ రూపం పదమైనా ప్రతి పదాన్ని సందర్భవిరహితంగా వాక్యం అనటానికి వీల్లేదు. ఒక కోశంలో ఉన్న పదాలను ఒక దాని తరువాత ఒకటి చదివినపుడు అవి వాక్యాలుకావు. స్థూలంగా వాక్యాన్ని నిర్వచించవలసివస్తే, “రెండు విరామాల మధ్య సహజమైన వ్యవహారంలో ఏర్పడే వాగ్రూపం” అనవచ్చు. అంటే ప్రతి వాక్యానికీ ముందూ చివరా విరామం నిశ్శబ్దత హద్దులుగా ఉంటాయి. వాక్యం అర్థవంతంగా ఉంటుంది. కేవలం పదసంయోజన వల్లనే వాక్యాలేర్పడవు. వాక్యానికి హద్దులుగా ఉండేవి

  1. (1)విరామం, నిశ్శబ్దత
  2. (2)అంత్యపదాలు
  3. (3)పదాలు, విరామం
  4. (4)వాక్యాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) విరామం, నిశ్శబ్దత

ఈ ప్రశ్న వాక్యానికి ముందు, వెనక హద్దులుగా ఏవి ఉంటాయో అడుగుతోంది. జవాబు పేరాలోనే నేరుగా ఉంది.

పేరాలో ‘ప్రతి వాక్యానికీ ముందూ చివరా విరామం నిశ్శబ్దత హద్దులుగా ఉంటాయి’ అని ఉంది. మాట్లాడేటప్పుడు ఒక వాక్యం మొదలయ్యే ముందు, ముగిసిన తర్వాత చిన్న ఆగడం (విరామం), మౌనం (నిశ్శబ్దత) ఉంటాయి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) విరామం, నిశ్శబ్దత.

అంత్యపదాలు (2) వాక్యం లోపలి భాగమే, హద్దు కాదు. పదాలు, విరామం (3)లో విరామం సరైనదే కానీ పదాలు వాక్యాన్ని నిర్మించేవి, హద్దులు కావు. వాక్యాలు (4) హద్దులు అనే మాట పేరాలో ఎక్కడా లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: వాక్యం = రెండు విరామాల మధ్య ఉండే మాట; హద్దులు = విరామం, నిశ్శబ్దత.

ప్రశ్న 40 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

పద్మ శ్రావ్యంగా పాట పాడుతోంది. - గీత గీసిన పదం

  1. (1)విశేషణం
  2. (2)నామవాచకం
  3. (3)సర్వనామం
  4. (4)క్రియ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) విశేషణం

ఈ ప్రశ్న ‘పద్మ శ్రావ్యంగా పాట పాడుతోంది’ అనే వాక్యంలో గీత గీసిన ‘శ్రావ్యంగా’ ఏ భాషాభాగమో అడుగుతోంది.

విశేషణం అంటే ఒక పదం గుణాన్ని, తీరును తెలిపే పదం. ఇక్కడ ‘శ్రావ్యంగా’ పాడటం ఎలా ఉందో, అంటే ‘పాడుతోంది’ అనే క్రియ తీరును తెలుపుతోంది. క్రియ తీరును తెలిపేదాన్ని క్రియా విశేషణం అంటారు; అది విశేషణం అనే భాషాభాగం కిందికే వస్తుంది. ఆప్షన్లలో ఉన్నది ‘విశేషణం’ ఒక్కటే కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

నామవాచకం (2) పేరును తెలుపుతుంది; ఈ వాక్యంలో ‘పద్మ’, ‘పాట’ నామవాచకాలు. సర్వనామం (3) నామవాచకానికి బదులుగా వాడేది (అది, ఆమె); ఇక్కడ లేదు. క్రియ (4) పనిని తెలుపుతుంది; ఇక్కడ క్రియ ‘పాడుతోంది’, ‘శ్రావ్యంగా’ కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ‘-గా’తో ముగిసి పని తీరు చెప్పే పదం (వేగంగా, శ్రావ్యంగా) క్రియా విశేషణం.

ప్రశ్న 43 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

ఒకటి కాని అంతకంటే ఎక్కువ అసమాపక క్రియలు ఉండి చివరకు సమాపక క్రియతో ముగిసిన వాక్యాన్ని ఇలా అంటారు.

  1. (1)విశేష వాక్యం
  2. (2)సామాన్య వాక్యం
  3. (3)సంశ్లిష్ట వాక్యం
  4. (4)సంయుక్త వాక్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) సంశ్లిష్ట వాక్యం

ఈ ప్రశ్న అసమాపక క్రియలు ఉండి, సమాపక క్రియతో ముగిసే వాక్యం పేరు అడుగుతోంది.

