AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 20 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.
'UDL' సూత్రాలలో భాగంగా అభ్యసనం 'ఎందుకు' అనే దానిని సూచించే సూత్రం.
(1)మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేషన్
(2)మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ ఎంగేజ్మెంట్
(3)మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ యాక్షన్ & ఎక్స్ప్రెషన్
(4)మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ ఇన్స్ట్రక్షన్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ ఎంగేజ్మెంట్
అభ్యసనకు సార్వత్రిక రూపకల్పన (Universal Design for Learning, UDL) సూత్రాల్లో అభ్యసనం 'ఎందుకు' (Why) ను సూచించేది ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
CAST సంస్థ ఇచ్చిన UDL లో మూడు సూత్రాలు ఉన్నాయి. బహుళ నిమగ్నత మార్గాలు (Engagement) = అభ్యసనం 'ఎందుకు': పిల్లల ఆసక్తి, ప్రేరణ, పట్టుదల. బహుళ ప్రదర్శన మార్గాలు (Representation) = అభ్యసనం 'ఏమిటి' (What): సమాచారాన్ని చిత్రం, శబ్దం, స్పర్శ ద్వారా అందించడం. బహుళ చర్య, వ్యక్తీకరణ మార్గాలు (Action & Expression) = అభ్యసనం 'ఎలా' (How): పిల్లలు తాము నేర్చుకున్నది రాసి, చెప్పి, చేసి చూపించడం.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ ఎంగేజ్మెంట్.
రిప్రజెంటేషన్ (1) 'ఏమిటి' కి, యాక్షన్ & ఎక్స్ప్రెషన్ (3) 'ఎలా' కి సంబంధించినవి. 'మల్టిపుల్ మీన్స్ ఆఫ్ ఇన్స్ట్రక్షన్' (4) అనే సూత్రం UDL లో లేనే లేదు.
భేదాత్మక బోధన (డిఫరెన్షియేటెడ్ ఇన్స్ట్రక్షన్) లో దీనిని లాభంగా పరిగణించవచ్చు.
(1)వృత్తిపర వనరుల సమృద్ధి లోపించడం.
(2)ఉపాధ్యాయులు వారి ప్రణాళికలో అధిక సమయం వెదుకుటలో ఇబ్బంది.
(3)స్వల్ప నుండి తీవ్ర వైకల్యం వారికి తగినది కాదు/ప్రభావవంతం కాదు.
(4)అభ్యసనంలో విద్యార్థులు ఎక్కువగా నిమగ్నమవ్వడం గమనించగలం.
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అభ్యసనంలో విద్యార్థులు ఎక్కువగా నిమగ్నమవ్వడం గమనించగలం.
భేదాత్మక బోధన (Differentiated Instruction) వల్ల కలిగే లాభం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
భేదాత్మక బోధనలో టీచర్ ఒకే తరగతిలోని పిల్లల సంసిద్ధత, ఆసక్తి, అభ్యసన శైలిని బట్టి విషయం (Content), ప్రక్రియ (Process), ఉత్పత్తి (Product), వాతావరణాన్ని మారుస్తారు. ప్రతి పిల్లవాడికీ తనకు తగిన స్థాయిలో సవాలు దొరుకుతుంది. అందుకే పిల్లలు ఆసక్తిగా, చురుకుగా పాల్గొంటారు.
కాబట్టి లాభం ఆప్షన్ (4) విద్యార్థులు అభ్యసనంలో ఎక్కువగా నిమగ్నమవ్వడం.
మిగతా మూడూ లాభాలు కావు, భేదాత్మక బోధనలో ఎదురయ్యే సవాళ్ళు లేదా విమర్శలు. వృత్తిపర శిక్షణ వనరుల కొరత (1), ప్రణాళికకు అదనపు సమయం దొరకకపోవడం (2) టీచర్లకు ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు. వైకల్యం ఉన్నవారికి పనికిరాదు (3) అనేది ప్రతికూల వాదన; నిజానికి సమ్మిళిత తరగతుల్లో భేదాత్మక బోధన వారికి సహాయపడుతుంది.
సమైక్య విద్య (Integrated Education) కు సంబంధం లేనిది ఏది అని ప్రశ్న.
