AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

ఛందస్సు, అలంకారాలు: లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు Previous Papers ప్రశ్నలు, వివరణలు

AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "ఛందస్సు, అలంకారాలు" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 25 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.

ప్రశ్న 52 · 2026 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET August 2026 · Paper 1B

గోరంతను కొండతగా చేసి చెప్పే అలంకారం

  1. (1)అతిశయోక్తి అలంకారం
  2. (2)స్వభావోక్తి అలంకారం
  3. (3)రూపకాలంకారం
  4. (4)ఉపమాలంకారం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అతిశయోక్తి అలంకారం

చిన్న విషయాన్ని (గోరంత) చాలా పెద్దదిగా (కొండంత) చేసి చెప్పే అలంకారం ఏదో అడుగుతున్నారు.

ఒక విషయాన్ని ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ చేసి, అతిశయంగా వర్ణించడం అతిశయోక్తి అలంకారం. ఉదాహరణ: "ఆ మేడలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి". మేడలు నిజంగా ఆకాశాన్ని తాకవు, ఎత్తును అతిశయంగా చెప్పారు. "గోరంతను కొండంత చేయడం" ఇదే లక్షణం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) అతిశయోక్తి అలంకారం.

స్వభావోక్తిలో వస్తువు స్వభావాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్టు సహజంగా వర్ణిస్తారు, ఇది అతిశయోక్తికి వ్యతిరేకం. రూపకంలో ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి భేదం లేనట్టు చెబుతారు (రాజు చంద్రుడు). ఉపమలో "వలె, వంటి" తో పోలిక చెబుతారు (ముఖం చంద్రుని వలె ఉంది). కాబట్టి (2), (3), (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: అతిశయం = ఎక్కువ చేసి చెప్పడం; స్వభావం = ఉన్నది ఉన్నట్టు.

ప్రశ్న 54 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET August 2026 · Paper 2B

"దుఃఖసముద్రము భారతీయ హృద్ద్వారముసొచ్చినది." ఈ వాక్యంలో ఉన్న అలంకారము.

  1. (1)ఉపమా
  2. (2)ఉత్ప్రేక్ష
  3. (3)అతిశయోక్తి
  4. (4)రూపక
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) రూపక

ఇచ్చిన వాక్యంలోని అలంకారం ఏదని అడిగారు. "దుఃఖసముద్రము", "హృద్ద్వారము" అనే పదాల్లో ఏ రకమైన పోలిక ఉందో చూడాలి.

రూపకాలంకారం: ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి భేదం లేనట్టు (అభేదం) చెప్పడం. ఇక్కడ దుఃఖాన్ని సముద్రంగా ("దుఃఖమనే సముద్రం"), హృదయాన్ని ద్వారంగా ("హృదయమనే ద్వారం") చెప్పారు. "లాగా", "వలె" వంటి పోలిక పదాలు లేకుండా రెండింటినీ ఒకటిగా చూపారు. కాబట్టి ఇది రూపకాలంకారం. సమాధానం ఆప్షన్ (4).

ఉపమా (1) లో "వలె, లాగా, పోలె" వంటి పోలిక పదం ఉంటుంది (ఉదా: "ముఖం చంద్రుడిలా ఉంది"); ఇక్కడ అది లేదు. ఉత్ప్రేక్ష (2) లో "అనుకుంటా, ఏమో" అని ఊహ ఉంటుంది. అతిశయోక్తి (3) లో ఒక విషయాన్ని ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ చేసి చెబుతారు. "దుఃఖం సముద్రమంత" అని పెంచి చెప్పినట్టు అనిపించినా, ఇక్కడ ప్రధానంగా ఉన్నది అభేదం, కాబట్టి రూపకమే.

గుర్తుంచుకోండి: "___ అనే ___" (దుఃఖమనే సముద్రం) అని విడదీయగలిగితే రూపకం.

ప్రశ్న 56 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET August 2026 · Paper 2B

కింది వాటిలో పదాలు వాటికి సంబంధించిన గణాలలో సరైన జంటను గుర్తించండి A) మందార – తగణం B) అరణ్యం – మగణం C) అమరం – సగణం D) సుధామ – రగణం

  1. (1)A, C
  2. (2)B, C
  3. (3)C, D
  4. (4)A, D
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) A, C

ఇచ్చిన పదాలకు సరైన గణం జతపరిచినవి ఏవని అడిగారు. ప్రతి పదాన్ని గురువు (U), లఘువు (I) గా విభజించి గణం కనుక్కోవాలి.

నియమాలు: దీర్ఘాక్షరం, అనుస్వారం (సున్నా) ఉన్న అక్షరం, సంయుక్తాక్షరానికి ముందున్న అక్షరం గురువు; మిగిలినవి లఘువు. మం-దా-ర = U U I = తగణం (A సరైనది). అ-ర-ణ్యం: అ లఘువు, ణ్య సంయుక్తాక్షరం ముందున్న "ర" గురువు, "ణ్యం" అనుస్వారంతో గురువు = I U U = యగణం, మగణం కాదు (B తప్పు). అ-మ-రం = I I U = సగణం (C సరైనది). సు-ధా-మ = I U I = జగణం, రగణం కాదు (D తప్పు). కాబట్టి సరైనవి A, C. సమాధానం ఆప్షన్ (1).

ఆప్షన్ (2) B ని, (3) D ని, (4) D ని కలిపాయి; ఈ మూడూ తప్పు. గుర్తు: మగణం = U U U, రగణం = U I U. "అరణ్యం" లో మొదటి "అ" లఘువు కాబట్టి అది మగణం కాలేదు; "సుధామ" మొదట లఘువుతో మొదలవుతుంది కాబట్టి రగణం కాలేదు.