సమాపక క్రియ వాక్యాన్ని పూర్తి చేస్తుంది (వెళ్ళాడు, తిన్నాడు). అసమాపక క్రియ పని పూర్తి కాలేదని, ఇంకా వాక్యం ఉందని చూపుతుంది (వెళ్ళి, తిని, చూస్తూ). ఉదాహరణ: ‘రాము బడికి వెళ్ళి, పాఠం చదివి, ఇంటికి వచ్చాడు.’ ఇందులో వెళ్ళి, చదివి అసమాపక క్రియలు; వచ్చాడు సమాపక క్రియ. ఇలాంటి వాక్యాన్ని సంశ్లిష్ట వాక్యం అంటారు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

సామాన్య వాక్యం (2)లో ఒకే సమాపక క్రియ ఉంటుంది (రాము బడికి వెళ్ళాడు). సంయుక్త వాక్యం (4) రెండు సామాన్య వాక్యాలను ‘కాని’, ‘కాబట్టి’, ‘అందువల్ల’ వంటి పదాలతో కలిపితే ఏర్పడుతుంది. విశేష వాక్యం (1) అనే వాక్య రకం వ్యాకరణంలో ఈ అర్థంలో లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: అసమాపక క్రియలు + ఒక సమాపక క్రియ = సంశ్లిష్ట వాక్యం.

ప్రశ్న 44 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

ద్రుత ప్రకృతికాలు - అంటే

  1. (1)ద్రుతం లేని పదాలు
  2. (2)ద్రుతం మొదట ఉన్న పదాలు
  3. (3)ద్రుతం చివరన ఉన్న పదాలు
  4. (4)ద్రుతం మధ్యన ఉన్న పదాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ద్రుతం చివరన ఉన్న పదాలు

ఈ ప్రశ్న ‘ద్రుత ప్రకృతికాలు’ అనే వ్యాకరణ పదానికి అర్థం అడుగుతోంది.

తెలుగు వ్యాకరణంలో ‘ద్రుతం’ అంటే పదం చివర వచ్చే ‘న’కారం (న్). ద్రుతం చివరన ఉన్న పదాలను ద్రుత ప్రకృతికాలు అంటారు. ఉదాహరణ: వచ్చెను(న్), పూచెను(న్), రామునిన్. ద్రుతం లేని పదాలను కళలు అంటారు (రాముడు, అమ్మ). కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

ద్రుతం లేని పదాలు (1) కళలు, ద్రుత ప్రకృతికాలు కావు. ద్రుతం పదం మొదట (2) గానీ, మధ్యలో (4) గానీ రాదు; అది ఎప్పుడూ పదం చివరనే ఉంటుంది. గసడదవాదేశ సంధి, ద్రుత సంధి వంటి సూత్రాలు ఈ ద్రుత ప్రకృతికాల మీదనే పనిచేస్తాయి.

గుర్తుంచుకోండి: చివర ‘న్’ ఉంటే ద్రుత ప్రకృతికం; లేకపోతే కళ.

ప్రశ్న 45 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

ఇది అత్యంత హేయమైన విషయం. ఈ వాక్యంలో ఉన్న సంస్కృత సంధి

  1. (1)విసర్గ సంధి
  2. (2)యణాదేశ సంధి
  3. (3)వృద్ధి సంధి
  4. (4)శ్చుత్వ సంధి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) యణాదేశ సంధి

ఈ ప్రశ్న ‘ఇది అత్యంత హేయమైన విషయం’ అనే వాక్యంలో ఏ సంస్కృత సంధి ఉందో అడుగుతోంది. వాక్యంలోని సంస్కృత పదాన్ని విడదీసి చూడాలి.

యణాదేశ సంధి సూత్రం: ఇ, ఉ, ఋలకు అసవర్ణాచ్చులు (వేరే అచ్చులు) పరమైతే వరుసగా య, వ, ర వస్తాయి. ‘అత్యంత’ = అతి + అంత. ఇక్కడ ‘ఇ’కి ‘అ’ పరమైంది, కాబట్టి ఇ స్థానంలో ‘య’ వచ్చి త్ + య + అంత = అత్యంత అయింది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) యణాదేశ సంధి.

విసర్గ సంధి (1)కి పదంలో విసర్గ (ః) ఉండాలి (మనః + హరం); ఇక్కడ లేదు. వృద్ధి సంధి (3)లో అ కారానికి ఏ, ఐ, ఓ, ఔ కలిస్తే ఐ, ఔ వస్తాయి (దేశ + ఔన్నత్యం); ఇక్కడ అలా లేదు. శ్చుత్వ సంధి (4)లో స, త వర్గాలకు శ, చ వర్గాలు కలుస్తాయి (సత్ + చిత్ = సచ్చిత్); ఇక్కడ అది లేదు. ‘హేయమైన’ (హేయము + ఐన) తెలుగు సంధి, సంస్కృత సంధి కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఇ/ఉ/ఋ + వేరే అచ్చు → య/వ/ర: అతి + అంత = అత్యంత, అణు + అస్త్రం = అణ్వస్త్రం.

ప్రశ్న 46 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

అపర్ణ సంగీతం నేర్చుకుంది. అపర్ణ నృత్యం నేర్చుకుంది. ఈ వాక్యాలను సంయుక్త వాక్యంగా మారిస్తే

  1. (1)అపర్ణ సంగీతం నృత్యం నేర్చుకుంది
  2. (2)అపర్ణ సంగీతం, అపర్ణ నృత్యం నేర్చుకుంది
  3. (3)అపర్ణ సంగీతం నృత్యం నేర్చుకోలేదు
  4. (4)సంగీతం, నృత్యం నేర్చుకుంది అపర్ణ!
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అపర్ణ సంగీతం నృత్యం నేర్చుకుంది

ఈ ప్రశ్న రెండు సామాన్య వాక్యాలను కలిపి ఒక సంయుక్త వాక్యం చేయమంటోంది.

