పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు: లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు Previous Papers ప్రశ్నలు, వివరణలు
AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 41 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.
ఈ క్రింది పద్యపాదమును సరైన క్రమంలో అమర్చండి
A) నోటి మంచి తనము పాటించు సుజ్ఞాని
B) పరులదిట్టనోరు పాప పంకిలమౌను
C) పెద్దలను నుతింప శుద్ధి యగును
D) కాళికాంబ! హంస కాళికాంబ!
(1)D, B, C, A
(2)B, C, A, D
(3)A, B, C, D
(4)C, A, D, B
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) B, C, A, D
పద్య పాదాలను సరైన క్రమంలో అమర్చాలి. ఇది "కాళికాంబ! హంస కాళికాంబ!" మకుటం ఉన్న ఆటవెలది పద్యం.
మకుటం ఉన్న శతక పద్యంలో మకుటం (D) ఎప్పుడూ చివరి పాదంలో వస్తుంది. భావం ఇలా సాగుతుంది: ఇతరులను తిట్టే నోరు పాపంతో మలినమవుతుంది (B), పెద్దలను పొగిడితే (నుతిస్తే) శుద్ధి కలుగుతుంది (C), కాబట్టి తెలివైనవాడు నోటి మంచితనాన్ని పాటిస్తాడు (A). ముందు సమస్య, తర్వాత పరిష్కారం, చివర నీతి, ఆ తర్వాత మకుటం. కాబట్టి క్రమం B, C, A, D, అంటే ఆప్షన్ (2).
(1) లో మకుటం D మొదట ఉంది, (4) లో మూడో స్థానంలో ఉంది, ఇవి తప్పు. (3) లో "పాటించు సుజ్ఞాని" అనే ముగింపు భావం మొదటికే వచ్చింది, కారణం చెప్పకముందే నీతి చెప్పినట్టు అవుతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: శతక పద్యంలో మకుటం ఎప్పుడూ చివరి పాదమే.
"మహనీయులచరిత్ర" ఇతివృత్తంగా ఉన్న "జయగీతం" పాఠం ఈ ప్రక్రియలో ఉన్నది.
(1)లేఖ
(2)వ్యాసం
(3)సంభాషణ
(4)పాట
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) పాట
"మహనీయుల చరిత్ర" ఇతివృత్తంగా ఉన్న "జయగీతం" పాఠం ఏ ప్రక్రియకు చెందుతుందో అడుగుతున్నారు.
పాఠం పేరులోనే "గీతం" అనే మాట ఉంది. గీతం అంటే పాట, గేయం. రాగ, తాళాలతో పాడుకునేలా రాసిన రచనను గేయం లేదా పాట అంటారు. మహనీయుల గొప్పతనాన్ని కీర్తిస్తూ పాడుకునే ఈ పాఠం పాట ప్రక్రియకు చెందుతుంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) పాట.
లేఖ అంటే ఉత్తరం రూపంలో రాసే రచన. వ్యాసం అంటే ఒక అంశంపై వరుసగా రాసే వచన రచన. సంభాషణ అంటే పాత్రల మధ్య మాటల రూపంలో సాగే రచన. "జయగీతం" ఈ మూడు రూపాల్లో లేదు, కాబట్టి (1), (2), (3) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: పాఠం పేరులో "గీతం" ఉంటే ప్రక్రియ పాట/గేయం.
"మా ఊరి ఏరు" పాఠం ఏ ఇతివృత్తానికి (theme) చెందుతుందో అడుగుతున్నారు. పాఠ్యపుస్తకంలో ప్రతి పాఠానికి ఒక ఇతివృత్తం ఉంటుంది.
ఏరు అంటే చిన్న నది, వాగు. ఊరి ఏరు, దాని ప్రవాహం, చుట్టూ ఉన్న పచ్చదనం వంటి సహజ దృశ్యాల గురించి చెప్పే పాఠం ప్రకృతి వర్ణన ఇతివృత్తానికి చెందుతుంది. పాఠం పేరే ఒక సహజ వనరును సూచిస్తోంది. అధికారిక కీ కూడా ఇదే చెబుతోంది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (3) ప్రకృతవర్ణన (ప్రకృతి వర్ణన).
కళలు ఇతివృత్తం సంగీతం, నృత్యం, చిత్రలేఖనం వంటి వాటి గురించి ఉంటుంది. సహానుభూతి ఇతరుల బాధను అర్థం చేసుకోవడం గురించి, పరస్పర సహకారం ఒకరికొకరు సాయం చేసుకోవడం గురించి ఉంటాయి. ఏటి గురించిన పాఠానికి ఇవి సరిపోవు.
గుర్తుంచుకోండి: ఏరు, కొండ, అడవి, వాన పాఠాలు సాధారణంగా ప్రకృతి వర్ణన ఇతివృత్తం.
కింది అపరిచిత పద్యం చదివి ప్రశ్నకు జవాబు గుర్తించండి
టక్కరులను గూడి యెక్కసక్కములాడ
నిక్కమైన ఘనుని నీతి చెడును
ఉల్లితోట బెరుగు మల్లెమొక్క కరణి
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ
పై పద్యంలో కవి ఉత్తముడిని దీనితో పోల్చాడు
(1)ఉల్లితోట
(2)ఎక్కసక్కము
(3)మల్లెమొక్క
(4)నిక్కమైన జనుడు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) మల్లెమొక్క
ఇది వేమన పద్యం. ఇందులో కవి ఒక పోలిక (ఉపమానం) వాడాడు. ఉత్తముడిని దేనితో పోల్చాడో అడిగారు. పద్యం భావం: మోసగాళ్లతో (టక్కరులతో) కలిసి ఎగతాళి మాటలు (ఎక్కసక్కములు) ఆడితే, నిజమైన గొప్పవాడి (నిక్కమైన ఘనుని) నీతి కూడా చెడిపోతుంది. ఉల్లితోటలో పెరిగే మల్లెమొక్కలాగా.
ఇక్కడ "కరణి" అంటే "లాగా, విధంగా". ఉల్లితోటలో పెరిగిన మల్లెమొక్క పూల సువాసనకు ఉల్లి వాసన అంటుకుంటుంది. అలాగే చెడ్డవాళ్ల మధ్య ఉన్న మంచివాడికి వాళ్ల చెడు అంటుకుంటుంది. మంచివాడు = మల్లెమొక్క, చెడ్డవాళ్ల గుంపు = ఉల్లితోట. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) మల్లెమొక్క.
ఉల్లితోట (1) చెడ్డవాళ్ల సాంగత్యానికి పోలిక, ఉత్తముడికి కాదు. ఎక్కసక్కము (2) అంటే ఎగతాళి, హేళన మాటలు; ఇది పోలిక కాదు. నిక్కమైన జనుడు (4) అంటే పోల్చబడుతున్న వ్యక్తి (ఉపమేయం) మాత్రమే, అతనిని పోల్చిన వస్తువు కాదు. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రశ్న "దేనితో పోల్చాడు" అని అడుగుతోంది.
గుర్తుంచుకోండి: "కరణి", "వలె", "లాగా" తర్వాత వచ్చేది కాదు, ముందు వచ్చేదే ఉపమానం.
"ప్రియమిత్రునికి.." అనే పాఠం ఏ ప్రక్రియను (సాహిత్య రూపాన్ని) పరిచయం చేస్తుందని అడిగారు. పాఠ్యపుస్తకాల్లో ప్రతి పాఠం ఒక ప్రక్రియను పిల్లలకు పరిచయం చేస్తుంది.
పాఠం పేరు చూడండి: "ప్రియమిత్రునికి" అనేది ఉత్తరం (లేఖ) మొదట్లో రాసే సంబోధన. మిత్రుడికి రాసే లేఖ రూపంలో ఉన్న ఈ పాఠం లేఖా ప్రక్రియను పరిచయం చేస్తుంది. లేఖలో తేదీ, ప్రదేశం, సంబోధన, విషయం, ముగింపు, చిరునామా వంటి భాగాలు ఉంటాయి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
వ్యాసం (1) ఒక అంశాన్ని వివరించే గద్య రచన; దానికి సంబోధన ఉండదు. కథానిక (2) పాత్రలు, సన్నివేశాలతో నడిచే చిన్న కథ. పదకవిత (3) పాడుకోడానికి వీలైన గేయ రచన (అన్నమయ్య కీర్తనల వంటివి). ఇవేవీ "ప్రియమిత్రునికి" అనే సంబోధనతో మొదలవ్వవు.
