AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "బుద్ధిమాంద్యత (మేధో వైకల్యం)" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 33 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.
పునర్బలనము అందించే పద్ధతిని సరియైన క్రమములో అమర్చగా
i) ఫేడింగ్
ii) వేరియబుల్ రీఇన్ఫోర్స్మెంట్
iii) కంటిన్యూయస్ రీఇన్ఫోర్స్మెంట్
iv) ఎక్స్టింక్షన్
v) ఫిక్స్డ్ రీఇన్ఫోర్స్మెంట్
(1)ii, iii, v, i, iv
(2)i, ii, iii, v, iv
(3)iii, ii, v, i, iv
(4)v, iii, ii, i, iv
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) iii, ii, v, i, iv
కొత్త ప్రవర్తన నేర్పేటప్పుడు పునర్బలనం (Reinforcement) ఏ క్రమంలో ఇచ్చి, ఏ క్రమంలో తగ్గిస్తామో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లలకు ప్రవర్తనా మార్పు (Behaviour Modification) లో ఇది ముఖ్యమైన భావన.
నైపుణ్యం కొత్తగా నేర్పేటప్పుడు ప్రతిసారీ సరైన స్పందనకు బహుమతి ఇస్తాం. ఇదే నిరంతర పునర్బలనం (Continuous). నైపుణ్యం కుదురుకున్న తర్వాత అప్పుడప్పుడు మాత్రమే ఇస్తాం (Fixed, Variable షెడ్యూళ్ళు). తర్వాత బహుమతిని క్రమంగా తగ్గిస్తాం (Fading). చివరికి బాహ్య బహుమతి పూర్తిగా ఆగిపోతుంది (Extinction). అప్పుడు పిల్లవాడు బహుమతి లేకుండానే ఆ పని చేస్తాడు.
అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (3) iii, ii, v, i, iv. ఇది కంటిన్యూయస్తో మొదలై ఫేడింగ్, ఎక్స్టింక్షన్తో ముగుస్తుంది. ఆప్షన్లలో ఈ రెండు షరతులూ నెరవేర్చేది ఇదొక్కటే. ఆప్షన్ (1) వేరియబుల్తో, ఆప్షన్ (2) ఫేడింగ్తో, ఆప్షన్ (4) ఫిక్స్డ్తో మొదలవుతాయి. కొత్త నైపుణ్యం నేర్పే మొదటి దశలో ఎప్పుడూ నిరంతర పునర్బలనమే ఇస్తాం కాబట్టి ఇవి తప్పు.
గమనిక: చాలా పుస్తకాలలో క్రమం కంటిన్యూయస్ → ఫిక్స్డ్ → వేరియబుల్ → ఫేడింగ్ → ఎక్స్టింక్షన్ (iii, v, ii, i, iv) అని ఉంటుంది. ఆ క్రమం ఆప్షన్లలో లేదు. అందుకే మొదలు, ముగింపు సరిగ్గా ఉన్న ఆప్షన్ (3) ఉత్తమ సమాధానం.
గుర్తుంచుకోండి: మొదట ప్రతిసారీ (Continuous), చివర పూర్తిగా ఆపడం (Extinction); మధ్యలో క్రమంగా తగ్గించడం (Fading).
సరైన సమాధానం: (1) పిండదశ నుండి కౌమార దశ ముగింపు వరకు
AAMD (American Association on Mental Deficiency) బుద్ధిమాంద్యతకు ఇచ్చిన నిర్వచనంలో 'అభివృద్ధి దశ' (Developmental Period) అంటే ఏ కాలమో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
AAMD నిర్వచనం (గ్రాస్మన్) ప్రకారం బుద్ధిమాంద్యత అంటే సగటు కంటే గణనీయంగా తక్కువ సాధారణ మేధో సామర్థ్యం, దానితో పాటు అనుకూల ప్రవర్తన (Adaptive Behaviour) లో లోపాలు. ఇవి అభివృద్ధి దశలోనే బయటపడాలి. ఈ అభివృద్ధి దశ గర్భధారణ (పిండదశ) తో మొదలై 18 ఏళ్ల వరకు, అంటే కౌమార దశ ముగిసే వరకు ఉంటుంది.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) పిండదశ నుంచి కౌమార దశ ముగింపు వరకు. 18 ఏళ్ల తర్వాత ప్రమాదం వల్ల మేధో సామర్థ్యం తగ్గితే దాన్ని బుద్ధిమాంద్యత అనరు.
ఆప్షన్ (2), (4) బాల్యదశతోనే ఆగిపోతాయి; కౌమార దశను వదిలేస్తాయి. ఆప్షన్ (2), (3) పుట్టుక లేదా శైశవం నుంచి మొదలవుతాయి; గర్భంలో జరిగే కారణాలను వదిలేస్తాయి. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ అది 18 ఏళ్ల వరకు రాదు.
గుర్తుంచుకోండి: AAMD అభివృద్ధి దశ = గర్భధారణ నుంచి 18 ఏళ్ల వరకు.
GLAD అనే సాధనంతో పిల్లల్లో ఏ అంశాన్ని కొలుస్తారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
GLAD అంటే Grade Level Assessment Device. దీన్ని NIMH (ఇప్పటి NIEPID), సికింద్రాబాద్ రూపొందించింది. బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లలు, నేర్చుకోవడంలో వెనుకబడిన పిల్లలు చదవడం, రాయడం, గణితం వంటి విద్యా నైపుణ్యాల్లో ఏ తరగతి స్థాయిలో ఉన్నారో ఇది తెలుపుతుంది. దాని ఆధారంగా టీచర్ IEP లో విద్యా లక్ష్యాలు రాస్తారు.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) విద్యా సంబంధమైన నైపుణ్యం.
మానసిక సామర్థ్యం (1) ను IQ పరీక్షలు (స్టాన్ఫోర్డ్-బినే, వెక్స్లర్) కొలుస్తాయి. సాంఘిక సామర్థ్యం (3) ను వైన్ల్యాండ్ సోషల్ మెచ్యూరిటీ స్కేల్ వంటివి కొలుస్తాయి. ఉద్వేగ సామర్థ్యం (4) GLAD పరిధిలో లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: GLAD లో 'Grade Level' అంటేనే తరగతి స్థాయి విద్యా నైపుణ్యం.
ఒక పిల్లవాడు తన స్నేహితుడు/రాలు దగ్గర వున్న కొత్తరంగుల పుస్తకాన్ని చూడాలని లాగేసుకోవడం
(1)నైపుణ్యతాలోప ప్రవర్తన
(2)స్వీయ ఉద్దీపన ప్రవర్తన
(3)నైపుణ్యత ప్రవర్తన
(4)తమను తామే గాయపరచడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) నైపుణ్యతాలోప ప్రవర్తన
స్నేహితుడి కొత్త రంగుల పుస్తకం చూడాలనిపించి పిల్లవాడు దాన్ని లాగేసుకుంటే ఆ ప్రవర్తనను ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
కొన్ని సమస్యాత్మక ప్రవర్తనలు పిల్లవాడికి సరైన నైపుణ్యం తెలియకపోవడం వల్ల వస్తాయి. దీన్ని నైపుణ్య లోప ప్రవర్తన (Skill Deficit Behaviour) అంటారు. ఇక్కడ పిల్లవాడికి పుస్తకం చూడాలనే కోరిక ఉంది. కానీ 'నాకు చూపిస్తావా?' అని అడిగే సామాజిక నైపుణ్యం లేదు. అందుకే లాగేసుకున్నాడు.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) నైపుణ్యతాలోప ప్రవర్తన. దీనికి పరిష్కారం శిక్ష కాదు; అడగడం, ఎదురుచూడడం వంటి నైపుణ్యాన్ని నేర్పడమే.
