AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 14 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.
కింది వాటిని జతపరుచుము.
i) కిర్క్ & కిర్క్ – a) వెడ్ రేంజ్ అచీవ్మెంట్ టెస్ట్
ii) గ్రె – b) ఇల్లినాయిస్ టెస్ట్ ఆఫ్ సైకోలింగ్విస్టిక్స్
iii) జస్థక్, కాయిల్కెన్సన్ – c) గ్రె ఒరల్ రీడింగ్ లిస్ట్
(1)i-a ii-b iii-c
(2)i-b ii-c iii-a
(3)i-c ii-a iii-b
(4)i-a ii-c iii-b
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) i-b ii-c iii-a
అభ్యసన వైకల్యాల అంచనాలో వాడే మూడు పరీక్షలను, వాటిని రూపొందించినవారితో జతపరచాలి.
ఇల్లినాయిస్ టెస్ట్ ఆఫ్ సైకోలింగ్విస్టిక్ ఎబిలిటీస్ (ITPA) ను శామ్యూల్ కిర్క్ (Samuel Kirk), సహచరులు తయారు చేశారు (i-b). కిర్క్నే 'Learning Disability' అనే పదాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చిన వ్యక్తిగా గుర్తిస్తారు. గ్రే ఓరల్ రీడింగ్ టెస్ట్ ను విలియమ్ ఎస్. గ్రే (William S. Gray) రూపొందించారు; పేరులోనే ఆయన పేరు ఉంది (ii-c). వైడ్ రేంజ్ అచీవ్మెంట్ టెస్ట్ (WRAT) ను జాస్టక్ (Jastak), విల్కిన్సన్ (Wilkinson) తయారు చేశారు; ప్రశ్నలో 'వెడ్ రేంజ్', 'కాయిల్కెన్సన్' అని అచ్చుతప్పులతో ఉంది (iii-a).
కాబట్టి i-b, ii-c, iii-a. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
గ్రే పేరుతోనే 'గ్రే ఓరల్ రీడింగ్' ఉంది కాబట్టి ii-c అని వెంటనే తెలుస్తుంది. ii-b ఉన్న (1), ii-a ఉన్న (3) వెంటనే పోతాయి. (4) కిర్క్కు WRAT ఇచ్చింది, అది తప్పు.
APGAR స్కోరులో రెండు 'A' అక్షరాలు దేనిని సూచిస్తాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
APGAR స్కోరును డాక్టర్ వర్జీనియా ఆప్గర్ రూపొందించారు. పుట్టిన శిశువును 1 నిమిషం, 5 నిమిషాల దగ్గర ఐదు అంశాలపై పరిశీలిస్తారు: Appearance (చర్మం రంగు), Pulse (గుండె వేగం), Grimace (ఉద్దీపనకు ముఖ స్పందన), Activity (కండరాల బిగువు), Respiration (శ్వాస). ఒక్కో అంశానికి 0, 1, 2 మార్కులు ఇస్తారు. మొత్తం గరిష్ఠం 5 × 2 = 10. తక్కువ స్కోరు వస్తే శిశువుకు ప్రమాదం ఉందని, సత్వర జోక్యం (Early Intervention) అవసరమని అర్థం.
కాబట్టి రెండు 'A' లు Appearance, Activity. సమాధానం ఆప్షన్ (1).
ఆడిటరీ, అబ్నార్మాలిటీ (2), ఆమ్నియోసెంటెసిస్, అసెస్మెంట్ (3), ఎబిలిటీ, అడాప్టివ్ (4) APGAR లో లేవు. ఆమ్నియోసెంటెసిస్ గర్భంలో ఉన్నప్పుడు చేసే పరీక్ష; APGAR పుట్టిన వెంటనే చేసేది.
CHAT అనే పరీక్షను ఏ వైకల్యాన్ని గుర్తించడానికి వాడతారు అని ప్రశ్న.