గుర్తుంచుకోండి: య-మా-తా-రా-జ-భా-న-స-ల-గం సూత్రంతో ఎనిమిది గణాలను సులువుగా గుర్తుంచుకోండి.

ప్రశ్న 53 · 2026 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B

రెండు అక్షరాలగణాలు మొత్తం

  1. (1)4
  2. (2)3
  3. (3)14
  4. (4)12
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 4

ఛందస్సులో రెండు అక్షరాలతో ఏర్పడే గణాలు మొత్తం ఎన్ని అని అడుగుతున్నారు.

ప్రతి అక్షరం లఘువు (ల) గానీ గురువు (గ) గానీ అవుతుంది. కాబట్టి రెండు అక్షరాల గణాలు 2 × 2 = 4: లల (లలము), లగ (వ గణం), గల (హ గణం), గగ (గగము).

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 4.

ఆప్షన్ (3) 14 అంటే ఒక్క అక్షర గణాలు 2, రెండు అక్షర గణాలు 4, మూడు అక్షర గణాలు 8 మొత్తం కలిపితే (2 + 4 + 8 = 14) వచ్చే సంఖ్య. ఆప్షన్ (2) 3, ఆప్షన్ (4) 12 ఏ లెక్కకూ సరిపోవు. మూడు అక్షరాల గణాలు 2 × 2 × 2 = 8 (య, మ, త, ర, జ, భ, న, స).

గుర్తుంచుకోండి: n అక్షరాల గణాలు = 2ⁿ: 1→2, 2→4, 3→8.

ప్రశ్న 54 · 2026 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 1B

ఉపమాన, ఉపమేయములకు పోలిక చెప్పడం

  1. (1)అతిశయోక్తి అలంకారం
  2. (2)స్వభావోక్తి అలంకారం
  3. (3)ఉపమాలంకారం
  4. (4)రూపకాలంకారం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఉపమాలంకారం

ఉపమానం, ఉపమేయం మధ్య పోలిక చెప్పే అలంకారం ఏదో అడుగుతున్నారు.

ఉపమేయం అంటే వర్ణించే వస్తువు, ఉపమానం అంటే దేనితో పోలుస్తామో అది. ఈ రెండింటికీ చక్కని పోలిక (సామ్యం) చెబితే ఉపమాలంకారం. ఉదాహరణ: "ఆమె ముఖం చంద్రుడిలా ఉంది" (ముఖం ఉపమేయం, చంద్రుడు ఉపమానం, "వలె/లా" ఉపమావాచకం).

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఉపమాలంకారం.

ఆప్షన్ (4) రూపకంలో పోలిక కాదు, రెండింటికీ భేదం లేనట్లు (అభేదం) చెబుతాం: "ముఖచంద్రుడు". ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు. ఆప్షన్ (1) అతిశయోక్తి ఉన్నదాన్ని ఎక్కువ చేసి చెప్పడం. ఆప్షన్ (2) స్వభావోక్తి వస్తువు స్వభావాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా వర్ణించడం.

గుర్తుంచుకోండి: పోలిక = ఉపమ; అభేదం = రూపకం.

ప్రశ్న 57 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B

U U U ఈగణం

  1. (1)న గణం
  2. (2)భ గణం
  3. (3)మ గణం
  4. (4)స గణం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) మ గణం

మూడు గురువులు (U U U) ఉన్న గణం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఛందస్సులో U అంటే గురువు, I అంటే లఘువు.

మూడు అక్షరాల గణాలు ఎనిమిది: య (I U U), మ (U U U), త (U U I), ర (U I U), జ (I U I), భ (U I I), న (I I I), స (I I U). "యమాతారాజభానసలగం" అనే సూత్రంతో వీటిని సులువుగా గుర్తుంచుకోవచ్చు; "మ" తో మొదలయ్యే "మాతారా" మూడూ గురువులు. కాబట్టి U U U మగణం, జవాబు ఆప్షన్ (3).

న గణం I I I (మూడు లఘువులు), కాబట్టి (1) తప్పు. భ గణం U I I (మొదట గురువు), కాబట్టి (2) తప్పు. స గణం I I U (చివర గురువు), కాబట్టి (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: య-మా-తా-రా-జ-భా-న-స-ల-గం: ఏ అక్షరంతో మొదలుపెడితే ఆ గణం.

ప్రశ్న 58 · 2026 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP Special TET (In-service) October 2026 · Paper 2B

'ఒక వస్తువును ప్రసిద్ధమైన మరొక వస్తువుతో పోల్చి రమ్యంగా చెబితే అది'

  1. (1)రూపకాలంకారం
  2. (2)అతిశయోక్తి అలంకారం
  3. (3)శ్లేషాలంకారం
  4. (4)ఉపమాలంకారం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఉపమాలంకారం

ఇచ్చిన నిర్వచనం ఏ అలంకారానికి చెందినదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఉపమానం (ప్రసిద్ధమైన వస్తువు), ఉపమేయం (వర్ణించే వస్తువు) మధ్య ఉన్న పోలికను అందంగా చెప్పడమే ఉపమాలంకారం. ఇందులో నాలుగు భాగాలు ఉంటాయి: ఉపమేయం, ఉపమానం, సమానధర్మం, ఉపమావాచకం (వలె, లాగ, పోలె). ఉదా: "ఆమె ముఖం చంద్రుని వలె అందంగా ఉంది" – ముఖం ఉపమేయం, చంద్రుడు ఉపమానం, అందం సమానధర్మం, "వలె" ఉపమావాచకం. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (4) ఉపమాలంకారం.

