AP TET August 2026 Paper 2B లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు: ప్రశ్నలు, కీ, వివరణలు
AP TET August 2026 Paper 2B స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లో లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు సెక్షన్లో 30 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి (ప్రశ్న 31 నుంచి 60 వరకు). ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్లు: పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు (9), వ్యాకరణం (7), పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు (6), సాహిత్య చరిత్ర, ప్రక్రియలు, సంస్కృతి (4). కింద ప్రతి ప్రశ్నకు అధికారిక కీ సమాధానం, తెలుగులో వివరణ ఉన్నాయి.
ఆధారం: AP పాఠశాల విద్యాశాఖ అధికారిక ప్రశ్నపత్రం, కీ ·చివరి మార్పు: · ExamBadi
లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు: ఏ టాపిక్ నుంచి ఏ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?
కింది అపరిచిత పద్యం చదివి ప్రశ్నకు జవాబు గుర్తించండి
టక్కరులను గూడి యెక్కసక్కములాడ
నిక్కమైన ఘనుని నీతి చెడును
ఉల్లితోట బెరుగు మల్లెమొక్క కరణి
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ
పై పద్యంలో కవి ఉత్తముడిని దీనితో పోల్చాడు
(1)ఉల్లితోట
(2)ఎక్కసక్కము
(3)మల్లెమొక్క
(4)నిక్కమైన జనుడు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) మల్లెమొక్క
ఇది వేమన పద్యం. ఇందులో కవి ఒక పోలిక (ఉపమానం) వాడాడు. ఉత్తముడిని దేనితో పోల్చాడో అడిగారు. పద్యం భావం: మోసగాళ్లతో (టక్కరులతో) కలిసి ఎగతాళి మాటలు (ఎక్కసక్కములు) ఆడితే, నిజమైన గొప్పవాడి (నిక్కమైన ఘనుని) నీతి కూడా చెడిపోతుంది. ఉల్లితోటలో పెరిగే మల్లెమొక్కలాగా.
ఇక్కడ "కరణి" అంటే "లాగా, విధంగా". ఉల్లితోటలో పెరిగిన మల్లెమొక్క పూల సువాసనకు ఉల్లి వాసన అంటుకుంటుంది. అలాగే చెడ్డవాళ్ల మధ్య ఉన్న మంచివాడికి వాళ్ల చెడు అంటుకుంటుంది. మంచివాడు = మల్లెమొక్క, చెడ్డవాళ్ల గుంపు = ఉల్లితోట. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) మల్లెమొక్క.
ఉల్లితోట (1) చెడ్డవాళ్ల సాంగత్యానికి పోలిక, ఉత్తముడికి కాదు. ఎక్కసక్కము (2) అంటే ఎగతాళి, హేళన మాటలు; ఇది పోలిక కాదు. నిక్కమైన జనుడు (4) అంటే పోల్చబడుతున్న వ్యక్తి (ఉపమేయం) మాత్రమే, అతనిని పోల్చిన వస్తువు కాదు. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రశ్న "దేనితో పోల్చాడు" అని అడుగుతోంది.
గుర్తుంచుకోండి: "కరణి", "వలె", "లాగా" తర్వాత వచ్చేది కాదు, ముందు వచ్చేదే ఉపమానం.
కింది అపరిచిత పద్యం చదివి ప్రశ్నకు జవాబు గుర్తించండి
టక్కరులను గూడి యెక్కసక్కములాడ
నిక్కమైన ఘనుని నీతి చెడును
ఉల్లితోట బెరుగు మల్లెమొక్క కరణి
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ
పై పద్యంలో "విధము" అనే అర్థం వచ్చే పదం ఉంది గుర్తించండి
(1)సక్కము
(2)నిక్కము
(3)ఘనుని
(4)కరణి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) కరణి
పద్యంలో "విధము" (లాగా, రీతి) అనే అర్థం ఇచ్చే పదం ఏదో అడిగారు. పద్యంలోని కఠిన పదాల అర్థాలు తెలిస్తే ఇది సులువు.
"ఉల్లితోట బెరుగు మల్లెమొక్క కరణి" అంటే "ఉల్లితోటలో పెరిగే మల్లెమొక్క విధంగా / లాగా". ఇక్కడ "కరణి" అనే పదం పోలికను సూచిస్తుంది. దీని అర్థం విధము, రీతి, వలె. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4) కరణి.
"ఎక్కసక్కము" అంటే ఎగతాళి, హేళన; అందులోని "సక్కము" (1) కి విధము అనే అర్థం లేదు. "నిక్కము" (2) అంటే నిజం, సత్యం. "ఘనుని" (3) అంటే గొప్పవాడిని. ఈ మూడూ విధము అనే అర్థం ఇవ్వవు.
గుర్తుంచుకోండి: కరణి, భంగి, రీతి, వలె, పగిది - ఇవన్నీ "విధము" అనే అర్థం ఇచ్చే పదాలు.
కింది అపరిచిత గద్యం చదివి అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానం గుర్తించండి
Passage: ఒక ప్రత్యేక సమస్యను తీసుకొని, దానిని చర్చించి, పరిష్కారాన్ని సూచిస్తూ రాసేది ప్రచారోద్దేశనాటకం. దీన్నే సమస్యాత్మకనాటకం అని కూడా పిలుస్తారు. ఇలాంటినాటకాలలోనే "చర్చానాటకం" అన్నది ఒక ప్రత్యేక రకం. ఇందులో ఒక సమస్యని తీసుకొని కేవలం దానిని చర్చిస్తారు. నాటకంలోని ఒక్కోపాత్ర అభిప్రాయాన్నీ, దృక్పథాన్నీ ధోరణినీ వ్యక్తపరుస్తుంది.
చర్చానాటకం అంటే
(1)సమస్యను, పరిష్కారాన్ని సూచిస్తుంది.
(2)దీనికి ప్రచారోద్దేశనాటకమని పేరు.
(3)దీనికే సమస్యాత్మక నాటకమని పేరు.
(4)ఇది ఒక సమస్యను తీసుకొని దానిని చర్చిస్తుంది.
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) ఇది ఒక సమస్యను తీసుకొని దానిని చర్చిస్తుంది.
ఇది అపరిచిత గద్యం ప్రశ్న. గద్యం రెండు రకాల నాటకాల గురించి చెబుతోంది: ప్రచారోద్దేశ నాటకం (సమస్యాత్మక నాటకం), చర్చానాటకం. "చర్చానాటకం అంటే ఏమిటి" అని అడిగారు. ఈ రెండింటి తేడాను జాగ్రత్తగా గమనించాలి.