సమైక్య విద్యలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను (CWSN) సాధారణ పాఠశాలలో చేర్చుతారు. ఎంత మేర కలుపుతారు అనే దాన్ని బట్టి దీన్ని పాక్షిక విలీనం (కొన్ని పీరియడ్లు సాధారణ తరగతి, మిగతావి రిసోర్స్ రూమ్లో), సంపూర్ణ విలీనం (రోజంతా సాధారణ తరగతిలో) అని వర్ణిస్తారు. పెరిఫెరల్ విలీనం కూడా ఇలా విలీనం ఎంత మేర జరిగిందో సూచించే పదమే. ఈ రకాలన్నీ వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను కలపడం గురించే.
లింగ విలీనం (4) అంటే బాలబాలికలను కలిపి చదివించడం (Co-education). దీనికి వైకల్యం గల పిల్లల సమైక్య విద్యతో సంబంధం లేదు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
(1), (2), (3) సమైక్య విద్యలో విలీనం ఎంత మేర జరిగిందో చెప్పే స్థాయిలు, కాబట్టి అవి సంబంధించినవే.
గుర్తుంచుకోండి: సమైక్య విద్య = వైకల్యం గల పిల్లలను కలపడం; లింగంతో సంబంధం లేదు.
సరియైనది గుర్తించుము
i. సాధారణ పాఠశాలల్లోనే ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల ద్వారా స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ సదుపాయాలు గల ప్రత్యేక తరగతులలో CwSN కు నిర్వహించేది పాక్షిక సమైక్య విద్య
ii. సాధారణ పాఠశాలల్లో సాధారణ పిల్లలతో పాటు ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు విద్య జరపడం సమ్మిళిత విద్య
(1)i సరియైనది
(2)ii సరియైనది
(3)i & ii సరియైనవి
(4)i & ii సరియైనవి కావు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) i & ii సరియైనవి
రెండు వాక్యాలు ఇచ్చి, ఏవి సరైనవో గుర్తించమని ప్రశ్న.
వాక్యం i: సాధారణ పాఠశాలలోనే ఒక ప్రత్యేక గదిలో, ప్రత్యేక సామగ్రితో, ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు CWSN కు చదువు చెప్పడం పాక్షిక సమైక్య విద్య. పిల్లవాడు బడిలో ఉన్నా, ఎక్కువ సమయం సాధారణ తరగతి బయట ఉంటాడు కాబట్టి ఇది "పాక్షిక" కలయిక. ఇది సరైనది.
వాక్యం ii: సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) లో CWSN సాధారణ పాఠశాలలో, సాధారణ తరగతిలో, తోటి పిల్లలతో కలిసి చదువుతారు. పాఠశాలే పిల్లల అవసరాలకు తగ్గట్టు మారుతుంది. RPwD Act 2016, NEP 2020 కూడా ఇదే చెబుతున్నాయి. ఇదీ సరైనది.
రెండూ సరైనవి కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3). (1), (2) ఒక్కో వాక్యాన్ని మాత్రమే ఒప్పుకుంటాయి. (4) రెండింటినీ తప్పు అంటుంది, కాబట్టి అవి కావు.
గుర్తుంచుకోండి: పాక్షిక సమైక్య = బడిలోనే ప్రత్యేక గది; సమ్మిళిత = అందరితో ఒకే తరగతి.
బహుళ స్థాయి తరగతి (Multi-level Classroom) వల్ల పిల్లలకు ఏమి అందుతుందని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఒకే తరగతిలో వేర్వేరు సామర్థ్యాలు, వేగాలు ఉన్న పిల్లలు ఉంటారు. బహుళ స్థాయి బోధనలో ఉపాధ్యాయుడు ఒకే పాఠాన్ని వేర్వేరు స్థాయిల్లో ప్లాన్ చేస్తాడు. ఒక్కో పిల్లవాడికి తగిన పని, తగిన సామగ్రి, తగిన వేగం ఇస్తాడు. పిల్లలు గుంపుల్లో ఒకరి నుంచి ఒకరు నేర్చుకుంటారు. సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) లో ఇది ముఖ్యమైన పద్ధతి.
ప్రతి పిల్లవాడు తన స్థాయి నుంచి ముందుకు వెళ్తాడు కాబట్టి అభ్యసనం అర్థవంతంగా, నాణ్యంగా జరుగుతుంది. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) నాణ్యమైన అభ్యసనం.