రూపకంలో పోలిక కాదు, ఉపమేయం, ఉపమానం ఒకటే అని (అభేదం) చెబుతారు (ఉదా: సంసార సాగరం), కాబట్టి (1) తప్పు. అతిశయోక్తిలో ఉన్నదాన్ని ఎక్కువ చేసి చెబుతారు, కాబట్టి (2) తప్పు. శ్లేషలో ఒకే పదానికి రెండు అర్థాలు వస్తాయి, కాబట్టి (3) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: వలె, లాగ, పోలె కనిపిస్తే ఉపమ; "అదే అది" అంటే రూపకం.

ప్రశ్న 51 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B

దానముఁ జేయనేరని యధార్మికు సంపదలుండి యుండినన్ .... ఇది ఏ వృత్త పాద పద్యం

  1. (1)మత్తేభం
  2. (2)శార్దూలం
  3. (3)ఉత్పలమాల
  4. (4)చంపకమాల
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఉత్పలమాల

ఇచ్చిన పాదానికి గురు లఘువులు గుర్తించి, గణాలుగా విభజించి, అది ఏ వృత్తమో చెప్పాలి. దీర్ఘాక్షరం, సున్నా ఉన్న అక్షరం, పొల్లు ముందున్న అక్షరం, సంయుక్తాక్షరం ముందున్న అక్షరం గురువు (U); మిగిలినవి లఘువు (I).

గణ విభజన: దానము = U I I (భ), జేయనే = U I U (ర), రనియ = I I I (న), ధార్మికు = U I I (భ), సంపద = U I I (భ), లుండియుం = U I U (ర), డినన్ = I U (వ). మొత్తం 20 అక్షరాలు, గణాలు భ ర న భ భ ర వ. ఇది ఉత్పలమాల లక్షణం. యతి: 1వ అక్షరం “దా”, 10వ అక్షరం “ధా” – ద, ధ లకు యతిమైత్రి ఉంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఉత్పలమాల.

చంపకమాల (4) గణాలు న జ భ జ జ జ ర, అంటే పాదం I I I తో మొదలవుతుంది. శార్దూలం (2) మ స జ స త త గ, మొదలు U U U. మత్తేభం (1) స భ ర న మ య వ, మొదలు I I U. ఈ పాదం U I I (భ) తో మొదలైంది కాబట్టి ఈ మూడూ కావు.

గుర్తుంచుకోండి: మొదటి గణం చాలు: భ → ఉత్పలమాల, న → చంపకమాల, మ → శార్దూలం, స → మత్తేభం.

ప్రశ్న 52 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B

‘త’ గణానికి చెందిన పదాన్ని గుర్తించండి.

  1. (1)కళ్యాణి
  2. (2)అణిమ
  3. (3)సంబంధం
  4. (4)బంధము
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) కళ్యాణి

“త” గణానికి సరిపోయే పదం ఏదో గుర్తించాలి. త గణం అంటే మూడు అక్షరాల్లో మొదటి రెండు గురువులు, చివరిది లఘువు: U U I.

కళ్యాణి: “క” తర్వాత సంయుక్తాక్షరం “ళ్యా” ఉంది, కాబట్టి “క” గురువు (U). “ళ్యా” దీర్ఘం, గురువు (U). “ణి” లఘువు (I). మొత్తం U U I = త గణం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) కళ్యాణి.

అణిమ (2) = I I I, ఇది న గణం. సంబంధం (3) = సం U, బం U, ధం U = U U U, ఇది మ గణం. బంధము (4) = బం U, ధ I, ము I = U I I, ఇది భ గణం. “క” ఒంటరిగా హ్రస్వమే అయినా, దాని తర్వాత సంయుక్తాక్షరం ఉండటం వల్ల గురువు అవుతుంది; ఇదే ఈ ప్రశ్నలో కీలకం.

గుర్తుంచుకోండి: య మా తా రా జ భా న స ల గం: “తారాజ” = U U I = త గణం.

ప్రశ్న 53 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET March 2024 · Paper 1B

ఉన్న స్థితిని ఎక్కువ చేసి వర్ణించి చెబితే దానిని ఏ అలంకారం అంటారు

  1. (1)అంత్యానుప్రాస
  2. (2)వృత్త్యానుప్రాస
  3. (3)అతిశయోక్తి
  4. (4)రూపక
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అతిశయోక్తి

ఒక విషయాన్ని ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ చేసి వర్ణించే అలంకారం పేరు అడుగుతున్నారు.

అతిశయం అంటే ఎక్కువ, ఉక్తి అంటే మాట. ఉన్న స్థితిని లోకంలో సాధ్యమయ్యేదానికంటే ఎక్కువగా చెప్పడం అతిశయోక్తి అలంకారం. ఉదాహరణ: “ఆ పట్టణంలోని మేడలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి.” మేడలు ఎత్తుగా ఉన్నాయనే విషయాన్ని పెంచి చెప్పారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) అతిశయోక్తి.

అంత్యానుప్రాస (1), వృత్త్యానుప్రాస (2) శబ్దాలంకారాలు; ఇవి శబ్దాల పునరావృతం మీద ఆధారపడతాయి, అర్థాన్ని పెంచడం మీద కాదు. పాదాల చివర ఒకే అక్షరాలు రావడం అంత్యానుప్రాస; ఒక హల్లు పలుమార్లు రావడం వృత్త్యానుప్రాస. రూపకం (4) లో ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి భేదం లేనట్టు చెబుతారు (“రాజు చంద్రుడే”).