గద్యంలో "ఇందులో ఒక సమస్యని తీసుకొని కేవలం దానిని చర్చిస్తారు" అని చర్చానాటకం గురించి స్పష్టంగా ఉంది. పరిష్కారం సూచించడం దీని పని కాదు, చర్చ మాత్రమే. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
ఆప్షన్లు (1), (2), (3) మూడూ ప్రచారోద్దేశ నాటకం గురించి చెప్పిన విషయాలు. సమస్యను తీసుకొని పరిష్కారం సూచించేది ప్రచారోద్దేశ నాటకం (1); దీనికే సమస్యాత్మక నాటకం అనే పేరు (2), (3). చర్చానాటకం వీటిలో ఒక ప్రత్యేక రకం మాత్రమే. గద్యంలో "దీన్నే" అనే మాట ఏ నాటకాన్ని సూచిస్తుందో చూడకపోతే (2) లేదా (3) ఎంచుకునే ప్రమాదం ఉంది.
గుర్తుంచుకోండి: "కేవలం" అనే మాట వచ్చిన వాక్యమే చర్చానాటకం ప్రత్యేకత.
కింది అపరిచిత గద్యం చదివి అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానం గుర్తించండి
Passage: ఒక ప్రత్యేక సమస్యను తీసుకొని, దానిని చర్చించి, పరిష్కారాన్ని సూచిస్తూ రాసేది ప్రచారోద్దేశనాటకం. దీన్నే సమస్యాత్మకనాటకం అని కూడా పిలుస్తారు. ఇలాంటినాటకాలలోనే "చర్చానాటకం" అన్నది ఒక ప్రత్యేక రకం. ఇందులో ఒక సమస్యని తీసుకొని కేవలం దానిని చర్చిస్తారు. నాటకంలోని ఒక్కోపాత్ర అభిప్రాయాన్నీ, దృక్పథాన్నీ ధోరణినీ వ్యక్తపరుస్తుంది.
పై పేరాలో "ఆలోచన" అనే అర్థాన్నిచ్చే పదం
(1)ధోరణి
(2)దృక్పథం
(3)వ్యక్తపర్చు
(4)ఉద్దేశం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) దృక్పథం
పేరాలోని పదాల్లో "ఆలోచన" అనే అర్థానికి దగ్గరగా ఉన్న పదం ఏదో అడిగారు. ఇది పదాల అర్థం (పదజాలం) మీద ప్రశ్న.
"దృక్పథం" అంటే ఒక విషయాన్ని చూసే విధానం, ఆలోచనా దృష్టి, అభిప్రాయం. పేరాలో "ఒక్కోపాత్ర అభిప్రాయాన్నీ, దృక్పథాన్నీ వ్యక్తపరుస్తుంది" అని ఉంది; అంటే ఒక్కో పాత్ర తన ఆలోచనా విధానాన్ని చెబుతుంది. అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (2) దృక్పథం.
"ధోరణి" (1) అంటే పద్ధతి, ప్రవాహం, తీరు; ఆలోచన కంటే ప్రవర్తన తీరును సూచిస్తుంది. "వ్యక్తపర్చు" (3) అంటే బయటపెట్టు, తెలియజేయు; ఇది క్రియ. "ఉద్దేశం" (4) అంటే లక్ష్యం, ప్రయోజనం. ఈ మూడూ "ఆలోచన"కు సరిపోవు.
గుర్తుంచుకోండి: దృక్పథం = దృష్టి + పథం: చూసే దారి, అంటే ఆలోచించే విధానం.
పత్రికా సంపాదకుడిగా దినపత్రికలలో తొలిసారి వ్యావహారిక భాషను ప్రవేశపెట్టినది
(1)తాపీ ధర్మారావు
(2)బులుసు వేంకట రమణయ్య
(3)మామిడి పూడి వేంకటరంగయ్య
(4)బోనం నాగభూషణం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) తాపీ ధర్మారావు
దినపత్రికల్లో మొదటిసారి వ్యావహారిక భాష (వాడుక భాష) వాడిన సంపాదకుడు ఎవరని అడిగారు. ఇది వ్యావహారిక భాషోద్యమం (గిడుగు రామమూర్తి ప్రారంభించిన ఉద్యమం) చరిత్రకు సంబంధించిన ప్రశ్న.
తాపీ ధర్మారావు వ్యావహారిక భాషకు గట్టి మద్దతుదారు. ఆయన "జనవాణి" దినపత్రికకు సంపాదకుడిగా ఉన్నప్పుడు వార్తలు, సంపాదకీయాలను వాడుక భాషలో రాయించారు. అలా దినపత్రికల్లో వ్యావహారిక భాషకు ఆయనే దారి చూపారు. "దేవాలయాల మీద బూతు బొమ్మలెందుకు?", "పెళ్ళి - దాని పుట్టుపూర్వోత్తరాలు" ఆయన రచనలు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).
బులుసు వేంకటరమణయ్య (2) పండితుడు, రచయిత. మామిడిపూడి వేంకటరంగయ్య (3) చరిత్రకారుడు, విద్యావేత్త. బోనం నాగభూషణం (4) కూడా దినపత్రికల్లో వ్యావహారికాన్ని మొదట ప్రవేశపెట్టిన సంపాదకుడిగా గుర్తింపు పొందలేదు.
గుర్తుంచుకోండి: "జనవాణి" - తాపీ ధర్మారావు; పత్రికల్లో వాడుక భాష అనగానే ఆయన పేరు గుర్తు రావాలి.
శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలోని అష్టదిగ్గజ కవుల్లో ఒకడైన ధూర్జటి రాసిన శతకం ఏదని అడిగారు.
ధూర్జటి గొప్ప శివభక్తుడు. ఆయన "శ్రీకాళహస్తి మాహాత్మ్యము" అనే ప్రబంధం, "శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకం" రాశాడు. ఈ శతకంలోని పద్యాలు "శ్రీకాళహస్తీశ్వరా" అనే మకుటంతో ముగుస్తాయి. రాయలు ఆయన కవిత్వాన్ని "అతులిత మాధురీ మహిమ" అని మెచ్చుకున్నాడని ప్రసిద్ధి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3).
దాశరథీ శతకం (4) రాసింది కంచర్ల గోపన్న (భక్త రామదాసు); దీని మకుటం "దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ". భావలింగ (1), హరిహరనాథ (2) శతకాలు ధూర్జటి రచనలు కావు. శతకం పేరు సాధారణంగా దాని మకుటం నుంచే వస్తుంది అని గుర్తుంచుకోండి.
"శతం" అంటే నూరు (వంద). నూరు పద్యాలతో కూడిన రచనను శతకం అంటారు. సాధారణంగా శతకంలో 100 లేదా 108 పద్యాలు ఉంటాయి. చాలా శతకాల్లో ప్రతి పద్యం ఒకే మకుటంతో ముగుస్తుంది (ఉదా: "విశ్వదాభిరామ వినురవేమ", "సుమతీ"). కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
"ద్విశత" (1) అంటే రెండు వందలు. "సహస్ర" (3) అంటే వెయ్యి. "పక్షం" (4) అంటే పదిహేను రోజులు లేదా రెక్క; దీనికి పద్యాల సంఖ్యతో సంబంధం లేదు. ఈ మూడూ శతకం అర్థం కావు.