గుర్తుంచుకోండి: సంబోధనతో మొదలయ్యే పాఠం పేరు కనిపిస్తే అది లేఖా ప్రక్రియ.
పాఠ్యపుస్తకంలోని ఏ పాఠం "యాత్రా రచన" ప్రక్రియకు చెందిందో అడిగారు. యాత్రా రచన (Travelogue) అంటే రచయిత తాను చూసిన ప్రదేశాలు, ప్రయాణ అనుభవాలు, అక్కడి ప్రజల జీవనం గురించి రాసే గద్య రచన. తెలుగులో ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య రాసిన "కాశీయాత్రా చరిత్ర" (1838) తొలి యాత్రా రచనగా ప్రసిద్ధి.
అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (4) "ఏదేశమేగినా". పాఠం పేరు రాయప్రోలు సుబ్బారావు ప్రసిద్ధ గేయం "ఏ దేశమేగినా ఎందుకాలిడినా" మొదటి మాటల నుంచి వచ్చింది. పరాయి దేశాలకు వెళ్లిన అనుభవం, అక్కడ కూడా మాతృభూమిని మరవకపోవడం అనే భావానికి ఈ పేరు సరిపోతుంది. ఈ పాఠంలోని వివరాలు మేము నిర్ధారించుకోలేకపోయాం; కాబట్టి సమాధానం కీ ఆధారంగానే ఇస్తున్నాం.
మిగిలిన పేర్లు ప్రయాణాన్ని సూచించవు. "నా చదువు" (2) పేరు ఆత్మకథ తరహా రచనను సూచిస్తుంది. "యుద్ధ విజేత" (1), "ఆంధ్రవైభవం" (3) పేర్లు చరిత్ర, వీరత్వం, ప్రాంత వైభవానికి సంబంధించినవి. పాఠం ప్రక్రియను గుర్తించడానికి పాఠ్యపుస్తకంలో ప్రతి పాఠం మొదట ఇచ్చే "ప్రక్రియ" పరిచయాన్ని చదవడం అలవాటు చేసుకోండి.
గుర్తుంచుకోండి: యాత్రా రచన = ప్రయాణ అనుభవాల గద్యం; తొలి యాత్రా రచన "కాశీయాత్రా చరిత్ర".
"తీర్పు" పాఠం ఆధారంగా దేవదత్తుని స్వభావానికి వ్యతిరేకమైనది
(1)హింసా ప్రవృత్తి కలిగి వుండడం
(2)హంస తనకే చెందుతుందని వాదించడం
(3)హంసను ఆప్యాయంగా దగ్గరకు రమ్మని పిలవడం
(4)హంసల గుంపుపై బాణ ప్రయోగం చేయడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) హంసను ఆప్యాయంగా దగ్గరకు రమ్మని పిలవడం
"తీర్పు" పాఠం సిద్ధార్థుడు (తర్వాత బుద్ధుడు), దేవదత్తుడు, హంస కథ. దేవదత్తుడు బాణంతో హంసను కొడతాడు. గాయపడిన హంసను సిద్ధార్థుడు కాపాడుతాడు. హంస ఎవరిదని తగాదా వస్తే, "ప్రాణం తీసేవాడి కంటే ప్రాణం కాపాడేవాడిదే హక్కు" అని తీర్పు వస్తుంది. ఇక్కడ దేవదత్తుని స్వభావానికి "వ్యతిరేకమైనది" అడిగారు.
దేవదత్తుడు హింసా స్వభావం ఉన్నవాడు. ప్రేమతో, ఆప్యాయంగా హంసను దగ్గరకు పిలవడం జాలి, దయ ఉన్నవాడి లక్షణం; అది సిద్ధార్థుడి స్వభావం. కాబట్టి దేవదత్తుని స్వభావానికి వ్యతిరేకమైనది ఆప్షన్ (3).
హింసా ప్రవృత్తి (1), హంస తనదేనని వాదించడం (2), హంసల గుంపుపై బాణం వేయడం (4) - ఈ మూడూ దేవదత్తుడు నిజంగా చేసినవి, అతని స్వభావానికి సరిపోయేవే. "వ్యతిరేకమైనది" అనే మాట మిస్ అయితే ఈ మూడింటిలో ఒకటి ఎంచుకునే ప్రమాదం ఉంది.
గుర్తుంచుకోండి: "వ్యతిరేకమైనది" అని అడిగితే, ఆ పాత్ర చేయని పనిని, ఎదుటి పాత్ర లక్షణాన్ని వెతకండి.
"తృప్తి" పాఠంలో "వంటకాలు ఇలా తయారు చేయిస్తున్నాను." అంటూ లిస్టు చదివింది
(1)పూర్ణయ్య
(2)సుబ్బయ్య
(3)నరసయ్య
(4)నారాయణయ్య
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) పూర్ణయ్య
"తృప్తి" పాఠంలో "వంటకాలు ఇలా తయారు చేయిస్తున్నాను" అంటూ వంటల జాబితా (List) చదివిన పాత్ర ఎవరని అడిగారు. ఇది పాఠంలోని పాత్రలు, సన్నివేశాల మీద ఆధారపడిన ప్రశ్న.
అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (1) పూర్ణయ్య. "తృప్తి" పాఠం ఒక విందు భోజనం, దాని నుంచి కలిగే సంతృప్తి చుట్టూ నడుస్తుంది; ఆ విందు ఏర్పాట్లు చూసిన పాత్ర వంటకాల జాబితా చదివి వినిపిస్తుంది. పాఠంలోని సన్నివేశ వివరాలను మేము నిర్ధారించుకోలేకపోయాం, కాబట్టి సమాధానం కీ ఆధారంగానే ఇస్తున్నాం.
సుబ్బయ్య (2), నరసయ్య (3), నారాయణయ్య (4) - కీ ప్రకారం ఈ ముగ్గురూ ఆ జాబితా చదివిన పాత్ర కాదు. ఇలాంటి ప్రశ్నలకు పాఠం చదివేటప్పుడు ఏ మాట ఏ పాత్ర అన్నదో గుర్తు పెట్టుకోవడం ఒక్కటే దారి.
గుర్తుంచుకోండి: పాఠాల్లో ముఖ్యమైన సంభాషణలు ఏ పాత్రవో పట్టిక రాసుకుంటే ఇలాంటి ప్రశ్నలు సులువు.
సింగమనేని నారాయణ గారు రచించిన పయనం పాఠంలోని ఇతివృత్తం
(1)సహానుభూతి
(2)మానవస్వభావం
(3)ఆశావహదృక్పథం
(4)సామాజిక స్పృహ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) సామాజిక స్పృహ
సింగమనేని నారాయణ రాయలసీమకు చెందిన ప్రసిద్ధ కథకుడు. ఆయన కథల్లో గ్రామీణ జీవితం, రైతుల కష్టాలు, సమాజంలోని అసమానతలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఆయన రాసిన "పయనం" పాఠం ఇతివృత్తం (ప్రధాన విషయం, Theme) ఏమిటని అడిగారు.
అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (4) సామాజిక స్పృహ. సామాజిక స్పృహ అంటే సమాజంలోని సమస్యల పట్ల అవగాహన, బాధ్యత. సమాజ సమస్యలను చిత్రించడం సింగమనేని రచనల సాధారణ లక్షణం కూడా. పాఠంలోని కథా వివరాలను మేము నిర్ధారించుకోలేకపోయాం, కాబట్టి కథను ఇక్కడ వివరించడం లేదు.
సహానుభూతి (1) అంటే ఇతరుల బాధను తనదిగా భావించడం; మానవ స్వభావం (2) అంటే మనిషి సహజ గుణాలు; ఆశావహ దృక్పథం (3) అంటే ఆశాభావంతో చూడటం. కథలో ఇవి కొంతవరకు కనిపించినా, కీ ప్రకారం పాఠం ప్రధాన ఇతివృత్తం సామాజిక స్పృహ.