CHAT పూర్తి రూపం Checklist for Autism in Toddlers. సైమన్ బారన్-కోహెన్ బృందం 1992లో దీన్ని రూపొందించింది. సుమారు 18 నెలల వయసు పిల్లల్లో ఆటిజం లక్షణాలను తొలి దశలోనే గుర్తించే స్క్రీనింగ్ పరీక్ష ఇది. ఉమ్మడి దృష్టి (ఒకే వస్తువును అమ్మతో కలిసి చూడటం), వేలితో చూపించడం, ఊహాత్మక ఆట వంటివి ఇందులో పరిశీలిస్తారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఆటిజం గల పిల్లలకు.
మేధో వైకల్యానికి (1) ఇతర తెలివి, అనుకూల ప్రవర్తన పరీక్షలు వాడతారు. అభ్యసన వైకల్యాన్ని (2) సాధారణంగా బడి వయసులో చదువు, రాత పరీక్షలతో గుర్తిస్తారు. మరగుజ్జుతనం (4) ఎత్తు కొలిచి, వైద్య పరీక్షలతో తెలుస్తుంది; దానికి CHAT అవసరం లేదు.
అభివృద్ధి మైలురాళ్ళు, చలన కౌశలాలు, తినుట మరియు నిద్రించుట విషయాలు తెలుసుకొనుటకు సహాయపడునది
(1)తల్లిదండ్రులతో పరిపృచ్ఛ
(2)ఉపాధ్యాయుల పట్టిక
(3)పిల్లలతో పరిపృచ్ఛ
(4)వైద్య ధృవీకరణ పత్రం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) తల్లిదండ్రులతో పరిపృచ్ఛ
పిల్లవాడు ఎప్పుడు కూర్చున్నాడు, ఎప్పుడు నడిచాడు, ఎలా తింటాడు, ఎలా నిద్రపోతాడు అనే వివరాలు ఎవరి ద్వారా తెలుస్తాయి అని ప్రశ్న.
ఇవన్నీ పుట్టినప్పటి నుంచి ఇంట్లో జరిగిన విషయాలు. వీటిని దగ్గరగా గమనించేది తల్లిదండ్రులే. అందుకే అంచనా (Assessment) సమయంలో తల్లిదండ్రులతో ముఖాముఖి (Interview) ద్వారా అభివృద్ధి చరిత్ర (Developmental History) సేకరిస్తారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) తల్లిదండ్రులతో పరిపృచ్ఛ.
ఉపాధ్యాయుల పట్టిక (2) లో బడిలో చేరిన తర్వాత హాజరు, మార్కుల వివరాలు మాత్రమే ఉంటాయి. చిన్న పిల్లవాడు (3) తన చిన్నతనపు మైలురాళ్ళను చెప్పలేడు. వైద్య ధృవీకరణ పత్రం (4) వైకల్యం రకం, శాతం చెబుతుంది కానీ రోజువారీ తినడం, నిద్ర అలవాట్లు చెప్పదు.
గుర్తుంచుకోండి: అభివృద్ధి చరిత్ర కావాలంటే తల్లిదండ్రులను అడగాలి.
ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ (ASD) పిల్లల అంచనాలో భాగం కానిది ఏది అని ప్రశ్న.
ASD అంచనాలో వైద్యులు, మనస్తత్వ నిపుణులు చేసే చికిత్సా అంచనా, పిల్లవాడిని సహజ పరిస్థితుల్లో గమనించే పరిశీలనా అంచనా, ప్రవర్తనలను చెక్లిస్ట్లు, రేటింగ్ స్కేల్స్తో కొలిచే ప్రవర్తనా అంచనా ఉంటాయి. కుటుంబ ఆదాయం, ఆస్తి వంటి ఆర్థిక విషయాలు ఆటిజం ఉందో లేదో నిర్ణయించవు. కాబట్టి సంబంధం లేనిది ఆప్షన్ (3) ఆర్థిక మాపని.
(1), (2), (4) మూడూ ASD నిర్ధారణలో నేరుగా వాడేవే. ఆటిజం లక్షణాలు ప్రవర్తనలో కనిపిస్తాయి కాబట్టి పరిశీలన, ప్రవర్తనా అంచనా చాలా ముఖ్యం.