సంయుక్త వాక్యం అంటే సమాన ప్రాధాన్యం ఉన్న రెండు వాక్యాలు కలిసి ఏర్పడే వాక్యం. రెండు వాక్యాల్లో కర్త (అపర్ణ), క్రియ (నేర్చుకుంది) ఒకటే అయితే వాటిని ఒక్కసారే రాసి, వేరుగా ఉన్న కర్మలను (సంగీతం, నృత్యం) కలిపి రాస్తాం. అప్పుడు ‘అపర్ణ సంగీతం నృత్యం నేర్చుకుంది’ (అంటే సంగీతం, నృత్యం రెండూ) అవుతుంది. అర్థం మారకుండా రెండు వాక్యాల భావం ఒకే వాక్యంలో వచ్చింది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

(2)లో ‘అపర్ణ’ను మళ్ళీ రాయటం అనవసరం; వాక్యం అసహజంగా ఉంది. (3) ‘నేర్చుకోలేదు’ అని అర్థాన్నే వ్యతిరేకంగా మార్చింది. (4) పదాల క్రమం మార్చి ఆశ్చర్యార్థక వాక్యంగా రాసింది; ఇది ప్రామాణిక సంయుక్త వాక్య రూపం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఒకే కర్త, ఒకే క్రియ ఉన్న రెండు వాక్యాలు: కర్త, క్రియ ఒక్కసారే, కర్మలు కలిపి.

ప్రశ్న 49 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

నాలుగు గీతలు - ఈ పదబంధంలోని సమాసం

  1. (1)ద్విగు సమాసం
  2. (2)నఞ్ తత్పురుష సమాసం
  3. (3)ద్వంద్వ సమాసం
  4. (4)షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ద్విగు సమాసం

ఈ ప్రశ్న ‘నాలుగు గీతలు’ అనే పదబంధంలో ఏ సమాసం ఉందో అడుగుతోంది.

ద్విగు సమాసం: మొదటి పదం సంఖ్యను తెలిపే విశేషణం అయితే అది ద్విగు సమాసం. విగ్రహవాక్యం: ‘నాలుగు సంఖ్య గల గీతలు’. ఇక్కడ పూర్వపదం ‘నాలుగు’ సంఖ్యావాచకం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ద్విగు సమాసం. ఇలాంటివే: ముల్లోకాలు, పంచపాండవులు, సప్తర్షులు.

నఞ్ తత్పురుష (2) వ్యతిరేకార్థం ఇస్తుంది (అధర్మం = ధర్మం కానిది). ద్వంద్వ సమాసం (3)లో రెండు పదాలూ నామవాచకాలు, సమాన ప్రాధాన్యం (తల్లిదండ్రులు). షష్ఠీ తత్పురుష (4)లో ‘కి, కు’ (సంబంధం) అనే ఆరో విభక్తి అర్థం ఉంటుంది (రాజభటుడు = రాజు భటుడు); ‘నాలుగు’కు ఆ అర్థం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: మొదటి పదం సంఖ్య అయితే ద్విగు సమాసం.

ప్రశ్న 51 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

ఏ, ఓ, అర్ అనే అక్షరాలను వ్యాకరణపరంగా ఇలా పిలుస్తారు.

  1. (1)వివర్ణములు
  2. (2)సవర్ణములు
  3. (3)గుణములు
  4. (4)గణములు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) గుణములు

ఈ ప్రశ్న ఏ, ఓ, అర్ అనే అక్షరాలకు వ్యాకరణంలో ఉన్న పేరు అడుగుతోంది.

సంస్కృత వ్యాకరణంలో ఏ, ఓ, అర్ లను గుణములు అంటారు. గుణ సంధి సూత్రం: అకారానికి ఇ, ఉ, ఋలు పరమైతే వరుసగా ఏ, ఓ, అర్ ఏకాదేశంగా వస్తాయి. ఉదాహరణ: రాజ + ఇంద్రుడు = రాజేంద్రుడు, సూర్య + ఉదయం = సూర్యోదయం, మహా + ఋషి = మహర్షి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) గుణములు.

సవర్ణములు (2) అంటే ఒకే రకమైన అచ్చులు (అ-ఆ, ఇ-ఈ); సవర్ణదీర్ఘ సంధిలో వస్తాయి. వివర్ణములు (1) ఇక్కడ వ్యాకరణ సంజ్ఞ కాదు. గణములు (4) ఛందస్సులోని గురు లఘువుల సమూహాలు (మ, భ, జ గణాలు), అక్షరాలకు పేరు కాదు. ఐ, ఔలను వృద్ధులు అంటారు అని గుర్తుంచుకోండి.

గుర్తుంచుకోండి: ఏ, ఓ, అర్ = గుణములు; ఐ, ఔ = వృద్ధులు; య, వ, ర = యణ్ణులు.

ప్రశ్న 52 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

దేశ + ఔన్నత్యం - కలిపి రాస్తే

  1. (1)దేశన్నత్యం
  2. (2)దేశౌన్నత్యం
  3. (3)దేశవౌన్నత్యం
  4. (4)దేశోన్నత్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) దేశౌన్నత్యం

ఈ ప్రశ్న ‘దేశ + ఔన్నత్యం’ను సంధి చేసి రాయమంటోంది. మొదటి పదం చివర ‘అ’ (దేశ), రెండో పదం మొదట ‘ఔ’ ఉన్నాయి.