గుర్తుంచుకోండి: ఇతివృత్తం అంటే కథలోని ఒక సంఘటన కాదు, మొత్తం కథ చెప్పే ప్రధాన విషయం.
ఇది పాఠ్యపుస్తకంలోని "ఇటిజ్ పండుగ" పాఠం మీద ప్రశ్న. ఆ పండుగలో దేవుడికి పెట్టే నైవేద్యం పేరు అడుగుతున్నారు.
అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) బోనం. బోనం అంటే వండిన అన్నాన్ని కుండలో పెట్టి దేవతకు సమర్పించే నైవేద్యం. తెలుగు ప్రాంతాల్లో గ్రామదేవతల పండుగల్లో బోనాలు సమర్పించడం సాధారణ ఆచారం.
మిగిలిన ఆప్షన్లు (1) రొడ్డకనుసు, (2) మారు, (4) పోరోబ్ లను అధికారిక కీ ఈ పండుగ నైవేద్యంగా తీసుకోలేదు. ఇలాంటి ప్రశ్నలకు పాఠ్యపుస్తకం పాఠాన్ని నేరుగా చదవడం మంచిది.
పాఠ్యపుస్తకంలోని "కొండవాగు" పాఠం ఏ ప్రక్రియలో (సాహిత్య రూపంలో) రాశారో అడుగుతున్నారు.
పాఠాలు రకరకాల ప్రక్రియల్లో ఉంటాయి: సంభాషణ (పాత్రల మాటలు), వ్యాసం (ఒక విషయం మీద వివరణ), గేయం (పాడుకునే కవిత), లేఖ (ఉత్తరం: సంబోధన, విషయం, ఇట్లు, సంతకం ఉంటాయి).
అధికారిక కీ ప్రకారం "కొండవాగు" పాఠం లేఖ రూపంలో ఉంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) లేఖ.
ఆప్షన్ (1) సంభాషణం, ఆప్షన్ (2) వ్యాసం, ఆప్షన్ (3) గేయం ఈ పాఠం ప్రక్రియ కాదని కీ చెబుతోంది. పాఠం ప్రక్రియ గుర్తుంచుకోవడానికి పాఠం మొదలయ్యే తీరు (ఉదాహరణకు "ప్రియమైన..." అనే సంబోధన) చూడాలి.
పాఠ్యపుస్తకంలోని "సాయం" పాఠంలో పిచ్చుకను కాపాడడానికి ప్రయత్నించిన పాత్ర ఎవరో అడుగుతున్నారు.
అధికారిక కీ ప్రకారం ఆ పాత్ర రవి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) రవి. పాఠం పేరే "సాయం", అంటే ఆపదలో ఉన్న ప్రాణికి సహాయం చేయడం దాని ఇతివృత్తం.
ఆప్షన్ (3) క్రాంతి, ఆప్షన్ (4) అక్షయ పేర్లు మరో పాఠంలో (పెదనాన్న ఇటిజ్ పండుగ గురించి చెప్పిన పాఠం) వచ్చే పిల్లలు. అందుకే ఇక్కడ తికమక పడకూడదు. ఆప్షన్ (1) రాము కీ ప్రకారం సరైనది కాదు.
పాఠ్యపుస్తకంలో పెదనాన్న క్రాంతి, అక్షయలకు వివరంగా చెప్పిన విషయం ఏదో అడుగుతున్నారు.
అధికారిక కీ ప్రకారం ఆయన వివరించింది ఇటిజ్ పండుగ గురించి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) ఇటిజ్ పండుగ. పెద్దలు పిల్లలకు పండుగలు, ఆచారాల గురించి చెప్పే రూపంలో ఈ పాఠం సాగుతుంది.
ఆప్షన్ (1) కొండవాగు వేరే పాఠం (కీ ప్రకారం అది లేఖ రూపంలో ఉంది). ఆప్షన్ (2) పెన్నానది, ఆప్షన్ (3) తోలుబొమ్మలాట ఈ పాత్రలు వివరించుకున్న విషయాలు కావు.
పరోపకారం (ఇతరులకు సహాయం చేయడం) ఇతివృత్తంగా (ప్రధాన విషయంగా) ఉన్న పాఠం ఏదో అడుగుతున్నారు.
ఇతివృత్తం అంటే పాఠం చెప్పే ముఖ్య విషయం. "సాయం" పాఠంలో రవి ఆపదలో ఉన్న పిచ్చుకను కాపాడడానికి ప్రయత్నిస్తాడు (ప్రశ్న 40 చూడండి). ఇతరులకు, ప్రాణులకు సహాయం చేయడమే పరోపకారం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) సాయం. పాఠం పేరే పరోపకారాన్ని సూచిస్తోంది.
ఆప్షన్ (1) తరిగొండ వెంగమాంబ ఒక కవయిత్రి, భక్తురాలి జీవితం మీద పాఠం. ఆప్షన్ (2) కొండవాగు లేఖ రూపంలో ఉన్న పాఠం. ఆప్షన్ (4) మంచి బహుమతి ఇతివృత్తం పరోపకారం అని కీ తీసుకోలేదు.
పద్యం: కల్లనిజములెల్ల గరకంఠుడెఱుగును
నీరు పల్లమెఱుగు నిజముగాను
దల్లి తానెఱుగును దనయుని జన్మంబు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ!
పై పద్యం ఆధారంగా మనిషి ఆడే అబద్ధము నిజం వీరికి తెలుస్తుంది
(1)గురువు
(2)ఈశ్వరుడు
(3)కుమారుడు
(4)కాలం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ఈశ్వరుడు
మనిషి ఆడే అబద్ధం, చెప్పే నిజం ఎవరికి తెలుస్తాయో పద్యం ఆధారంగా గుర్తించమని ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది వేమన పద్యం. మొదటి పాదంలోనే జవాబు ఉంది.
"కల్లనిజములెల్ల గరకంఠుడెఱుగును" అంటే అబద్ధాలు, నిజాలు అన్నింటినీ గరకంఠుడు తెలుసుకుంటాడు అని అర్థం. గరకంఠుడు అంటే గరళం (విషం) కంఠంలో నిలుపుకున్నవాడు, అంటే శివుడు. శివుడినే ఈశ్వరుడు అంటాం. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (2) ఈశ్వరుడు.
పద్యంలో గురువు ప్రస్తావన లేదు, కాబట్టి (1) తప్పు. "తనయుడు" (కుమారుడు) పద్యంలో ఉన్నాడు, కానీ అతని జన్మ గురించి తల్లికి తెలుసు అని ఉంది; కుమారుడికి నిజం తెలుస్తుందని లేదు, కాబట్టి (3) తప్పు. కాలం గురించి పద్యం ఏమీ చెప్పలేదు, (4) కూడా తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: గరకంఠుడు = గరళం కంఠంలో ఉన్నవాడు = శివుడు (ఈశ్వరుడు).
పద్యం: కల్లనిజములెల్ల గరకంఠుడెఱుగును
నీరు పల్లమెఱుగు నిజముగాను
దల్లి తానెఱుగును దనయుని జన్మంబు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ!
పై పద్యం ఆధారంగా మన పుట్టుక తెలిసిన వారు
(1)వైద్యుడు
(2)జ్యోతిష్కుడు
(3)తల్లి
(4)దైవం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) తల్లి
మన పుట్టుక గురించి నిజంగా ఎవరికి తెలుస్తుందో పద్యం ఆధారంగా చెప్పమని ప్రశ్న అడుగుతోంది. జవాబు మూడో పాదంలో ఉంది.
"తల్లి తానెఱుగును తనయుని జన్మంబు" అంటే కొడుకు పుట్టుక గురించి తల్లి తానే తెలుసుకుంటుంది అని అర్థం. నీరు పల్లం వైపు పారుతుందని ఎంత సహజంగా తెలుసో, బిడ్డ పుట్టుక తల్లికి అంత సహజంగా తెలుసు అని వేమన పోలిక చెప్పాడు. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (3) తల్లి.