గుర్తుంచుకోండి: శతం = 100; శతకం = 100 (లేదా 108) పద్యాలు, ఒకే మకుటం.
"ప్రియమిత్రునికి.." అనే పాఠం ఏ ప్రక్రియను (సాహిత్య రూపాన్ని) పరిచయం చేస్తుందని అడిగారు. పాఠ్యపుస్తకాల్లో ప్రతి పాఠం ఒక ప్రక్రియను పిల్లలకు పరిచయం చేస్తుంది.
పాఠం పేరు చూడండి: "ప్రియమిత్రునికి" అనేది ఉత్తరం (లేఖ) మొదట్లో రాసే సంబోధన. మిత్రుడికి రాసే లేఖ రూపంలో ఉన్న ఈ పాఠం లేఖా ప్రక్రియను పరిచయం చేస్తుంది. లేఖలో తేదీ, ప్రదేశం, సంబోధన, విషయం, ముగింపు, చిరునామా వంటి భాగాలు ఉంటాయి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
వ్యాసం (1) ఒక అంశాన్ని వివరించే గద్య రచన; దానికి సంబోధన ఉండదు. కథానిక (2) పాత్రలు, సన్నివేశాలతో నడిచే చిన్న కథ. పదకవిత (3) పాడుకోడానికి వీలైన గేయ రచన (అన్నమయ్య కీర్తనల వంటివి). ఇవేవీ "ప్రియమిత్రునికి" అనే సంబోధనతో మొదలవ్వవు.
గుర్తుంచుకోండి: సంబోధనతో మొదలయ్యే పాఠం పేరు కనిపిస్తే అది లేఖా ప్రక్రియ.
పాఠ్యపుస్తకంలోని ఏ పాఠం "యాత్రా రచన" ప్రక్రియకు చెందిందో అడిగారు. యాత్రా రచన (Travelogue) అంటే రచయిత తాను చూసిన ప్రదేశాలు, ప్రయాణ అనుభవాలు, అక్కడి ప్రజల జీవనం గురించి రాసే గద్య రచన. తెలుగులో ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య రాసిన "కాశీయాత్రా చరిత్ర" (1838) తొలి యాత్రా రచనగా ప్రసిద్ధి.
అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (4) "ఏదేశమేగినా". పాఠం పేరు రాయప్రోలు సుబ్బారావు ప్రసిద్ధ గేయం "ఏ దేశమేగినా ఎందుకాలిడినా" మొదటి మాటల నుంచి వచ్చింది. పరాయి దేశాలకు వెళ్లిన అనుభవం, అక్కడ కూడా మాతృభూమిని మరవకపోవడం అనే భావానికి ఈ పేరు సరిపోతుంది. ఈ పాఠంలోని వివరాలు మేము నిర్ధారించుకోలేకపోయాం; కాబట్టి సమాధానం కీ ఆధారంగానే ఇస్తున్నాం.
మిగిలిన పేర్లు ప్రయాణాన్ని సూచించవు. "నా చదువు" (2) పేరు ఆత్మకథ తరహా రచనను సూచిస్తుంది. "యుద్ధ విజేత" (1), "ఆంధ్రవైభవం" (3) పేర్లు చరిత్ర, వీరత్వం, ప్రాంత వైభవానికి సంబంధించినవి. పాఠం ప్రక్రియను గుర్తించడానికి పాఠ్యపుస్తకంలో ప్రతి పాఠం మొదట ఇచ్చే "ప్రక్రియ" పరిచయాన్ని చదవడం అలవాటు చేసుకోండి.
గుర్తుంచుకోండి: యాత్రా రచన = ప్రయాణ అనుభవాల గద్యం; తొలి యాత్రా రచన "కాశీయాత్రా చరిత్ర".
"తీర్పు" పాఠం ఆధారంగా దేవదత్తుని స్వభావానికి వ్యతిరేకమైనది
(1)హింసా ప్రవృత్తి కలిగి వుండడం
(2)హంస తనకే చెందుతుందని వాదించడం
(3)హంసను ఆప్యాయంగా దగ్గరకు రమ్మని పిలవడం
(4)హంసల గుంపుపై బాణ ప్రయోగం చేయడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) హంసను ఆప్యాయంగా దగ్గరకు రమ్మని పిలవడం
"తీర్పు" పాఠం సిద్ధార్థుడు (తర్వాత బుద్ధుడు), దేవదత్తుడు, హంస కథ. దేవదత్తుడు బాణంతో హంసను కొడతాడు. గాయపడిన హంసను సిద్ధార్థుడు కాపాడుతాడు. హంస ఎవరిదని తగాదా వస్తే, "ప్రాణం తీసేవాడి కంటే ప్రాణం కాపాడేవాడిదే హక్కు" అని తీర్పు వస్తుంది. ఇక్కడ దేవదత్తుని స్వభావానికి "వ్యతిరేకమైనది" అడిగారు.
దేవదత్తుడు హింసా స్వభావం ఉన్నవాడు. ప్రేమతో, ఆప్యాయంగా హంసను దగ్గరకు పిలవడం జాలి, దయ ఉన్నవాడి లక్షణం; అది సిద్ధార్థుడి స్వభావం. కాబట్టి దేవదత్తుని స్వభావానికి వ్యతిరేకమైనది ఆప్షన్ (3).
హింసా ప్రవృత్తి (1), హంస తనదేనని వాదించడం (2), హంసల గుంపుపై బాణం వేయడం (4) - ఈ మూడూ దేవదత్తుడు నిజంగా చేసినవి, అతని స్వభావానికి సరిపోయేవే. "వ్యతిరేకమైనది" అనే మాట మిస్ అయితే ఈ మూడింటిలో ఒకటి ఎంచుకునే ప్రమాదం ఉంది.
గుర్తుంచుకోండి: "వ్యతిరేకమైనది" అని అడిగితే, ఆ పాత్ర చేయని పనిని, ఎదుటి పాత్ర లక్షణాన్ని వెతకండి.
సరైన సమాధానం: (2) వర్షాభావ పరిస్థితులు ఏర్పడినప్పుడు
గ్రామీణ జానపద సంప్రదాయాల్లో "కప్పల పెళ్ళి" ఒక ఆచారం. అది ఏ సందర్భంలో చేస్తారని అడిగారు. ఇది సంస్కృతి, ఆచారాలకు సంబంధించిన ప్రశ్న.
వానలు కురవక కరువు వచ్చినప్పుడు గ్రామస్తులు కప్పలకు పెళ్ళి చేస్తారు. కప్పలు వానాకాలంలో బెకబెకమని అరుస్తాయి కాబట్టి, వాటికి పెళ్ళి చేస్తే వరుణుడు సంతోషించి వర్షాలు కురిపిస్తాడని ప్రజల నమ్మకం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2) వర్షాభావ పరిస్థితులు ఏర్పడినప్పుడు.