వృద్ధి సంధి సూత్రం: అకారానికి ఏ, ఐలు పరమైతే ‘ఐ’; ఓ, ఔలు పరమైతే ‘ఔ’ ఏకాదేశంగా వస్తాయి. ఇక్కడ అ + ఔ = ఔ. కాబట్టి దేశ్ + ఔ + న్నత్యం = దేశౌన్నత్యం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

దేశన్నత్యం (1)లో ‘ఔ’ పూర్తిగా పోయింది; అది తప్పు. దేశవౌన్నత్యం (3)లో అనవసరంగా ‘వ’ ఆగమం వచ్చింది; సంస్కృత వృద్ధి సంధిలో అలా రాదు. దేశోన్నత్యం (4) గుణ సంధి రూపం (అ + ఉ = ఓ) లాగా ఉంది; కానీ ఇక్కడ పరమైనది ‘ఉ’ కాదు ‘ఔ’, కాబట్టి ‘ఓ’ రాదు.

గుర్తుంచుకోండి: అ + ఏ/ఐ = ఐ; అ + ఓ/ఔ = ఔ (వృద్ధి సంధి).

ప్రశ్న 53 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

ఒక వాక్యంలో భిన్న పదాలకు అన్వయం కలిగించే ప్రత్యయాలను ఇలా పిలుస్తారు.

  1. (1)సమాసాలు
  2. (2)విభక్తులు
  3. (3)సంధులు
  4. (4)సంవృతాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) విభక్తులు

ఈ ప్రశ్న వాక్యంలోని వేరువేరు పదాల మధ్య సంబంధం (అన్వయం) కలిగించే ప్రత్యయాల పేరు అడుగుతోంది.

విభక్తి ప్రత్యయాలు నామవాచకాలకు చేరి, వాటికి క్రియతో, ఇతర పదాలతో సంబంధం కలిగిస్తాయి. ఉదాహరణ: ‘రాముడు బడికి పుస్తకంతో వెళ్ళాడు.’ ఇందులో ‘-కి’, ‘-తో’ విభక్తి ప్రత్యయాలు; ఇవి లేకపోతే పదాలు కలవవు. డు, ము, వు, లు; ని, ను; చేత, తో; కొరకు, కై; వలన; కి, కు; లో, లోపల; ఓ, ఓరీ వంటివి విభక్తులు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) విభక్తులు.

సమాసాలు (1) రెండు పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా మారటం; ఇవి ప్రత్యయాలు కావు. సంధులు (3) రెండు వర్ణాలు కలిసినప్పుడు జరిగే మార్పు. సంవృతాలు (4) ఉచ్చారణకు సంబంధించిన పదం (సంవృత, వివృత ఉచ్చారణ); అన్వయంతో సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: పదానికి పదానికి వంతెన = విభక్తి.

ప్రశ్న 54 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 1B

కింది పదాలలో ‘అంతస్థాలు’ ఉన్న పదం

  1. (1)పాడుతాను
  2. (2)యమలీల
  3. (3)బాధపడు
  4. (4)గజగజ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) బాధపడు

ఈ ప్రశ్న ‘అంతస్థాలు’ ఉన్న పదం అడుగుతోంది. అధికారిక కీ ఆప్షన్ (3) బాధపడు అని ఇచ్చింది.

వర్ణమాలలో య, ర, ల, వలను అంతస్థాలు అంటారు; ఇవి స్పర్శాలకు, ఊష్మాలకు మధ్య (అంతర) ఉంటాయి. ‘బాధపడు’లో బ, ధ, ప, డ ఉన్నాయి; ఇవన్నీ స్పర్శాలు. ఇందులో ‘ధ’ మహాప్రాణం (ఒత్తు అక్షరం). అంతస్థం ఏదీ ఇందులో లేదు. ప్రశ్న రూపొందించినవారు బహుశా ‘మహాప్రాణం ఉన్న పదం’ అనే అర్థంలో కీ ఇచ్చి ఉండవచ్చు; నాలుగు ఆప్షన్లలో మహాప్రాణం ఉన్నది ‘బాధపడు’ ఒక్కటే. అయినా మార్కుల కోసం కీ ప్రకారం (3).

పాడుతాను (1)లో ప, డ, త, న; అంతస్థం లేదు. గజగజ (4)లో గ, జ మాత్రమే; అంతస్థం లేదు. యమలీల (2)లో య, ల రెండూ అంతస్థాలు.

గమనిక: ప్రశ్నలో అడిగినట్లు ‘అంతస్థాలు’ ఉన్న పదం యమలీల (2) మాత్రమే (య, ల). కీ ఇచ్చిన బాధపడులో అంతస్థం లేదు, కాబట్టి కీలో పొరపాటు ఉందని మా అభిప్రాయం.

గుర్తుంచుకోండి: అంతస్థాలు = య, ర, ల, వ; ఊష్మాలు = శ, ష, స, హ.

ప్రశ్న 46 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

స్వరాలు, ప్రాణాలు అని వీటిని అంటారు.