గుర్తుంచుకోండి: ఆటిజం అంచనా ప్రవర్తన మీద; డబ్బు మీద కాదు.
బహుళ వైకల్యం గల పిల్లలను ఈ దశలోనే గుర్తించి చికిత్స చేయడం వల్ల సమస్యను గరిష్ట స్థాయిలో అధిగమించి మంచి ఫలితాలు సాధించవచ్చు
(1)ఆరంభ దశ
(2)కౌమార దశ
(3)ఉత్తర కౌమార దశ
(4)వయోజన దశ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ఆరంభ దశ
బహుళ వైకల్యం (Multiple Disabilities) ఉన్న పిల్లలను ఏ దశలో గుర్తించి జోక్యం చేసుకుంటే ఉత్తమ ఫలితాలు వస్తాయని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పుట్టినప్పటి నుంచి మొదటి ఆరేళ్లలో మెదడు అత్యంత వేగంగా పెరుగుతుంది. ఈ కాలంలో మెదడు కొత్త నైపుణ్యాలను సులువుగా నేర్చుకుంటుంది. అందుకే వైకల్యాన్ని ఎంత తొందరగా గుర్తించి Therapy, శిక్షణ మొదలుపెడితే, అంత ఎక్కువ నష్టాన్ని నివారించవచ్చు. దీన్నే సత్వర జోక్యం (Early Intervention) అంటారు. RPwD చట్టం 2016 కూడా తొలి దశలో గుర్తింపు, జోక్యం గురించి చెబుతుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ఆరంభ దశ.
కౌమార దశ (2), ఉత్తర కౌమార దశ (3), వయోజన దశ (4) నాటికి ఎదుగుదలలో ముఖ్యమైన కాలం దాటిపోతుంది. ఆ తర్వాత శిక్షణ ఇచ్చినా ఉపయోగం ఉంటుంది, కానీ తొలి దశలో వచ్చేంత ఫలితం రాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఎంత తొందరగా గుర్తిస్తే అంత మంచి ఫలితం = Early Intervention.
ప్రత్యేక అవసరాలు గల బిడ్డ జన్మించడానికి ముఖ్య కారణాలలో ఒకటి, గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు తల్లి
(1)హాస్య పుస్తకాలు చదవడం
(2)ఒత్తిడికి గురికావడం
(3)బలవర్ధక ఆహారం తీసుకోవడం
(4)కసరత్తులు చేయడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ఒత్తిడికి గురికావడం
గర్భంతో ఉన్నప్పుడు తల్లి చేసే వీటిలో, బిడ్డకు వైకల్యం వచ్చే ప్రమాదం పెంచేది ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
వైకల్యాల కారణాలను పుట్టుకకు ముందు (Prenatal), పుట్టే సమయంలో (Perinatal), పుట్టిన తర్వాత (Postnatal) అని మూడు రకాలుగా చూస్తాం. పుట్టుకకు ముందు కారణాల్లో పోషకాహార లోపం, అంటువ్యాధులు, డాక్టర్ సలహా లేని మందులు, మద్యం, ధూమపానం, తీవ్రమైన మానసిక ఒత్తిడి ముఖ్యమైనవి. తల్లి ఎక్కువకాలం తీవ్ర ఒత్తిడిలో ఉంటే గర్భంలో బిడ్డ ఎదుగుదల దెబ్బతినవచ్చు, నెలలు నిండకముందే కాన్పు, తక్కువ బరువుతో పుట్టడం లాంటి ప్రమాదాలు పెరుగుతాయి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
హాస్య పుస్తకాలు చదవడం మనసును ఉల్లాసంగా ఉంచుతుంది, హాని చేయదు, కాబట్టి (1) సరికాదు. బలవర్ధక ఆహారం తల్లికీ బిడ్డకీ మేలు చేస్తుంది, కాబట్టి (3) సరికాదు. డాక్టర్ సూచించిన తేలికపాటి కసరత్తులు గర్భిణికి మంచివి, కాబట్టి (4) సరికాదు. ఈ మూడూ వైకల్యాన్ని నివారించే మంచి అలవాట్లు.