స్వీయ ఉద్దీపన (2) అంటే ఊగడం, చేతులు ఆడించడం వంటి ఇంద్రియ ఆనందం కోసం చేసే పునరావృత కదలికలు. నైపుణ్యత ప్రవర్తన (3) అంటే సరైన, నేర్చుకున్న ప్రవర్తన; లాగేసుకోవడం అది కాదు. తనను తాను గాయపరచుకోవడం (4) అంటే తల కొట్టుకోవడం, కొరుక్కోవడం; ఇక్కడ అలాంటిది లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: కోరిక ఉంది కానీ అడగడం రాదు → నైపుణ్య లోపం.
ఫినైల్కీటోన్యూరియా (PKU) ఏ రకమైన కారణం వల్ల వస్తుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. బుద్ధిమాంద్యతకు కారణాల్లో ఇది తరచూ అడిగే అంశం.
PKU లో శరీరంలో ఫినైల్ఆలనైన్ హైడ్రాక్సిలేస్ అనే ఎంజైమ్ లోపిస్తుంది. దీంతో ఆహారంలోని ఫినైల్ఆలనైన్ అనే అమైనో ఆమ్లం సరిగా జీర్ణం కాక రక్తంలో పేరుకుపోతుంది. అది మెదడును దెబ్బతీసి బుద్ధిమాంద్యత కలిగిస్తుంది. ఇది జీవక్రియ (Metabolism) లోపం. ఇది ఆటోసోమల్ రిసెసివ్ పద్ధతిలో వారసత్వంగా వస్తుంది.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) మెటబాలిక్ డిస్ఆర్డర్. పుట్టిన వెంటనే పరీక్షించి, ఫినైల్ఆలనైన్ తక్కువగా ఉండే ఆహారం ఇస్తే బుద్ధిమాంద్యతను నివారించవచ్చు.
క్రోమోజోముల అసాధారణత (1) కి ఉదాహరణ డౌన్ సిండ్రోమ్. ఫీటల్ ఆల్కహాల్ సిండ్రోమ్ (2) గర్భిణి మద్యం తాగడం వల్ల వస్తుంది. తల్లికి వచ్చే అంటువ్యాధులు (4) అంటే రుబెల్లా వంటివి. ఇవేవీ PKU కి కారణం కాదు.
స్టాన్ ఫోర్డ్-బినే ప్రజ్ఞామాపని ప్రకారం ఒక వ్యక్తి యొక్క IQ, సగటు IQ ఇంతకంటే తక్కువగా వుంటే వారిని తక్కువస్థాయి మేధస్సు గల వారుగా పేర్కొన్నవచ్చును.
(1)50 కంటే తక్కువ IQ
(2)70 కంటే తక్కువ IQ
(3)90 కంటే తక్కువ IQ
(4)100 కంటే తక్కువ IQ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 70 కంటే తక్కువ IQ
ఏ IQ కంటే తక్కువ ఉంటే ఒక వ్యక్తిని 'గణనీయంగా సగటు కంటే తక్కువ' (Significantly Sub-average) మేధస్సు ఉన్నవారిగా గుర్తిస్తారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ప్రజ్ఞా పరీక్షల్లో సగటు IQ 100. సగటు నుంచి రెండు ప్రామాణిక విచలనాలు (2 SD) కిందకు ఉంటే 'గణనీయంగా తక్కువ' అంటారు. SD సుమారు 15 అనుకుంటే 100 − 2 × 15 = 70. అందుకే IQ 70 కంటే తక్కువ ఉంటే బుద్ధిమాంద్యత పరిధిలోకి వస్తారు (అనుకూల ప్రవర్తన లోపాలు కూడా ఉండాలి).
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) 70 కంటే తక్కువ IQ.
IQ 50 (1) మధ్యస్థ (Moderate) స్థాయి సరిహద్దు దగ్గర ఉంటుంది; అది 'తక్కువ' కు మొదటి సరిహద్దు కాదు. IQ 90 (3) సగటు స్థాయి కింది అంచు; 70–89 మధ్య వారిని బోర్డర్లైన్ లేదా నెమ్మదిగా నేర్చుకునేవారు అంటారు, బుద్ధిమాంద్యులు కాదు. IQ 100 (4) సగటే.
గుర్తుంచుకోండి: 100 − 2 × 15 = 70: దీనికంటే తక్కువ IQ = గణనీయంగా సగటు కంటే తక్కువ.
MDPS సాధనంలో ఎన్ని విభాగాలు (Domains), ఎన్ని నైపుణ్యాలు ఉన్నాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
MDPS అంటే Madras Developmental Programming System. బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లల్లో స్థూల చలనం, సూక్ష్మ చలనం, భోజనం, దుస్తులు ధరించడం, భాష, చదవడం, డబ్బు వంటి నైపుణ్యాలను అంచనా వేసి కార్యక్రమం రూపొందించడానికి దీన్ని వాడతారు. ఇందులో 18 విభాగాలు ఉన్నాయి. ఒక్కో విభాగంలో 20 నైపుణ్యాలు ఉన్నాయి.
లెక్క: 18 × 20 = 360. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) 18 భాగాలు 360 నైపుణ్యాలు.
ఆప్షన్ (1) లో విభాగాల సంఖ్య సరైనదే కానీ నైపుణ్యాలు 350 కాదు. ఆప్షన్ (2) 16 విభాగాలు, ఆప్షన్ (4) 15 విభాగాలు అని చెబుతాయి; రెండూ తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: MDPS: 18 విభాగాలు × 20 నైపుణ్యాలు = 360.
సరైన సమాధానం: (1) Madras Development Programming System
MDPS అనే సంక్షిప్త రూపం పూర్తి పేరు ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది. బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లల బోధనలో ఈ పేరు తరచూ వస్తుంది.
MDPS అంటే మద్రాస్ డెవలప్మెంటల్ ప్రోగ్రామింగ్ సిస్టమ్. ఇది చెన్నై (అప్పటి మద్రాస్) లో తయారైన ఒక తనిఖీ జాబితా (Checklist). పిల్లవాడు రోజువారీ పనులు, చలనం, భాష, సామాజిక నైపుణ్యాలు, చదువుకు ముందు నైపుణ్యాలు వంటి రంగాల్లో ఏ పనులు చేయగలడో, ఏవి చేయలేడో ఉపాధ్యాయుడు దీనితో గుర్తిస్తాడు. చేయలేని నైపుణ్యాల నుంచే IEP లక్ష్యాలు రాసుకుంటాడు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) Madras Development Programming System. ఇక్కడ M అంటే తయారైన ఊరు మద్రాస్, P అంటే బోధన కార్యక్రమం (Programming).