వర్షాలు పడుతున్నప్పుడు (1) వాన కోసం ప్రార్థించాల్సిన అవసరమే లేదు. "ఎండాకాలం వచ్చినప్పుడు" (3), "వేసవికాలం ముగిసేటప్పుడు" (4) కేవలం కాలాన్ని చెబుతాయి; ఈ ఆచారం కాలం మీద కాదు, వాన లేకపోవడం (కరువు) మీద ఆధారపడింది.
గుర్తుంచుకోండి: కప్పల పెళ్ళి = వాన కోసం జానపద ఆచారం.
"తృప్తి" పాఠంలో "వంటకాలు ఇలా తయారు చేయిస్తున్నాను." అంటూ లిస్టు చదివింది
(1)పూర్ణయ్య
(2)సుబ్బయ్య
(3)నరసయ్య
(4)నారాయణయ్య
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) పూర్ణయ్య
"తృప్తి" పాఠంలో "వంటకాలు ఇలా తయారు చేయిస్తున్నాను" అంటూ వంటల జాబితా (List) చదివిన పాత్ర ఎవరని అడిగారు. ఇది పాఠంలోని పాత్రలు, సన్నివేశాల మీద ఆధారపడిన ప్రశ్న.
అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (1) పూర్ణయ్య. "తృప్తి" పాఠం ఒక విందు భోజనం, దాని నుంచి కలిగే సంతృప్తి చుట్టూ నడుస్తుంది; ఆ విందు ఏర్పాట్లు చూసిన పాత్ర వంటకాల జాబితా చదివి వినిపిస్తుంది. పాఠంలోని సన్నివేశ వివరాలను మేము నిర్ధారించుకోలేకపోయాం, కాబట్టి సమాధానం కీ ఆధారంగానే ఇస్తున్నాం.
సుబ్బయ్య (2), నరసయ్య (3), నారాయణయ్య (4) - కీ ప్రకారం ఈ ముగ్గురూ ఆ జాబితా చదివిన పాత్ర కాదు. ఇలాంటి ప్రశ్నలకు పాఠం చదివేటప్పుడు ఏ మాట ఏ పాత్ర అన్నదో గుర్తు పెట్టుకోవడం ఒక్కటే దారి.
గుర్తుంచుకోండి: పాఠాల్లో ముఖ్యమైన సంభాషణలు ఏ పాత్రవో పట్టిక రాసుకుంటే ఇలాంటి ప్రశ్నలు సులువు.
సింగమనేని నారాయణ గారు రచించిన పయనం పాఠంలోని ఇతివృత్తం
(1)సహానుభూతి
(2)మానవస్వభావం
(3)ఆశావహదృక్పథం
(4)సామాజిక స్పృహ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) సామాజిక స్పృహ
సింగమనేని నారాయణ రాయలసీమకు చెందిన ప్రసిద్ధ కథకుడు. ఆయన కథల్లో గ్రామీణ జీవితం, రైతుల కష్టాలు, సమాజంలోని అసమానతలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఆయన రాసిన "పయనం" పాఠం ఇతివృత్తం (ప్రధాన విషయం, Theme) ఏమిటని అడిగారు.
అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (4) సామాజిక స్పృహ. సామాజిక స్పృహ అంటే సమాజంలోని సమస్యల పట్ల అవగాహన, బాధ్యత. సమాజ సమస్యలను చిత్రించడం సింగమనేని రచనల సాధారణ లక్షణం కూడా. పాఠంలోని కథా వివరాలను మేము నిర్ధారించుకోలేకపోయాం, కాబట్టి కథను ఇక్కడ వివరించడం లేదు.
సహానుభూతి (1) అంటే ఇతరుల బాధను తనదిగా భావించడం; మానవ స్వభావం (2) అంటే మనిషి సహజ గుణాలు; ఆశావహ దృక్పథం (3) అంటే ఆశాభావంతో చూడటం. కథలో ఇవి కొంతవరకు కనిపించినా, కీ ప్రకారం పాఠం ప్రధాన ఇతివృత్తం సామాజిక స్పృహ.
గుర్తుంచుకోండి: ఇతివృత్తం అంటే కథలోని ఒక సంఘటన కాదు, మొత్తం కథ చెప్పే ప్రధాన విషయం.
శ్రీకృష్ణదేవరాయల వారి బిరుదులు
A) ఆంధ్రభోజుడు
B) మూరు రాయర గండడు
C) సాహితీ సమరంగణ సార్వభౌముడు
D) ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు
(1)A మాత్రమే
(2)A, B మాత్రమే
(3)B, D మాత్రమే
(4)A, B, C మాత్రమే
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) A, B, C మాత్రమే
విజయనగర చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయల బిరుదులు ఏవో అడిగారు. ఇచ్చిన నాలుగింటిలో ఏవి రాయలవి, ఏది వేరే కవిదో గుర్తించాలి.
శ్రీకృష్ణదేవరాయలకు "ఆంధ్రభోజుడు" (భోజరాజు లాగా కవులను పోషించినవాడు), "మూరురాయరగండడు" (ముగ్గురు రాజులకు గండం లాంటివాడు), "సాహితీ సమరాంగణ సార్వభౌముడు" (సాహిత్యంలో, యుద్ధరంగంలో రెండింటిలో చక్రవర్తి) అనే బిరుదులు ఉన్నాయి. కాబట్టి A, B, C మూడూ రాయలవి. సమాధానం ఆప్షన్ (4).
"ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు" (D) అల్లసాని పెద్దన బిరుదు. ఆయన అష్టదిగ్గజాల్లో ప్రముఖుడు, "మనుచరిత్ర" రచయిత. D ఉన్న ఆప్షన్ (3) తప్పు. ఆప్షన్లు (1), (2) కొన్ని సరైన బిరుదులను వదిలేశాయి కాబట్టి అసంపూర్ణం.
"యచ్చ భల్లంబుగతి భోగమను భవించు" ఈ పద్యపాదంలో "భల్లము" పదానికి అర్థం
(1)శార్దూలము
(2)తోడేలు
(3)ఎలుగుబంటి
(4)చెవులపిల్లి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఎలుగుబంటి
పద్యపాదంలోని "భల్లము" అనే పదానికి అర్థం అడిగారు. ఇది పదజాలం (అర్థాలు) ప్రశ్న.
"భల్లము", "భల్లూకము" అంటే ఎలుగుబంటి. ఎలుగుబంటికి ఉన్న ఇతర పేర్లు: భల్లూకం, ఋక్షం. పద్యపాదంలో "భల్లంబుగతి" అంటే "ఎలుగుబంటి లాగా" అని అర్థం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఎలుగుబంటి.