గుర్తుంచుకోండి: గర్భిణికి ఒత్తిడి, పోషకాహార లోపం, మందులు ప్రమాదం; మంచి ఆహారం, ప్రశాంతత రక్షణ.
ISAA పరీక్షను ఈ పిల్లలలో దీనిని మదింపు చేయడానికి నిర్వహిస్తారు.
(1)చెవుడు
(2)అంధత్వం
(3)హీమోఫీలియా
(4)ఆటిజం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) ఆటిజం
ISAA పరీక్షను ఏ పిల్లలను అంచనా వేయడానికి వాడతారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ISAA అంటే Indian Scale for Assessment of Autism, అంటే ఆటిజం అంచనాకు భారతీయ మాపనం. పేరులోనే "Autism" ఉంది. ఇందులో 40 అంశాలు ఉంటాయి. సామాజిక సంబంధాలు, భావోద్వేగ స్పందన, మాట-భాష-సంభాషణ, ప్రవర్తన, ఇంద్రియ స్పందనలు, జ్ఞానాత్మక అంశాలు అనే ఆరు విభాగాల్లో పిల్లవాడిని పరిశీలిస్తారు. వచ్చిన స్కోరును బట్టి ఆటిజం ఉందా, ఎంత తీవ్రంగా ఉందో నిర్ణయిస్తారు. వైకల్య ధృవపత్రం ఇవ్వడానికి కూడా దీన్ని వాడతారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
చెవుడును ఆడియోమీటర్ (Audiometry) తో కొలుస్తారు, కాబట్టి (1) సరికాదు. అంధత్వాన్ని స్నెల్లెన్ చార్ట్ (Snellen Chart) లాంటి దృష్టి పరీక్షలతో అంచనా వేస్తారు, కాబట్టి (2) సరికాదు. హీమోఫీలియాను రక్త పరీక్షలతో గుర్తిస్తారు, కాబట్టి (3) సరికాదు.
తల్లి గర్భంలో పిండం ఏర్పడినప్పటి నుండి ప్రసవించే వరకు గల కాలాన్ని ఏమంటారు.
(1)జనన కాలం
(2)జననానంతర కాలం
(3)జనన పూర్వ కాలం
(4)పూర్వ శైశవ కాలం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) జనన పూర్వ కాలం
గర్భధారణ (Conception) నుంచి ప్రసవం వరకు ఉన్న కాలాన్ని ఏమంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది. వైకల్యాల కారణాలను ఈ కాలాల వారీగా విభజిస్తారు.
వైకల్య కారణాలను మూడు కాలాలుగా చూస్తారు: జనన పూర్వ కాలం (Pre-natal), గర్భధారణ నుంచి పుట్టుక వరకు; జనన కాలం (Peri-natal), ప్రసవానికి కొంచెం ముందు, ప్రసవ సమయం, వెంటనే తర్వాత; జననానంతర కాలం (Post-natal), పుట్టిన తర్వాత. Pre అంటే ముందు, natal అంటే జననం. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (3) జనన పూర్వ కాలం. ఈ కాలంలో తల్లికి వచ్చే జర్మన్ మీజిల్స్ (Rubella), పోషకాహార లోపం, వైద్యుడి సలహా లేని మందులు, X-ray లు పిండానికి హాని చేయగలవు.
జనన కాలం (1) ప్రసవం చుట్టూ ఉండే కొద్ది సమయం మాత్రమే. జననానంతర కాలం (2) పుట్టిన తర్వాత మొదలవుతుంది. Neo-natal (4) అంటే పుట్టిన తర్వాత మొదటి 28 రోజులు. కాబట్టి ఇవి సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: Pre = ముందు, Peri = చుట్టూ, Post = తర్వాత, Neo = కొత్తగా పుట్టిన.