చెడు ప్రవర్తన (2), తక్కువ గ్రహింపు స్థాయి (3), ఆత్మన్యూనత (4) ప్రతికూల ఫలితాలు. పిల్లల స్థాయిని పట్టించుకోకుండా అందరికీ ఒకేలా బోధించినప్పుడు ఇవి వస్తాయి. బహుళ స్థాయి బోధన వీటినే తగ్గిస్తుంది.
గుర్తుంచుకోండి: ఒక్కొక్కరికి తగిన స్థాయి = నాణ్యమైన అభ్యసనం.
తరగతి గదిలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల విద్యార్థుల బోధనాభ్యసనకు బాధ్యత వహించాల్సిన వారు.
(1)తోటి పిల్లలు
(2)తల్లిదండ్రులు
(3)ప్రధానోపాధ్యాయులు
(4)తరగతి ఉపాధ్యాయుడు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) తరగతి ఉపాధ్యాయుడు
సమ్మిళిత తరగతిలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల (CWSN) బోధన, అభ్యసనకు ప్రధాన బాధ్యత ఎవరిదో అడిగారు.
సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education)లో CWSN పిల్లలు సాధారణ తరగతిలోనే మిగతా పిల్లలతో కలిసి చదువుతారు. ఆ తరగతిలో రోజూ బోధించేది, పాఠాన్ని సవరించేది, మూల్యాంకనం చేసేది తరగతి ఉపాధ్యాయుడే. ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు సహాయం చేస్తాడు, కానీ తరగతిలో బాధ్యత తరగతి ఉపాధ్యాయుడిదే. అందుకే సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) తరగతి ఉపాధ్యాయుడు.
తోటి పిల్లలు Peer Tutoring ద్వారా సహాయపడతారు, తల్లిదండ్రులు ఇంట్లో తోడ్పడతారు, ప్రధానోపాధ్యాయుడు పాఠశాల మొత్తం పర్యవేక్షిస్తాడు. వీరంతా సహకరించేవారే, కానీ తరగతిలో బోధనాభ్యసనకు నేరుగా బాధ్యత వహించేవారు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: సమ్మిళిత తరగతిలో CWSN బోధన బాధ్యత = తరగతి ఉపాధ్యాయుడు.
సహిత విద్య (Inclusive Education) దేని చుట్టూ తిరగాలో అడిగారు.
సహిత విద్య మూల ఆలోచన: ప్రతి పిల్లవాడూ వేరు, ప్రతి ఒక్కరికీ వారి సామర్థ్యం, అవసరం ప్రకారం నేర్చుకునే అవకాశం ఉండాలి. పిల్లవాడిని వ్యవస్థకు సరిపెట్టడం కాదు, పాఠశాలనే పిల్లవాడి అవసరాలకు తగినట్లు మార్చాలి. అంటే బోధన, పాఠ్యాంశం, మూల్యాంకనం అన్నీ పిల్లవాడి కేంద్రంగా ఉండాలి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) పిల్లవాడు కేంద్రంగా.
విషయ కేంద్రిత విధానంలో పాఠం పూర్తి చేయడమే లక్ష్యం అవుతుంది, పిల్లల తేడాలు పట్టించుకోరు. ప్రత్యేక బోధకుల కేంద్రంగా ఉంటే అది స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ లా మారుతుంది. యాజమాన్యం కేంద్రంగా ఉండటం పరిపాలనకు సంబంధించినది. అందుకే (1), (2), (4) తప్పు.
దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలు మరియు స్వల్పకాలిక లక్ష్యాలను ఇందులో సూచించాలి
(1)పాఠ్యప్రణాళిక
(2)వార్షిక ప్రణాళిక
(3)గృహ ప్రణాళిక
(4)వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక
దీర్ఘకాలిక (Long Term), స్వల్పకాలిక (Short Term) లక్ష్యాలను ఏ ప్రణాళికలో రాస్తారో అడిగారు.
వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక (IEP) ఒక్కో ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లవాడి కోసం విడిగా తయారు చేసే లిఖిత ప్రణాళిక. ఇందులో పిల్లవాడి ప్రస్తుత సామర్థ్య స్థాయి, ఏడాదిలో సాధించాల్సిన దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలు, వాటిని చిన్న మెట్లుగా విభజించిన స్వల్పకాలిక లక్ష్యాలు, బోధన పద్ధతులు, సేవలు, మూల్యాంకనం ఉంటాయి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక.