"శార్దూలము" (1) అంటే పులి. తోడేలు (2) కి సంస్కృత పదం "వృకము". చెవులపిల్లి (4) అంటే కుందేలు; దీనికి "శశము" అనే పదం ఉంది. ఈ మూడూ భల్లము అర్థం కావు.
"ఉదకం లేనిదే బతకలేం". ఈ వాక్యంలో ఉదకం పదానికి పర్యాయపదాలు
A) తోయము
B) సలిలము
C) జలము
D) ఆకరము
(1)A, B మాత్రమే
(2)A, B, C మాత్రమే
(3)C, D మాత్రమే
(4)A, C, D మాత్రమే
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) A, B, C మాత్రమే
"ఉదకం" అంటే నీరు. ఈ పదానికి పర్యాయపదాలు (ఒకే అర్థం ఇచ్చే వేరే పదాలు) ఏవని అడిగారు. ఇచ్చిన నాలుగింటిలో ఏవి నీరు అనే అర్థం ఇస్తాయో చూడాలి.
నీటికి పర్యాయపదాలు: జలము, తోయము, సలిలము, ఉదకము, అంబువు, వారి, నీరము. కాబట్టి తోయము (A), సలిలము (B), జలము (C) మూడూ ఉదకానికి పర్యాయపదాలు. సమాధానం ఆప్షన్ (2) A, B, C మాత్రమే.
"ఆకరము" (D) అంటే గని, పుట్టినిల్లు, నిధి (ఉదా: "రత్నాకరము" అంటే రత్నాలకు నిలయమైన సముద్రం). దీనికి నీరు అనే అర్థం లేదు. ఇక్కడ చాలామంది "రత్నాకరం = సముద్రం" గుర్తుకు వచ్చి D ని కలుపుతారు, కానీ ఆ పదంలో నీటి అర్థం "రత్న" + "ఆకరము" మొత్తానికి వచ్చింది, ఆకరానికి కాదు. D ఉన్న ఆప్షన్లు (3), (4) తప్పు; (1) C ని వదిలేసింది.
"జున్నురుచి వెన్నకబ్బునా" అనేది ఏ రకమైన భాషా ప్రయోగమో అడిగారు. తెలుగులో జాతీయం, సామెత, పదబంధం, న్యాయం అనే వేర్వేరు ప్రయోగాలు ఉన్నాయి. వాటి తేడా తెలియాలి.
సామెత అనేది ప్రజల అనుభవం నుంచి పుట్టిన, ఒక పూర్తి భావం చెప్పే చిన్న వాక్యం. "జున్నురుచి వెన్నకబ్బునా" అంటే "జున్నుకు ఉన్న రుచి వెన్నకు వస్తుందా?" - ఒకదానికి ఉన్న ప్రత్యేకత మరొకదానికి రాదు అనే లోకానుభవాన్ని పూర్తి వాక్యంగా చెబుతుంది. కాబట్టి ఇది సామెత. సమాధానం ఆప్షన్ (4).
జాతీయం (2) పూర్తి వాక్యం కాదు, వాక్యంలో భాగంగా వాడే పదాల జంట; దాని అర్థం అక్షరార్థం కాదు (ఉదా: "అంగలార్చు", "తలలో నాలుక"). పదబంధం (3) కేవలం కలిసి వాడే పదాల గుంపు. తెలుగు న్యాయం (1) "కాకతాళీయ న్యాయం" వంటి, ఒక కథ ఆధారంగా పుట్టిన సూత్రం. ఈ ప్రయోగం వాటిలో దేనికీ సరిపోదు.
గుర్తుంచుకోండి: పూర్తి వాక్యంగా లోకానుభవం చెబితే సామెత; వాక్యంలో భాగంగా వాడే మాట జాతీయం.
"జీవుణ్ణి పాశం నుండి విడిపించేది" అనే వ్యుత్పత్తినిచ్చే పదం
(1)మోక్షం
(2)జీమూతము
(3)మిత్రుడు
(4)స్వర్గము
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) మోక్షం
ఇచ్చిన వ్యుత్పత్తి అర్థం ఏ పదానిదో అడిగారు. వ్యుత్పత్తి అంటే ఒక పదం ఎలా పుట్టిందో, దానిలోని మూల అర్థం ఏమిటో వివరించడం.
"మోక్షం" అంటే విడుదల, ముక్తి. జీవుడిని సంసార బంధాల (పాశాల) నుంచి విడిపించేది కాబట్టి దానికి మోక్షం అని పేరు. "విడిపించడం" అనే భావమే ఈ పదంలోని మూల అర్థం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).
"జీమూతము" (2) అంటే మేఘం; దాని వ్యుత్పత్తి నీటిని (జీవనాన్ని) నింపుకున్నది అనే భావానికి సంబంధించింది. "మిత్రుడు" (3) అంటే స్నేహితుడు లేదా సూర్యుడు; ఆపద నుంచి కాపాడేవాడు అనే వ్యుత్పత్తి దీనిది. "స్వర్గము" (4) పుణ్యాత్ములు చేరే సుఖలోకం. ఈ మూడింటి వ్యుత్పత్తిలో "పాశం నుంచి విడిపించడం" అనే భావం లేదు.
"దుఃఖించడం, చాలా బాధపడటం" అనే అర్థం ఇచ్చే జాతీయం ఏదని అడిగారు. జాతీయం అంటే అక్షరార్థం కాకుండా ఒక ప్రత్యేక అర్థంలో వాడే పదాల జంట.
"అంగలార్చు" అంటే గట్టిగా ఏడ్చు, తీవ్రంగా దుఃఖించు, బాధతో విలపించు. ఉదా: "కొడుకు కనిపించక తల్లి అంగలార్చింది." కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) అంగలార్చు.
"అట్టిట్టు చేయు" (4) అంటే తారుమారు చేయడం, అటూ ఇటూ చేయడం అనే భావం; దుఃఖానికి సంబంధం లేదు. "అంగడి చెట్టు" (1), "అంతరపొంతల" (2) కూడా దుఃఖించు అనే అర్థం ఇవ్వవు. "అంగ" తో మొదలయ్యే పదాలు చూసి తికమకపడకుండా, "అంగలార్చు" అనే క్రియ రూపాన్ని గుర్తుంచుకోండి.
గుర్తుంచుకోండి: అంగలార్చు = గట్టిగా ఏడ్చు, తీవ్రంగా దుఃఖించు.
కింది పదాలను సరైన నానార్థాలతో జతపరచండి
i) పూనిక - A) ఆకృతి, కల్పన
ii) దృక్పథం - B) అభిప్రాయం, మార్గం
iii) పాదు - C) యత్నం, సన్నాహం
iv) నిర్మాణం - D) కుదురు, ఆవాసం
(1)i – C, ii – D, iii – A, iv – B
(2)i – C, ii – A, iii – D, iv – B
(3)i – C, ii – B, iii – A, iv – D
(4)i – C, ii – B, iii – D, iv – A
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) i – C, ii – B, iii – D, iv – A
నాలుగు పదాలను వాటి నానార్థాలతో (ఒక పదానికి ఉన్న వేర్వేరు అర్థాలు) జతపరచాలి. అన్ని ఆప్షన్లలో i – C ఒకటే, కాబట్టి మిగిలిన మూడింటిని జాగ్రత్తగా చూడాలి.