Minimum (2), Maximum (3) అనే పేర్లతో ఏ పరికరమూ లేదు; M ను ఊహించి కల్పించిన పదాలు అవి. ఆప్షన్ (4) లో మద్రాస్ సరైనదే, కానీ P ని Prompting గా మార్చారు. Prompting ఒక బోధన పద్ధతి మాత్రమే, ఈ పరికరం పేరులో లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: MDPS = మద్రాస్ + డెవలప్మెంటల్ + ప్రోగ్రామింగ్ + సిస్టమ్; ఊరి పేరుతో మొదలవుతుంది.
వీరిలో తల పరిమాణం 17 అంగుళాల కంటే తక్కువగా ఉంటుంది
(1)మాక్రో సెఫలీ
(2)మైక్రో సెఫలీ
(3)హైడ్రో సెఫలస్
(4)క్రెటినిజం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) మైక్రో సెఫలీ
తల చుట్టుకొలత 17 అంగుళాల కంటే తక్కువగా ఉండే స్థితి ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
తల పరిమాణంలో మార్పులు బుద్ధిమాంద్యతకు కారణమయ్యే పుట్టుకతో వచ్చే స్థితులు. 'మైక్రో' అంటే చిన్న, 'మాక్రో' అంటే పెద్ద, 'సెఫలీ' అంటే తల. మైక్రో సెఫలీలో మెదడు సరిగా పెరగదు, అందుకే పుర్రె కూడా చిన్నగా ఉంటుంది. స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పాఠ్యపుస్తకాలు దీన్ని పెద్దవారిలో తల చుట్టుకొలత 17 అంగుళాల (సుమారు 43 సెం.మీ.) కంటే తక్కువగా ఉండే స్థితిగా చెబుతాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) మైక్రో సెఫలీ. ఈ పిల్లల్లో సాధారణంగా బుద్ధిమాంద్యత, ఆలస్యమైన అభివృద్ధి కనిపిస్తాయి.
మాక్రో సెఫలీ (1) లో తల సాధారణం కంటే పెద్దగా ఉంటుంది. హైడ్రో సెఫలస్ (3) లో మెదడులో ద్రవం చేరి తల ఉబ్బి పెద్దదవుతుంది. క్రెటినిజం (4) థైరాయిడ్ హార్మోన్ లోపం వల్ల వచ్చే స్థితి; ఇందులో పొట్టితనం, బుద్ధిమాంద్యత ఉంటాయి, తల చిన్నదవడం దాని లక్షణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: మైక్రో = చిన్న తల; మాక్రో, హైడ్రో = పెద్ద తల.
మేధో వైకల్యం గల విద్యార్థికి అందించే సాంఘీక పునర్బలనం
(1)ఆహారం
(2)నిద్ర
(3)అభినందన
(4)చాక్లెట్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) అభినందన
బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న విద్యార్థికి ఇచ్చే సాంఘిక పునర్బలనం (Social Reinforcement) ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పిల్లవాడు సరైన ప్రవర్తన చూపినప్పుడు అది మళ్లీ జరిగేలా ఇచ్చే బహుమతినే పునర్బలనం (Reinforcement) అంటారు. ఇది ప్రవర్తన మార్పు (Behaviour Modification) లో ముఖ్యం. తినే వస్తువులు ఇస్తే అది తినుబండార పునర్బలనం (Edible). ఆటబొమ్మలు, స్టిక్కర్లు ఇస్తే అది వస్తు పునర్బలనం. మెచ్చుకోలు, చిరునవ్వు, చప్పట్లు, భుజం తట్టడం వంటివి ఇతర మనుషుల నుంచి వచ్చే స్పందనలు; వీటినే సాంఘిక పునర్బలనం అంటారు.
అభినందన మనిషి నుంచి వచ్చే మెచ్చుకోలు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) అభినందన.
ఆహారం (1), చాక్లెట్ (4) తినుబండార పునర్బలనాలు, సాంఘికమైనవి కావు. నిద్ర (2) శరీర అవసరం; దాన్ని బహుమతిగా ఇవ్వడం గానీ, తీసేయడం గానీ సరైన పద్ధతి కాదు. చాక్లెట్ ఆకర్షణీయంగా ఉండటంతో కొందరు (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ అది తినే వస్తువే.
గుర్తుంచుకోండి: మెచ్చుకోలు, చప్పట్లు, చిరునవ్వు = సాంఘిక పునర్బలనం.
సరైన సమాధానం: (4) తల్లిదండ్రులు వీరిపై తిరస్కార భావాన్ని, ద్వేషాన్ని అకారణంగా ప్రదర్శించుట
బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లలు మానసిక సంఘర్షణకు లోనవడానికి ముఖ్య కారణం ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పిల్లవాడి మనసు ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే ఇంట్లో ప్రేమ, అంగీకారం, భద్రత కావాలి. వైకల్యం ఉన్న పిల్లవాడి విషయంలో కొందరు తల్లిదండ్రులు నిరాశ, సిగ్గు, అపరాధ భావనతో పిల్లవాడిని తిరస్కరిస్తారు, తిడతారు, ఇతర పిల్లలతో పోలుస్తారు. తనను ఎవరూ కోరుకోవడం లేదనే భావన పిల్లవాడిలో ఆందోళన, కోపం, ఆత్మన్యూనత, ప్రవర్తనా సమస్యలు పెంచుతుంది.
అందుకే మానసిక సంఘర్షణకు ప్రధాన కారణం తల్లిదండ్రులు అకారణంగా చూపే తిరస్కారం, ద్వేషం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
అభినందన (1), తల్లిదండ్రుల ప్రేమ (2) పిల్లవాడికి ధైర్యం, భద్రత ఇస్తాయి; సంఘర్షణ కలిగించవు. వసతి గృహంలో చేర్చకపోవడం (3) సమస్య కాదు; నిజానికి కుటుంబంతో ఉండటమే పిల్లవాడికి మేలు.
క్రేనియల్ అనోమలీస్ (Cranial Anomalies) కు ఉదాహరణ ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
'క్రేనియం' అంటే పుర్రె. పుర్రె, తల ఆకారం లేదా పరిమాణంలో వచ్చే అసాధారణ మార్పులను క్రేనియల్ అనోమలీస్ అంటారు. బుద్ధిమాంద్యతకు కారణమయ్యే ఈ రకంలో మైక్రో సెఫలీ (చిన్న తల), మాక్రో సెఫలీ (పెద్ద తల), హైడ్రో సెఫలస్ ఉంటాయి. హైడ్రో సెఫలస్లో మెదడు గదుల్లో ద్రవం (CSF) ఎక్కువగా చేరి, తల ఉబ్బి పెద్దదవుతుంది, మెదడుపై ఒత్తిడి పడుతుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) హైడ్రో సెఫలస్.