Lesson Plan ఒక పీరియడ్ లేదా ఒక పాఠం కోసం; అందులో ఆ పాఠం లక్ష్యాలే ఉంటాయి. వార్షిక ప్రణాళిక తరగతి మొత్తానికి సిలబస్ను నెలల వారీగా పంచుతుంది, ఒక్కో పిల్లవాడికి కాదు. గృహ ప్రణాళిక ఇంటి కార్యక్రమం మాత్రమే. అందుకే (1), (2), (3) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: Long Term + Short Term Goals = IEP.
సహిత తరగతి గదిలో ఉపాధ్యాయుడు ఈ పిల్లలను ఉద్దేశించి బోధనాభ్యసన కృత్యాలు రూపొందించాలి.
(1)ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు
(2)చదువులో వెనుకబడిన విద్యార్థులు
(3)తెలివైన విద్యార్థులు
(4)సగటు విద్యార్థి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు
సహిత తరగతిలో ఉపాధ్యాయుడు ఎవరిని దృష్టిలో పెట్టుకుని కృత్యాలు రూపొందించాలో అడిగారు.
సహిత తరగతి (Inclusive Classroom) ప్రత్యేకత అక్కడ ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు (CWSN) కూడా ఉండడం. కృత్యాలు వారు కూడా పాల్గొనగలిగేలా ఉంటేనే అది నిజమైన సహిత విద్య. CWSN కు అనువుగా రూపొందించిన కృత్యాలు (బహు ఇంద్రియ, చిన్న మెట్లుగా, సవరించిన) మిగతా పిల్లలకు కూడా ఉపయోగపడతాయి. కాబట్టి అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు.
కేవలం సగటు విద్యార్థిని ఉద్దేశించి బోధిస్తే CWSN, వెనుకబడినవారు వెనకే ఉండిపోతారు. తెలివైన విద్యార్థుల కోసం మాత్రమే రూపొందిస్తే చాలామందికి అందదు. చదువులో వెనుకబడినవారు ఒక వర్గం మాత్రమే; సహిత తరగతి ప్రత్యేకంగా గుర్తించేది CWSN ని. అందుకే (2), (3), (4) కంటే (1) బలమైన జవాబు.
గుర్తుంచుకోండి: సహిత తరగతిలో కృత్యాలు CWSN ని దృష్టిలో పెట్టుకుని రూపొందించాలి.
బడిలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలుగా నమోదు అయిన వారికి ఇది తప్పనిసరి చేశారు.
(1)ఆదాయ ధృవపత్రం
(2)వైకల్య ధృవ పత్రం
(3)వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక
(4)ఉపకరణాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక
బడిలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలుగా (CWSN) నమోదైన ప్రతి విద్యార్థికీ తప్పనిసరిగా ఏం ఉండాలో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక (IEP) అంటే ఒక్కో పిల్లవాడి ప్రస్తుత సామర్థ్యాలు, అవసరాలు అంచనా వేసి, అతనికే ప్రత్యేకంగా రాసే బోధన ప్రణాళిక. ఇందులో దీర్ఘకాలిక, స్వల్పకాలిక లక్ష్యాలు, బోధన పద్ధతులు, అవసరమైన సహాయ సేవలు, మూల్యాంకన విధానం ఉంటాయి. ఉపాధ్యాయుడు, ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు, తల్లిదండ్రులు కలిసి దీన్ని తయారు చేస్తారు. సమ్మిళిత విద్యలో పిల్లవాడు బడిలో చేరిన తర్వాత ప్రతి CWSN కు IEP తయారు చేయడం తప్పనిసరి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3).
ఆదాయ ధృవపత్రం సంక్షేమ పథకాలకు అవసరం కావచ్చు, కానీ చదువుకు కాదు, కాబట్టి (1) సరికాదు. వైకల్య ధృవపత్రం రాయితీలు పొందడానికి ఉపయోగపడుతుంది, కానీ అది లేదని పిల్లలకు బోధన ఆపరు, కాబట్టి (2) సరికాదు. ఉపకరణాలు అవసరాన్ని బట్టి మాత్రమే ఇస్తారు, ప్రతి పిల్లవాడికీ తప్పనిసరి కాదు, కాబట్టి (4) సరికాదు.