పూనిక = యత్నం, సన్నాహం (i – C). దృక్పథం = అభిప్రాయం, మార్గం (చూసే దారి) (ii – B). పాదు = మొక్క చుట్టూ చేసే కుదురు, నివాసం (iii – D). నిర్మాణం = ఆకృతి, కల్పన (iv – A). ఈ జతలు i – C, ii – B, iii – D, iv – A. ఇది ఆప్షన్ (4).
ఆప్షన్ (1) దృక్పథానికి "కుదురు, ఆవాసం" అని ఇచ్చింది; తప్పు. ఆప్షన్ (2) దృక్పథానికి "ఆకృతి" అని ఇచ్చింది; తప్పు. ఆప్షన్ (3) పాదుకు "ఆకృతి", నిర్మాణానికి "కుదురు" అని తారుమారు చేసింది. పాదు అనగానే మొక్క కుదురు గుర్తుకు వస్తే (3) ని సులువుగా తొలగించవచ్చు.
గుర్తుంచుకోండి: జతపరచే ప్రశ్నల్లో అన్ని ఆప్షన్లలో ఒకేలా ఉన్న జతను వదిలి, తేడా ఉన్న జతలను మాత్రమే పరిశీలించండి.
"టుక్కు టక్కుల నక్క ముక్కు మీద నక్క,
రెండు చావుల నొక్కు, జారితే పుటుక్కు" ఈ పొడుపుకు విడుపు
(1)చెవిదిద్దు
(2)కళ్ళజోడు
(3)గ్రుద్దు
(4)తారాజువ్వ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) కళ్ళజోడు
ఇది పొడుపు కథ (Riddle). పొడుపులో వస్తువు లక్షణాలు చెబుతారు; ఆ వస్తువు పేరే విడుపు (సమాధానం). ఇచ్చిన లక్షణాలు ఏ వస్తువుకు సరిపోతాయో చూడాలి.
పొడుపులోని ఆధారాలు: "ముక్కు మీద నక్క" - ముక్కు మీద కూర్చుంటుంది; "రెండు చెవుల నొక్కు" - రెండు చెవులను పట్టుకొని ఉంటుంది; "జారితే పుటుక్కు" - కింద పడితే పగిలిపోతుంది. ఈ మూడు లక్షణాలు కళ్ళజోడుకు సరిగ్గా సరిపోతాయి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2) కళ్ళజోడు.
చెవిదిద్దు (1) చెవికి మాత్రమే పెట్టుకునే ఆభరణం; ముక్కు మీద ఉండదు. గ్రుద్దు (3) ఒక వస్తువు కాదు. తారాజువ్వ (4) పైకి ఎగిరే బాణసంచా; ముక్కు, చెవులతో సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: పొడుపు కథలో ప్రతి ఆధారాన్ని ఒక్కో ఆప్షన్కు పోల్చి చూడండి; అన్ని ఆధారాలు సరిపోయేదే విడుపు.
"పారదము" అనే పదానికి ప్రకృతి ఏదని అడిగారు. ప్రకృతి అంటే మూల రూపం (సాధారణంగా సంస్కృత, ప్రాకృత రూపం); వికృతి అంటే తెలుగులో మారిన రూపం. పారదము, పాదరసం రెండూ ఒకే లోహాన్ని (Mercury) సూచిస్తాయి.
అధికారిక కీ ప్రకారం "పారదము" పదానికి ప్రకృతి ఆప్షన్ (1) పాదరసం. ఇచ్చిన నాలుగింటిలో పారదముకు సమానమైన అర్థం ఉన్న పదం ఇదొక్కటే. ప్రకృతి - వికృతి జతలో రెండు పదాలకూ అర్థం ఒకటే ఉండాలి, రూపం మాత్రమే మారాలి అనే సూత్రంతో మిగిలిన ఆప్షన్లను తొలగించవచ్చు.
"పారావతం" (2) అంటే పావురం; ఇది "పావురం" అనే వికృతికి ప్రకృతి. "పల్లంకి" (3) పల్లకి/మంచం అనే అర్థం ఉన్న పదం. "పరపతి" (4) అంటే పలుకుబడి. పేర్లు పారదముకు దగ్గరగా వినిపించినా వీటి అర్థాలు వేరు, కాబట్టి ఇవి ప్రకృతి కావు.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రకృతి - వికృతి జతలో అర్థం ఒకటే, రూపం మాత్రమే మారుతుంది.
కింది వర్ణోత్పత్తి స్థానాలు సంబంధిత అక్షరాలతో జతపరచండి
i) కంఠ్యాలు - A) త, థ
ii) ఓష్ఠ్యాలు - B) ఇ, య
iii) తాలవ్యాలు - C) అ, క
iv) దంత్యాలు - D) ఊ, ప
(1)i – C, ii – B, iii – D, iv – A
(2)i – C, ii – D, iii – B, iv – A
(3)i – C, ii – A, iii – B, iv – D
(4)i – C, ii – A, iii – D, iv – B
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) i – C, ii – D, iii – B, iv – A
వర్ణోత్పత్తి స్థానాలు అంటే అక్షరాలను పలికేటప్పుడు అవి పుట్టే నోటిలోని స్థానాలు. ఒక్కో స్థానానికి సంబంధించిన అక్షరాలతో జతపరచాలి.
కంఠ్యాలు (గొంతు నుంచి): అ, ఆ, క వర్గం → i – C. ఓష్ఠ్యాలు (పెదవుల నుంచి): ఉ, ఊ, ప వర్గం → ii – D. తాలవ్యాలు (దవడ/తాలువు నుంచి): ఇ, ఈ, చ వర్గం, య, శ → iii – B. దంత్యాలు (పళ్ల నుంచి): త వర్గం, ల, స → iv – A. ఈ జతలు i – C, ii – D, iii – B, iv – A. ఇది ఆప్షన్ (2).
ఆప్షన్ (1) ఓష్ఠ్యాలకు "ఇ, య", తాలవ్యాలకు "ఊ, ప" ఇచ్చింది; తారుమారు. ఆప్షన్లు (3), (4) ఓష్ఠ్యాలకు "త, థ" ఇచ్చాయి; త, థ పళ్ల సాయంతో పలుకుతాం కాబట్టి అవి దంత్యాలు. పలికి చూస్తే ఏ అవయవం కదులుతుందో తెలుస్తుంది: "ప" అంటే పెదవులు, "త" అంటే నాలుక పళ్లకు తగులుతుంది.
"దుఃఖసముద్రము భారతీయ హృద్ద్వారముసొచ్చినది." ఈ వాక్యంలో ఉన్న అలంకారము.