గుర్తుంచుకోండి: పెంచి చెబితే అతిశయోక్తి; అభేదం చెబితే రూపకం; శబ్దం మళ్లీ మళ్లీ వస్తే అనుప్రాస.

ప్రశ్న 35 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B

"వాడు బడికి వడి వడిగా వచ్చాడు"

  1. (1)యమకాలంకారం
  2. (2)ముక్తపదగ్రస్తాలంకారం
  3. (3)శ్లేషాలంకారం
  4. (4)వృత్త్యనుప్రాసాలంకారం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) వృత్త్యనుప్రాసాలంకారం

ఈ వాక్యంలో ఉన్న శబ్దాలంకారాన్ని గుర్తించాలి. ఒకే హల్లు (అక్షరం) అనేకసార్లు మళ్లీ మళ్లీ రావడం వల్ల వినసొంపు కలిగితే అది వృత్త్యనుప్రాసాలంకారం. ఉదాహరణ: "చిటపట చినుకులు పటపట కురిసెను".

ఇక్కడ "వాడు బడికి వడి వడిగా వచ్చాడు" అనే వాక్యంలో "డ" అనే హల్లు వాడు, బడికి, వడి, వడిగా, వచ్చాడు అని ఐదు పదాలలోనూ వచ్చింది. "వ" కూడా పదే పదే వచ్చింది. ఒకే హల్లు ఇలా అనేకసార్లు రావడం వృత్త్యనుప్రాసం. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (4).

యమకం (1) లో ఒకే అక్షర సముదాయం వేర్వేరు అర్థాలతో మళ్లీ వస్తుంది; ఇక్కడ "వడి వడి" రెండింటికీ ఒకే అర్థం (వేగం), కాబట్టి యమకం కాదు. ముక్తపదగ్రస్తం (2) లో ఒక పాదం లేదా వాక్యం చివరి పదంతోనే తర్వాతి భాగం మొదలవుతుంది; అది ఇక్కడ లేదు. శ్లేష (3) లో ఒకే పదానికి రెండు అర్థాలు వస్తాయి; ఇక్కడ అలాంటి పదం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఒకే హల్లు పదే పదే = వృత్త్యనుప్రాసం; అర్థం మారుతూ అక్షరాలు మళ్లీ = యమకం.

ప్రశ్న 53 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B

14వ అక్షరం యతి స్థానం గలిగిన పద్యం

  1. (1)ఉత్పలమాల
  2. (2)శార్దూలం
  3. (3)చంపకమాల
  4. (4)మత్తేభం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) మత్తేభం

వృత్త పద్యాలలో ప్రతి పాదంలో మొదటి అక్షరానికి, ఒక నిర్ణీత స్థానంలోని అక్షరానికి మైత్రి ఉండాలి. ఆ స్థానాన్ని యతి స్థానం అంటారు. 14వ అక్షరం యతి స్థానంగా గల పద్యం ఏదో అడిగారు.

నాలుగు ప్రసిద్ధ వృత్తాల యతి స్థానాలు: ఉత్పలమాల 10, చంపకమాల 11, శార్దూలం 13, మత్తేభం 14. మత్తేభంలో పాదానికి 20 అక్షరాలు (స భ ర న మ య వ గణాలు), యతి 14వ అక్షరం. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (4).

ఉత్పలమాల (1) యతి 10వ అక్షరం, శార్దూలం (2) యతి 13వ అక్షరం, చంపకమాల (3) యతి 11వ అక్షరం. శార్దూలం, మత్తేభం జంటగా వస్తాయి కాబట్టి ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు; 13, 14 తేడా గుర్తుంచుకోవాలి.

గుర్తుంచుకోండి: ఉ-10, చ-11, శా-13, మ-14.

ప్రశ్న 60 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET March 2024 · Paper 2B

జ్ఞానం దీపం వలె జీవితానికి వెలుగునిస్తుంది. ఈ వాక్యంలో జ్ఞానం అనేది

  1. (1)ఉపమేయం
  2. (2)ఉపమానం
  3. (3)ఉపమావాచకం
  4. (4)సమానధర్మం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఉపమేయం

ఇది ఉపమాలంకారానికి ఉదాహరణ. ఉపమాలంకారంలో నాలుగు భాగాలు ఉంటాయి: ఉపమేయం (వర్ణించే విషయం), ఉపమానం (దేనితో పోలుస్తామో అది), ఉపమావాచకం (వలె, లా, వంటి), సమానధర్మం (రెండింటికీ ఉన్న సామాన్య గుణం). వాక్యంలో "జ్ఞానం" ఏ భాగమో అడిగారు.

"జ్ఞానం దీపం వలె జీవితానికి వెలుగునిస్తుంది" లో వర్ణిస్తున్న విషయం జ్ఞానం, కాబట్టి జ్ఞానం ఉపమేయం. దీపం ఉపమానం, "వలె" ఉపమావాచకం, "వెలుగునివ్వడం" సమానధర్మం. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1).

ఉపమానం (2) దీపం; జ్ఞానం కాదు. ఉపమావాచకం (3) "వలె" అనే పోలిక పదం. సమానధర్మం (4) వెలుగునివ్వడం. ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు; గుర్తుంచుకోండి: పోలిక పదం (వలె) ముందు ఉన్నది ఉపమానం, మనం వర్ణించేది ఉపమేయం.