మరగుజ్జుతనం (1) ఎత్తు పెరగకపోవడం; అది ఎదుగుదల సమస్య. డౌన్స్ సిండ్రోమ్ (2) 21వ క్రోమోజోమ్ అదనంగా ఉండటం వల్ల వచ్చే క్రోమోజోమ్ లోపం. క్రెటినిజం (3) థైరాయిడ్ హార్మోన్ లోపం వల్ల వచ్చే జీవక్రియ (Metabolic) సమస్య. ఈ మూడూ పుర్రె ఆకారానికి సంబంధించిన లోపాలు కావు.
ఒక బాలుని శారీరక వయస్సు 14 సం॥లు. మానసిక వయస్సు 7 సం॥. అయితే ఆ బాలుని యొక్క ప్రజ్ఞాలబ్ధి
(1)65
(2)60
(3)55
(4)50
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 50
శారీరక వయస్సు (Chronological Age, CA), మానసిక వయస్సు (Mental Age, MA) ఇచ్చి, ఆ బాలుడి ప్రజ్ఞాలబ్ధి (I.Q) ఎంతో కనుక్కోమని అడిగారు.
విలియం స్టెర్న్ సూత్రం ప్రకారం I.Q = (MA ÷ CA) × 100. మానసిక వయస్సు శారీరక వయస్సుకు సమానమైతే I.Q 100 వస్తుంది. MA తక్కువైతే I.Q 100 కంటే తగ్గుతుంది.
ఇక్కడ MA = 7, CA = 14. I.Q = (7 ÷ 14) × 100 = 0.5 × 100 = 50. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 50. ఈ బాలుడి మానసిక వయస్సు శారీరక వయస్సులో సగమే ఉంది, అందుకే I.Q కూడా 100లో సగం.
65, 60, 55 ఈ సూత్రంతో రావు. 65 రావాలంటే MA సుమారు 9.1 ఉండాలి, 60 రావాలంటే 8.4, 55 రావాలంటే 7.7 ఉండాలి. ఇచ్చిన MA 7 కాబట్టి (1), (2), (3) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: I.Q = MA ÷ CA × 100; MA సగమైతే I.Q 50.
మనిషి కణాల్లో సాధారణంగా 23 జతలు, అంటే 46 క్రోమోజోములు ఉంటాయి. Down's Syndrome లో 21వ క్రోమోజోము రెండు బదులు మూడు ఉంటాయి (Trisomy 21), మొత్తం 47. కణ విభజనలో క్రోమోజోములు సరిగా విడిపోకపోవడం (Non-disjunction) వల్ల ఇది జరుగుతుంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) క్రోమోజోమ్ల అస్తవ్యస్తత. ఈ పిల్లల్లో బుద్ధిమాంద్యత, వాలు కళ్ళు, చదునైన ముఖం, అరచేతిలో ఒకే అడ్డగీత కనిపిస్తాయి.
ఇక్కడ చాలామంది (4) అనువంశికత ఎంచుకుంటారు. కానీ ఎక్కువ సందర్భాల్లో Down's Syndrome తల్లిదండ్రుల నుంచి వంశపారంపర్యంగా రాదు; గర్భధారణ సమయంలో కొత్తగా జరిగే క్రోమోజోమ్ పొరపాటు ఇది. తల్లి వయస్సు ఎక్కువైతే అవకాశం పెరుగుతుంది. రేడియేషన్, పోషకాహార లోపం ఇతర లోపాలకు కారణం కావచ్చు కానీ Down's Syndrome కి ప్రధాన కారణం కాదు.
సాధారణం కంటే తల పెద్దగా ఉన్న పరిస్థితిని ఏమంటారో అడిగారు.
"Macro" అంటే పెద్ద, "Cephaly" అంటే తల. వయసుకు తగిన దానికంటే తల చుట్టుకొలత చాలా ఎక్కువగా ఉండే పరిస్థితిని Macrocephaly అంటారు. మెదడులో ద్రవం పేరుకోవడం (Hydrocephalus) దీనికి ఒక కారణం. ఇది బుద్ధిమాంద్యతకు సంబంధించిన శారీరక లక్షణాల్లో ఒకటి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) మాక్రోసెఫాలస్.
"Micro" అంటే చిన్న; Microcephaly అంటే తల చిన్నగా ఉండడం, ఇది ప్రశ్నకు వ్యతిరేకం. సెరిబ్రల్ పాల్సీ మెదడు దెబ్బతినడం వల్ల వచ్చే చలన, భంగిమ లోపం. హీమోఫీలియా రక్తం గడ్డకట్టని రక్త రుగ్మత. అందుకే (1), (2), (3) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: Macro = పెద్ద తల, Micro = చిన్న తల.
వృత్తి విద్యా శిక్షణ ఈ పిల్లలకు బాగా ఉపయోగపడుతుంది.
(1)అభ్యసన సమస్యలు
(2)బుద్ధిమాంద్యత
(3)దృష్టిలోపం
(4)ఆటిజం స్పెక్ట్రం డిజార్డర్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) బుద్ధిమాంద్యత
వృత్తి విద్యా శిక్షణ (Vocational Training) ఏ పిల్లలకు ఎక్కువగా ఉపయోగపడుతుందో అడిగారు.
బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లలకు చదవడం, రాయడం, గణితం వంటి విద్యా నైపుణ్యాలు పరిమితంగా వస్తాయి. ఉన్నత చదువుల కంటే వారికి స్వతంత్రంగా జీవించే, సంపాదించే నైపుణ్యాలు ఎక్కువ అవసరం. అందుకే వారి కార్యక్రమాల్లో దైనందిన జీవన నైపుణ్యాలు, వృత్తి శిక్షణ (కొవ్వొత్తులు, పేపర్ కవర్లు, కుట్టుపని వంటివి) ముఖ్య భాగం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) బుద్ధిమాంద్యత.
అభ్యసన సమస్యలు (Learning Disability) ఉన్న పిల్లల తెలివి సాధారణంగానే ఉంటుంది; సరైన బోధనతో వారు సాధారణ చదువు కొనసాగిస్తారు. దృష్టి లోపం ఉన్నవారు Braille, సహాయక సాంకేతికతతో ఉన్నత విద్య చదువుతారు. ఆటిజం పిల్లలకు కూడా వృత్తి శిక్షణ ఉపయోగపడుతుంది, కానీ వారి ప్రధాన అవసరం సామాజిక, సంభాషణ నైపుణ్యాలు. అందుకే బలమైన జవాబు (2).
గుర్తుంచుకోండి: ID పిల్లలు = దైనందిన జీవన నైపుణ్యాలు + Vocational Training.
కార్య విశ్లేషణ విధానాన్ని ఈ వైకల్యం గల పిల్లల బోధనాభ్యసన ప్రక్రియలో ఉపయోగిస్తారు.
(1)వినికిడిలోపం
(2)మల్టిపుల్ సెలెరోసిస్
(3)బుద్ధిమాంద్యత
(4)సికిల్ సెల్ డిసీజ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) బుద్ధిమాంద్యత
కార్య విశ్లేషణ (Task Analysis) ఏ వైకల్యం ఉన్న పిల్లల బోధనలో ఎక్కువగా వాడతారో అడిగారు.