(1)ఉపమా
(2)ఉత్ప్రేక్ష
(3)అతిశయోక్తి
(4)రూపక
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) రూపక
ఇచ్చిన వాక్యంలోని అలంకారం ఏదని అడిగారు. "దుఃఖసముద్రము", "హృద్ద్వారము" అనే పదాల్లో ఏ రకమైన పోలిక ఉందో చూడాలి.
రూపకాలంకారం: ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి భేదం లేనట్టు (అభేదం) చెప్పడం. ఇక్కడ దుఃఖాన్ని సముద్రంగా ("దుఃఖమనే సముద్రం"), హృదయాన్ని ద్వారంగా ("హృదయమనే ద్వారం") చెప్పారు. "లాగా", "వలె" వంటి పోలిక పదాలు లేకుండా రెండింటినీ ఒకటిగా చూపారు. కాబట్టి ఇది రూపకాలంకారం. సమాధానం ఆప్షన్ (4).
ఉపమా (1) లో "వలె, లాగా, పోలె" వంటి పోలిక పదం ఉంటుంది (ఉదా: "ముఖం చంద్రుడిలా ఉంది"); ఇక్కడ అది లేదు. ఉత్ప్రేక్ష (2) లో "అనుకుంటా, ఏమో" అని ఊహ ఉంటుంది. అతిశయోక్తి (3) లో ఒక విషయాన్ని ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ చేసి చెబుతారు. "దుఃఖం సముద్రమంత" అని పెంచి చెప్పినట్టు అనిపించినా, ఇక్కడ ప్రధానంగా ఉన్నది అభేదం, కాబట్టి రూపకమే.
గుర్తుంచుకోండి: "___ అనే ___" (దుఃఖమనే సముద్రం) అని విడదీయగలిగితే రూపకం.
కింద పదాలలో అత్వసంధికి సంబంధించినవి గుర్తించండి
A) ఏమంటివి
B) సీతమ్మ
C) చింతాకు
D) చూసినప్పుడు
(1)A, B
(2)C, D
(3)A, C, D
(4)B, C, D
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) B, C, D
ఇచ్చిన పదాల్లో అత్వసంధికి చెందినవి ఏవని అడిగారు. ప్రతి పదాన్ని విడదీసి, పూర్వపదం చివర ఏ అచ్చు ఉందో చూడాలి.
అత్వసంధి సూత్రం: "అత్తునకు సంధి బహుళము" - పూర్వపదం చివర ఉన్న హ్రస్వ "అ" కు అచ్చు పరమైతే సంధి బహుళంగా వస్తుంది. సీత + అమ్మ = సీతమ్మ (B), చింత + ఆకు = చింతాకు (C), చూసిన + అప్పుడు = చూసినప్పుడు (D). ఈ మూడింటిలో పూర్వపదం "అ" తో ముగుస్తుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4) B, C, D.
"ఏమంటివి" (A) = ఏమి + అంటివి. ఇక్కడ పూర్వపదం "ఏమి" "ఇ" తో ముగుస్తుంది. ఇది ఇత్వసంధి ("ఏమ్యాదుల ఇత్తునకు సంధి వైకల్పికము"). A ఉన్న ఆప్షన్లు (1), (3) తప్పు. ఆప్షన్ (2) B ని వదిలేసింది.
గుర్తుంచుకోండి: సంధిని గుర్తించడానికి పదాన్ని విడదీసి, పూర్వపదం చివరి అచ్చు చూడండి: అ → అత్వ, ఇ → ఇత్వ, ఉ → ఉత్వ.
కింది వాటిలో పదాలు వాటికి సంబంధించిన గణాలలో సరైన జంటను గుర్తించండి
A) మందార – తగణం
B) అరణ్యం – మగణం
C) అమరం – సగణం
D) సుధామ – రగణం
(1)A, C
(2)B, C
(3)C, D
(4)A, D
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) A, C
ఇచ్చిన పదాలకు సరైన గణం జతపరిచినవి ఏవని అడిగారు. ప్రతి పదాన్ని గురువు (U), లఘువు (I) గా విభజించి గణం కనుక్కోవాలి.
నియమాలు: దీర్ఘాక్షరం, అనుస్వారం (సున్నా) ఉన్న అక్షరం, సంయుక్తాక్షరానికి ముందున్న అక్షరం గురువు; మిగిలినవి లఘువు. మం-దా-ర = U U I = తగణం (A సరైనది). అ-ర-ణ్యం: అ లఘువు, ణ్య సంయుక్తాక్షరం ముందున్న "ర" గురువు, "ణ్యం" అనుస్వారంతో గురువు = I U U = యగణం, మగణం కాదు (B తప్పు). అ-మ-రం = I I U = సగణం (C సరైనది). సు-ధా-మ = I U I = జగణం, రగణం కాదు (D తప్పు). కాబట్టి సరైనవి A, C. సమాధానం ఆప్షన్ (1).
ఆప్షన్ (2) B ని, (3) D ని, (4) D ని కలిపాయి; ఈ మూడూ తప్పు. గుర్తు: మగణం = U U U, రగణం = U I U. "అరణ్యం" లో మొదటి "అ" లఘువు కాబట్టి అది మగణం కాలేదు; "సుధామ" మొదట లఘువుతో మొదలవుతుంది కాబట్టి రగణం కాలేదు.
గుర్తుంచుకోండి: య-మా-తా-రా-జ-భా-న-స-ల-గం సూత్రంతో ఎనిమిది గణాలను సులువుగా గుర్తుంచుకోండి.
కిందివాటిలో సమాసాలు – ఉదాహరణాలలో సరైన వాటిని గుర్తించండి
A) రెండు నిమిషాలు – ద్విగు
B) ప్రసన్నవదనం – ద్వంద్వ
C) వింతచప్పుడు – కర్మధారయ
D) పాపఫలం – అవ్యయీభావ
(1)A, B
(2)A, C
(3)C, D
(4)B, D
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) A, C
ఇచ్చిన సమాసాలకు సరైన పేరు జతపరిచినవి ఏవని అడిగారు. ప్రతి సమాసానికి విగ్రహవాక్యం రాస్తే సమాసం పేరు తెలుస్తుంది.
రెండు నిమిషాలు → "రెండు సంఖ్య గల నిమిషాలు"; పూర్వపదం సంఖ్య కాబట్టి ద్విగు సమాసం (A సరైనది). వింతచప్పుడు → "వింతైన చప్పుడు"; పూర్వపదం విశేషణం కాబట్టి విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం (C సరైనది). కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2) A, C.