  1. (1)అచ్చులను, హల్లులను కలిపి
  2. (2)ఉభయాక్షరాలను
  3. (3)అచ్చులను
  4. (4)హల్లులను
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అచ్చులను

ప్రశ్న "స్వరాలు", "ప్రాణాలు" అనే పేర్లు ఏ అక్షరాలకు ఉన్నాయని అడుగుతోంది. ఇది వర్ణమాలకు సంబంధించిన ప్రశ్న.

అచ్చులు ఇతర అక్షరాల సాయం లేకుండా స్వతంత్రంగా పలుకుతాయి. హల్లులకు అచ్చు చేరితేనే పూర్తి ఉచ్చారణ వస్తుంది. అంటే అచ్చులు హల్లులకు ప్రాణం పోస్తాయి. అందుకే అచ్చులను స్వరాలు, ప్రాణాలు అంటారు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

హల్లులను (4) వ్యంజనాలు, ప్రాణులు అంటారు. ఉభయాక్షరాలు (2) అంటే సున్న (ం), అరసున్న (ఁ), విసర్గ (ః); ఇవి అచ్చులతోనూ హల్లులతోనూ కలిసి వస్తాయి. అచ్చులను, హల్లులను కలిపి (1) "వర్ణాలు" లేదా "అక్షరాలు" అంటారు, స్వరాలు కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: అచ్చులు = స్వరాలు, ప్రాణాలు; హల్లులు = వ్యంజనాలు, ప్రాణులు.

ప్రశ్న 47 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

సంధికార్యంలో పరస్వరం అంటే

  1. (1)మొదటి పదం
  2. (2)రెండవ పదంలోని మొదటి అచ్చు
  3. (3)మొదటి పదంలోని చివరి అచ్చు
  4. (4)రెండవ పదం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) రెండవ పదంలోని మొదటి అచ్చు

ప్రశ్న సంధిలో "పరస్వరం" అనే పదానికి అర్థం అడుగుతోంది. సంధిలో వాడే పారిభాషిక పదాలు: పూర్వపదం, పరపదం, పూర్వస్వరం, పరస్వరం.

సంధిలో మొదటి పదాన్ని పూర్వపదం, రెండో పదాన్ని పరపదం అంటారు. పూర్వపదం చివర ఉన్న అచ్చు పూర్వస్వరం; పరపదం మొదట ఉన్న అచ్చు పరస్వరం. ఉదా: రామ + అయ్య = రామయ్య. ఇక్కడ "రామ"లోని చివరి "అ" పూర్వస్వరం, "అయ్య"లోని మొదటి "అ" పరస్వరం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

మొదటి పదంలోని చివరి అచ్చు (3) పూర్వస్వరం, పరస్వరం కాదు. ఇక్కడ చాలామంది తికమకపడతారు. మొదటి పదం (1) పూర్వపదం; రెండవ పదం (4) పరపదం. ఇవి పదాలు, స్వరాలు (అచ్చులు) కావు.

గుర్తుంచుకోండి: పూర్వ = ముందు, పర = తర్వాత; స్వరం = అచ్చు.

ప్రశ్న 48 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

చిగురుటాకు, పొదరుటిల్లు అనే పదాలలో ఉన్న సంధి

  1. (1)ఆదేశ సంధి
  2. (2)గుణ సంధి
  3. (3)వృద్ధి సంధి
  4. (4)ఆగమ సంధి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఆగమ సంధి

ప్రశ్న "చిగురుటాకు", "పొదరుటిల్లు" పదాల్లోని సంధి పేరు అడుగుతోంది. ముందు పదాలను విడదీసి చూడాలి.

చిగురు + ఆకు = చిగురుటాకు; పొదరు + ఇల్లు = పొదరుటిల్లు. రెండు పదాల మధ్య కొత్తగా "ట్" అనే వర్ణం వచ్చి చేరింది. ఇది టుగాగమ సంధి: కర్మధారయంలో ఉకారాంత పదానికి అచ్చు పరమైతే టుగాగమం వస్తుంది. ఉన్న వర్ణం పోకుండా కొత్త వర్ణం వచ్చి చేరడాన్ని ఆగమం అంటారు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) ఆగమ సంధి.

ఆదేశ సంధి (1)లో ఒక వర్ణం పోయి దాని స్థానంలో మరొక వర్ణం వస్తుంది (ఉదా: గసడదవాదేశం); ఇక్కడ ఏ వర్ణమూ మారలేదు, కొత్తది చేరింది. గుణ (2), వృద్ధి (3) సంస్కృత సంధులు: దేవ + ఇంద్రుడు = దేవేంద్రుడు (గుణ), ఏక + ఏక = ఏకైక (వృద్ధి). ఇవి ఇక్కడ వర్తించవు.

గుర్తుంచుకోండి: ఆగమం = కొత్త వర్ణం చేరడం; ఆదేశం = ఒక వర్ణానికి బదులు మరొకటి రావడం.

ప్రశ్న 50 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

ఇ, ఉ, ఋ లకు అసవర్ణ అచ్చులు పరమైనపుడు ఇవి క్రమంగా ఆదేశంగా వస్తాయి.