Task Analysis అంటే ఒక పెద్ద పనిని చిన్న చిన్న, వరుస మెట్లుగా విభజించి, ఒక్కో మెట్టును విడిగా నేర్పడం. ఉదాహరణకు "చొక్కా వేసుకోవడం" ను చొక్కా పట్టుకోవడం, ఒక చేయి దూర్చడం, రెండో చేయి దూర్చడం, గుండీలు పెట్టడం అని విభజిస్తారు. బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లలు ఒకేసారి పెద్ద పనిని గ్రహించలేరు, చిన్న మెట్లుగా ఇస్తే నేర్చుకుంటారు. అందుకే సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) బుద్ధిమాంద్యత.
వినికిడి లోపం ఉన్నవారి ప్రధాన అవసరం భాష, సంభాషణ; వారి తెలివి సాధారణంగానే ఉంటుంది. Multiple Sclerosis, Sickle Cell Disease RPwD Act లోని వైకల్యాలే అయినా, అవి నాడీ వ్యవస్థ, రక్తానికి సంబంధించిన దీర్ఘకాల వ్యాధులు; నేర్చుకునే సామర్థ్యం సమస్య కాదు. అందుకే (1), (2), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: Task Analysis = పెద్ద పని → చిన్న మెట్లు; ID బోధనలో ముఖ్యం.
అమూర్త భావనలు (Abstract Concepts) నేర్పడం ఏ పిల్లలకు చాలా కష్టమో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అమూర్త భావనలు అంటే కంటికి కనిపించని, చేతితో తాకలేని ఆలోచనలు: సమయం, నిజాయితీ, సంఖ్యల మధ్య సంబంధాలు, భిన్నాలు లాంటివి. వీటిని అర్థం చేసుకోవాలంటే ఆలోచనా శక్తి, సాధారణీకరణ సామర్థ్యం కావాలి. బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లల్లో ఈ మేధో సామర్థ్యమే తక్కువ. వాళ్లు మూర్త వస్తువులు, ప్రత్యక్ష అనుభవాల ద్వారా మాత్రమే సులువుగా నేర్చుకుంటారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3).
వినికిడి లోపం, దృష్టి లోపం ఇంద్రియ లోపాలు. తగిన మాధ్యమం (సంజ్ఞా భాష, Braille) ఇస్తే వాళ్లు అమూర్త భావనలు నేర్చుకోగలరు. సెరిబ్రల్ పాల్సీ ప్రధానంగా చలన సమస్య. ఎక్కువమందిలో తెలివి సాధారణంగానే ఉంటుంది. కాబట్టి (1), (2), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: బుద్ధిమాంద్యత: మూర్తం నుంచి అమూర్తానికి, చిన్న అడుగులతో నేర్పాలి.
మానసిక రుగ్మత (Mental Illness), బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఒకటేనా, వేర్వేరా అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
బుద్ధిమాంద్యత అభివృద్ధి దశలో, అంటే 18 ఏళ్ల లోపు మొదలవుతుంది. ఇందులో మేధో సామర్థ్యం, అనుకూల ప్రవర్తన రెండూ సగటు కన్నా తక్కువగా ఉంటాయి. ఇది జీవితాంతం ఉండే స్థితి, మందులతో పోదు. మానసిక రుగ్మత ఏ వయస్సులోనైనా రావచ్చు. ఇది ఆలోచన, మనోభావాలు, ప్రవర్తనలో వచ్చే సమస్య. ఉదాహరణ: డిప్రెషన్, స్కిజోఫ్రీనియా. చికిత్సతో తగ్గే అవకాశం ఉంది, మేధస్సు సాధారణంగానే ఉండవచ్చు. RPwD చట్టం 2016 కూడా వీటిని రెండు వేర్వేరు వైకల్యాలుగా చూపింది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).
రెండూ వేర్వేరు కాబట్టి (2) సరికాదు. ఈ రెండూ ఒకే వ్యక్తిలో ఉండటం తప్పనిసరి కాదు, అందుకే వాటిని కలిపి బహుళ వైకల్యం అనలేం, కాబట్టి (3) సరికాదు. "స్వతంత్ర వైకల్యం" అనేది వీటి మధ్య తేడాను చెప్పే పదం కాదు, కాబట్టి (4) సరికాదు.
గుర్తుంచుకోండి: బుద్ధిమాంద్యత = తెలివి తక్కువ, 18 ఏళ్ల లోపు; మానసిక రుగ్మత = ఆలోచన, భావోద్వేగ సమస్య, ఏ వయస్సులోనైనా.
నెమ్మదిగా నేర్చుకునే పిల్లల (Slow Learners) ప్రజ్ఞాలబ్ధి (IQ) ఏ పరిధిలో ఉంటుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ప్రజ్ఞాలబ్ధి వర్గీకరణలో 90 నుంచి 110 వరకు సగటు ప్రజ్ఞ. 70 కన్నా తక్కువ ఉంటే బుద్ధిమాంద్యత. ఈ రెండింటి మధ్య, అంటే 70 నుంచి 90 వరకు ఉండే పిల్లలను స్లో లర్నర్స్ అంటారు. వీళ్లు బుద్ధిమాంద్యులు కాదు, కానీ తోటి పిల్లల కన్నా నెమ్మదిగా నేర్చుకుంటారు. అదనపు సమయం, పునశ్చరణ, మూర్త ఉదాహరణలు ఇస్తే సాధారణ తరగతిలోనే నేర్చుకోగలరు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
"20 కంటే ఎక్కువ" అంటే తీవ్ర బుద్ధిమాంద్యత నుంచి ప్రతిభావంతుల వరకు అందరూ వస్తారు, ఇది ఒక పరిధి కాదు, కాబట్టి (1) సరికాదు. 120 కంటే ఎక్కువ ప్రజ్ఞ ఉన్నవాళ్లు ప్రతిభావంతులు, కాబట్టి (2) సరికాదు. 90 - 110 సగటు ప్రజ్ఞ, కాబట్టి (3) సరికాదు.
గుర్తుంచుకోండి: IQ: 70 లోపు బుద్ధిమాంద్యత, 70-90 స్లో లర్నర్, 90-110 సగటు, 120 పైన ప్రతిభ.
ఇటువంటి వ్యక్తులు దైనందిన కార్యక్రమాలు జరుపుకోవడానికి ఇతరులపై ఆధారపడుతారు
(1)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు గలవారు
(2)తీవ్ర బుద్ధి మాంద్యత గలవారు
(3)మిత బుద్ధి మాంద్యత గలవారు
(4)వినికిడి లోపం గలవారు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) తీవ్ర బుద్ధి మాంద్యత గలవారు
స్నానం, భోజనం, బట్టలు వేసుకోవడం, మరుగుదొడ్డి వాడకం లాంటి రోజువారీ పనులకు (Activities of Daily Living) కూడా ఇతరుల సహాయం కావాల్సిన వారు ఎవరు అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) స్థాయిని బట్టి నాలుగు రకాలు: మిత (Mild), మధ్యస్థ (Moderate), తీవ్ర (Severe), అతి తీవ్ర (Profound). మిత స్థాయి పిల్లలు చదువు నేర్చుకోగలరు (Educable), మధ్యస్థ స్థాయి వారు శిక్షణతో పనులు నేర్చుకోగలరు (Trainable). తీవ్ర స్థాయి వారికి IQ సుమారు 20-35 మధ్య ఉంటుంది; మాట, చలనం, స్వయం సహాయ నైపుణ్యాలు చాలా తక్కువగా ఉంటాయి. అందుకే వీరు రోజువారీ పనుల కోసం ఎక్కువగా ఇతరులపై ఆధారపడతారు (Custodial / Dependent). కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) తీవ్ర బుద్ధి మాంద్యత గలవారు.
నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు (SLD) ఉన్న పిల్లల తెలివి సాధారణంగానే ఉంటుంది; చదవడం, రాయడం, లెక్కల్లో మాత్రమే ఇబ్బంది ఉంటుంది. మిత బుద్ధిమాంద్యత ఉన్నవారు తమ పనులు తామే చేసుకోగలరు, శిక్షణతో ఉపాధి కూడా పొందగలరు. వినికిడి లోపం ఉన్నవారికి సంభాషణలో మాత్రమే సమస్య; రోజువారీ పనులు స్వతంత్రంగా చేసుకుంటారు. అందుకే (1), (3), (4) సరికావు.
తక్కువ బుద్ధి మాంద్యత గల వ్యక్తుల ప్రజ్ఞాలబ్ధి వీటి మధ్య ఉంటుంది.
(1)50 - 70
(2)20 - 35
(3)20 కంటే తక్కువ
(4)35 - 50
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) 50 - 70
మిత (తక్కువ స్థాయి) బుద్ధిమాంద్యత (Mild Intellectual Disability) ఉన్నవారి ప్రజ్ఞాలబ్ధి (IQ) ఏ పరిధిలో ఉంటుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
IQ ఆధారంగా బుద్ధిమాంద్యత వర్గీకరణ ఇలా ఉంటుంది: మిత (Mild) 50-70, మధ్యస్థ (Moderate) 35-50, తీవ్ర (Severe) 20-35, అతి తీవ్ర (Profound) 20 కంటే తక్కువ. సాధారణ IQ సుమారు 90-110. 70 కంటే తక్కువ IQ తో పాటు అనుకూల ప్రవర్తన (Adaptive Behaviour) లో లోపాలు ఉంటేనే బుద్ధిమాంద్యతగా గుర్తిస్తారు.
కాబట్టి మిత స్థాయి పరిధి ఆప్షన్ (1) 50 - 70. ఆప్షన్ (2) 20 - 35 తీవ్ర స్థాయి, ఆప్షన్ (3) 20 కంటే తక్కువ అతి తీవ్ర స్థాయి, ఆప్షన్ (4) 35 - 50 మధ్యస్థ స్థాయికి చెందినవి. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ అది Moderate పరిధి.
గుర్తుంచుకోండి: 70 నుంచి 20 వరకు కిందికి: 50, 35, 20 సరిహద్దులు గుర్తుంచుకోండి.
డౌన్స్ సిండ్రోమ్ గల వారికి ఉండే క్రోమోజోమ్ల సంఖ్య
(1)45
(2)46
(3)47
(4)48
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 47
డౌన్స్ సిండ్రోమ్ (Down's Syndrome) ఉన్నవారి కణాల్లో మొత్తం ఎన్ని క్రోమోజోమ్లు ఉంటాయో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సాధారణ మనిషి కణంలో 23 జతలు, అంటే 23 × 2 = 46 క్రోమోజోమ్లు ఉంటాయి. డౌన్స్ సిండ్రోమ్లో 21వ జతలో రెండు కాకుండా మూడు క్రోమోజోమ్లు ఉంటాయి. దీన్ని ట్రైసోమీ 21 (Trisomy 21) అంటారు. కాబట్టి మొత్తం 46 + 1 = 47 క్రోమోజోమ్లు. జవాబు ఆప్షన్ (3) 47. బుద్ధిమాంద్యతకు ఇది చాలా సాధారణమైన జన్యు కారణం; తల్లి వయసు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు దీని అవకాశం పెరుగుతుంది.
46 సాధారణ సంఖ్య, కాబట్టి (2) సరికాదు. 45 క్రోమోజోమ్లు టర్నర్ సిండ్రోమ్ (Turner Syndrome, ఒక X క్రోమోజోమ్ తక్కువ) లో కనిపిస్తాయి, కాబట్టి (1) సరికాదు. 48 డౌన్స్ సిండ్రోమ్కు సంబంధం లేదు, కాబట్టి (4) సరికాదు.
గుర్తుంచుకోండి: Trisomy 21 = 21వ జతలో మూడు = మొత్తం 47.
తల పరిమాణం సాధారణం కంటే చిన్నగా ఉండే స్థితికి పేరు ఏమిటి అని ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇవన్నీ బుద్ధిమాంద్యతకు కారణమయ్యే స్థితులు.
Micro అంటే చిన్న, Macro అంటే పెద్ద, cephalus అంటే తల. మెదడు సరిగ్గా పెరగకపోవడం వల్ల తల చిన్నగా ఉండే స్థితిని మైక్రోసెఫాలస్ (Microcephalus) అంటారు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
మాక్రోసెఫాలస్ (3) అంటే తల సాధారణం కంటే పెద్దగా ఉండటం, ఇది ప్రశ్నకు వ్యతిరేకం. ఫినైల్కిటోన్యూరియా (PKU) (1) ఒక జీవక్రియ లోపం; ఫినైల్ అలనిన్ అనే అమైనో ఆమ్లాన్ని శరీరం విడగొట్టలేదు. క్రెటినిజం (2) పుట్టుకతో థైరాయిడ్ హార్మోన్ లోపం వల్ల వస్తుంది; పొట్టితనం, బుద్ధిమాంద్యత కనిపిస్తాయి. ఇవి తల పరిమాణానికి పేర్లు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: Micro = చిన్న తల, Macro = పెద్ద తల.
బిడ్డ శారీరక పెరుగుదల దశలు సవ్యంగా చేరుకోకుంటే ఈ వైకల్యం సంభవించవచ్చు
(1)హీమోఫీలియా
(2)పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి
(3)బుద్ధిమాంద్యత
(4)ఆమ్ల దాడి బాధితులు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) బుద్ధిమాంద్యత
పిల్లవాడు వికాస మైలురాళ్లను (Developmental Milestones) సమయానికి చేరుకోకపోతే ఏ వైకల్యాన్ని అనుమానించాలో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
తల నిలపడం, కూర్చోవడం, పాకడం, నడవడం, మాటలు రావడం లాంటివి ఒక వయసుకు జరగాల్సిన వికాస మైలురాళ్లు. బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లల్లో ఇవన్నీ తోటివారి కంటే ఆలస్యంగా వస్తాయి. అందుకే మైలురాళ్లు ఆలస్యం కావడం బుద్ధిమాంద్యతను తొందరగా గుర్తించే ముఖ్యమైన సూచన.