ప్రసన్నవదనం (B) → "ప్రసన్నమైన వదనం"; ఇది కూడా విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయం. ద్వంద్వంలో రెండు పదాలూ ప్రధానం, విగ్రహంలో "-ను, -ను" వస్తాయి (ఉదా: తల్లిదండ్రులు = తల్లియును, తండ్రియును). కాబట్టి B తప్పు. పాపఫలం (D) → "పాపం వలన ఫలం / పాపం ఫలం"; ఇది తత్పురుష సమాసం. అవ్యయీభావంలో పూర్వపదం అవ్యయం ఉంటుంది (ఉదా: యథాశక్తి). D తప్పు. B, D ఉన్న ఆప్షన్లు (1), (3), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: సమాసాన్ని గుర్తించడానికి ముందు విగ్రహవాక్యం రాయండి; పూర్వపదం సంఖ్య అయితే ద్విగు, విశేషణం అయితే కర్మధారయం.
ఖ, ఘ, ఛ, ఝ, ఠ, ధ అనేవి
A) వర్గయుక్కులు
B) స్థిరాలు
C) అంతస్థాలు
D) సరళాలు
(1)B, D
(2)B, C
(3)A, C
(4)A, B
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) A, B
ఖ, ఘ, ఛ, ఝ, ఠ, ధ అనే అక్షరాలు ఏ వర్గీకరణలకు చెందుతాయని అడిగారు. ఒకే అక్షరం రెండు వేర్వేరు వర్గీకరణల్లో ఉండవచ్చు.
ప్రతి వర్గంలో (క, చ, ట, త, ప వర్గాలు) 2వ, 4వ అక్షరాలను వర్గయుక్కులు (మహాప్రాణాలు) అంటారు: ఖ, ఘ / ఛ, ఝ / ఠ, ఢ / థ, ధ / ఫ, భ. కాబట్టి ఇచ్చినవి వర్గయుక్కులు (A). పరుషాలు (క, చ, ట, త, ప), సరళాలు (గ, జ, డ, ద, బ) కాని మిగిలిన హల్లులన్నీ స్థిరాలు. ఇచ్చిన అక్షరాలు పరుషాలూ కావు, సరళాలూ కావు, కాబట్టి స్థిరాలు (B). సమాధానం ఆప్షన్ (4) A, B.
అంతస్థాలు (C) య, ర, ల, వ మాత్రమే; ఇచ్చిన అక్షరాలు అంతస్థాలు కావు. సరళాలు (D) గ, జ, డ, ద, బ మాత్రమే; "ఘ, ఝ" చూసి సరళాలు అనుకుంటే పొరపాటు. C లేదా D ఉన్న ఆప్షన్లు (1), (2), (3) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: పరుషాలు: క చ ట త ప; సరళాలు: గ జ డ ద బ; ఈ పది కాని హల్లులన్నీ స్థిరాలు.
సంధి జరుగునప్పుడు ఉన్నవర్ణాన్ని తొలగించి దాని స్థానంలో శత్రువుగా వేరొక వర్ణం వచ్చి చేరడం
(1)సంశ్లేష
(2)ఆగమం
(3)ఆదేశం
(4)బహుళం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఆదేశం
సంధిలో ఉపయోగించే పారిభాషిక పదాల్లో (సాంకేతిక పదాలు) ఇచ్చిన నిర్వచనం దేనిదని అడిగారు.
ఆదేశం: ఉన్న వర్ణాన్ని తొలగించి దాని స్థానంలో వేరొక వర్ణం రావడం. ఇది శత్రువు లాంటిది - ఉన్నవాడిని తరిమేసి ఆ చోటును ఆక్రమిస్తుంది. ఉదా: గసడదవాదేశ సంధిలో "వాడు + కొట్టె = వాడు గొట్టె" - "క" స్థానంలో "గ" వచ్చింది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఆదేశం.
ఆగమం (2) అంటే ఉన్న వర్ణాన్ని తొలగించకుండా కొత్త వర్ణం అదనంగా వచ్చి చేరడం; ఇది మిత్రుడి లాంటిది (ఉదా: యడాగమం, "మా + అమ్మ = మాయమ్మ"). సంశ్లేష (1) అంటే రెండు వర్ణాలు కలవడం. బహుళం (4) అంటే సంధి ఒక్కోసారి జరగడం, ఒక్కోసారి జరగకపోవడం, వేరే రూపం రావడం వంటి అనేక విధాలు. ఆగమం, ఆదేశం తేడా ఇక్కడ ముఖ్యం.
"రైతుల చేత పంటలు పండింపబడతాయి". ఈ వాక్యానికి కర్తరి వాక్యం గుర్తించండి
(1)పంటలు రైతుల వలన పండుతాయి
(2)పంటలను రైతులు పండిస్తున్నారు
(3)రైతుల చేత పంటలను పండిస్తున్నారు
(4)రైతుల కొరకు పంటలు పండింపబడుతున్నాయి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) పంటలను రైతులు పండిస్తున్నారు
ఇచ్చిన కర్మణి వాక్యానికి (Passive Voice) కర్తరి వాక్యం (Active Voice) ఏదని అడిగారు. "చేత", "బడు" ఉన్నాయి కాబట్టి ఇచ్చిన వాక్యం కర్మణి.
కర్తరి వాక్యంలో కర్త ప్రథమా విభక్తిలో ("రైతులు"), కర్మ ద్వితీయా విభక్తిలో ("పంటలను") ఉంటాయి; క్రియలో "బడు" ఉండదు. "రైతుల చేత" → "రైతులు", "పంటలు" → "పంటలను", "పండింపబడతాయి" → "పండిస్తున్నారు". కాబట్టి కర్తరి వాక్యం "పంటలను రైతులు పండిస్తున్నారు". సమాధానం ఆప్షన్ (2).
ఆప్షన్ (1) "రైతుల వలన పండుతాయి" అర్థం మార్చింది; పంటలే కర్తలా కనిపిస్తాయి, ఇది సరైన కర్తరి కాదు. ఆప్షన్ (3) లో "చేత" అలాగే ఉంది; కర్త ప్రథమలోకి రాలేదు. ఆప్షన్ (4) లో "బడు" ఉంది కాబట్టి ఇది ఇంకా కర్మణి వాక్యమే, పైగా "కొరకు" అర్థం మార్చింది.
AP TET August 2026 Paper 2Bలో లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వచ్చాయి?
30 ప్రశ్నలు వచ్చాయి: ప్రశ్న 31 నుంచి 60 వరకు. పరీక్ష 12 ఆగస్టు 2026న జరిగింది.
ఈ సెక్షన్లో ఏ టాపిక్ల నుంచి ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?
ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్లు: పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు (9), వ్యాకరణం (7), పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు (6), సాహిత్య చరిత్ర, ప్రక్రియలు, సంస్కృతి (4).
ఈ సమాధానాలు అధికారిక కీ ప్రకారమేనా?
అవును, సమాధానాలు అధికారిక కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ఈ సెక్షన్లో ప్రతి ప్రశ్నకు కీ ఒకే ఆప్షన్ను ఇచ్చింది. వివరణలు మా సొంతం.