గుర్తుంచుకోండి: వర్ణించేది ఉపమేయం, పోల్చేది ఉపమానం, "వలె" ఉపమావాచకం.

ప్రశ్న 52 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET October 2024 · Paper 1B

"భాసదుల్" ఈ పదంలో గల గణం

  1. (1)జ
  2. (2)ర
  3. (3)స
  4. (4)మ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ర

ఛందస్సులో మూడు అక్షరాల గణాలు ఎనిమిది (య, మ, త, ర, జ, భ, న, స). "భాసదుల్" పదానికి గురు (U), లఘువు (I) గుర్తులు వేసి గణం కనుక్కోవాలి.

దీర్ఘాక్షరం, పొల్లుతో ముగిసే అక్షరం గురువు. హ్రస్వాక్షరం లఘువు. "భా" దీర్ఘం కాబట్టి గురువు (U). "స" హ్రస్వం, తర్వాత సంయుక్తాక్షరం లేదు కాబట్టి లఘువు (I). "దుల్" చివర పొల్లు 'ల్' ఉంది, కాబట్టి గురువు (U). మొత్తం: భా-స-దుల్ = U I U. మధ్య అక్షరం లఘువై, మొదటి, చివరి అక్షరాలు గురువులైతే అది ర గణం. ఆప్షన్ (2) సరైనది.

జ గణం I U I (మధ్య గురువు) (1). స గణం I I U (అంత్య గురువు) (3). మ గణం U U U (మూడూ గురువులు) (4). "భాసదుల్" గుర్తులు U I U కాబట్టి ఇవేవీ సరిపోవు.

గుర్తుంచుకోండి: ర గణం = UIU (మధ్య లఘువు); జ గణం = IUI (మధ్య గురువు).

ప్రశ్న 54 · 2024 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET October 2024 · Paper 1B

"జ్ఞానం దీపం వలె జీవితానికి వెలుగునిస్తుంది." - ఈ వాక్యంలో ఉపమావాచకం

  1. (1)వలె
  2. (2)జీవితం
  3. (3)వెలుగు
  4. (4)దీపం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) వలె

ఉపమాలంకారంలో నాలుగు భాగాలు ఉంటాయి: ఉపమేయం (వర్ణించే వస్తువు), ఉపమానం (దేనితో పోలుస్తామో అది), సమాన ధర్మం (రెండింటిలో ఉన్న ఒకే గుణం), ఉపమావాచకం (పోలికను చెప్పే పదం). ఇక్కడ ఉపమావాచకం అడిగారు.

వాక్యంలో ఉపమేయం "జ్ఞానం", ఉపమానం "దీపం", సమాన ధర్మం "వెలుగునివ్వడం". ఈ రెండింటినీ కలిపి పోలికను చూపే పదం "వలె". వలె, లాగా, పోలె, వంటి, భంగి వంటి పదాలు ఉపమావాచకాలు. కాబట్టి ఆప్షన్ (1) సరైనది.

"దీపం" (4) ఉపమానం, ఉపమావాచకం కాదు. ఇక్కడ చాలామంది తికమకపడతారు. "వెలుగు" (3) సమాన ధర్మానికి సంబంధించిన పదం. "జీవితం" (2) వెలుగు పొందే వస్తువు మాత్రమే, ఉపమలోని ఏ భాగమూ కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: వలె, లాగా, వంటి, పోలె = ఉపమావాచకాలు.

ప్రశ్న 42 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET October 2024 · Paper 2B

పద్య పాదాలను సరైన క్రమంలో అమర్చండి. అ. సత్యమె శీలము నిలుపును ఆ. సత్యమె యశముకు మూలము ఇ. సత్యమె భవమోహపాశ సంసృతి బాపున్ ఈ. సత్యముతో నెట్టివ్రతము చాలదు నగజా

  1. (1)అ, ఆ, ఇ, ఈ
  2. (2)ఈ, ఆ, ఇ, అ
  3. (3)అ, ఇ, ఈ, ఆ
  4. (4)ఆ, ఇ, అ, ఈ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఆ, ఇ, అ, ఈ

నాలుగు పాదాలను సరైన క్రమంలో పెట్టి పద్యాన్ని పూర్తి చేయమని ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది కందపద్యం. కంద పద్యం నిర్మాణం తెలిస్తే క్రమం సులభంగా తెలుస్తుంది.

కందంలో 1, 3 పాదాలు చిన్నవి (3 గణాలు, 12 మాత్రలు), 2, 4 పాదాలు పెద్దవి (5 గణాలు, 20 మాత్రలు). పద్యం చివర గురువుతో ముగుస్తుంది. ఇక్కడ "అ" (సత్యమె శీలము నిలుపును), "ఆ" (సత్యమె యశముకు మూలము) చిన్న పాదాలు, ఒక్కొక్కటి 12 మాత్రలు. "ఇ" (…సంసృతి బాపున్), "ఈ" (…చాలదు నగజా) పెద్ద పాదాలు. "నగజా" అనే సంబోధనతో "ఈ" చివరి పాదం అవుతుంది.

కాబట్టి క్రమం: చిన్న, పెద్ద, చిన్న, పెద్ద = ఆ, ఇ, అ, ఈ. అర్థం కూడా సాగుతుంది: సత్యమే కీర్తికి మూలం, సత్యమే సంసార బంధాలను తెంచుతుంది, సత్యమే శీలాన్ని నిలుపుతుంది, సత్యంతో ఏ వ్రతమూ సాటి రాదు. సమాధానం ఆప్షన్ (4).