కాబట్టి వికాస దశలు సవ్యంగా చేరకపోవడంతో ముడిపడిన వైకల్యం బుద్ధిమాంద్యత. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).
హీమోఫీలియా రక్తం గడ్డకట్టని వంశపారంపర్య రక్త రుగ్మత. పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి సాధారణంగా పెద్ద వయసులో వచ్చే నాడీ వ్యాధి. ఆమ్ల దాడి బాధితులకు వైకల్యం బయటి దాడి వల్ల వస్తుంది. వీటికి వికాస మైలురాళ్లతో సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: మైలురాళ్లు ఆలస్యం = బుద్ధిమాంద్యతకు తొలి హెచ్చరిక.
దబ్బ ముక్కు, వాలు కనురెప్పలు వంటి లక్షణాలు వీరిలో కనిపిస్తాయి.
(1)దృష్టిలోపం
(2)ఆటిజం
(3)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
(4)డౌన్స్ సిండ్రోమ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) డౌన్స్ సిండ్రోమ్
చప్పిడి ముక్కు, వాలు కనురెప్పలు లాంటి ముఖ లక్షణాలు ఏ పరిస్థితిలో కనిపిస్తాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
డౌన్స్ సిండ్రోమ్ 21వ క్రోమోజోమ్ మూడు ప్రతులుగా (Trisomy 21) ఉండటం వల్ల వస్తుంది. ఈ పిల్లలకు చప్పిడి ముక్కు, పైకి వాలిన కళ్ళు, చిన్న చెవులు, బయటికి వచ్చే నాలుక, పొట్టి మెడ, అరచేతిలో ఒకే అడ్డగీత, వదులైన కండరాలు ఉంటాయి. వీరిలో సాధారణంగా బుద్ధిమాంద్యత కూడా ఉంటుంది.
కాబట్టి ఈ ముఖ లక్షణాలు డౌన్స్ సిండ్రోమ్వి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
దృష్టి లోపం, ఆటిజం, నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు ముఖంలో ప్రత్యేక శారీరక గుర్తులు చూపించవు. వాటిని ప్రవర్తన, పరీక్షల ద్వారా గుర్తిస్తారు. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: చప్పిడి ముక్కు + వాలు కళ్ళు + ఒకే అరచేతి గీత = డౌన్స్ సిండ్రోమ్.
క్రోమోజోమ్ల అసాధారణత వల్ల వచ్చే వైకల్యం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మనిషి శరీర కణంలో సాధారణంగా 23 జతలు, అంటే 46 క్రోమోజోమ్లు ఉంటాయి. డౌన్స్ సిండ్రోమ్లో 21వ క్రోమోజోమ్ రెండుకు బదులు మూడు ఉంటాయి (Trisomy 21). అప్పుడు మొత్తం 47 క్రోమోజోమ్లు అవుతాయి. దీని వల్ల ప్రత్యేక ముఖ లక్షణాలు, బుద్ధిమాంద్యత వస్తాయి.
కాబట్టి క్రోమోజోమ్ అపసవ్యత వల్ల వచ్చే వైకల్యం డౌన్స్ సిండ్రోమ్. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
వినికిడి లోపం, దృష్టి లోపం ఇన్ఫెక్షన్లు, గాయాలు, పోషకాహార లోపం, వంశపారంపర్యం లాంటి ఎన్నో కారణాలతో వస్తాయి; క్రోమోజోమ్ అపసవ్యత వాటి ప్రత్యేక కారణం కాదు. నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు మెదడు సమాచారాన్ని ప్రక్రియ చేసే తీరులో తేడా వల్ల వస్తాయి. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.
డౌన్స్ సిండ్రోమ్ (Down Syndrome) ఏ కారణం వల్ల వస్తుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) కి బాగా తెలిసిన జన్యు కారణం.
మనిషి కణంలో సాధారణంగా 46 క్రోమోజోములు (23 జతలు) ఉంటాయి. డౌన్స్ సిండ్రోమ్ ఉన్న పిల్లల్లో 21వ క్రోమోజోము రెండుకు బదులు మూడు ఉంటుంది. అంటే మొత్తం 47 క్రోమోజోములు. దీన్ని ట్రైసోమీ 21 అంటారు. తల్లి వయసు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఈ అవకాశం పెరుగుతుంది. చిన్న తల, వాలుగా ఉండే కళ్ళు, చదునైన ముక్కు, అరచేతిలో ఒకే అడ్డగీత, కండరాల బిగువు తక్కువ వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) క్రోమోజోముల అస్తవ్యస్త నిర్మాణం. ఇది పుట్టుకకు ముందే, గర్భధారణ సమయంలోనే ఏర్పడే లోపం.
పోషకాహార లోపం (1) వల్ల పెరుగుదల తగ్గవచ్చు, కానీ క్రోమోజోముల సంఖ్య మారదు. రేడియేషన్ (3) జన్యు మార్పులకు దారితీయవచ్చు, కానీ డౌన్స్ సిండ్రోమ్కు అది ప్రధాన కారణంగా చెప్పరు. ప్రమాదం (4) వల్ల మెదడుకు గాయం కావచ్చు, కానీ అది పుట్టుకతో వచ్చే క్రోమోజోము లోపం కాదు.
ఒక బాలుని శారీరక వయస్సు 11 సం॥లు, మానసిక వయస్సు 5 సం॥లు అయిన ఆ బాలుని ప్రజ్ఞాలబ్ది
(1)40
(2)45
(3)50
(4)70
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 45
శారీరక వయసు (Chronological Age, CA), మానసిక వయసు (Mental Age, MA) ఇచ్చి ప్రజ్ఞాలబ్ధి (IQ) కనుక్కోమన్నారు.
విలియం స్టెర్న్ సూచించిన సూత్రం: ప్రజ్ఞాలబ్ధి = (మానసిక వయసు ÷ శారీరక వయసు) × 100. రెండు వయసులు సమానమైతే IQ 100 వస్తుంది. మానసిక వయసు తక్కువైతే IQ 100 కంటే తగ్గుతుంది.
ఇక్కడ MA = 5, CA = 11. IQ = (5 ÷ 11) × 100 = 500 ÷ 11 = 45.45. దగ్గరి పూర్ణాంకం 45. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 45. ఈ IQ మోస్తరు (Moderate) స్థాయి బుద్ధిమాంద్యత పరిధిలోకి వస్తుంది.
(1) 40 రావాలంటే మానసిక వయసు 4.4 సంవత్సరాలు ఉండాలి. (3) 50 రావాలంటే 5.5 సంవత్సరాలు ఉండాలి. (4) 70 రావాలంటే 7.7 సంవత్సరాలు ఉండాలి. ఇవేవీ ఇచ్చిన లెక్కకు సరిపోవు.
గుర్తుంచుకోండి: IQ = MA ÷ CA × 100; ముందు 100తో గుణించి తర్వాత భాగిస్తే లెక్క సులువు.