గుర్తుంచుకోండి: బడిలో నమోదైన ప్రతి CWSN కు ఒక IEP.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మండల స్థాయిలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల కొరకు నిర్వహిస్తున్న కేంద్రాలు
(1)రైతు భరోసా కేంద్రాలు
(2)భవిత కేంద్రాలు
(3)విద్యా కేంద్రాలు
(4)ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) భవిత కేంద్రాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్లో మండల స్థాయిలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల (CWSN) కోసం నడుపుతున్న కేంద్రాల పేరు ఏమిటో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సమగ్ర శిక్షా (Samagra Shiksha) కింద సమ్మిళిత విద్యా వనరుల కేంద్రాలు (IERC) మండల స్థాయిలో పనిచేస్తాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్లో వీటిని "భవిత" కేంద్రాలు అంటారు. ఇక్కడ ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయులు పిల్లలకు తరగతి సన్నద్ధత శిక్షణ, Physiotherapy, Speech Therapy లాంటి సేవలు అందిస్తారు, తల్లిదండ్రులకు సలహా ఇస్తారు. పిల్లలు సాధారణ బడిలో చేరేలా సిద్ధం చేస్తారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
రైతు భరోసా కేంద్రాలు (RBK) రైతులకు విత్తనాలు, ఎరువులు, సలహాలు ఇచ్చే వ్యవసాయ కేంద్రాలు, కాబట్టి (1) సరికాదు. "విద్యా కేంద్రాలు" అనేది సాధారణ మాట, CWSN కోసం ప్రత్యేకించిన కేంద్రాల పేరు కాదు, కాబట్టి (3) సరికాదు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు (PHC) అందరికీ వైద్యం అందించే ఆరోగ్య శాఖ కేంద్రాలు, కాబట్టి (4) సరికాదు.
గుర్తుంచుకోండి: AP లో మండల స్థాయి CWSN కేంద్రం = భవిత (IERC).
ఇంటి వద్దనే విద్య (Home Based Education) అవసరం లేని పిల్లలు ఎవరు అని ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది ‘కాని’ రకం ప్రశ్న, కాబట్టి జాగ్రత్తగా చదవాలి.
సర్వ శిక్షా అభియాన్, ఇప్పుడు Samagra Shiksha కింద, బడికి రాలేని స్థాయిలో తీవ్రమైన వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయులు లేదా వాలంటీర్లు ఇంటికే వెళ్లి స్వయం సహాయ నైపుణ్యాలు, Therapy, ప్రాథమిక విద్య అందిస్తారు. దీనినే ఇంటి వద్దనే విద్య అంటారు. తీవ్ర, అతి తీవ్ర బుద్ధిమాంద్యత, తీవ్ర బహుళ వైకల్యం, అతి తీవ్ర సెరిబ్రల్ పాల్సీ ఉన్న పిల్లలు ఈ కోవలోకి వస్తారు.
ఆటిజం (Autism) ఉన్న చాలామంది పిల్లలు సరైన మద్దతు, నిర్మాణాత్మక బోధన, ప్రవర్తనా నిర్వహణతో పాఠశాలకు హాజరు కాగలరు; సమ్మిళిత తరగతిలో ఇతర పిల్లలతో కలిసి ఉండటం వారి సామాజిక నైపుణ్యాలకు కూడా అవసరం. కాబట్టి ఇంటి వద్దనే విద్య అవసరం లేనిది ఆప్షన్ (4) ఆటిజం. (1), (2), (3) లోని పిల్లలకు ఇంటి వద్దనే విద్య అవసరం, కాబట్టి అవి జవాబులు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: బడికి రాలేనంత తీవ్ర వైకల్యం ఉంటేనే ఇంటి వద్దనే విద్య.
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు మాధ్యమిక స్థాయి సహిత విద్య కార్యక్రమాన్ని ఈ విద్యా సంవత్సరంలో ప్రారంభించారు.
(1)2007 - 08
(2)2008 - 09
(3)2009 - 10
(4)2010 - 11
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 2009 - 10
మాధ్యమిక స్థాయిలో దివ్యాంగుల సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education for the Disabled at Secondary Stage, IEDSS) పథకం ఏ విద్యా సంవత్సరంలో మొదలైందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం 2009-10 విద్యా సంవత్సరంలో IEDSS ను ప్రారంభించింది. 1974 నుంచి అమల్లో ఉన్న IEDC (Integrated Education for Disabled Children) పథకం స్థానంలో ఇది వచ్చింది. 9 నుంచి 12 తరగతుల దివ్యాంగ విద్యార్థులకు సహాయక ఉపకరణాలు, పుస్తకాలు, ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయులు, అవరోధాలు లేని బడి వాతావరణం అందించడం దీని లక్ష్యం. ప్రస్తుతం ఇది Samagra Shiksha లో భాగంగా ఉంది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (3) 2009 - 10.