వైద్యుడు, జ్యోతిష్కుడు పద్యంలో ఎక్కడా లేరు, కాబట్టి (1), (2) తప్పు. ఇక్కడ చాలామంది (4) దైవం అని ఎంచుకుంటారు, కానీ పద్యంలో దేవుడు (గరకంఠుడు) తెలుసుకునేది కల్లనిజాలను; పుట్టుక తెలిసింది తల్లికే అని పద్యం స్పష్టంగా చెబుతోంది.
గుర్తుంచుకోండి: పద్యంలో మూడు జతలు: కల్లనిజాలు–ఈశ్వరుడు, నీరు–పల్లం, జన్మ–తల్లి.
"కప్పతల్లి పెళ్ళి" అనే పాఠాన్ని రాసిన రచయిత్రి ఎవరో ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది పాఠ్యపుస్తక పాఠం, దాని రచయిత్రి పేరు గుర్తుంచుకోవాల్సిన ప్రశ్న.
అధికారిక కీ ప్రకారం జవాబు ఆప్షన్ (3) చావలి బంగారమ్మ. "కప్పతల్లి" అనేది వానలు కురవాలని గ్రామాల్లో పిల్లలు, ఆడవాళ్ళు కప్పను ఊరేగిస్తూ పాటలు పాడే జానపద ఆచారానికి సంబంధించిన మాట. పాఠం పేరు, రచయిత్రి పేరు జతగా గుర్తుంచుకోవాలి.
మిగతా ముగ్గురూ తెలుగు రచయిత్రులే. వాసిరెడ్డి సీతాదేవి నవలా రచయిత్రిగా ప్రసిద్ధురాలు. అయినా ఈ పాఠం వారిది కాదని అధికారిక కీ చెబుతోంది. కాబట్టి (1), (2), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: కప్పతల్లి పెళ్ళి – చావలి బంగారమ్మ.
స్త్రీలు ఆత్మాభిమానాన్ని పెంపొందించుకోవాలి అని తెలియజేసే ఉద్దేశం కలిగిన పాఠం
(1)ప్రియమైన నాన్నకు
(2)నా చదువు
(3)ఏదేశమేగినా
(4)ఇల్లలకగానే ....!
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) ఇల్లలకగానే ....!
స్త్రీలు ఆత్మాభిమానం (Self-respect) పెంచుకోవాలనే సందేశం ఇచ్చే పాఠం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది. పాఠం పేరు, దాని ఇతివృత్తం జతగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన ప్రశ్న.
అధికారిక కీ ప్రకారం జవాబు ఆప్షన్ (4) "ఇల్లలకగానే ....!". ఈ పేరు "ఇల్లలకగానే పండగ కాదు" అనే సామెతను గుర్తు చేస్తుంది. ఇంటి పనుల్లోనే మునిగిపోయి స్త్రీ తన పేరును, తన గుర్తింపును మరచిపోకూడదు, తనను తాను గౌరవించుకోవాలి అనే ఆలోచనను ఈ పాఠం ముందుకు తెస్తుంది.
"ఏదేశమేగినా" అనే మాట రాయప్రోలు సుబ్బారావు రాసిన "ఏ దేశమేగినా ఎందుకాలిడినా... పొగడరా నీ తల్లి భూమి భారతిని" అనే దేశభక్తి గీతం నుంచి వచ్చింది; దాని ఉద్దేశం దేశభక్తి, కాబట్టి (3) తప్పు. "ప్రియమైన నాన్నకు", "నా చదువు" పాఠాలు ఈ ఉద్దేశంతో రాసినవి కావని అధికారిక కీ చెబుతోంది, కాబట్టి (1), (2) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: ఇల్లలకగానే – స్త్రీ ఆత్మాభిమానం; ఏదేశమేగినా – దేశభక్తి.
"అక్షరం" పాఠం ఇతివృత్తం (Theme), అంటే పాఠం ప్రధానంగా దేని గురించి చెబుతోందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అధికారిక కీ ప్రకారం జవాబు ఆప్షన్ (4) చదువు విశిష్టత. "అక్షరం" అనే పేరే చదువుకు గుర్తు. అక్షరం నేర్చుకోవడం వల్ల మనిషి జీవితం ఎలా మారుతుందో, చదువు ఎంత గొప్పదో తెలియజేయడం ఈ పాఠం లక్ష్యం.
శైశవ వర్ణన అంటే పసితనాన్ని వర్ణించడం; శౌర్య పరాక్రమాలు అంటే వీరుల సాహసం. ఇవి ఈ పాఠం ఇతివృత్తం కావు, కాబట్టి (1), (3) తప్పు. నైతిక విలువలు దాదాపు ప్రతి పాఠంలో ఎంతో కొంత ఉంటాయి, కానీ ఈ పాఠం ప్రధాన ఇతివృత్తం చదువు గొప్పదనమే, కాబట్టి (2) సరికాదు.
అశోకవనంలో కష్టాలలో ఉన్న సీతకు ఓదార్పు మాటలు చెప్పిన పాత్ర
(1)త్రిజట
(2)విభీషణుడు
(3)ఇంద్రజిత్తు
(4)కుంభకర్ణుడు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) త్రిజట
రామాయణంలో అశోకవనంలో బందీగా ఉన్న సీతను ఓదార్చిన పాత్ర ఎవరో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
రావణుడు సీతను అశోకవనంలో రాక్షస స్త్రీల కాపలాలో ఉంచాడు. ఆ రాక్షస స్త్రీలు సీతను భయపెడుతుంటే, వృద్ధ రాక్షసి త్రిజట వారిని ఆపింది. తనకు వచ్చిన కలను చెప్పి, రాముడు గెలుస్తాడని, రావణుడు నాశనమవుతాడని చెప్పి సీతకు ధైర్యం ఇచ్చింది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1) త్రిజట.
విభీషణుడు సీతను తిరిగి ఇచ్చేయమని రావణుడికి హితవు చెప్పాడు, కానీ అశోకవనంలో సీతను ఓదార్చినవాడు కాదు, కాబట్టి (2) తప్పు. ఇంద్రజిత్తు రావణుడి కుమారుడు, యుద్ధంలో రాముడి సైన్యంతో పోరాడాడు, కాబట్టి (3) తప్పు. కుంభకర్ణుడు నిద్రకు పేరుగాంచిన రావణుడి తమ్ముడు, కాబట్టి (4) తప్పు.
"రాజ్యం కోసమో రమణి కోసమో
పదవి కోసమో – పౌరుషం కోసమో" ఈ వాక్యం ఈ సందర్భం లోనిది
(1)శాంతి ప్రయత్నాలు చేసే సందర్భం
(2)సిద్ధార్థుడు ఇంటిని వదలిన సందర్భం
(3)అశోకుడు పశ్చాత్తాపం ప్రకటించిన సందర్భం
(4)యుద్ధం జరగడానికి కారణాలు చెప్పే సందర్భం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) యుద్ధం జరగడానికి కారణాలు చెప్పే సందర్భం
ఇచ్చిన వాక్యం ఏ సందర్భంలో వచ్చిందో గుర్తించమని ప్రశ్న అడుగుతోంది. వాక్యంలోని మాటలను జాగ్రత్తగా చదివితే సందర్భం తెలుస్తుంది.
"రాజ్యం కోసమో, రమణి (స్త్రీ) కోసమో, పదవి కోసమో, పౌరుషం కోసమో" అని నాలుగు కారణాలను వరుసగా చెబుతోంది. చరిత్రలో, పురాణాల్లో యుద్ధాలు ఈ కారణాల వల్లే జరిగాయి: రాజ్యం కోసం కురుక్షేత్రం, స్త్రీ కోసం రామరావణ యుద్ధం వంటివి. కాబట్టి ఇది యుద్ధాలకు కారణాలు చెప్పే సందర్భం. జవాబు ఆప్షన్ (4).