ఆప్షన్ (1)లో రెండు చిన్న పాదాలు వరుసగా వస్తాయి. ఆప్షన్ (2) చివరి పాదంతో మొదలవుతుంది. ఆప్షన్ (3) చిన్న పాదం "ఆ"తో ముగుస్తుంది. ఈ మూడూ కంద నిర్మాణానికి సరిపోవు.

గుర్తుంచుకోండి: కందం: చిన్న-పెద్ద-చిన్న-పెద్ద పాదాలు; సంబోధన ఉన్న పాదం సాధారణంగా చివరిది.

ప్రశ్న 55 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET October 2024 · Paper 2B

'నారదులైరి సన్మునులు, నాక మహీజములయ్యె భూజముల్' ఈ పద్య పాదంలో గల భగణాల సంఖ్య

  1. (1)రెండు
  2. (2)ఐదు
  3. (3)మూడు
  4. (4)నాలుగు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) మూడు

ఈ పద్య పాదంలో భగణాలు (U I I: గురువు, లఘువు, లఘువు) ఎన్ని ఉన్నాయో లెక్కించమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ముందు గురు లఘువులు గుర్తిద్దాం. దీర్ఘాక్షరం, సంయుక్తాక్షరానికి ముందు అక్షరం, పొల్లు హల్లుతో ముగిసే అక్షరం గురువు (U). మిగతావి లఘువులు (I). "స" తర్వాత "న్ము", "ల" తర్వాత "య్యె" సంయుక్తాక్షరాలు; అందుకే "స", "ల" గురువులు. "ముల్" పొల్లుతో ముగుస్తుంది, అది గురువు.

గణ విభజన: నారదు (U I I = భ) | లైరిస (U I U = ర) | న్మునులు (I I I = న) | నాకమ (U I I = భ) | హీజము (U I I = భ) | లయ్యెభూ (U I U = ర) | జముల్ (I U = వ). ఇది భ ర న భ భ ర వ, ఉత్పలమాల పాదం. భగణాలు: నారదు, నాకమ, హీజము = 3. సమాధానం ఆప్షన్ (3).

ఉత్పలమాల గణక్రమం తెలిస్తే (భ ర న భ భ ర వ) లెక్కించకుండానే మూడు భగణాలు అని చెప్పవచ్చు. రెండు, నాలుగు, ఐదు అనేవి గణ విభజనకు సరిపోవు. అందుకే (1), (2), (4) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: ఉత్పలమాల = భ ర న భ భ ర వ (3 భగణాలు); చంపకమాల = న జ భ జ జ జ ర.

ప్రశ్న 56 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET October 2024 · Paper 2B

'శ్రీనాథు వర్ణించు జిహ్వ జిహ్వ' ఇందులో గల అలంకారం

  1. (1)లాటానుప్రాస
  2. (2)ఛేకానుప్రాస
  3. (3)యమకం
  4. (4)వృత్త్యనుప్రాస
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) లాటానుప్రాస

"శ్రీనాథు వర్ణించు జిహ్వ జిహ్వ" అనే వాక్యంలో ఏ శబ్దాలంకారం ఉందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

లాటానుప్రాస: ఒకే పదం మళ్ళీ వస్తుంది; శబ్దం, అర్థం ఒకటే, కానీ తాత్పర్యం (చెప్పే భావం) వేరు. ఇక్కడ "జిహ్వ" (నాలుక) రెండుసార్లు వచ్చింది. రెండు చోట్లా అర్థం నాలుకే. కానీ భావం: "శ్రీనాథుడిని (విష్ణువును) వర్ణించే నాలుకే నిజమైన, సార్థకమైన నాలుక". రెండో "జిహ్వ"కు "సార్థకమైన నాలుక" అనే ప్రత్యేక తాత్పర్యం వచ్చింది. కాబట్టి ఇది లాటానుప్రాస, ఆప్షన్ (1).

యమకంలో అక్షరాల సమూహం మళ్ళీ వస్తుంది కానీ అర్థం వేరవుతుంది; ఇక్కడ అర్థం మారలేదు. ఛేకానుప్రాసలో రెండు హల్లుల జంట వ్యవధానం లేకుండా అర్థభేదంతో మళ్ళీ వస్తుంది; ఇక్కడ అర్థభేదం లేదు. వృత్త్యనుప్రాసలో ఒకే హల్లు చాలాసార్లు వస్తుంది; ఇక్కడ పదం మొత్తం మళ్ళీ వచ్చింది. ఇక్కడ చాలామంది (3) యమకం ఎంచుకుంటారు; తేడా అర్థం మారిందా లేదా అనేదే.

గుర్తుంచుకోండి: అర్థం ఒకటే, తాత్పర్యం వేరు → లాటానుప్రాస; అర్థం వేరు → యమకం.

ప్రశ్న 57 · 2024 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET October 2024 · Paper 2B

'కనుకొలకులలో నిలిచిన నీళ్ళు సంజ వెలుగులో ముత్యాల వలె మెరుస్తున్నాయి' ఇందులో సమానధర్మం

  1. (1)కనుకొలకులు
  2. (2)నిలచిననీళ్ళు
  3. (3)సంజవెలుగు
  4. (4)మెరవడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) మెరవడం

ఈ వాక్యంలో ఉపమాలంకారం ఉంది. అందులో "సమానధర్మం" ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఉపమాలంకారంలో నాలుగు భాగాలు ఉంటాయి: ఉపమేయం (వర్ణించే వస్తువు), ఉపమానం (దేనితో పోలుస్తున్నామో అది), ఉపమావాచకం (వలె, లాగా, వంటి), సమానధర్మం (రెండింటిలో ఉన్న ఉమ్మడి గుణం).