2007-08 (1), 2008-09 (2) పథకం ప్రారంభానికి ముందు సంవత్సరాలు; 2010-11 (4) ప్రారంభం తర్వాతి సంవత్సరం. కాబట్టి అవి సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: IEDC 1974 (ప్రాథమిక స్థాయి నుంచి) → IEDSS 2009-10 (9 నుంచి 12 తరగతులు).
తీవ్ర, అతి తీవ్ర బుద్ధిమాంద్యత పిల్లలకు అవసరమైన విద్య
(1)ఇంటి వద్దనే విద్య
(2)దూర విద్య
(3)పాఠశాల విద్య
(4)వృత్తి విద్య
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ఇంటి వద్దనే విద్య
తీవ్ర (Severe), అతి తీవ్ర (Profound) బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లలకు సరిపోయే విద్యా విధానం ఏది అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
తీవ్ర స్థాయి వారి IQ సుమారు 20-35, అతి తీవ్ర స్థాయి వారిది 20 కంటే తక్కువ. వీరికి నడక, మాట, స్వయం సహాయ నైపుణ్యాలు చాలా పరిమితంగా ఉంటాయి; ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా ఉంటాయి. రోజూ బడికి రావడం కష్టం. అందుకే Samagra Shiksha కింద ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయులు ఇంటికి వెళ్లి స్వయం సహాయ నైపుణ్యాలు, Therapy, తల్లిదండ్రులకు శిక్షణ అందిస్తారు. ఇదే ఇంటి వద్దనే విద్య (Home Based Education). కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1).
దూర విద్య (2) స్వతంత్రంగా చదవగల పెద్దవారికి. సాధారణ పాఠశాల విద్య (3) మిత, మధ్యస్థ స్థాయి పిల్లలకు సరిపోతుంది. వృత్తి విద్య (4) శిక్షణతో పని నేర్చుకోగల మిత, మధ్యస్థ స్థాయి కౌమారులకు. తీవ్ర, అతి తీవ్ర స్థాయి పిల్లలకు ఇవి మొదటి ఎంపిక కావు.
గుర్తుంచుకోండి: తీవ్ర/అతి తీవ్ర బుద్ధిమాంద్యత → ఇంటి వద్దనే విద్య (ప్రశ్న 98 తో కలిపి గుర్తుంచుకోండి).
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను దృష్టిలో పెట్టుకొని సాధారణ విద్యార్థులందరితో కలిపి బోధనాభ్యసన కృత్యాలు నిర్వహించడం అనేదానిని ఇలా పిలుస్తారు.
(1)వ్యాయామ విద్య
(2)సరళ విద్య
(3)సాధారణ విద్య
(4)సహిత విద్య
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) సహిత విద్య
ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న పిల్లలను (CWSN) సాధారణ పిల్లలతో కలిపి ఒకే తరగతిలో బోధించడాన్ని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సహిత విద్య లేదా సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) లో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు తమ దగ్గరి సాధారణ పాఠశాలలోనే, తోటివారితో కలిసి చదువుతారు. వారి అవసరాలకు తగినట్లు బోధనను, పాఠ్యప్రణాళికను, తరగతి వాతావరణాన్ని పాఠశాలే మార్చుకుంటుంది. RPwD చట్టం 2016, NEP 2020, సమగ్ర శిక్ష ఈ విధానాన్నే ప్రోత్సహిస్తున్నాయి.
కాబట్టి అందరినీ కలిపి బోధనాభ్యసన కృత్యాలు చేయించడం సహిత విద్య. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
వ్యాయామ విద్య శారీరక దృఢత్వానికి సంబంధించినది. సరళ విద్య అనే ప్రత్యేక భావన లేదు. సాధారణ విద్యలో ప్రత్యేక అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకునే ఏర్పాటు ఉండాలనే నియమం లేదు. ఇక్కడ చాలామంది (3) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రత్యేక అవసరాలను పట్టించుకుంటూ అందరితో కలిపి బోధించడమే సహిత విద్య.
గుర్తుంచుకోండి: అందరూ ఒకే తరగతిలో, ఒక్కొక్కరి అవసరానికి తగిన బోధన = సహిత విద్య.