శాంతి ప్రయత్నాల సందర్భంలో యుద్ధం వద్దనే మాటలు ఉంటాయి, కారణాల జాబితా కాదు, కాబట్టి (1) తప్పు. సిద్ధార్థుడు ఇల్లు వదిలింది దుఃఖానికి కారణం వెతకడానికి, కాబట్టి (2) తప్పు. అశోకుడి పశ్చాత్తాపం కళింగ యుద్ధం తర్వాతి బాధను చెబుతుంది; ఇక్కడి వాక్యం యుద్ధం ఎందుకు జరుగుతుందో మాత్రమే చెబుతోంది, కాబట్టి (3) సరికాదు.
గుర్తుంచుకోండి: "...కోసమో" అని వరుసగా కారణాలు → యుద్ధానికి కారణాలు.
బతుకు గంప పాఠంలో "ఏమి లేదమ్మా .... జబ్బుదేముంది? ఒక గంటసేపు గంపనెత్తిన పెట్టుకొని రెండు వీధులు తిరిగితే నా కూలి నాకు వచ్చేస్తది." అని రచయితతో అన్నది.
(1)పోలమ్మ
(2)ఎల్లమ్మ
(3)పోచమ్మ
(4)రాజమ్మ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ఎల్లమ్మ
"బతుకు గంప" పాఠంలో ఈ మాటలు రచయితతో ఎవరు అన్నారో ప్రశ్న అడుగుతోంది. పాఠంలోని పాత్రను, ఆమె మాటను జతగా గుర్తుంచుకోవాలి.
అధికారిక కీ ప్రకారం జవాబు ఆప్షన్ (2) ఎల్లమ్మ. ఆమె గంప నెత్తిన పెట్టుకొని వీధుల్లో తిరుగుతూ కూలి సంపాదించుకునే శ్రామిక స్త్రీ. జబ్బు ఉన్నా పని ఆపకుండా, "గంటసేపు గంప మోస్తే నా కూలి వచ్చేస్తుంది" అని చెప్పడంలో ఆమె కష్టం, ఆత్మగౌరవం కనిపిస్తాయి. పాఠం పేరులోని "గంప" ఆమె బతుకుదెరువుకు గుర్తు.
పోలమ్మ, పోచమ్మ, రాజమ్మ పేర్లు గ్రామదేవతల పేర్లలా, సాధారణ పేర్లలా దగ్గరగా అనిపిస్తాయి. కానీ ఈ మాటలు అన్న పాత్ర వారు కాదని అధికారిక కీ చెబుతోంది. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు.
Passage: దొంగపాలు కాదు దొడ్డ కీర్తిని దెచ్చు
పరమ సౌఖ్యమిచ్చు భద్రమిచ్చు
యాచకునకు నీయనావంత తరగదు
విద్యబోలు ధనము పృథివి గలదె!
పై పద్యంలో దేనిని గూర్చి గొప్పగా వివరించారు
(1)ధనం
(2)విద్య
(3)పృథ్వి
(4)కీర్తి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) విద్య
పద్యం ఏ విషయాన్ని గొప్పగా పొగుడుతోందో గుర్తించాలి. దీనికి పద్యంలోని ప్రతి పాదం దేని గురించి చెబుతోందో చూడాలి.
పద్యం భావం: ఇది దొంగల పాలు కాదు, గొప్ప కీర్తిని తెస్తుంది, ఎంతో సుఖాన్ని, భద్రతను ఇస్తుంది, అడిగినవాళ్లకు ఇచ్చినా కొంచెం కూడా తరగదు. ఇలాంటి విద్యతో సమానమైన ధనం భూమిపై ఉందా? ఈ లక్షణాలన్నీ విద్యకే చెందుతాయి. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) విద్య.
ఇక్కడ చాలామంది (1) ధనం ఎంచుకుంటారు. కానీ పద్యం సాధారణ ధనం దొంగల పాలవుతుంది, ఇస్తే తరుగుతుంది అని పోల్చి, విద్య దానికంటే గొప్పదని చెబుతోంది. కీర్తి (4) విద్య ఇచ్చే ఫలితం మాత్రమే, పృథ్వి (3) పోలికకు వాడిన స్థలం మాత్రమే.
ఒక పాఠం పిల్లలకు ఏ విషయం నేర్పాలని పెట్టారో, అంటే దాని ఉద్దేశం ఏమిటో అడుగుతున్నారు. పాఠం పేరే “సత్యమహిమ”, అంటే సత్యం గొప్పతనం.
సత్యం పలకడం, నిజాయితీ, మాట నిలబెట్టుకోవడం నైతిక విలువలు (Moral Values). సత్యం గొప్పతనాన్ని చెప్పే పాఠం పిల్లల్లో ఈ విలువలను పెంచడానికే ఉంటుంది. అందుకే అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (3) నైతిక విలువలు.
సమయ స్ఫూర్తి (1) అంటే సందర్భానికి తగ్గట్టు వెంటనే తెలివిగా స్పందించడం; ఇది చమత్కార కథల ఉద్దేశం. జీవనవైవిధ్యం (2) వేర్వేరు ప్రజల జీవన విధానాలను పరిచయం చేసే పాఠాల ఉద్దేశం. దేశభక్తి (4) దేశం కోసం త్యాగం చేసిన వీరుల పాఠాల ఉద్దేశం. సత్యం గురించిన పాఠానికి ఇవేవీ సరిపోవు.
గుర్తుంచుకోండి: సత్యం, అహింస, నిజాయితీ గురించిన పాఠాలు → నైతిక విలువలు.
ఆత్మశుద్ధి లేని యాచార మదియేల
భాండ శుద్ధి లేని పాకమేల
చిత్త శుద్ధి లేని శివపూజ లేలరా
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ.
పాత్ర పరిశుభ్రంగా లేని వంట ఎందుకు (వ్యర్థం) అని అర్థం వచ్చే పాదం
(1)చిత్త శుద్ధి లేని శివపూజ లేలరా
(2)భాండ శుద్ధి లేని పాక మేల
(3)విశ్వదాభిరామ వినర వేమ.
(4)ఆత్మశుద్ధి లేని యాచార మదియేల
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) భాండ శుద్ధి లేని పాక మేల
పద్యంలోని నాలుగు పాదాలలో "పాత్ర శుభ్రంగా లేకపోతే వంట వ్యర్థం" అనే భావం ఏ పాదంలో ఉందో గుర్తించాలి. దీనికి ప్రతి పాదంలోని కీలక పదాల అర్థం తెలియాలి.
భాండం అంటే పాత్ర (కుండ, గిన్నె). పాకం అంటే వంట. "భాండ శుద్ధి లేని పాకమేల" అంటే పాత్ర శుభ్రంగా లేనప్పుడు చేసే వంట ఎందుకు అని అర్థం. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (2).
ఆప్షన్ (1) మనసు (చిత్తం) శుద్ధంగా లేని శివపూజ వ్యర్థం అని చెబుతుంది. ఆప్షన్ (4) ఆత్మశుద్ధి లేని ఆచారం వ్యర్థం అని చెబుతుంది. ఆప్షన్ (3) వేమన పద్యాల మకుటం మాత్రమే, దానికి ఈ అర్థం లేదు.
ఇతివృత్తం అంటే ఒక పాఠం లేదా రచనలోని ప్రధాన విషయం (కథా వస్తువు). "అక్షరం" అనే పాఠ్యాంశం దేని గురించి చెబుతుందో అడిగారు.
అక్షరం అంటే నశించనిది; అక్షరాలు నేర్చుకోవడం అంటే చదువు. పాఠం పేరే అక్షరం కాబట్టి దాని ప్రధాన విషయం చదువు గొప్పతనం. అధికారిక కీ ప్రకారం కూడా జవాబు ఆప్షన్ (3) చదువు విశిష్టత.
సంస్కృతి (1), మానవ స్వభావం (2), దేశభక్తి (4) వేరే పాఠాల ఇతివృత్తాలు. పాఠం పేరుకు, చదువుకు ఉన్న నేరు సంబంధం వీటికి లేదు. ఇతివృత్తం ప్రశ్నల్లో పాఠం పేరు నుంచే చాలాసార్లు జవాబు దొరుకుతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: ఇతివృత్తం = పాఠంలోని ప్రధాన విషయం; అక్షరం → చదువు.