ఈ వాక్యంలో: ఉపమేయం = కనుకొలకులలో నిలిచిన నీళ్ళు. ఉపమానం = ముత్యాలు. ఉపమావాచకం = వలె. రెండింటిలో ఉన్న ఉమ్మడి గుణం "మెరవడం". కాబట్టి సమానధర్మం మెరవడం, ఆప్షన్ (4).

కనుకొలకులు నీళ్ళు ఉన్న చోటు మాత్రమే. "నిలచిన నీళ్ళు" ఉపమేయం. "సంజ వెలుగు" మెరిసే సమయాన్ని, సందర్భాన్ని చెబుతుంది. ఇవేవీ ఉపమేయం, ఉపమానం రెండింటిలో ఉండే ఉమ్మడి గుణం కాదు. అందుకే (1), (2), (3) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: సమానధర్మం సాధారణంగా వాక్యంలోని క్రియ లేదా గుణం (మెరవడం, తెల్లగా ఉండడం).

ప్రశ్న 47 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B

గోరంత విషయాన్ని కొండంతలుగా చేసి చెప్పే అలంకారం

  1. (1)ఉపమ
  2. (2)అతిశయోక్తి
  3. (3)స్వభావోక్తి
  4. (4)రూపకం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) అతిశయోక్తి

ఈ ప్రశ్న చిన్న విషయాన్ని చాలా పెద్దదిగా చేసి చెప్పే అలంకారం పేరు అడుగుతోంది.

అతిశయోక్తి అలంకారం: ఉన్న విషయాన్ని ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ చేసి (అతిశయంగా) వర్ణించటం. ఉదాహరణ: ‘ఆ మేడలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి.’ మేడలు నిజంగా ఆకాశాన్ని తాకవు; ఎత్తును పెంచి చెప్పాం. గోరంతను కొండంత చేయటం ఇదే. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) అతిశయోక్తి.

ఉపమ (1) రెండు వస్తువుల మధ్య పోలిక చెబుతుంది (ఆమె ముఖం చంద్రుని వలె ఉంది). స్వభావోక్తి (3) ఉన్నది ఉన్నట్లుగా సహజంగా వర్ణిస్తుంది; పెంచి చెప్పదు. రూపకం (4) ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి భేదం లేనట్లు చెబుతుంది (ఆమె ముఖం చంద్రుడే).

గుర్తుంచుకోండి: పెంచి చెబితే అతిశయోక్తి; ఉన్నది ఉన్నట్లు చెబితే స్వభావోక్తి.

ప్రశ్న 48 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B

మూడు అక్షరాలు గురువులుగా ఉన్న పదం గుర్తించండి

  1. (1)శ్రిరమ
  2. (2)శ్రీరమ
  3. (3)శ్రీరామ
  4. (4)శ్రీరామా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) శ్రీరామా

ఈ ప్రశ్న మూడు అక్షరాలూ గురువులు (U) అయిన పదం అడుగుతోంది. ఇది మ గణం (U U U).

గురువు నియమాలు: దీర్ఘాక్షరం (ఆ, ఈ, ఊ, ఏ, ఓ వంటివి) గురువు; పొల్లు, సున్న, విసర్గ ఉన్న అక్షరం గురువు; సంయుక్తాక్షరానికి ముందున్న అక్షరం గురువు. హ్రస్వాక్షరం లఘువు (I). ‘శ్రీరామా’ = శ్రీ (దీర్ఘం, U) + రా (దీర్ఘం, U) + మా (దీర్ఘం, U) = U U U. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

శ్రిరమ (1) = I I I (మూడూ హ్రస్వాలు). శ్రీరమ (2) = U I I. శ్రీరామ (3) = U U I; చివరి ‘మ’ హ్రస్వం కాబట్టి లఘువు. ‘శ్రీ’ మొదట సంయుక్తాక్షరమైనా, అది తన ముందు అక్షరాన్ని మాత్రమే గురువు చేస్తుంది; దాని ముందు అక్షరం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: ప్రతి అక్షరానికి దీర్ఘం ఉందో చూడండి: శ్రీ-రా-మా = U U U.

ప్రశ్న 50 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET August 2022 · Paper 1B

దురంత దోషముల్ - ఇందులో ఉన్న గణాలు

  1. (1)U I I U U I
  2. (2)I U I U I U
  3. (3)I I U I U U
  4. (4)I I I I I I
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) I U I U I U

ఈ ప్రశ్న ‘దురంత దోషముల్’లో గురు, లఘువులను గుర్తించి గణాలు చెప్పమంటోంది.

ప్రతి అక్షరాన్ని చూద్దాం. దు: హ్రస్వం, తర్వాత సంయుక్తాక్షరం లేదు → I. రం: సున్న ఉంది → U. త: హ్రస్వం → I. దో: దీర్ఘం → U. ష: హ్రస్వం → I. ముల్: పొల్లు హల్లు ఉంది → U. మొత్తం: దురంత = I U I (జ గణం), దోషముల్ = U I U (ర గణం). కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

(1) U I I, U U I (భ, త గణాలు) మొదటి ‘దు’ని గురువుగా తప్పుగా తీసుకుంది. (3) I I U, I U U (స, య గణాలు) సున్న, దీర్ఘాలను సరిగా లెక్కించలేదు. (4) అన్నీ లఘువులు (న, న గణాలు); ‘రం’, ‘దో’, ‘ముల్’ గురువులే కాబట్టి ఇది తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: సున్న, దీర్ఘం, పొల్లు ఉన్న అక్షరం గురువు: దు-రం-త = I U I.