శ్యామూల్ కిర్క్ పద్ధతి ప్రకారం అభ్యసన సమస్యలు గల పిల్లలను గుర్తించే పద్ధతులు కానివి
(1)వైద్య పరీక్ష
(2)కుటుంబ, పాఠశాల మరియు పరిసరాల అధ్యయనం
(3)ప్రవర్తన మదింపు
(4)అనుకూలనాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అనుకూలనాలు
శామ్యూల్ కిర్క్ ప్రకారం అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను గుర్తించడానికి (Identification) వాడని పద్ధతి ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
గుర్తింపు అంటే సమస్య ఉందో లేదో, ఏ రకమైనదో తెలుసుకోవడం. దీనికి వైద్య పరీక్ష (చూపు, వినికిడి, నాడీ సమస్యలను తోసిపుచ్చడానికి), కుటుంబం, పాఠశాల, పరిసరాల అధ్యయనం (పిల్లవాడి నేపథ్యం తెలుసుకోవడానికి), ప్రవర్తన మదింపు (తరగతిలో పరిశీలన, పరీక్షలు) వాడతారు. అనుకూలనాలు (Adaptations) అంటే గుర్తించిన తర్వాత బోధనలో, పాఠ్యప్రణాళికలో చేసే మార్పులు.
అనుకూలనాలు గుర్తింపు తర్వాత వచ్చే బోధన చర్య, గుర్తించే పద్ధతి కాదు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
వైద్య పరీక్ష, కుటుంబ-పాఠశాల-పరిసరాల అధ్యయనం, ప్రవర్తన మదింపు మూడూ గుర్తింపు పద్ధతులే. కాబట్టి (1), (2), (3) సరైన జవాబు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: ముందు గుర్తింపు (పరీక్ష, అధ్యయనం, మదింపు), తర్వాత అనుకూలనాలు.
సరైన సమాధానం: (3) రావెన్స్ ప్రోగ్రెసివ్ మాట్రిసెస్ పరీక్ష
ఇచ్చిన పరీక్షల్లో ప్రజ్ఞ (Intelligence) ను కొలిచేది ఏదో గుర్తించమన్నారు.
రావెన్స్ ప్రోగ్రెసివ్ మాట్రిసెస్ (Raven's Progressive Matrices) ను జాన్ సి. రావెన్ రూపొందించారు. ఇది భాష అవసరం లేని (non-verbal) ప్రజ్ఞా పరీక్ష. ప్రతి ప్రశ్నలో ఒక నమూనా (pattern) లో ఒక భాగం లేకుండా ఉంటుంది. ఇచ్చిన ముక్కల్లో సరిపోయేదాన్ని ఎంచుకోవాలి. ప్రశ్నలు క్రమంగా కష్టమవుతాయి, అందుకే 'Progressive' అంటారు. భాష మీద ఆధారపడకపోవడం వల్ల వేర్వేరు భాషల వారికి, వినికిడి లోపం ఉన్నవారికి కూడా వాడవచ్చు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) రావెన్స్ ప్రోగ్రెసివ్ మాట్రిసెస్ పరీక్ష.
ISAA (1) అంటే Indian Scale for Assessment of Autism, ఆటిజం (Autism) ను గుర్తించడానికి, దాని తీవ్రత అంచనా వేయడానికి వాడతారు. BERA (2) మెదడు కాండం ప్రతిస్పందనతో వినికిడి శక్తిని కొలుస్తుంది. ఇంపిడెన్స్ పరీక్ష (4) మధ్య చెవి పనితీరును పరీక్షిస్తుంది. ఇవేవీ ప్రజ్ఞను కొలవవు.
గుర్తుంచుకోండి: Raven's = నమూనాల్లో లోపించిన భాగం కనుక్కునే భాషేతర ప్రజ్ఞా పరీక్ష.