ఒకనాటి విద్యా విధానాన్ని విద్యార్థులకు తెలియజేయడమే ఈ పాఠం ఉద్దేశం
(1)నాటి చదువు
(2)చిరమాలిన్యం
(3)సమదృష్టి
(4)మేలిమలుపు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) నాటి చదువు
"ఒకనాటి విద్యా విధానాన్ని" విద్యార్థులకు పరిచయం చేయడం ఏ పాఠం ఉద్దేశమో అడిగారు. పాఠం పేరుకు, దాని ఉద్దేశానికి దగ్గర సంబంధం ఉంటుంది.
"ఒకనాటి" అంటే పూర్వకాలపు, "విద్య" అంటే చదువు. "నాటి చదువు" అనే పేరే పూర్వకాలపు చదువు అని చెబుతోంది. అధికారిక కీ ప్రకారం జవాబు ఆప్షన్ (1) నాటి చదువు.
చిరమాలిన్యం (2) అంటే చాలా కాలంగా ఉన్న మురికి లేదా కళంకం, సమదృష్టి (3) అంటే అందరినీ సమానంగా చూడటం, మేలిమలుపు (4) అంటే మంచి మలుపు. ఈ పేర్లకు పాతకాలపు విద్యా విధానంతో నేరు సంబంధం కనిపించదు.
శతకోటి భానుతేజా!
యతులిత సద్గుణ గణాఢ్య! యంబుజనాభా!
రతినాథ జనక! లక్ష్మీ
సతిహిత! ననుగావు భక్త! సన్నుత కృష్ణా!
పై పద్యంలో "సాటిలేని మంచి గుణాల సమూహంతో గొప్పవాడు" అనే అర్థం వచ్చే పదబంధం
(1)అతులిత సద్గుణ గణాఢ్య
(2)రతినాథజనక
(3)శతకోటి భానుతేజా
(4)అంబుజనాభా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) అతులిత సద్గుణ గణాఢ్య
పద్యంలోని ఏ సంబోధన "సాటిలేని మంచి గుణాల సమూహంతో గొప్పవాడు" అనే అర్థం ఇస్తుందో అడిగారు. ఇది కృష్ణుణ్ని సంబోధించే కంద పద్యం. ప్రతి సంబోధనను విడదీసి అర్థం చూడాలి.
"అతులిత సద్గుణ గణాఢ్య" = అతులిత (సాటిలేని) + సద్గుణ (మంచి గుణాల) + గణ (సమూహం) + ఆఢ్య (సంపన్నుడు, గొప్పవాడు). ప్రశ్నలోని అర్థం పదం పదంగా సరిపోతుంది. పద్యంలో ఇది "యతులిత" అని ఉంది, ఎందుకంటే ముందు పదంతో సంధిలో 'య' వచ్చింది (యడాగమం). కాబట్టి ఆప్షన్ (1) సరైనది.
"రతినాథ జనక" అంటే మన్మథుని తండ్రి (2). "శతకోటి భానుతేజా" అంటే వంద కోట్ల సూర్యుల తేజస్సు కలవాడు (3). "అంబుజనాభా" అంటే నాభిలో పద్మం కలవాడు (4). ఇవేవీ "మంచి గుణాల సమూహం" అనే అర్థం ఇవ్వవు.
గుర్తుంచుకోండి: గుణ, గణ, ఆఢ్య అనే మూడు పదాలు ప్రశ్నలోని 'గుణాలు', 'సమూహం', 'గొప్పవాడు'కు నేరుగా సరిపోతాయి.
ఆచార్యున కెదిరింపకు
బ్రోచినదొర నింద సేయఁబోకుము కార్యా
లోచనము లొంటిఁజేయకు
మాచారము విడువఁబోకుమయ్య కుమారా!
పై పద్యంలో ఒంటరిగా చేయకూడనిది
(1)ఆచార్యుని ఎదిరించుట
(2)ఆచారము విడుచుట
(3)కార్యాలోచనము
(4)బ్రోచిన దొర నిందసేయడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) కార్యాలోచనము
ఇది కుమార శతకంలోని నీతి పద్యం. పద్యంలో నాలుగు నీతులు ఉన్నాయి. వాటిలో "ఒంటరిగా" చేయకూడనిది ఏదో అడిగారు. పద్యంలో "ఒంటి" అనే మాట ఏ పదంతో కలిసి వచ్చిందో చూడాలి.
మూడో పాదంలో "కార్యాలోచనము లొంటిఁజేయకు" అని ఉంది. అంటే ఏ పని గురించైనా ఆలోచన (కార్యాలోచనం) ఒక్కరే చేయకూడదు, పెద్దలతో, ఇతరులతో కలిసి చర్చించాలి. "ఒంటి" అనే మాట కార్యాలోచనంతోనే వచ్చింది. కాబట్టి ఆప్షన్ (3) సరైనది.
మిగిలినవి కూడా పద్యంలో చెప్పిన నీతులే, కానీ వాటిని అసలు చేయకూడదని చెప్పారు, ఒంటరిగా అని కాదు. గురువును ఎదిరించకూడదు (1), ఆచారం విడువకూడదు (2), కాపాడిన యజమానిని నిందించకూడదు (4). ఇక్కడ చాలామంది (1) లేదా (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రశ్నలోని 'ఒంటరిగా' అనే మాటకు జవాబు (3) మాత్రమే.
గుర్తుంచుకోండి: పద్యంలో 'ఒంటి' అనే మాట ఏ పదం పక్కన ఉందో అదే జవాబు.
ఇతివృత్తం (Theme) అంటే ఒక పాఠం ప్రధానంగా దేని గురించి చెబుతుందో ఆ కేంద్ర విషయం. పాఠ్యపుస్తకంలోని 'నా బాల్యం' పాఠం ఇతివృత్తం ఏమిటో అడిగారు.
'నా బాల్యం' పాఠంలో రచయిత తన చిన్నతనంలో కళల పట్ల పెంచుకున్న ఆసక్తిని, వాటిని నేర్చుకున్న అనుభవాలను చెబుతారు. అందుకే పాఠం ఇతివృత్తం "కళలు". అధికారిక కీ కూడా ఆప్షన్ (3) ఇచ్చింది.
పేరు చూసి చాలామంది (2) పిల్లల స్వభావం అనుకుంటారు. కానీ బాల్యం అనేది నేపథ్యం మాత్రమే, ప్రధాన విషయం కళలు. నైతిక విలువలు (1), సమయస్ఫూర్తి (4) ఇతర పాఠాల ఇతివృత్తాలు. ఈ పాఠం కేంద్ర విషయం అవి కావు.
గుర్తుంచుకోండి: పాఠం పేరు మాత్రమే చూసి ఇతివృత్తం ఊహించవద్దు; పాఠం కేంద్ర విషయం గుర్తుంచుకోండి.
మొదలు చూచిన కడుగొప్ప పిదప కుఱుచ
ఆది కొంచెము తరువాత నధికమగుచు
తనరు దిన పూర్వ పరభాగ జనితమైన
ఛాయ పోలిక కుజన సజ్జనుల మైత్రి
చెడ్డవారితో స్నేహాన్ని కవి దీనితో పోల్చాడు
(1)ఉదయపునీడ
(2)సాయంకాలం నీడ
(3)శుక్లపక్ష చంద్రుడు
(4)కృష్ణపక్ష చంద్రుడు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ఉదయపునీడ
ఈ పద్యంలో కవి చెడ్డవారి స్నేహాన్ని (కుజన మైత్రి), మంచివారి స్నేహాన్ని (సజ్జన మైత్రి) దేనితో పోల్చాడో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పద్య భావం: రోజు మొదటి భాగంలో (పూర్వభాగం, ఉదయం) ఏర్పడే నీడ మొదట చాలా పొడవుగా ఉండి, తర్వాత పొట్టిగా అవుతుంది. రోజు తర్వాతి భాగంలో (పరభాగం, మధ్యాహ్నం తర్వాత) ఏర్పడే నీడ మొదట చిన్నగా ఉండి, తర్వాత పెరుగుతుంది. చెడ్డవారి స్నేహం మొదట గొప్పగా కనిపించి, క్రమంగా తగ్గిపోతుంది. మంచివారి స్నేహం మొదట కొంచెంగా ఉండి, క్రమంగా పెరుగుతుంది.