‘అభ్యసనకు సార్వజనీన రూపకల్పన’ అనునది వీరికి ఉపయోగపడే పద్ధతి
(1)చదువులో వెనుకబడిన పిల్లలకు మాత్రమే
(2)ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు మాత్రమే
(3)ప్రతిభావంతులైన పిల్లలకు మాత్రమే
(4)అన్ని రకాల పిల్లలకు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అన్ని రకాల పిల్లలకు
అభ్యసనకు సార్వజనీన రూపకల్పన (UDL) ఎవరికి ఉపయోగపడుతుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
UDL లో పాఠాన్ని మొదటి నుంచే తరగతిలోని అందరు పిల్లలకు అందేలా రూపొందిస్తారు. విషయాన్ని రకరకాలుగా చూపించడం, పిల్లలు తమకు నచ్చిన రీతిలో నేర్చుకున్నది వ్యక్తపరిచే అవకాశం ఇవ్వడం, రకరకాలుగా ఆసక్తి కలిగించడం దీని మూడు సూత్రాలు. ‘సార్వజనీన’ అంటేనే అందరికీ అని అర్థం.
కాబట్టి UDL అన్ని రకాల పిల్లలకు ఉపయోగపడే పద్ధతి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
వెనుకబడిన పిల్లలకు మాత్రమే, ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలకు మాత్రమే, ప్రతిభావంతులకు మాత్రమే అనే ఆప్షన్లలోని ‘మాత్రమే’ అనే మాట UDL భావనకే విరుద్ధం. ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు, కానీ UDL ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలతో పాటు అందరికీ ఉపయోగపడుతుంది.
ఉపాధ్యాయుడు తరగతి గదిలో లేనప్పుడు ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను తరగతి గదిలో ఉంచరాదు. దీనిని నేను
(1)పూర్తిగా సమర్థిస్తాను
(2)పాక్షికంగా సమర్థిస్తాను
(3)పూర్తిగా వ్యతిరేకిస్తాను
(4)పాక్షికంగా వ్యతిరేకిస్తాను
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) పూర్తిగా వ్యతిరేకిస్తాను
ఇది ఒక అభిప్రాయ (Attitude) ప్రశ్న. "టీచర్ లేనప్పుడు ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలను తరగతిలో కూర్చోనివ్వకూడదు" అనే మాటను ఒక సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) టీచర్ ఎలా చూడాలో అడుగుతోంది.
సమ్మిళిత విద్యలో ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలు (CWSN) మిగతా పిల్లలతో సమానంగా తరగతిలో ఉంటారు. RPwD Act 2016, RTE Act 2009 వివక్ష చూపకూడదని చెబుతున్నాయి. టీచర్ లేనప్పుడు మిగతా పిల్లలు తరగతిలో ఉండగలిగితే, CWSN కూడా ఉండగలరు. వారిని బయటకు పంపడం వారిని వేరు చేయడమే (Segregation). అవసరమైతే తోటి పిల్లల సహాయం (Peer support) ఏర్పాటు చేయాలి.
కాబట్టి ఈ మాటను పూర్తిగా వ్యతిరేకించాలి: సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3).
పూర్తిగా సమర్థించడం (1), పాక్షికంగా సమర్థించడం (2) వివక్షను ఒప్పుకోవడమే. పాక్షికంగా వ్యతిరేకించడం (4) కూడా సరిపోదు; ఈ వివక్షలో "కొంతవరకు సరైనది" అనే భాగమే లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: CWSN ను వేరుచేసే ఏ మాటనైనా "పూర్తిగా వ్యతిరేకించాలి".
(3)ప్రత్యేక అవసరాలు గల ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ పిల్లలు
(4)ప్రత్యేక అవసరాలు గల వినికిడిలోపం గల పిల్లలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) సాధారణ సామర్థ్యాలు గల పిల్లలు
ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో (Special Schools) ఎవరిని చేర్చుకోరో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ప్రత్యేక పాఠశాలలు ఒక నిర్దిష్ట వైకల్యం ఉన్న పిల్లల కోసమే ఏర్పాటు అవుతాయి: అంధుల పాఠశాల, బధిరుల పాఠశాల, బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్నవారి పాఠశాల, ఆటిజం కేంద్రాలు. అక్కడ ప్రత్యేక శిక్షణ పొందిన టీచర్లు, ప్రత్యేక పరికరాలు ఉంటాయి. వైకల్యం లేని, సాధారణ సామర్థ్యాలు ఉన్న పిల్లలు సాధారణ పాఠశాలల్లోనే చదువుతారు.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) సాధారణ సామర్థ్యాలు గల పిల్లలు.