తల చిన్నదిగా ఉన్న పిల్లలను కింది విధంగా పిలుస్తారు
(1)మైక్రో సెఫాలస్
(2)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
(3)మాక్రో సెఫాలస్
(4)సెరిబ్రల్ సెఫాలస్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) మైక్రో సెఫాలస్
తల సాధారణం కంటే చిన్నగా ఉండే పరిస్థితిని ఏమంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
'మైక్రో' అంటే చిన్న, 'సెఫాలీ' అంటే తల. మైక్రోసెఫాలీ (Microcephaly) లో తల చుట్టుకొలత అదే వయసు పిల్లల కంటే బాగా తక్కువగా ఉంటుంది. మెదడు సరిగా పెరగకపోవడం దీనికి కారణం. అందుకే ఇది తరచుగా బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) తో కలిసి కనిపిస్తుంది. 'మాక్రో' అంటే పెద్ద, మాక్రోసెఫాలీలో తల పెద్దదిగా ఉంటుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) మైక్రో సెఫాలస్.
సెరిబ్రల్ పాల్సీ (2) మెదడు దెబ్బతినడం వల్ల కదలికలు, భంగిమ మీద నియంత్రణ పోయే పరిస్థితి, తల పరిమాణానికి సంబంధించినది కాదు. మాక్రో సెఫాలస్ (3) తల పెద్దగా ఉండడం, ఇది ప్రశ్నకు వ్యతిరేకం. సెరిబ్రల్ సెఫాలస్ (4) అనే వైద్య పదం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: మైక్రో = చిన్న తల, మాక్రో = పెద్ద తల.
బుద్ధి మాంద్యత గల పిల్లలలో ఏ స్థాయి గల వారిని “విద్య నేర్చుకోగల పిల్లలు” అంటారు.
(1)మిత బుద్ధి మాంద్యత గల పిల్లలు
(2)తక్కువ బుద్ధి మాంద్యత గల పిల్లలు
(3)తీవ్ర బుద్ధి మాంద్యత గల పిల్లలు
(4)అతి తీవ్ర బుద్ధి మాంద్యత గల పిల్లలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) తక్కువ బుద్ధి మాంద్యత గల పిల్లలు
బుద్ధిమాంద్యత స్థాయిల్లో ఏ స్థాయి పిల్లలను 'విద్య నేర్చుకోగలవారు' (Educable) అంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
విద్యాపరమైన వర్గీకరణలో మూడు గుంపులు ఉన్నాయి. స్వల్ప (Mild) స్థాయి పిల్లలు విద్య నేర్చుకోగలవారు (Educable): చదవడం, రాయడం, లెక్కలు ప్రాథమిక స్థాయి వరకు నేర్చుకుంటారు. మోస్తరు (Moderate) స్థాయి పిల్లలు శిక్షణ పొందగలవారు (Trainable): స్వయం సహాయక నైపుణ్యాలు, సరళమైన పనులు నేర్చుకుంటారు. తీవ్ర (Severe), అతి తీవ్ర (Profound) స్థాయి పిల్లలకు జీవితాంతం సంరక్షణ అవసరం (Custodial).
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2). ఇంగ్లీష్లో ఇది Mild intellectual disability; తెలుగులో 'తక్కువ బుద్ధి మాంద్యత గల పిల్లలు' అని ముద్రించారు.
ఇక్కడ తెలుగు ఆప్షన్లు జాగ్రత్తగా చదవాలి: ఆప్షన్ (1) తెలుగులో 'మిత' అని ఉన్నా, ఇంగ్లీష్లో అది Moderate, అంటే శిక్షణ పొందగల గుంపు. తీవ్ర (3), అతి తీవ్ర (4) స్థాయిలు సంరక్షణ అవసరమైన గుంపు, విద్య నేర్చుకోగలవారు కాదు.
ఏ స్థాయి బుద్ధి మాంద్యత గల పిల్లలను కస్టోడియల్ గ్రూపుకు చెందిన వారుగా పరిగణిస్తారు.
(1)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
(2)సివియర్ & ప్రొఫౌండ్ బుద్ధి మాంద్యత
(3)మోడరేట్ బుద్ధి మాంద్యత
(4)మైల్డ్ బుద్ధి మాంద్యత
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) సివియర్ & ప్రొఫౌండ్ బుద్ధి మాంద్యత
బుద్ధిమాంద్యత స్థాయిల్లో ఏ స్థాయి పిల్లలను సంరక్షణ అవసరమైన గుంపు (Custodial group) అంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
విద్యాపరమైన వర్గీకరణ ప్రకారం స్వల్ప (Mild) స్థాయి పిల్లలు విద్య నేర్చుకోగలవారు (Educable), మోస్తరు (Moderate) స్థాయి పిల్లలు శిక్షణ పొందగలవారు (Trainable). తీవ్ర (Severe), అతి తీవ్ర (Profound) స్థాయి పిల్లలు తినడం, దుస్తులు వేసుకోవడం, మలమూత్ర విసర్జన వంటి పనులకు కూడా ఇతరుల మీద ఆధారపడతారు. వీరికి జీవితాంతం పర్యవేక్షణ, సంరక్షణ కావాలి. అందుకే వీరిని Custodial గుంపు అంటారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) సివియర్ & ప్రొఫౌండ్ బుద్ధి మాంద్యత.
సెరిబ్రల్ పాల్సీ (1) చలన వైకల్యం, అది బుద్ధిమాంద్యత స్థాయి కాదు. మోడరేట్ (3) స్థాయి పిల్లలు Trainable గుంపు. మైల్డ్ (4) స్థాయి పిల్లలు Educable గుంపు.
గుర్తుంచుకోండి: Custodial = పూర్తి సంరక్షణ అవసరం = Severe, Profound.
ఒక వ్యక్తి మేధాశక్తి (Cognitive ability) ప్రధానంగా దేనిపై ఆధారపడి ఉంటుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మేధాశక్తి అంటే ఆలోచించడం, అర్థం చేసుకోవడం, గుర్తుంచుకోవడం, సమస్యలను పరిష్కరించడం, సరైన నిర్ణయం తీసుకోవడం. ఇవన్నీ ఒక వ్యక్తి సంపాదించుకున్న జ్ఞానం, ఆ జ్ఞానాన్ని ఉపయోగించే విధానం (Wisdom) మీద నిలబడి ఉంటాయి. అధికారిక కీ ఈ కోణంలోనే జ్ఞానాన్ని ఎంచుకుంది.
అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) జ్ఞానం.
వయస్సు (1), అనుభవం (2), ఆరోగ్యం (4) కూడా మేధాశక్తిని ప్రభావితం చేస్తాయి. కానీ వయస్సు పెరిగినంత మాత్రాన, అనుభవం ఉన్నంత మాత్రాన మేధాశక్తి పెరగదు; ఆ అనుభవం నుంచి జ్ఞానం పొందితేనే పెరుగుతుంది. ఆరోగ్యం సహాయక అంశం మాత్రమే. అందుకే కీ ఈ మూడింటినీ ప్రధాన ఆధారంగా తీసుకోలేదు.
గుర్తుంచుకోండి: Cognition = తెలుసుకోవడం → జ్ఞానం (Wisdom) పై ఆధారం.