కాబట్టి చెడ్డవారి స్నేహాన్ని కవి ఉదయపు నీడతో పోల్చాడు. సమాధానం ఆప్షన్ (1).
ఆప్షన్ (2) సాయంకాలం నీడ మంచివారి స్నేహానికి పోలిక. చంద్రుడి ప్రస్తావన పద్యంలో లేదు; పద్యం "ఛాయ" (నీడ) గురించే చెబుతోంది. కాబట్టి (3), (4) సరికావు.
తన కోపమె తన శత్రువు
తన శాంతమె తనకు రక్ష దయ చుట్టంబౌ
తన సంతోషమె స్వర్గము
తన దు:ఖమె నరకమండ్రు తథ్యము సుమతీ!
తనకు రక్షణ కలిగించేది
(1)సంతోషం
(2)స్నేహం
(3)శాంతం
(4)దయ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) శాంతం
ఈ సుమతీ శతకం పద్యంలో మనిషికి రక్షణ ఇచ్చేది ఏదని కవి చెప్పాడో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పద్య భావం: మనిషి కోపమే అతడికి శత్రువు. అతడి శాంతమే అతడికి రక్ష. దయ అతడికి చుట్టం (బంధువు). సంతోషమే స్వర్గం. దుఃఖమే నరకం. ఇది నిజం అని కవి సుమతికి చెబుతున్నాడు.
"తన శాంతమె తనకు రక్ష" అనే మాటల ప్రకారం రక్షణ కలిగించేది శాంతం. సమాధానం ఆప్షన్ (3).
పద్యంలో సంతోషాన్ని స్వర్గంతో, దయను చుట్టంతో పోల్చాడు. కాబట్టి (1), (4) రక్ష కాదు. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, ఎందుకంటే "దయ" అదే పాదంలో ఉంది; కానీ దయ "చుట్టం" మాత్రమే. "స్నేహం" పద్యంలో లేనే లేదు.
ఈ పద్య భాగాన్ని ఎవరు ఎవరితో అన్నారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
"హైందవభూమి నీ పగిది దుశ్చరిత్రముల్ సాగునే" అంటే "హిందువుల నేలపై నీలాంటి వాళ్ళ చెడు పనులు సాగుతాయా?" అని అర్థం. శివాజీ సైన్యాధిపతి సోన్దేవుడు యుద్ధంలో గెలిచి, ఓడిన పాలకుడి కోడలిని బందీగా శివాజీ దగ్గరకు తెచ్చాడు. పరస్త్రీని గౌరవించాలని నమ్మిన శివాజీ కోపంతో సోన్దేవుడిని ఇలా మందలించాడు. ఆమెను గౌరవంతో తిరిగి పంపించాడు.
కాబట్టి ఈ మాటలు అన్నది శివాజీ. సమాధానం ఆప్షన్ (1).
ఆప్షన్ (2) సోన్దేవుడు ఈ మాటలు విన్నవాడు, అన్నవాడు కాదు. ఇక్కడ చాలామంది తికమక పడతారు. త్రిజట, సీత రామాయణంలోని పాత్రలు; ఈ సందర్భానికి వారికి సంబంధం లేదు. అందుకే (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: "అన్నది ఎవరు", "ఎవరితో అన్నారు" రెండూ వేరు ప్రశ్నలు; జాగ్రత్తగా చదవండి.
"ఇతివృత్తం" అంటే పాఠం ప్రధానంగా దేని గురించి చెబుతుందో ఆ అంశం. "బాలచంద్రుని ప్రతిజ్ఞ" పాఠం ఇతివృత్తం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఈ పాఠం పల్నాటి యుద్ధం కథ నుంచి తీసుకున్నది. బ్రహ్మనాయుడి కుమారుడు బాలచంద్రుడు చిన్నవాడైనా యుద్ధానికి వెళ్ళి శత్రువులను ఓడిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు. పాఠం మొత్తం అతడి వీరత్వం, ధైర్యం, పౌరుషాన్ని వర్ణిస్తుంది. కాబట్టి ఇతివృత్తం శౌర్య పరాక్రమాలు, ఆప్షన్ (1).
ఈ పాఠం ఒక సంస్కృతిని వివరించే పాఠం కాదు; ఒక ఊరి గుడి కథ (స్థలపురాణం) కూడా కాదు. పాఠం చదివితే స్ఫూర్తి కలగవచ్చు, కానీ అది ఫలితం మాత్రమే; ఇతివృత్తం కాదు. అందుకే (2), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: పల్నాటి వీరుల కథలు = శౌర్య పరాక్రమాలు.
సరైన సమాధానం: (3) ఆత్మవిశ్వాసంతో జ్ఞాన శిఖరాలు అధిరోహించిన కవి జీవితం
"నేపథ్యం" అంటే పాఠం ఏ సందర్భం నుంచి, ఏ ఉద్దేశంతో వచ్చిందో చెప్పే భాగం. పాఠ్యపుస్తకంలో ప్రతి పాఠం ముందు ఈ నేపథ్యం ఇస్తారు. "ఆత్మకథ" పాఠం నేపథ్యం అడుగుతున్నారు.
ఆత్మకథ అంటే ఒక వ్యక్తి తన జీవితాన్ని తానే రాసుకోవడం. అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ పాఠం నేపథ్యం ఆప్షన్ (3): ఆత్మవిశ్వాసంతో జ్ఞాన శిఖరాలు అధిరోహించిన కవి జీవితం. అంటే కష్టాలు ఉన్నా నమ్మకం కోల్పోకుండా చదువుతో, సాహిత్యంతో ఎదిగిన కవి తన కథ చెప్పడమే ఈ పాఠం నేపథ్యం.
ఈ పాఠం ఏ కవి ఆత్మకథ నుంచి తీసుకున్నదో మేము ఇతర ఆధారాలతో నిర్ధారించలేకపోయాం. అందుకే సమాధానం అధికారిక కీ ఆధారంగా ఇస్తున్నాం. ఆప్షన్ (2) విదేశీయుల అభిప్రాయాల గురించి, (4) గృహస్థ ధర్మం గురించి చెబుతాయి; అవి ఒక కవి స్వంత జీవిత కథకు సరిపోవు. (1) కూడా కీ ప్రకారం ఈ పాఠం నేపథ్యం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రతి పాఠానికి ముందు ఇచ్చే "నేపథ్యం", "ఉద్దేశం", "ప్రక్రియ" భాగాలను చదవండి.
సరైన సమాధానం: (2) నిమ్నజాతుల పరిస్థితులు, ఆకాంక్షను చెప్పడం
ఈ ప్రశ్న కుసుమ ధర్మన్న రాసిన "మేలుకొలుపు" పాఠం ఉద్దేశం ఏమిటో అడుగుతోంది.
కుసుమ ధర్మన్న అణగారిన వర్గాల (నిమ్నజాతుల) సమస్యల మీద కవిత్వం రాసిన కవి. "మేలుకొలుపు" అంటే నిద్రలేపడం, చైతన్యం కలిగించడం. సమాజంలో అణచివేతకు గురైన వర్గాల దుస్థితిని, వారు కోరుకునే సమానత్వం, గౌరవం అనే ఆకాంక్షను చెప్పి, వారిని, సమాజాన్ని మేల్కొలపడమే ఈ పాఠం ఉద్దేశం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
ఆప్షన్ (1), (3), (4) ఏ పాఠానికైనా చెప్పగలిగే సాధారణ మాటలు. "కథ ద్వారా నీతి" అనేది కథా పాఠానికి సరిపోతుంది; ఇది కథ కాదు. ఈ పాఠం ప్రత్యేకత సామాజిక చైతన్యం; అది (2)లో మాత్రమే ఉంది.
గుర్తుంచుకోండి: "అన్ని పాఠాలకూ సరిపోయే" సాధారణ ఆప్షన్ కాకుండా ఆ పాఠానికే ప్రత్యేకమైనది ఎంచుకోండి.