  1. (1)న, ణ, మ
  2. (2)య, వ, ర
  3. (3)శ, ష, స
  4. (4)ఏ, ఓ, అర్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) య, వ, ర

ప్రశ్న యణాదేశ సంధి సూత్రాన్ని అడుగుతోంది: ఇ, ఉ, ఋ లకు అసవర్ణ అచ్చులు (వేరే జాతి అచ్చులు) పరమైతే ఏ వర్ణాలు ఆదేశంగా వస్తాయి?

యణాదేశ సంధి సూత్రం: ఇ, ఉ, ఋ లకు అసవర్ణ అచ్చులు పరమైతే వరుసగా య, వ, ర లు ఆదేశంగా వస్తాయి. ఉదాహరణలు: అతి + అంతం = అత్యంతం (ఇ → య); అణు + అస్త్రం = అణ్వస్త్రం (ఉ → వ); పితృ + ఆర్జితం = పిత్రార్జితం (ఋ → ర). కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

ఏ, ఓ, అర్ (4) గుణ సంధిలో వస్తాయి: అకారానికి ఇ, ఉ, ఋ పరమైతే. న, ణ, మ (1) అనునాసికాలు; అనునాసిక సంధిలో వస్తాయి (ఉదా: వాక్ + మయం = వాఙ్మయం). శ, ష, స (3) ఊష్మాలు; ఈ సూత్రంలో రావు.

గుర్తుంచుకోండి: యణాదేశం: ఇ, ఉ, ఋ → య, వ, ర.

ప్రశ్న 51 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

అకారానికి ఇ, ఉ, ఋ లు పరమైతే క్రమంగా ఇవి ఆదేశంగా వస్తాయి

  1. (1)శ, ష, స
  2. (2)న, ణ, మ
  3. (3)య, వ, ర
  4. (4)ఏ, ఓ, అర్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఏ, ఓ, అర్

ప్రశ్న గుణ సంధి సూత్రాన్ని అడుగుతోంది: అకారానికి ఇ, ఉ, ఋ లు పరమైతే ఏవి ఆదేశంగా వస్తాయి?

గుణ సంధి సూత్రం: అకారానికి ఇ, ఉ, ఋ లు పరమైతే వరుసగా ఏ, ఓ, అర్ లు ఏకాదేశంగా వస్తాయి. ఉదాహరణలు: దేవ + ఇంద్రుడు = దేవేంద్రుడు (అ + ఇ = ఏ); సూర్య + ఉదయం = సూర్యోదయం (అ + ఉ = ఓ); మహా + ఋషి = మహర్షి (ఆ + ఋ = అర్). ఏ, ఓ, అర్ లను "గుణాలు" అంటారు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

య, వ, ర (3) యణాదేశ సంధిలో వస్తాయి; అక్కడ ఇ, ఉ, ఋ లకు అసవర్ణ అచ్చులు పరమవుతాయి. ఈ రెండు సూత్రాలను చాలామంది తారుమారు చేస్తారు. న, ణ, మ (2) అనునాసికాలు, శ, ష, స (1) ఊష్మాలు; ఇవి ఈ సూత్రంలో రావు.

గుర్తుంచుకోండి: గుణం: అ + ఇ/ఉ/ఋ = ఏ/ఓ/అర్; యణాదేశం: ఇ/ఉ/ఋ + అసవర్ణ అచ్చు = య/వ/ర.

ప్రశ్న 52 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

ఇంత బరువైనది మోసుకొస్తున్నావు. దేనికది? గీత గీసిన చోట ఉన్న సంధి

  1. (1)యడాగమ
  2. (2)అకార
  3. (3)ఇకార
  4. (4)ఉకార
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఇకార

ప్రశ్న గీత గీసిన "దేనికది" అనే పదంలోని సంధిని అడుగుతోంది. ముందు పదాన్ని విడదీయాలి.

దేనికి + అది = దేనికది. ఇక్కడ పూర్వపదం "దేనికి" చివర "ఇ" ఉంది, పరపదం "అది" అచ్చుతో మొదలైంది. సంధిలో పూర్వస్వరం "ఇ" లోపించి, పరస్వరం "అ" మిగిలింది. పూర్వపదం చివరి ఇకారం లోపించడం వల్ల దీన్ని ఇకార సంధి అంటారు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

యడాగమ సంధి (1)లో "య్" కొత్తగా చేరుతుంది (ఉదా: మా + అమ్మ = మాయమ్మ); ఇక్కడ య్ రాలేదు. అకార సంధి (2)లో పూర్వపదం చివరి "అ" లోపిస్తుంది, ఇక్కడ లోపించింది "ఇ". ఉకార సంధి (4)లో "ఉ" లోపిస్తుంది (ఉదా: రాముడు + అతడు = రాముడతడు). కాబట్టి ఇవి సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: సంధి పేరు = లోపించిన పూర్వస్వరం పేరు (ఇ పోతే ఇకార, ఉ పోతే ఉకార).

ప్రశ్న 53 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

దేశానికి మంచిరోజులొస్తాయని ఆశలు మొలకెత్తుతున్నాయి. గీత గీసిన చోట ఉన్న సంధి

  1. (1)ఇకార
  2. (2)అకార
  3. (3)ఉకార
  4. (4)నుగాగమ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) అకార

ప్రశ్న గీత గీసిన "మొలకెత్తుతున్నాయి" పదంలోని సంధిని అడుగుతోంది. ముందు పదాన్ని విడదీయాలి.