ప్రశ్న 49 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B

14వ అక్షరం యతి స్థానంగా ఉండే వృత్త పద్యం

  1. (1)మత్తేభం
  2. (2)శార్దూలం
  3. (3)చంపకమాల
  4. (4)ఉత్పలమాల
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) మత్తేభం

ప్రశ్న పాదంలో 14వ అక్షరం యతి స్థానంగా ఉండే వృత్త పద్యం ఏదని అడుగుతోంది. యతి అంటే పాదంలోని మొదటి అక్షరానికి, నిర్ణీత స్థానంలోని అక్షరానికి ఉండాల్సిన మైత్రి.

నాలుగు ప్రధాన వృత్తాల యతి స్థానాలు: ఉత్పలమాల – 10వ అక్షరం; చంపకమాల – 11వ అక్షరం; శార్దూలం – 13వ అక్షరం; మత్తేభం – 14వ అక్షరం. కాబట్టి 14వ అక్షరం యతి ఉండేది మత్తేభం, ఆప్షన్ (1).

శార్దూలం (2)లో యతి 13వ అక్షరం, మత్తేభానికి ఒక్కటి తక్కువ; అందుకే ఈ రెండూ తరచు తికమక పెడతాయి. చంపకమాల (3)లో 11వ అక్షరం, ఉత్పలమాల (4)లో 10వ అక్షరం యతి స్థానం.

గుర్తుంచుకోండి: ఉ–10, చ–11, శా–13, మ–14 (వరుసగా పెరుగుతాయి).

ప్రశ్న 56 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B

నీకు వంద వందనాలు - ఈ వాక్యంలోని అలంకారం

  1. (1)ఛేకానుప్రాస
  2. (2)యమకం
  3. (3)వృత్త్యానుప్రాస
  4. (4)లాటానుప్రాస
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఛేకానుప్రాస

ప్రశ్న "నీకు వంద వందనాలు" అనే వాక్యంలోని శబ్దాలంకారం ఏదని అడుగుతోంది.

ఛేకానుప్రాస: రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ హల్లుల జంట అర్థభేదంతో, వ్యవధానం లేకుండా వెంటవెంటనే రావడం. ఈ వాక్యంలో "వంద" అనే హల్లుల జంట వెంటవెంటనే రెండుసార్లు వచ్చింది. మొదటి "వంద" అంటే నూరు (సంఖ్య); రెండో "వంద" "వందనాలు" (నమస్కారాలు) అనే పదంలో భాగం. అర్థం వేరు, వ్యవధానం లేదు. కాబట్టి ఇది ఛేకానుప్రాస, ఆప్షన్ (1).

యమకం (2)లో అక్షరాల సముదాయం వ్యవధానంతో మళ్ళీ మళ్ళీ వచ్చి, వేరువేరు అర్థాలు ఇస్తుంది (ఉదా: "లేమా! దనుజుల గెలువగ లేమా!"). వృత్త్యనుప్రాస (3)లో ఒకే హల్లు చాలాసార్లు వస్తుంది (ఉదా: "చిటపట చినుకులు"). లాటానుప్రాస (4)లో ఒకే పదం ఒకే అర్థంతో, కానీ తాత్పర్యభేదంతో వస్తుంది. ఇవి ఇక్కడ సరిపోవు.

గుర్తుంచుకోండి: హల్లుల జంట + వెంటవెంటనే + అర్థభేదం = ఛేకానుప్రాస.

ప్రశ్న 57 · 2022 · Paper 2B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు · AP TET August 2022 · Paper 2B

ఉపమాలంకారంలో ‘ఉపమేయం’ అంటే

  1. (1)పోలిక చెప్పడానికి ఉపయోగించే వస్తువు
  2. (2)సమాస లక్షణం
  3. (3)వలె, పోలె, భంగి మొదలైన పదాలు
  4. (4)దేనిని వర్ణిస్తున్నామో అది
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) దేనిని వర్ణిస్తున్నామో అది

ప్రశ్న ఉపమాలంకారంలోని "ఉపమేయం" అంటే ఏమిటని అడుగుతోంది.

ఉపమాలంకారంలో నాలుగు అంశాలు ఉంటాయి: ఉపమేయం (మనం వర్ణించే వస్తువు), ఉపమానం (పోలిక కోసం తీసుకునే వస్తువు), ఉపమావాచకం (వలె, పోలె, భంగి వంటి పోలిక పదాలు), సమానధర్మం (రెండింటిలో ఉన్న సమాన గుణం). ఉదా: "ఆమె ముఖం చంద్రబింబం వలె అందంగా ఉంది." ఇక్కడ ముఖం ఉపమేయం, చంద్రబింబం ఉపమానం, "వలె" ఉపమావాచకం, అందం సమానధర్మం. కాబట్టి ఉపమేయం అంటే దేనిని వర్ణిస్తున్నామో అది, ఆప్షన్ (4).

పోలిక చెప్పడానికి ఉపయోగించే వస్తువు (1) ఉపమానం; ఉపమేయం, ఉపమానం తారుమారు కావడం సాధారణ పొరపాటు. వలె, పోలె, భంగి (3) ఉపమావాచకాలు. సమాస లక్షణం (2) ఉపమాలంకారంలోని అంశమే కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఉపమేయం = వర్ణించే వస్తువు; ఉపమానం = పోల్చే వస్తువు.