బుద్ధిమాంద్యత (1), ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ (3), వినికిడి లోపం (4) ఉన్న పిల్లలకు ప్రత్యేక పాఠశాలలు ఉన్నాయి; ఎక్కువ సహాయం అవసరమైన వారిని అక్కడ చేర్చుకుంటారు. నేడు వీరిని కూడా వీలైనంతవరకు సమ్మిళిత విద్యలో సాధారణ పాఠశాలల్లో చేర్చాలని RPwD Act 2016, NEP 2020 చెబుతున్నాయి.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రత్యేక పాఠశాల = వైకల్యం ఉన్నవారికి మాత్రమే.
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను కింది వాటిలో భాగస్వాములను చేయరాదు
(1)కుటుంబ సభ్యులతో వెళ్ళే వివాహాలు
(2)గ్రామంలో జరిగే పండుగలు / జాతరలు
(3)బంధు మిత్రుల నివాసాలకు వెళ్ళడం
(4)వాహనాలను నడపటం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) వాహనాలను నడపటం
ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలను దేనిలో పాల్గొనేలా చేయకూడదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సామాజిక సమ్మిళితం (Social Inclusion) కోసం ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలను పెళ్లిళ్లు, పండుగలు, జాతరలు, బంధువుల ఇళ్లకు తీసుకెళ్లాలి. దీనివల్ల వారికి సామాజిక నైపుణ్యాలు, ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతాయి; సమాజంలో వారి పట్ల అవగాహన పెరుగుతుంది. కానీ వాహనాలు నడపడం పిల్లలకు సురక్షితం కాదు; చట్టం ప్రకారం డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ కనీస వయస్సు వచ్చాకే లభిస్తుంది. ఇది పిల్లలందరికీ వర్తిస్తుంది.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) వాహనాలను నడపటం.
వివాహాలు (1), పండుగలు/జాతరలు (2), బంధుమిత్రుల ఇళ్లకు వెళ్లడం (3) అన్నీ కుటుంబ, సామాజిక జీవితంలో భాగం. వీటి నుంచి పిల్లలను దూరం పెట్టడం వివక్షే అవుతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: సామాజిక కార్యక్రమాల్లో భాగం చేయాలి; ప్రమాదకరమైన, చట్టం అనుమతించని పనుల్లో కాదు.
మధ్యాహ్న భోజన సమయంలో పాఠశాలలోని ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు వీరి సహాయ సహకారాలు అవసరం
(1)ఉపాధ్యాయులు
(2)ప్రధానోపాధ్యాయులు
(3)బోధనేతర సిబ్బంది
(4)తోటి పిల్లలు / సమవయస్కులు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) తోటి పిల్లలు / సమవయస్కులు
మధ్యాహ్న భోజన విరామంలో ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలకు ఎవరి సహాయం ఎక్కువగా అవసరమో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
భోజన సమయంలో పిల్లలంతా కలిసి ఉంటారు; అక్కడ ఎక్కువ దగ్గరగా ఉండేది తోటి పిల్లలే (Peer Group). సమ్మిళిత విద్యలో తోటి సహాయం (Peer Support), జతగాడి విధానం (Buddy System) ముఖ్యమైన వ్యూహాలు: ప్లేటు తెచ్చి ఇవ్వడం, చేతులు కడుక్కోవడానికి తీసుకెళ్లడం, కలిసి కూర్చుని తినడం. దీనివల్ల సహాయంతో పాటు స్నేహం, సామాజిక సమ్మిళితం కూడా పెరుగుతాయి.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) తోటి పిల్లలు / సమవయస్కులు.
ఉపాధ్యాయులు (1), ప్రధానోపాధ్యాయులు (2), బోధనేతర సిబ్బంది (3) పర్యవేక్షణ చేస్తారు, అవసరమైనప్పుడు సహాయం చేస్తారు. కానీ భోజన సమయంలో ప్రతి క్షణం పక్కనే ఉండి సహజంగా సహకరించేది తోటి పిల్లలే.
గుర్తుంచుకోండి: భోజన, ఆట సమయాల్లో → Peer Support / Buddy System.