మొలక + ఎత్తుతున్నాయి = మొలకెత్తుతున్నాయి. పూర్వపదం "మొలక" చివర "అ" ఉంది. పరపదం "ఎ"తో మొదలైంది. సంధిలో పూర్వస్వరం "అ" లోపించి, "ఎ" మిగిలి "కె" అయింది. ఇది అకార సంధి: "అత్తునకు సంధి బహుళంబుగానగు". కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

ఇకార సంధి (1)లో పూర్వపదం చివరి "ఇ" లోపిస్తుంది; "మొలక" ఇకారాంతం కాదు. ఉకార సంధి (3)లో "ఉ" లోపిస్తుంది; ఇక్కడ ఉకారం లేదు. నుగాగమ సంధి (4)లో "న్" కొత్తగా చేరుతుంది; ఈ పదంలో న్ చేరలేదు.

గుర్తుంచుకోండి: పూర్వపదం చివరి అచ్చు చూడండి: మొలక – "అ" కాబట్టి అకార సంధి.

ప్రశ్న 54 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

గంగ అనే పేరున్న నది - దీన్ని సమాసంగా మారిస్తే

  1. (1)గాంగేయము
  2. (2)నదీ గాంగము
  3. (3)గంగా నామాఖ్యనది
  4. (4)గంగానది
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) గంగానది

ప్రశ్న "గంగ అనే పేరున్న నది" అనే విగ్రహ వాక్యాన్ని సమాస పదంగా మార్చమని అడుగుతోంది.

పూర్వపదం ఒక పేరు (సంజ్ఞ), ఉత్తరపదం ఆ పేరున్న వస్తువు జాతిని తెలిపితే అది సంభావనా పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం. దాని విగ్రహం "... అనే పేరు కల ..." అని ఉంటుంది. "గంగ అనే పేరున్న నది" = గంగానది. అలాగే "కృష్ణ అనే పేరు కల నది" = కృష్ణానది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

గాంగేయము (1) సమాసం కాదు; "గంగకు సంబంధించినది" అనే అర్థంలో తద్ధిత ప్రత్యయంతో ఏర్పడిన పదం (గాంగేయుడు = భీష్ముడు). నదీ గాంగము (2) పదాల క్రమం తప్పు, తెలుగులో వాడుకలో లేని రూపం. గంగా నామాఖ్యనది (3) విగ్రహంలోని "పేరు" అనే మాటను కూడా సమాసంలో ఉంచింది; సమాసంలో ఆ మాట లోపిస్తుంది.

గుర్తుంచుకోండి: "... అనే పేరు కల ..." విగ్రహం = సంభావనా పూర్వపద కర్మధారయం (గంగానది, కృష్ణానది).

ప్రశ్న 55 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

నవ మాసాలు మోసిన కన్నతల్లి ఋణం తీర్చుకోవడం ఎవరి తరం? గీత గీసిన చోట ఉన్న సంధి

  1. (1)కర్మధారయ
  2. (2)బహువ్రీహి
  3. (3)ద్విగు
  4. (4)ద్వంద్వ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ద్విగు

ప్రశ్న గీత గీసిన "నవ మాసాలు" పదం ఏ సమాసమో అడుగుతోంది. ప్రశ్నలో "సంధి" అని ముద్రించారు, కానీ ఆప్షన్లన్నీ సమాసాల పేర్లు. కాబట్టి ఇక్కడ అడిగింది సమాసం.

పూర్వపదం సంఖ్యను తెలిపే సమాసాన్ని ద్విగు సమాసం అంటారు. "నవ మాసాలు" విగ్రహం: "నవ (తొమ్మిది) సంఖ్య గల మాసాలు". ఇక్కడ పూర్వపదం "నవ" ఒక సంఖ్య. కాబట్టి ఇది ద్విగు సమాసం, ఆప్షన్ (3). "మూడు లోకాలు", "నాలుగు దిక్కులు" కూడా ద్విగు సమాసాలే.

కర్మధారయ (1)లో విశేషణ–విశేష్యాలు ఉంటాయి (ఉదా: నల్లకలువ); పూర్వపదం సంఖ్య అయితే అది ప్రత్యేకంగా ద్విగు అవుతుంది. బహువ్రీహి (2)లో రెండు పదాలు కాకుండా మూడో అర్థం ప్రధానం (ఉదా: ముక్కంటి = శివుడు). ద్వంద్వ (4)లో రెండు పదాలూ సమ ప్రాధాన్యం కలవి (ఉదా: రామలక్ష్మణులు).

గుర్తుంచుకోండి: పూర్వపదంలో సంఖ్య ఉంటే ద్విగు (నవ మాసాలు, మూడు లోకాలు).

ప్రశ్న 58 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

రెండు గాని అంతకంటె ఎక్కువగాని వాక్యాలలోని సమాపక క్రియలను అసమాపక క్రియలుగా మార్చి ఒకే వాక్యంగా రాస్తే అది.