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లవానిగా చిన్న వయస్సులో గుర్తిస్తే వెంటనే ప్రారంభించాల్సినది
(1)ఈత
(2)రాత
(3)ఎర్లీ ఇంటర్వెన్షన్
(4)వృత్తి విద్య
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఎర్లీ ఇంటర్వెన్షన్
చిన్న వయస్సులోనే ఒక పిల్లవాడిని ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్నవాడిగా గుర్తిస్తే వెంటనే మొదలుపెట్టాల్సింది ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సత్వర జోక్యం (Early Intervention) అంటే పుట్టినప్పటి నుంచి సుమారు 6 ఏళ్ల లోపు వయస్సులో వైకల్యాన్ని గుర్తించి వెంటనే థెరపీలు, శిక్షణ, తల్లిదండ్రులకు మార్గదర్శనం ఇవ్వడం. ఈ వయస్సులో మెదడు వేగంగా ఎదుగుతుంది కాబట్టి ఇచ్చే శిక్షణ ఎక్కువ ఫలితం ఇస్తుంది; వైకల్యం తీవ్రం కాకుండా, రెండో సమస్యలు రాకుండా ఆపవచ్చు. Physiotherapy, Speech Therapy, Hearing Aid అమర్చడం, ఇంద్రియ శిక్షణ ఇందులో భాగం.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఎర్లీ ఇంటర్వెన్షన్.
ఈత (1) ఒక కార్యకలాపం మాత్రమే. రాత (2) పాఠశాల నైపుణ్యం; దానికి ముందు చలన, భాషా పునాది కావాలి. వృత్తి విద్య (4) కౌమార దశలో, పెద్దయ్యాక ఇచ్చేది; చిన్న వయస్సులో కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: గుర్తించిన వెంటనే → Early Intervention (0–6 ఏళ్లు).
కింది వానిలో ఏ వైకల్యాన్ని చూడగానే సులభంగా గుర్తించవచ్చు
(1)వినికిడి లోపం
(2)అభ్యసన సమస్యలు
(3)ఆటిజం
(4)శారీరక అంగ వైకల్యం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) శారీరక అంగ వైకల్యం
చూడగానే బయటకు కనిపించే (Visible) వైకల్యం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
శారీరక అంగవైకల్యం (Orthopedic Impairment) లో అవయవం లేకపోవడం, వంకరగా ఉండటం, కుంటడం, క్రచెస్ లేదా వీల్చెయిర్ వాడటం వంటివి బయటకు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. అందుకే దీన్ని పరీక్షలు లేకుండానే చూడగానే గుర్తించవచ్చు.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) శారీరక అంగ వైకల్యం.
వినికిడి లోపం (1) బయటకు కనిపించని (Invisible) వైకల్యం; పిల్లవాడి ప్రవర్తన, Audiometry పరీక్షతోనే తెలుస్తుంది. అభ్యసన సమస్యలు (2) చదువులో ఇబ్బందులు వచ్చినప్పుడు, పరీక్షల ద్వారానే బయటపడతాయి. ఆటిజం (3) ప్రవర్తన, సామాజిక సంభాషణను కొంతకాలం గమనించి, Screening సాధనాలతో గుర్తిస్తారు.
గుర్తుంచుకోండి: కంటికి కనిపించే వైకల్యం → శారీరక అంగవైకల్యం; వినికిడి, LD, ఆటిజం కనిపించవు.
అప్పుడే పుట్టిన శిశువు సాధారణంగా ఎలా వ్యక్తం చేస్తుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది పిల్లల ఎదుగుదల మైలురాళ్ల (Developmental Milestones) మీద ఆధారపడిన ప్రశ్న.
పుట్టిన వెంటనే శిశువు ఏడుపు ద్వారా మొదటి శ్వాస తీసుకుంటుంది. ఆకలి, నొప్పి, అసౌకర్యం అన్నింటినీ శిశువు ఏడుపు ద్వారానే తెలియజేస్తుంది; ఇదే మొదటి సంభాషణ రూపం. పుట్టినప్పుడు ఏడవకపోవడం ఒక హెచ్చరిక (High-risk) సంకేతం; అందుకే Early Identification లో దీన్ని గమనిస్తారు.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) ఏడుస్తాడు.
సామాజిక చిరునవ్వు (2) సుమారు 6-8 వారాల వయస్సులో వస్తుంది. కోపం (3) వంటి స్పష్టమైన భావోద్వేగాలు కొన్ని నెలల తర్వాతే కనిపిస్తాయి. ప్రాకడం (4) సాధారణంగా 7-10 నెలల మధ్య వచ్చే చలన మైలురాయి.