రావణుడు సీతను లంకలోని అశోకవనంలో ఈ వృక్షం కింద ఉంచాడు.
(1)శింశుపా
(2)దేవదారు
(3)అశ్వత్థ
(4)కదళి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) శింశుపా
రామాయణంలో రావణుడు సీతను అశోకవనంలో ఏ చెట్టు కింద ఉంచాడో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
రామాయణం సుందరకాండలో హనుమంతుడు సీతను వెతుకుతూ అశోకవనానికి వస్తాడు. అక్కడ ఒక శింశుపా వృక్షం కింద రాక్షస స్త్రీల కాపలాలో దుఃఖంతో ఉన్న సీతను చూస్తాడు. హనుమంతుడు ఆ చెట్టు పైనే దాక్కుని ఉండి, తర్వాత సీతతో మాట్లాడాడు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) శింశుపా.
దేవదారు హిమాలయ ప్రాంతపు చెట్టు. అశ్వత్థం అంటే రావిచెట్టు. కదళి అంటే అరటి. ఈ మూడూ ఈ సందర్భంలో రామాయణంలో చెప్పినవి కావు. అందుకే (2), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: సుందరకాండ: అశోకవనం, శింశుపా వృక్షం, దాని మీద హనుమంతుడు.
కింది పద్యాన్ని చదివి ప్రశ్నకు జవాబును గుర్తించండి.
వానలు పస పైరులకును
సానలు పస వజ్రములకు, సమరంబులకున్
సేనలు పస; మృగజాతికి
గానలు పస; కుందవరపు గవి చౌడప్పా ॥
సమరానికి పస యైనది
(1)సేనలు
(2)సానలు
(3)గానలు
(4)వానలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) సేనలు
ఈ ప్రశ్న పద్యంలో ‘సమరానికి’ (యుద్ధానికి) ఏది బలమో అడుగుతోంది. ‘పస’ అంటే సారం, బలం, శోభ. పద్యంలో ప్రతి వస్తువుకు దానికి తగిన బలం ఏదో కవి జంటలుగా చెప్పాడు.
పద్యాన్ని జాగ్రత్తగా విడదీయాలి: ‘సానలు పస వజ్రములకు’ ఒక జంట, ‘సమరంబులకున్ సేనలు పస’ మరో జంట. అంటే ‘సమరంబులకున్’ అనే పదం కింది పాదంలోని ‘సేనలు’తో కలుస్తుంది. యుద్ధానికి సైన్యమే బలం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) సేనలు.
ఇక్కడ చాలామంది ‘సమరంబులకున్’ పక్కనే ఉన్న ‘సానలు’ (2) ఎంచుకుంటారు. కానీ సానలు (సానపట్టే రాయి) వజ్రాలకు పస. గానలు (కానలు, అడవులు) మృగజాతికి పస (3). వానలు పైరులకు పస (4).
గుర్తుంచుకోండి: పద్యంలో ‘…లకున్’ అనే పదం తర్వాతి పాదంలోని పదంతో జతకడుతుంది: సమరంబులకున్ సేనలు పస.
8వ తరగతిలో నండూరి రామమోహనరావు రచించిన పాఠం ‘సంస్కరణ’ కింది ప్రక్రియలో ఉంది
(1)సంపాదకీయ వ్యాసం
(2)కథనం
(3)సాంస్కృతిక వ్యాసం
(4)వ్యాఖ్యానం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) సంపాదకీయ వ్యాసం
ఈ ప్రశ్న 8వ తరగతి తెలుగు పాఠం ‘సంస్కరణ’ ఏ ప్రక్రియకు చెందిందో అడుగుతోంది. పాఠ్యపుస్తకంలో ప్రతి పాఠానికి ముందు దాని ప్రక్రియను పరిచయం చేస్తారు.
నండూరి రామమోహనరావు ప్రముఖ పాత్రికేయుడు, ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికకు సంపాదకుడిగా పనిచేశారు. పత్రిక సంపాదకుడు ఒక సమకాలీన సమస్య మీద తన అభిప్రాయం చెబుతూ రాసే వ్యాసాన్ని సంపాదకీయం (Editorial) అంటారు. అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ పాఠం సంపాదకీయ వ్యాసం ప్రక్రియలో ఉంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).
కథనం (2) ఒక సంఘటనను కథలా చెప్పే ప్రక్రియ. సాంస్కృతిక వ్యాసం (3) పండుగలు, కళలు, సంప్రదాయాల గురించి రాసేది. వ్యాఖ్యానం (4) ఒక గ్రంథానికి లేదా పద్యానికి అర్థ వివరణ. ఈ పాఠానికి ఇవి సరిపోవు.
గుర్తుంచుకోండి: పత్రికా సంపాదకుల పాఠాలు ఎక్కువగా ‘సంపాదకీయం’ ప్రక్రియలోనే ఉంటాయి.
ఈ ప్రశ్న 4వ తరగతిలోని ‘బారిస్టర్ పార్వతీశం’ పాఠం ఇతివృత్తం (ప్రధాన విషయం) అడుగుతోంది.
‘బారిస్టర్ పార్వతీశం’ మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి రాసిన ప్రసిద్ధ హాస్య నవల. పల్లెటూరి అమాయకుడైన పార్వతీశం బారిస్టర్ చదువుకోసం ఇంగ్లండ్ బయలుదేరి, దారిలో రైలు, ఓడ ప్రయాణాల్లో పడే తిప్పలు నవ్వు తెప్పిస్తాయి. పాఠం ఈ నవలలోని భాగమే. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) హాస్యం.
మానవీయ విలువలు (1) దయ, సహాయం వంటి గుణాలను చెప్పే పాఠాల ఇతివృత్తం. సమయస్ఫూర్తి (2) తెలివిగా సమస్య నుంచి బయటపడే కథల ఇతివృత్తం; పార్వతీశం తెలివితో కాదు, అమాయకత్వంతో నవ్విస్తాడు. సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు (3) పండుగలు, ఆచారాల గురించి చెప్పే పాఠాలకు సరిపోతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: బారిస్టర్ పార్వతీశం = మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి = తెలుగులో ప్రసిద్ధ హాస్య నవల.
కింది పద్యాన్ని చదివి ప్రశ్నకు జవాబు గుర్తించండి.
ఆకొన్న కూడె యమృతము
తాకొంచక నిచ్చువాడె దాత ధరిత్రిన్
సోకోర్చువాడె మనుజుడు,
తేకువగలవాడె వంశ తిలకుడు సుమతీ!
వంశతిలకుడు ఇటువంటి వాడు
(1)ధార్మికుడు
(2)ఓర్పుకలవాడు
(3)ధైర్యవంతుడు
(4)శ్రమపడేవాడు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ధైర్యవంతుడు
ఇది సుమతీ శతకంలోని పద్యం. ఇందులో కవి నాలుగు రకాల మనుషులను నిర్వచిస్తాడు. ప్రశ్న అడిగింది చివరి పాదంలోని "వంశ తిలకుడు" ఎవరు అని.
పద్యం భావం: ఆకలితో ఉన్నప్పుడు తినే అన్నమే అమృతం. సంకోచించకుండా ఇచ్చేవాడే దాత. కష్టాన్ని (సోకు) ఓర్చుకునేవాడే మనిషి. తేకువ కలవాడే వంశానికి తిలకం వంటివాడు. "తేకువ" అంటే ధైర్యం. కాబట్టి వంశతిలకుడు ధైర్యవంతుడు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).
ఇక్కడ చాలామంది (2) ఓర్పుకలవాడు ఎంచుకుంటారు. కానీ ఓర్పు గురించి చెప్పింది మూడో పాదం, "సోకోర్చువాడె మనుజుడు". అది మనుజుడి లక్షణం, వంశతిలకుడిది కాదు. ధార్మికుడు (1), శ్రమపడేవాడు (4) అనే మాటలు పద్యంలో ఎక్కడా లేవు.
గుర్తుంచుకోండి: తేకువ = ధైర్యం; సోకు ఓర్చు = కష్టం భరించు.