  1. (1)సామాన్య వాక్యం
  2. (2)సంశ్లిష్ట వాక్యం
  3. (3)సంయుక్త వాక్యం
  4. (4)నిషేధార్థక వాక్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సంశ్లిష్ట వాక్యం

ప్రశ్న వాక్య రకాల గురించి అడుగుతోంది: రెండు లేదా ఎక్కువ వాక్యాల సమాపక క్రియలను అసమాపక క్రియలుగా మార్చి ఒకే వాక్యం చేస్తే దాన్ని ఏమంటారు?

సమాపక క్రియ వాక్యాన్ని పూర్తి చేస్తుంది (తిన్నాడు, వెళ్ళాడు). అసమాపక క్రియ వాక్యాన్ని పూర్తి చేయదు (తిని, వెళ్ళి). ఉదా: "రాము అన్నం తిన్నాడు. రాము బడికి వెళ్ళాడు." → "రాము అన్నం తిని బడికి వెళ్ళాడు." ఇక్కడ మొదటి వాక్యంలోని "తిన్నాడు" అనే సమాపక క్రియ "తిని" అనే అసమాపక క్రియగా మారింది. ఇలా ఏర్పడే వాక్యం సంశ్లిష్ట వాక్యం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

సంయుక్త వాక్యం (3)లో రెండు వాక్యాలు "కాని, కాబట్టి" వంటి సంయోజకాలతో కలుస్తాయి, సమాపక క్రియలు అలాగే ఉంటాయి (ఉదా: "సీత పాట పాడింది కాని ఆట ఆడలేదు"). సామాన్య వాక్యం (1)లో ఒకే సమాపక క్రియ ఉంటుంది. నిషేధార్థక వాక్యం (4) ఒక పని జరగదని/చేయవద్దని చెబుతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: సమాపకం → అసమాపకం (తిన్నాడు → తిని) = సంశ్లిష్టం; సంయోజకంతో కలిపితే సంయుక్తం.

ప్రశ్న 59 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

నేను, మేము వంటి పదాలు తను, తాను, తాము గా మారడం ఈ వాక్యాలలో జరుగుతుంది.

  1. (1)పరోక్ష కథనం
  2. (2)ప్రత్యక్ష కథనం
  3. (3)కర్తరి వాక్యం
  4. (4)కర్మణి వాక్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) పరోక్ష కథనం

ప్రశ్న "నేను, మేము" వంటి సర్వనామాలు "తాను, తాము"గా ఎప్పుడు మారతాయని అడుగుతోంది.

ఒకరు చెప్పిన మాటలను వారి మాటల్లోనే, ఉద్ధరణ చిహ్నాలతో చెబితే ప్రత్యక్ష కథనం. అవే మాటలను మన మాటల్లో చెబితే పరోక్ష కథనం. ప్రత్యక్ష కథనాన్ని పరోక్ష కథనంగా మార్చినప్పుడు ఉత్తమ పురుష సర్వనామాలు మారతాయి: నేను → తాను, మేము → తాము, నా → తన. ఉదా: "నేను రేపు వస్తాను" అని రాము అన్నాడు → తాను రేపు వస్తానని రాము అన్నాడు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) పరోక్ష కథనం.

ప్రత్యక్ష కథనం (2)లో "నేను, మేము" అలాగే ఉంటాయి; మార్పు జరిగేది పరోక్షంలోనే. కర్తరి (3), కర్మణి (4) వాక్యాల మధ్య మార్పులో కర్త, కర్మల స్థానాలు, క్రియ రూపం మారతాయి (చేత, బడు), సర్వనామాలు ఇలా మారవు.

గుర్తుంచుకోండి: పరోక్ష కథనం: నేను → తాను, మేము → తాము, ఉద్ధరణ చిహ్నాలు పోతాయి.

ప్రశ్న 60 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం · AP TET August 2022 · Paper 2B

వాక్యంలో క్రియకు ‘బడు’ చేర్చితే ఏర్పడు వాక్యం

  1. (1)కర్తరి వాక్యం
  2. (2)ఆశ్చర్యార్థక వాక్యం
  3. (3)కర్మణి వాక్యం
  4. (4)నిషేధార్థక వాక్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) కర్మణి వాక్యం

ప్రశ్న క్రియకు "బడు" చేర్చితే ఏ రకమైన వాక్యం ఏర్పడుతుందని అడుగుతోంది.

కర్త ప్రధానంగా ఉండే వాక్యం కర్తరి వాక్యం: "రాముడు రావణుణ్ణి చంపాడు." దీన్ని కర్మ ప్రధానంగా మార్చితే కర్తకు "చేత" చేరుతుంది, క్రియకు "బడు" చేరుతుంది: "రాముడి చేత రావణుడు చంపబడ్డాడు." ఇలా క్రియకు "బడు" చేరిన వాక్యం కర్మణి వాక్యం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

కర్తరి వాక్యం (1)లో "బడు" ఉండదు; అది కర్మణి వాక్యానికి మూల రూపం. ఆశ్చర్యార్థక వాక్యం (2) ఆశ్చర్యాన్ని తెలుపుతుంది (ఉదా: "ఆహా! ఎంత బాగుందో!"). నిషేధార్థక వాక్యం (4) ఒక పని చేయవద్దని చెబుతుంది (ఉదా: "అబద్ధం చెప్పవద్దు"). ఈ రెండిటిలోనూ "బడు" చేరదు.

గుర్తుంచుకోండి: "చేత" + "బడు" కనిపిస్తే కర్మణి వాక్యం.